Raadsvoorstel Regionaal Beleidskader 2024-2028

Onderwerp: Regionaal Beleidskader Jeugdhulp 2024-2028 Zuid-Limburg

Vergaderdatum:

11 juni 2024

Registratienr:

Z/23/191639 350118

Portefeuillehouder:

Janssen, Peter

Steller:

Tonnard, Simone

Aan de Raad Voorstel: De gemeenteraad wordt geadviseerd om: 1. Het Regionaal Beleidskader Jeugdhulp 2024-2028 vast te stellen.

Inleiding: Vanuit de Jeugdwet heeft elke gemeente de plicht om een beleidskader Jeugd op te stellen. Op het gebied van jeugdhulp wordt intensief samengewerkt op schaal van de regio Zuid-Limburg. Het vorige beleidskader Jeugdhulp Zuid-Limburg had een looptijd van 2019-2022. Met 2023 als jaar waarin vooral oog was voor implementatie van de inkoop van jeugdhulp, is het nu tijd om voor de komende jaren een gezamenlijk nieuw beleidskader vast te laten stellen. In het nieuwe beleidskader wordt verder gewerkt aan het behalen van de doelstellingen die in het beleidskader 2019-2022 en het Transformatieplan 2023 staan opgenomen. De (landelijk opgestelde) transformatiedoelen blijven nagenoeg gelijk, alleen gaan we nu meer investeren in het brede systeem, over de domeinen heen, zodat de resultaten die we boeken, blijvend zijn. De 16 Zuid-Limburgse gemeenten delen hierin een ambitie: alle jeugdigen in onze regio groeien gezond, veilig en kansrijk op. Dit gezamenlijke beleidskader schetst de ontwikkelopgaven waar de gemeenten in Zuid-Limburg voor staan. Daarbij is de missie ‘Ik ben wie ik wil zijn en waar ik wil zijn!’. In de visie ‘Het label eraf!’ gaat het erom dat de jeugdige centraal staat. In de beleidsperiode 2024-2028 stellen we dan ook de jeugdige èn de ouder(s) centraal.

Het daadwerkelijk luisteren naar wat zij nodig hebben om op te groeien tot een volwassene die zelfredzaam is en kan meedoen in de maatschappij. Zij brengen hun eigen perspectief in kaart. Dat kan inhouden dat blijkt dat ook géén jeugdhulp nodig is om dat perspectief te bereiken. Als wel jeugdhulp nodig is dan doen we dat integraal met datgene wat er nog meer nodig is in het gezin. Tijdig en passend bij de vraag. Met goede kwalitatieve zorg die ook effectief is. Al deze onderwerpen komen aan bod in het beleidskader onder de doelen: normaliseren, eerder de juiste hulp, integraal en sturen op resultaat. De wijze waarop en voor welke taken in de regio Zuid-Limburg wordt samengewerkt is behalve het Regionaal Beleidskader uitgewerkt in een aantal documenten: 1

• • • •

De regiovisie op de Governance 2024-2028 (bijlage 8) Het Service Level Agreement (SLA) verwerving jeugdhulp 2024-2028 (bijlage 9) Het uitvoeringsplan 2024 verwerving-inkoop (bijlage 10) Het uitvoeringsplan 2024 beleid (bijlage 11)

In de regiovisie op de Governance is uitgewerkt op welke schaal bepaalde taken worden opgepakt: lokaal, regionaal of bovenregionaal. De Vereniging Nederlandse Gemeenten heeft in juni 2020 een resolutie aangenomen met betrekking tot de Norm voor Opdrachtgeverschap (NvO). De NvO houdt onder andere in dat de gemeenten in regionaal verband een regiovisie opstellen voor de jeugdhulp, die aangeeft hoe gemeenten de beschikbaarheid en continuïteit van jeugdhulpfuncties borgen en wat de gewenste ontwikkeling van het zorglandschap is. Het Service Level Agreement verwerving jeugdhulp 2024-2028 (SLA) bevat de afspraken tussen centrumgemeente Maastricht en de aan de Centrumregeling verwerving jeugdhulp deelnemende gemeenten. In de uitvoeringsplannen staat wat daarvoor regionaal in 2024 concreet wordt gedaan. Aan welke global goals draagt dit voorstel bij? Dit voorstel draagt bij aan Global Goal 3, Goede gezondheid & Welzijn. Argumenten: 1.1 Vastelling Het beleidskader vormt een Zuid-Limburgs kader voor het beleid op het gebied van jeugdhulp en vormt de basis voor het inkoopbeleid op het gebied van jeugdhulp dat tevens op schaal van Zuid-Limburg wordt vormgegeven en uitgevoerd wordt door centrumgemeente Maastricht.

