14. Memo 5 oktober (1556342) met bijlagen wth Dings,schooltuinen.pdf

MEMO

Aan Van Datum Onderwerp Registratienummer Bijlage

: Gemeenteraad : Wethouder Dings : 5 oktober 2021 : Doorgaande leerlijn op gebied van Natuur, Milieu en Educatie (NME) : 1556342 : Poster tuinman Bart + uitleg

__________________________________________________________________________ Afgelopen maart is de Onderwijsagenda aan de raad van Purmerend aangeboden, met daarin de onderwijsambities in pijlers beschreven: Voorschoolse educatie, Bewegen, Gezondheid, Zorg, Cultuur (Natuur- en Milieueducatie en Techniek), Participatie en Huisvesting. Deze pijlers zijn voortgekomen uit de vele gesprekken met al onze partners, waaronder Samenwerkingsverbanden, scholen, BSB, GGD, kinderen, peuteropvang en zorgpartijen. Corona heeft zeker invloed gehad op de uitwerking van de onderwijsagenda, maar inmiddels zijn we op verschillende pijlers stappen aan het maken. Graag informeren we u over één van de ontwikkelingen binnen de pijlers Cultuur en Gezondheid. Dat de Onderwijsagenda in samenhang is met alle ontwikkelingen op maatschappelijk gebied, blijkt wel uit de praktijk. Zo kwam de vraag naar schooltuinen niet alleen via het onderwijs naar voren, maar ook via gezondheid (JOGG) aangezien we ook een gezonde leeflijn stimuleren. Ondertussen was er al contact met onze eigen specialist op het gebied van Natuur, Milieu en Educatie (NME). Hij verzorgt voor veel scholen de NME-educatie. Vanuit NME was er ook al de wens om een bredere doorgaande lijn uit te werken voor de basisscholen, zodat iedere basisscholier vanaf groep 1 al in aanraking komt met de natuur en het milieu.

Op dit moment zijn we het aanbod aan het uitwerken, waarbij rekening gehouden moet worden met capaciteit. De wens is om vanaf volgend schooljaar een volledig NME-lespakket aan de basisscholen te kunnen bieden: starten vanaf groep 1 tot en met groep 8. Later zullen we bij u terug komen om meer uitleg aan te geven. Om alvast een start te maken met een educatief en gezond Natuur en Milieu-lesprogramma, is er een initiatief gestart door Bram Engberts uit Beemster (bekend van Brams Natuur en The Green Make Over op SBS6, maar ook als boswachter van het Arboretum). In samenwerking met Wortels en Co zijn er mobiele schooltuinen ontwikkeld, zie bijlage. Niet alleen kunnen we dit toevoegen aan de gedachte van een doorgaande leerlijn, maar ook aan de aanpak die we hebben voor gezonde voeding. Daarnaast is de samenwerking met Wortels en Co en Werkom een prachtig voorbeeld van hoe we verschillende terreinen integraal laten samenkomen. Zo worden de mobiele schooltuinen die bij Wortels en Co worden gemaakt van gerecycled hout, aangeleverd door onder andere ondernemers uit de regio.

blz. 1 van 2

MEMO

De productie is onderdeel van een leerwerk-traject waarbij mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt een mooi vak leren in een sector waar veel kansen liggen. Ook in de toekomst kunnen kandidaten worden ingezet bij het onderhoud en/of ondersteuning van het educatieprogramma op scholen. We willen de mobiele schooltuinen dan ook aan alle basisscholen in Purmerend en Beemster aanbieden, zodat we een doorlopende leerlijn natuuronderwijs stimuleren met aandacht voor gezonde voeding. JOGG is al jarenlang betrokken bij de schooltuinen, omdat dit een goede manier is om kinderen met gezonde voeding in aanraking te laten komen: niet alleen proeven, maar zelf verbouwen en zien hoe het groeit. De uitbreiding op NME is daarom ook passend bij de ambitie om JOGG te intensiveren (zie memo Evaluatie JOGG, 1550049) en bij de ambitie van de onderwijsagenda. De kosten van het moestuin-lespakket zijn voor het eerste jaar ca € 5.000,- per deelnemende school en het 2e en volgende jaren ca € 2.300,-. Dekking hiervoor vinden we binnen de middelen van onderwijsachterstandenbeleid (OAB). Er is voldoende budget, ook als alle scholen eraan meedoen. We kiezen ervoor om het gehele bedrag door de gemeente te laten financieren, aangezien het onze ambities raakt en we graag willen dat alle scholen meedoen.

