Raadsvoorstel LTI en klantbijdrage Omnibuzz

Onderwerp: LTI en klantbijdrage Omnibuzz

Vergaderdatum:

19 december 2023

Registratienr:

Z/23/197611 352114

Portefeuillehouder:

L. de Koster

Steller:

Sanders, W.

Aan de Raad Voorstel: 1. akkoord te gaan met het in 2024 afwijken van het gestelde in artikel 27 lid 4 van de Verordening maatschappelijke ondersteuning 2022; 2. akkoord te gaan met het in 2024 niet doorvoeren van de LTI-index op de klantbijdrage in het Wmo vervoer. Inleiding: Wat is de aanleiding? Omnibuzz is een gemeenschappelijke regeling die verantwoordelijk is voor de uitvoering van het vraagafhankelijk- oftewel doelgroepenvervoer in het kader van de Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 (Wmo 2015) voor 30 Limburgse gemeenten. De gemeente Beekdaelen neemt hieraan deel. De klantbijdrage (eigen bijdrage) in het Wmo vervoer wordt jaarlijks geïndexeerd aan de hand van de Landelijke Tarieven Index (LTI). De gedachte hierachter is dat de tarieven gelijk lopen met het openbaar vervoer (OV), waar de LTI van toepassing is op de klantbijdrage. De LTI is voor 2024 vastgesteld op 11,72%. De thans geldende klantbijdrage in het Wmo vervoer voor de doelgroep bedraagt € 0,91 per zone. Bij toepassing van indexering komt dit tarief uit op € 1,02 per zone. Het qua afstand vergelijkbare OV-tarief is thans en blijft in 2024 € 0,91. Toepassing van indexering zal tot ongelijkheid leiden tussen het OV-tarief en de klantbijdrage in het Wmo vervoer. Toelichting LTI en OV Landelijk hebben alle politieke partijen het OV hoog in het vaandel staan.

In oktober 2023 stemde de Tweede Kamer daarom in met de motie van kamerlid Bikker (CU). Hierdoor komt vanaf 2024 structureel 300 miljoen euro extra beschikbaar voor het regionale openbaar vervoer. Het bedrag is bedoeld om het regionaal openbaar vervoer betaalbaar en op hetzelfde niveau te houden en niet verder te schrappen in de dienstregeling. De prijsstijging voor het openbaar vervoer van 11,72% is hierdoor definitief van de baan. Dit betekent tevens dat de klantbijdrage in het OV niet wordt verhoogd. De extra beschikbaar gestelde financiële middelen voor het regionale OV zijn niet beschikbaar voor het doelgroepenvervoer. Voor het doelgroepenvervoer zijn in dit kader geen extra middelen beschikbaar gesteld door het rijk. LTI en Omnibuzz 1

Een klantbijdrage zoveel mogelijk gelijk aan het klanttarief in het OV en tussen gemeenten onderling zijn breed gedragen uitgangspunten onder de deelnemende gemeenten. Binnen de gemeente Beekdaelen zijn in de Verordening maatschappelijke ondersteuning 2022 de klantbijdrage (artikel 27 lid 3) en de LTI (artikel 27 lid 4) vastgelegd. Volgens de verordening is de LTI van 11,72% dan ook van toepassing op de klantbijdrage in het Wmo vervoer. Om recht te doen aan het uitgangspunt om gelijke tred te houden met het OV, zouden de klantbijdragen binnen het Wmo vervoer voor de doelgroep in 2024 niet mogen stijgen. Het argument dat iedereen recht heeft op toegang tot betaalbare mobiliteit is voor de doelgroep net zo relevant als voor de gebruikers van het OV. Om recht te doen aan het genoemde uitgangspunt en aangezien het tarief van de klantbijdrage per 1 januari moet worden aangepast, is een raadsbesluit noodzakelijk omdat afgeweken moet van het gestelde in de verordening met betrekking tot het toepassen van de LTI op de klantbijdrage. Het aanpassen van de klantbijdragen afwijkend van de verordening en/of het aanpassen van de verordening is een raadsbevoegdheid. Omnibuzz geeft aan in dit specifieke geval genoodzaakt te zijn om proactief te handelen om klanten tijdig te kunnen informeren en de klantbijdrage door te voeren in hun administratieve systemen voor een correcte facturatie.