Het regionale beleidskader levert een bijdrage aan de maatregelen binnen de landelijke Hervormingsagenda Jeugd 2024-2028 èn de gestelde ambities in het Koersdocument Jeugd 2023-2024 gemeente Beekdaelen (bijlage 6). De vaststelling van het Regionaal Beleidskader Jeugdhulp is aan de gemeenteraad. Het college B&W beslist over de Regiovisie op de Governance, het SLA en de Uitvoeringsplannen. Voor het verkrijgen van inzicht in de totale omvang van de regionale samenwerking en de onderlinge samenhang tussen de verschillende onderdelen is voor één integraal collegevoorstel gekozen waarbij de Regiovisie op de Governance, het SLA en de Uitvoeringsplannen ter kennisname worden aangeboden aan het college. In het Raadsvoorstel worden deze documenten ter informatie in de bijlagen toegevoegd. Indien de raad het Regionale Beleidskader Jeugdhulp vaststelt op 11 juni 2024 zal daarna het college verzocht worden de Regiovisie op de Governance, het SLA en de Uitvoeringsplannen vast te stellen. 1.2 Het beleidskader draagt bij aan de transformatie van de jeugdhulp Door te werken aan de gestelde doelen en prioriteiten in het beleidskader, wordt een bijdrage geleverd aan de transformatie van de jeugdhulp in de regio en onze gemeente.

Dit moet opleveren dat hulp integraal bekeken en ingezet wordt, er meer regie komt te liggen bij het gezin, zorg meer preventief wordt ingezet en professionals meer ruimte krijgen om te doen wat nodig is in plaats van wat hoort volgens de regels. Het is de bedoeling dat de inzet op deze doelen leidt tot specifieke resultaten op het gebied van instroom, uitstroom, zorgduur, recidive en 2

cliënttevredenheid, die we monitoren in een dashboard. Wat van invloed is op al deze indicatoren is de versterking van de eigen kracht. Inzicht in eigen functioneren, overzicht over de eigen situatie en uitzicht over het eigen perspectief zijn de factoren die een positief effect hebben op de ontwikkeling van een jeugdige. We realiseren dit vanuit de volgende uitgangspunten: • We verwerven ondersteuning vanuit onze doelen en stellen eisen aan de opdrachtnemers over inclusie (o.a. Social Return On Investment), perspectief en normaliseren. • Bestaanszekerheid, kansengelijkheid en Positieve Gezondheid zijn de basis voor beleidsmatige en uitvoerende keuzes die worden gemaakt. • We zetten in op het ontwikkelen van duurzame netwerken in de regio, lokaal en daarbuiten die bijdragen aan het bereiken van onze doelen en nemen hier actief aan deel. 1.3 Gunstig maatschappelijk effect Door het nastreven van bovenstaande doelstellingen krijgen gezinnen steeds meer hun regiefunctie terug en wordt deze bovendien versterkt. Hulp wordt logischer op elkaar afgestemd en zal daardoor meer effect hebben. We sturen op resultaten door jeugdhulpaanbieders hierop aan te spreken en samen een andere manier van werken te ontwikkelen. Het voorliggend veld wordt hier tevens nauw bij betrokken. Dit alles moet een duurzamere inzet van hulp en gezondere gezinnen tot gevolg hebben.

Kanttekeningen en risico’s: 1.1 Verwerkingsovereenkomst SLA Er ontbreekt nog een verwerkingsovereenkomst bij het SLA. Dit is een risico bij het uitwisselen van cliëntgegevens onderling; zowel via ZorgNed als via andere gegevensbronnen. Gemeente Maastricht heeft toegezegd deze alsnog op te stellen en aan te leveren. 1.2 Evaluatie Beleid en Verwerving Op 10 juli 2023 stemde Uw College al in met: 1. In te stemmen met het concept Regionaal Beleidskader Jeugdhulp Zuid Limburg 2024 2028. 2. Het concept Regionaal Beleidskader Jeugdhulp Zuid Limburg 2024 2028 van 12 juli t/m 28 augustus 2023 ter inspraak voor te leggen. Alle gemeenten hebben na afloop van de inspraakperiode de reacties ingeleverd bij de werkgroep beleidskader Zuid-Limburg. Dit betreft ook de van het Adviesorgaan Sociaal Domein Beekdaelen ontvangen advies (bijlage 4). De vragen zijn beantwoord en er is gereageerd op suggesties e.d. en het beleidskader is zo nodig aangepast (zie voor de beantwoording bijlage 5). Daarna is het definitieve beleidsplan (zie bijlage 3) voorgelegd aan het ambtelijk en bestuurlijk overleg jeugd Zuid-Limburg.