Scholen hebben - los van het nationaal programma onderwijs (wat maar kortdurend is en niet bestemd voor dit doel) - beperkte middelen om mee te doen aan diverse projecten. We willen ten slotte dat ze cultuureducatie bieden, bibliotheekdeelname, gym, schoolreisjes, etc. Dat kan betekenen dat sommige scholen vanwege budget andere keuzes maken. De budgetruimte van scholen wordt mede bepaald door de vrijwillige ouderbijdrage en niet alle scholen krijgen dit volledig binnen.

blz. 2 van 2

SCHOOLTUINEN onderdeel van bram’s natuur

Ik ben Bram en ik help de kinderen om de natuur te ontdekken. Ze leren over planten en de verzorging. Maar ook dat er heel veel verschillende planten zijn. De schooltuin buiten haal ik naar binnen. Natuurlijk met lesprogramma, uitleg en tips.

1. SCHOOL Tijm

Basilicum Basilicum

Tijm

2. BRAM'S SCHOOLTUINEN

Bieslook Rozemarijn

citroen melisse

Bieslook

Rozemarijn

Groen en natuur maakt blij, creatief en nieuwsgierig. Voor kinderen is natuur heel belangrijk. Je kunt erin spelen, ontdekken en elk plantje is anders. Bij het verzorgen van plantjes ontwikkelen kinderen hun motoriek en kennis. Ze beleven de cyclus van zaadje tot plant. En dat allemaal in de klas.

citroen melisse

80 cm

L E K R I C E D . 5 ROND IS

4. HVC

NIEUW IS OUD

Elke plant begint met een zaadje, aarde en aandacht. De liefde voor natuur ook. Brams Schooltuin plant dat groene zaadje met de schooltuin in de klas. Doen jullie mee?

De bakken worden van gerecycled materiaal gemaakt. De aarde is compost van groenafval. Duurzaam, net als de natuur.

3. WORTELS EN CO

Bij Wortels en Co. werken mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Zij maken alles voor jullie schooltuin. De bak, de zakjes zaad en de bordjes. Een groene groet van Wortels en Co.

SCHOOLTUIN

Basilicum Basilicum

Tijm

Tijm

Bieslook Rozemarijn

citroen melisse

Bieslook

Rozemarijn

www.brams schooltuinen.nl

citroen melisse

BRAM’S SCHOOLTUIN

Zaaien, verzorgen en oogsten van je eigen plantjes 1.

2.

3. salie 20-30 cm hoog

4. salie 20-30 cm hoog

Haal met Bram de schooltuinen binnen Brams Schooltuinen is geschikt voor basisschoolkinderen. Er zijn drie thema’s. Voor elk seizoen één: smaak, oogst en bloei. Wat komt er in de klas?

Hoe werkt het?

• Wij brengen de verrijdbare

• Wij verzorgen de eerste les.

bak bij u op school. • 3 keer per jaar bezorgen wij nieuwe thema’s met planten, bolletjes en zaden. • Goede grond voor de groei. • Bordjes voor bij de planten. • Duidelijke handleiding voor de kinderen. Ook om mee naar huis te nemen.

• De klas krijgt een helder lesprogramma. • Kinderen en leraar kunnen altijd vragen stellen via info@bramsschooltuinen.nl

SCHOOLTUINEN onderdeel van bram’s natuur

Voor kinderen is natuur erg belangrijk. Bij het verzorgen van plantjes ontwikkelen kinderen hun motoriek en kennis. Brams Schooltuinen heeft een compleet lespakket voor de schooltuin in de klas. Wij komen met de plantenkar en alle spullen in de klas. Bram verzorgt de eerste les en legt alles uit. De kinderen kunnen direct aan de slag. De klas krijgt natuurlijk een helder lesprogramma.

1. SCHOOL 80 cm

De kinderen beleven hoe planten groeien, ruiken en hoe je ze verzorgt. En hoe kleine plantjes groot worden. Er zijn drie thema’s. Voor elk seizoen één: smaak, oogst en bloei. Bij de start van het nieuwe seizoen komen wij langs met het materiaal. Door het bijbehorende lesprogramma weet de klas precies wat ze moeten doen. 3.

2. BRAM’S

4.

salie 20-3 0 hoogcm salie 20-3 0 hoogcm

IN OLTU

SCHO gsten DENKRUI en oo GEN JE EI zorgenplantjes n, ver Zaaie n je eigen va

JE

Zaaie EIGEN KRUIDE n, v N-SC van jeerzorgen HOOLTUIN eigen en oogs te plan tjes n

legg

en wij boekje. dan verd er De krui n in klei den ne pot e dien jes, de t geli jkt te enzijde zijn van de deze aard wordt e er eers ld uite t raard. Dan even volgens in de het waterm eter.