Zij geven daarbij aan te handelen in de geest van de uitgangspunten en hebben in afwachting van besluitvorming de indexering ‘on hold’ gezet en gaan geen verhoging toepassen op de klantbijdrage per 1 januari 2024 tot 1 juli 2024. Hiermee geven zij de deelnemende gemeenten de ruimte om de besluitvorming op een correcte wijze te doorlopen. Aan welke global goals draagt dit voorstel bij? Dit voorstel draagt bij aan: global goal 3: goede gezondheid en welzijn; global goal 10: ongelijkheid verminderen; global goal 16: vrede, veiligheid en sterke publieke diensten; global goal 17: partnerschap om doelstellingen te bereiken. Argumenten: 1.1 Het aanpassen van de klantbijdragen afwijkend van de verordening en/of het aanpassen van de verordening is een raadsbevoegdheid. 1.2 Aangezien de tarieven per 1 januari 2024 worden aangepast, is een raadsbesluit met betrekking tot het afwijken van de verordening binnen korte termijn noodzakelijk. 1.3 Rekening houdend met de gewijzigde Wet op de Gemeenschappelijke Regelingen wordt de raad met dit voorstel, ondanks de korte termijn, in positie gebracht. 2.1

Met het niet doorvoeren van de LTI in het jaar 2024 blijft de klantbijdrage binnen het Wmo vervoer zoveel als mogelijk gelijk aan het klanttarief in het OV en wordt voldaan aan een breed gedragen uitgangspunt onder de deelnemende gemeenten

2

Kanttekeningen en risico’s: Wat zijn de risico’s? Wanneer een indexatie wordt toegepast, ontstaat een situatie waarbij de klantbijdragen binnen het doelgroepenvervoer in het kader van de Wmo 2015 negatief afwijken ten opzichte van de klantbijdragen binnen het regionale OV, hetgeen niet aansluit op de tot thans gehanteerde uitgangspunten. Het cliëntenpanel Omnibuzz en het Adviesorgaan Sociaal Domein Beekdaelen zijn geraadpleegd. Het cliëntenpanel van Omnibuzz heeft voorgesteld om de nullijn aan te houden voor de klantbijdragen. Het uitgangspunt dat de tarieven van Omnibuzz en OV hetzelfde behandeld moeten worden, leeft heel sterk in het cliëntenpanel. Het cliëntenpanel benadrukt dat deze vergelijking de basis vormt van het compensatieprincipe in de Wmo. Het Adviesorgaan Sociaal Domein Beekdaelen heeft aangegeven voorstander te zijn van het volgen van de OV uitgangspunten en het handhaven van de huidige klantbijdrage, mede gelet op de doelgroep. Financiën: Wat zijn de financiële consequenties? Het niet-stijgen van de eigen bijdrage betekent dat de klantbijdrage in 2024 voor de doelgroep binnen het Wmo vervoer € 0,91 per zone blijft. Door het niet stijgen van de eigen bijdragen in 2024 loopt de gemeente ongeveer € 11.000,- mis aan hogere inkomsten (de misgelopen indexatie) op de klantbijdrage binnen het Wmo vervoer.

De indexatie van de eigen bijdrage binnen het Wmo vervoer is niet meegenomen in de begroting 2024. Het niet indexeren van de eigen bijdrage verlaagt derhalve niet het begrotingssaldo van de gemeente. Omnibuzz zal voor de periode 1 januari 2024 tot en met 30 juni 2024 het gemis van gederfde inkomsten opvangen uit de algemene reserve van Omnibuzz. Vervolgtraject en verantwoording: Wat gaat er gebeuren na vaststelling van dit voorstel? Na vaststelling van dit voorstel zal het dagelijks bestuur van Omnibuzz hiervan worden geïnformeerd. Communicatie: Hoe en met wie wordt er gecommuniceerd? Na vaststelling van dit voorstel zal het dagelijks bestuur van Omnibuzz hiervan worden geïnformeerd. Omnibuzz informeert hun klanten. Bijlage: Meegestuurd: Meegestuurd: 1. Brief van het dagelijks bestuur van Omnibuzz gericht aan het college. 2. Advies ASD. 3. Concept raadsbesluit ten behoeve van de raadsvergadering van 19 december 2023. Ter inzage gelegd: 3

Geen. Burgemeester en wethouders van Beekdaelen, De secretaris,

De burgemeester,

Mevr. Mr. S.M.J. Troisfontaine

Dhr. ing. E. Geurts

4