Dat het beleidskader pas nu weer wordt voorgelegd heeft te maken met de keuze van de Zuid-Limburgse portefeuillehouders voor één integrale nota met betrekking tot zowel het Regionaal Beleidskader als de regiovisie op de Governance, het SLA en de uitvoeringsplannen verwerving en beleid, inclusief de financiële 3

consequenties. Over de uitvoeringsplannen werd pas begin maart 2024 in het bestuurlijk overleg jeugd ZL overeenstemming bereikt. Het aantal uren inzet en de bijbehorende kosten zijn in het Uitvoeringsplan Beleid 2024 bevroren. Enkel de inzet van de OTO-coördinator is toegevoegd. Om te voorkomen dat taken blijven liggen is er een prioritering aangebracht in de regionale taken en kritisch gekeken naar welke taken regionaal en welke subregionaal/lokaal opgepakt dienen te worden. Of de uitbreiding in fte in het Uitvoeringsplan Verwervingen ook daadwerkelijk het gewenste resultaat oplevert wordt gedurende 2024 geëvalueerd. Een voorwaarde om begin maart 2024 in te stemmen met beide Uitvoeringsplannen is dat de werkzaamheden van de afdelingen beleid en verwerving in 2024 worden geëvalueerd door een onafhankelijk extern bureau. Een voorstel hiertoe wordt momenteel voorbereid door de Programmagroep Zuid-Limburg. 1.3 Financiële beleidskaders Vanuit de Hervormingsagenda jeugd 2023-2028 zijn twee hoofddoelstellingen benoemd. 1). Betere en tijdige zorg en ondersteuning, op de juiste plek en wanneer dit nodig is; 2). Een beheersbaar en daarmee duurzaam financieel houdbaar jeugdstelsel.

De financiële beleidskaders zijn uitgewerkt in het Uitvoeringsplan Beleid en Uitvoeringsplan Verwerving-Inkoop met als doel invulling te geven aan de gezamenlijke opgave van de 16 Zuid-Limburgse gemeenten om te komen tot een beheersbaar en duurzaam financieel stelsel. Vanaf 2026 krijgen gemeenten te maken met een financieel tekort, beschouwt als het ‘ravijnjaar.’ Onlangs is de Voorjaarsnota van het Rijk verschenen. Daarin staat vermeld dat de opschalingskorting komt te vervallen. Gemeenten worden minder hard geraakt in het gemeentefonds dan verwacht. Er is nog steeds sprake van een begrotingstekort in onze gemeentelijke begroting. Een signaal waarvoor blijvend aandacht nodig is. 1.4 Inspraak Met de vaststelling van de Verordening Participatie & Uitdaagrecht geeft de gemeente Beekdaelen vanaf 1 juli 2023 vorm aan het betrekken van inwoners en maatschappelijke partijen bij de voorbereiding, uitvoering en evaluatie van beleid. De Inspraakverordening gemeente Beekdaelen is hiermee komen te vervallen. Deze was geldig t/m 30-06-2023. Aangezien bij de voorbereiding van het Regionaal Beleidskader reeds in de eerste helft van 2023 het proces van inspraak in gang is gezet, is ervoor gekozen om op basis van de oude regeling het traject van inspraak verder af te handelen.

Het concept Regionaal Beleidskader heeft afgelopen zomerperiode voorgelegen aan eenieder die nog inspraak wilde leveren. Hierop zijn de Adviesraden Sociaal Domein, jeugdhulpaanbieders, het onderwijs, jeugdigen en andere stakeholders proactief bevraagd nogmaals te reageren. Deze input is beantwoord en waar nodig verwerkt in het definitieve kader dat nu voor ligt. Zie de ontvangen reacties en de beantwoording daarvan in bijlage 4 en bijlage 5.