SC HO Ad quia

onderdeel

OLTU IN van

EN

EN KRUID

de krui den erde r uit EN INin het n kom TUen OL aanr natuu evan bram’s plan unt enis tdie esti od ijn aan pit ofvenis s evel pta dea occu piet um qua earde i nosa in hetporr io. Nem del mod eers and rat inihi . Dannt eles run tore dole

Tijm Basilicum

Tijm Basilicum

Rozemarijn

na

TUIN IDEN-SCHOOL Basilicum Tijm

oogsten zorgen en Zaaien, ver en plantjes van je eig

rams

natuu

r.nl www.b

rams

citroense melis

JE EIGEN KRU

Rozemarijn

Tijm

Rozemarijn

www.b

www.b

citroene meliss

Bieslook

Basilicum

quiaspe fficia as ium comnis i de et or aute tio con aliqu a corr ruptatur cia tinti s ape rfe rspi expe t od ctotas ut offi ent qui

l tuur.n

Bieslook

Rozemarijn

rams

natuu

Bieslook citroen

Bies melisse look

citroen melisse

r.nl

KRUIDEN

www.b

rams

natuu

INEN SCHO OLTU natuur onderdeel van

SCHOOLTUI

NEN

KRUIDE N

bram’s nt quia natuu r volorum fugit e occu as vella ficae pta a t. Gian voluptiu dio. Nem venis esti autat s od unt rae noss audi offi porrum cia dole enis it dolu quas cid ut nt evelit ptio od con com eles del mod ofdit, vole ut pre seni i nosa nis aspe s ape st, volu piet ruptatur run tore ptatet aliqu rat inihi od expe i de et rfe rspi vent as ium cia tinti qui ut quioffictot a corr or aute as

eum

r.nl

bram’s

od unt enis a venis esti e occupta ofquas evelit quia volorum Ad quiant Nemporrum nosapiet as vellat. Giandio. eles del modi eum fugit cia dolent inihis audi offi asperun torerat ficae voluptiu con comnis as iumquinossit doluptio aliqui de et autat rae aperuptatur corror aute ut pre senis rspicia tintia cid ut od od experfe voluptatet ctotas dit, volest, offi vent qui ut

Bieslook

Tijm

Rozemarijn

Tijm

Rozemarijn

Basilicum

citroen melisse

Basilicum

www.brams www.brams

citroen melisse

Bieslook

natuur.nl

Roze m 30-4 arijn 0 hoogcm

Munt 30-40 cm hoog

natuur.nl

tijm 10-15 cm hoog

bieslook 25-30 cm hoog

salie 20-30 cm hoog

tijm

basilicum 25-35 cm hoog

colakru id 40-50 cm hoog

citroen melisse

colakruid

Kruidenmix

Rozemarijn

MUnt

Bieslook

tijm

salie

Basilicum

citroen melisse

colakruid

Kruiden zijn erg bijzonder en al heel oud. kruiden zorgen ervoor dat wij kunnen genieten van eten door er een extra smaak aan te geven.

Rozemarijn heeft een bitter zoete smaak.

Rozemarijn heeft een bitter zoete smaak.

Bieslook voegt een heerlijke tint van uien- of knoflooksmaak toe.

Rozemarijn heeft een bitter zoete smaak.

Rozemarijn heeft een bitter zoete smaak.

Rozemarijn heeft een bitter zoete smaak.

Rozemarijn heeft een bitter zoete smaak.

Rozemarijn heeft een bitter zoete smaak.

Pas op dat je niet te veel water geeft. Rozemarijn houd namelijk van droge grond dus

Pas op dat je niet te veel water geeft. Rozemarijn houd namelijk van droge grond dus

Bieslook houd van een licht vochtige grond. Zorg dus dat je hem regelmatig watergeeft.

Pas op dat je niet te veel water geeft. Rozemarijn houd namelijk van droge grond dus

Pas op dat je niet te veel water geeft. Rozemarijn houd namelijk van droge grond dus

Pas op dat je niet te veel water geeft. Rozemarijn houd namelijk van droge grond dus

Pas op dat je niet te veel water geeft. Rozemarijn houd namelijk van droge grond dus

Pas op dat je niet te veel water geeft. Rozemarijn houd namelijk van droge grond dus

Wist je dat...