4

Financiën: Onder het nieuwe beleidskader jeugdhulp zijn regionaal Uitvoeringsplannen voor beleid en verwerving-inkoop opgesteld. Hierin wordt voor de regionale onderdelen uitgewerkt welke financiële ruimte er nodig is om deze ontwikkelingen te realiseren. Tevens wordt voor de regionale onderdelen uitgewerkt welke personele gevolgen dit heeft. Dit leidt ertoe dat het aandeel in de uitvoeringskosten van gemeente Beekdaelen stijgt. Met financiële impact voor de eigen gemeentelijke begroting 2024 en de meerjarenraming 2025-2027. Onderstaand de kosten voor zowel 2023 als 2024 en hoe die worden verdeeld over de 16 ZL gemeenten: Eigen bijdrage

Sleutel beleid Begroting 2019 beleid 2023

Beleid + Toegang 2023

Sleutel inkoop Begroting 2024 verwerving 23

Beek Beekdaelen Brunssum Eijsden-Margraten Gulpen-Wittem Heerlen Kerkrade Landgraaf Maastricht Meerssen Simpelveld Sittard-Geleen Stein Vaals Valkenburg aan de Geul Voerendaal

€ € 6,02% € 2,49% € 1,42% € 20,48% € 9,49% € 7,36% € 17,95% € 2,18% € 1,53% € 16,41% € 3,40% € 1,22% € 1,90% € 1,48% €

16.425 € 39.186 € 50.192 € 20.760 € 11.839 € 170.752 € 79.123 € 61.364 € 149.658 € 18.176 € 12.756 € 136.818 € 28.348 € 10.172 € 15.841 € 12.340 €

18.002 42.949 55.012 22.754 12.976 187.149 86.721 67.257 164.029 19.921 13.981 149.957 31.070 11.149 17.362 13.524

€ € 4,42% € 3,98% € 1,51% € 12,77% € 12,16% € 4,07% € 20,26% € 2,72% € 2,33% € 18,66% € 4,44% € 1,11% € 2,70% € 0,63% €

Totaal Eigen bijdrage

100% €

833.750 €

913.813

100% €

1,97% 4,70%

2,20% 5,92%

Begroting verwerving 24

47.178 € 120.385 € 89.882 € 80.934 € 30.706 € 259.682 € 247.277 € 82.765 € 411.993 € 55.312 € 47.381 € 379.456 € 90.289 € 22.572 € 54.905 € 12.811 € 2.033.528

56.809 152.868 114.135 102.773 38.992 329.751 313.999 105.097 523.160 70.237 60.166 481.844 114.651 28.663 69.720 16.268 2.582.231

Totaal 2023 € € € € € € € € € € € € € € € € € €

Totaal 2024

63.603 € 159.571 € 140.074 € 101.694 € 42.545 € 430.434 € 326.400 € 144.129 € 561.651 € 73.488 € 60.137 € 516.274 € 118.637 € 32.744 € 70.746 € 25.151 € 2.867.278 €

De verdeelsleutel beleid is gebaseerd op het verdeelmodel 2019 zoals afgesproken in eerdere programmalijnen, omdat het regionaal breed voor alle gemeenten geldt. De verdeelsleutel verwervingen is gebaseerd op afspraken zoals eerder bestuurlijk is besloten en ook vastgelegd in het SLA, waarbij afname van basis- en keuzepakket meeweegt. De gemeentelijke bijdrage aan het uitvoeringsplan Beleid 2024 voor gemeente Beekdaelen bedraagt € 42.949 in 2024 (in 2023 bedroeg deze bijdrage € 39.186). De gemeentelijke bijdrage aan het uitvoeringsplan Verwervingen 2024 voor gemeente Beekdaelen bedraagt € 152.868. In de gemeentelijke begroting 2023 was een bijdrage begroot voor een bedrag van € 139.000. De Eindafrekening Jeugdhulp 2023 van centrumgemeente Maastricht wordt naar verwachting eind april / begin mei 2024 ontvangen en om die reden is het definitieve bedrag van de uitvoeringskosten 2023 nog niet bekend. Het genoemde begrote bedrag van € 139.000 is exclusief de incidentele gemeentelijke bijdrage voor de regievoerder van Xonar voor een bedrag van € 25.668. Gemeente Beekdaelen is lid van de Stuurgroep van centrumgemeente Maastricht en levert vanuit die rol daarnaast ook inzet van een Beleidsmedewerker Jeugd voor de regio. Voor deze inzet van ambtelijke uren ontvangt gemeente Beekdaelen een vergoeding van € 90.000 in 2024 (in 2023 bedroeg deze vergoeding € 89.000).

5

74.811 195.817 169.146 125.527 51.968 516.900 400.720 172.353 687.189 90.158 74.147 631.801 145.721 39.811 87.083 29.792 3.496.044

Vervolgtraject en verantwoording: In de regionale uitvoeringsplannen is beschreven welke ontwikkelpunten en inspanningen er zijn gekoppeld aan de verschillende doelstellingen die genoemd worden in het Regionaal Beleidskader Jeugd. Aan de uitvoeringsplannen wordt ook een monitor gekoppeld om de voortgang eenduidig in kaart te blijven brengen. In een regionaal deel zal zichtbaar zijn hoe er op de verschillende segmenten van de ingekochte maatwerkvoorzieningen geïnvesteerd wordt om aan de doelstellingen te voldoen. In het Koersdocument Jeugdhulp Beekdaelen 2023-2024 (bijlage 6) staan onze lokale inspanningen genoemd die bijdragen aan de transformatie doelstellingen. Tevens wordt inzichtelijk welke afspraken en investeringen er nodig zijn om daar te komen. Er is gekozen voor een gefaseerde uitvoering van het Koersdocument, zodat in fase 1 de meest urgente doelen worden gerealiseerd, die binnen de formatieruimte en het budgettaire kader passen. Fase 1 gaat om het in de uitvoering realiseren van de transformatiedoelen die een andere basishouding en aanpak vanuit de consulenten van team Jeugd vraagt. Dit gebeurt in een projectstructuur waarbij we gezamenlijk met de Westelijke Mijnstreek gemeenten, de ambulante jeugdhulpaanbieders en voorliggend veld nauw samenwerken om de transformatiedoelen te behalen.

Daarnaast betreft fase 1 het vergroten van de capaciteit Praktijk Ondersteuner Jeugd (POH-Jeugd) welke reeds succesvol is gerealiseerd. En het inzetten van extra capaciteit jeugdconsulenten op het afstemmen van noodzaak, aard en omvang van een huisartsverwijzing (met ouders en zorgaanbieders). Ook dit is succesvol gerealiseerd. Fase 2 van de uitvoering van het Koersdocument sluit aan bij Hervormingsagenda Jeugd die stuurt op ‘stevige lokale teams.’ Eigen kortstondige ondersteuningstrajecten door de consulenten van de gemeentelijke toegang als basistaak heeft effect op de capaciteit van het toegangsteam en zal gepaard moeten gaan met additionele middelen. We zijn momenteel intern in gesprek en voeren deze ook met onze samenwerkingspartners in het sociaal domein en het Adviesorgaan Sociaal Domein Beekdaelen om te bekijken hoe een stevig lokaal domeinoverstijgend team voor Beekdaelen eruit zou kunnen zien. Het Adviesorgaan Sociaal Domein Beekdaelen heeft een advies gegeven rondom het Koersdocument Jeugdhulp Beekdaelen 2023-2024 (zie bijlage 7 en 8 voor het advies en de beantwoording). Communicatie: Na instemming door de gemeenteraad zal het beleidskader gepubliceerd worden op de website www.jeugdhulpzuidlimburg.nl en gedeeld worden met alle betrokken partijen in deze totstandkoming.

Bijlagen: Meegestuurd: Bijlage 1 Concept Raadsbesluit Regionaal Beleidskader Jeugdhulp 2024-2028 Bijlage 2 Regionaal Beleidskader Jeugdhulp 2024-2028 Bijlage 3 Advies van Adviesorgaan Sociaal Domein Beekdaelen m.b.t. Regionaal Beleidskader Bijlage 4 Beantwoording advies van Adviesorgaan Sociaal Domein Beekdaelen m.b.t. het Regionaal Beleidskader Bijlage 5 Koersdocument Jeugdhulp Beekdaelen 2023-2024 Bijlage 6 Advies van Adviesorgaan Sociaal Domein Beekdaelen m.b.t. het Koersdocument Jeugdhulp Beekdaelen 2023-2024 6

Bijlage 7 Bijlage 8 Bijlage 9 Bijlage 10 Bijlage 11

Beantwoording advies van Adviesorgaan Sociaal Domein Beekdaelen m.b.t. het Koersdocument Jeugdhulp Beekdaelen 2023-2024. Regiovisie op de Governance 2024-2028 Jeugdhulp Zuid-Limburg Service Level Agreement 2024-2028 Jeugdhulp Zuid-Limburg Uitvoeringsplan 2024 Verwerving-inkoop Jeugdhulp Zuid-Limburg Uitvoeringsplan 2024 Beleid Jeugdhulp Zuid-Limburg

Ter inzage gelegd: Niet van toepassing.

Burgemeester en wethouders van Beekdaelen, De secretaris,

De burgemeester,

Mevr. Mr. S.M.J. Troisfontaine

Dhr. ing. E. Geurts

7