Wist je dat...

Wist je dat...

Wist je dat...

Wist je dat...

Wist je dat...

Wist je dat...

Kruiden stimuleert de zintuigen: Geur Smaak Kleur Reizen Water in de mond Zelf smaak maken Proeven Gerechten

Rozemarijn heerlijk is bij gebakken aardappel

Rozemarijn heerlijk is bij gebakken aardappel

bieslook heerlijk is op een broodje ei?

basilicum

citroen melisse 40-50 cm hoog

Rozemarijn heerlijk is bij gebakken aardappel

Rozemarijn heerlijk is bij gebakken aardappel

Rozemarijn heerlijk is bij gebakken aardappel

Rozemarijn heerlijk is bij gebakken aardappel

Wist je dat...

Rozemarijn heerlijk is bij gebakken aardappel

3. WORTELS EN CO

Bij Wortels en Co. werken mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Zij maken alles voor de schooltuin. Een groene groet van Wortels en Co.

SCHOOLTUIN

Basilicum Basilicum

Bieslook

Tijm

Tijm

Rozemarijn

citroen melisse

Bieslook

Rozemarijn

citroen melisse

4. HVC

De bakken worden van gerecycled materiaal gemaakt. En de aarde is compost van groenafval. Duurzaam, net als de natuur.

ENERGIE & HERGEBRUIK

1.

2.

3.

4.

salie 20-30 cm hoog

JE EIGE

N KRUIDEN Zaaien, ver -SCHOOL TUIN zor van je eig gen en oogste n en plantj es

salie 20-30 cm hoog

De kruiden komen aan in kleine potjes, de plantdi kruiden epte dient gelijkt te leggen wij dan zijn aan uit in het verder de bovenz van de boekje. aarde in ijde De kruiden komen het potje wordt er aan in kleine deze eerst vanaf potjes, plantdiepte gehaald uiteraard. de dient gelijkt Dan is het aan de te zijn watergeven volgens bovenz ijde van het groene in het potje de aarde vakje in waterm deze wordt de eter. Het vanaf gehaald oogsten er eerst kruiden van de leggen is het waterg uiteraard. Dan wij dan uit in het verder even volgens boekje. groene het vakje in de waterm Kopje eter. De kruiden komen Kopje aan in kleine potjes, de plantdi Het oogste epte dient gelijkt te n van de zijn aan kruiden leggen de bovenz wij dan van de verder aarde in ijde boekje. uit in het het potje De kruiden wordt er deze eerst vanaf komen in kleine aan potjes, gehaald uiteraard. de plantdi Dan is het te dient epgelijkt te watergeven volgens zijn aan het groene bovenz de ijde van vakje in waterm de aarde de eter. Het potje deze in het oogsten wordt er van de eers. Dan is het waterg even.

SCHO OLTU onderdeel

van bram’s

INEN natuur

Ad quiant quia volorum e occupta eum fugit as vellat. a venis esti od Giandio ficae voluptiu unt enis . Nempo rrum quas s audi offi autat rae cia dolent evelit ofnossit doluptio eles del modi nosapie cid ut od con comnis ut pre senis t asperun aperupt torerat dit, volest, inihiatur volupta tet od experfe aliqui de et as iumquirspicia tintia corror vent qui ut offictotas aute

KRUIDEN

Tijm

Basilicum Basilicum

Rozemarijn

Tijm Rozemarijn

Biesloo k citroen melisse

Biesloo k

citroen melisse

www.bram

s natuur.nl www.bram

s natuur.nl

Wij brengen de verrijdbare bak bij u op school, bezorgen 3 keer per jaar de nieuwe thema’s met planten, bolletjes en zaden, goede grond voor de groei, bordjes voor bij de planten en een duidelijke handleiding voor de kinderen. Ook om mee naar huis te nemen.

80 cm

EL K R I C E 5. D ROND IS

Elke plant begint met water, warmte, licht, aarde en aandacht. De liefde voor natuur ook. Brams Schooltuin plant dat groene zaadje met de schooltuin in de klas. Doen jullie mee?

SCHOOLTUINEN onderdeel van bram’s natuur

Ik ben Bram en ik help de kinderen om de natuur te ontdekken. Ze leren over planten en de verzorging. Maar ook dat er heel veel verschillende planten zijn. De schooltuin buiten haal ik naar binnen. Natuurlijk met lesprogramma, uitleg en tips. Meer weten?! Mail naar info@bramsschooltuinen.nl

www.brams schooltuinen.nl