MvA Technische vragen BL LIA
Tekst van het document
MEMORIE VAN ANTWOORD Memorie van Antwoord m.b.t. gestelde vóórvragen ex. artikel 10 van de “Verordening op de raadscommissies gemeente Beekdaelen 2026” van de raadsfractie Beekdaelen Lokaal ten aanzien van het agendapunt B.1 Raadsvoorstel inzake: Lokale Inclusie Agenda (LIA) Beekdaelen ter behandeling in de raadscommissie Sociale Leefomgeving van 1 september 2026 Vraag 1: Bijlage 1: Lokale Inclusie Agenda pagina 4: ”Naast lichamelijke en mentale beperkingen betrekt deze agenda ook andere factoren die deelname aan de samenleving belemmeren. Denk aan armoede, laaggeletterdheid, discriminatie op grond van huidskleur of achtergrond en uitsluiting van mensen uit de LHBTQ+ gemeenschap”. a. Zijn er ook landelijke cijfers over deze doelgroepen, naast de 1.581.000 mensen een mentale beperking en 2.643.000 mensen een fysieke beperking? b. Zo nee, als er niet in beeld is hoe groot deze doelgroepen zijn, hoe kun je dan een urgentie bepalen en gericht beleid/ gerichte maatregelen vaststellen? c. Gaat het hier dan uitsluitend om een generieke opsomming van alle (mogelijke) categorieën? Antwoord: De Lokale Inclusie Agenda moet inderdaad in de eerste plaats worden gezien als een beleidsmatige inventarisatie en als richtinggevend groeidocument.
De agenda brengt in beeld wat de gemeente al doet, waar aandachtspunten liggen en langs welke thema’s de inclusieve ontwikkeling verder wordt vormgegeven. Maar de LIA is meer dan de beschrijving van bestaand beleid. De beschrijvingen van de verschillende thema’s in beleid vormen het vertrekpunt voor verdere beleidsontwikkeling. Nieuwe acties worden waar mogelijk aangesloten bij bestaande beleids- en uitvoeringscycli. Met deze opzet sluit de LIA aan bij de kern van het initiatiefvoorstel en de VNG-handreiking: inclusie wordt breed en integraal benaderd, inwoners en ervaringsdeskundigen worden betrokken, acties worden binnen de gemeentelijke organisatie en met maatschappelijke partners opgepakt. De
in de voorliggende LIA benoemde thema’s zullen – bij instemming door de raad - verder worden uitgewerkt in een uitvoeringsprogramma met planning, prioritering en een periodiek evaluatie. Vraag 2: Bijlage 1: Lokale Inclusie Agenda pagina 4: “Wij hebben in Beekdaelen niet in beeld hoeveel mensen er zijn met een mentale- of fysieke beperking en wij beschikken ook niet over cijfers van de overige doelgroepen”. Waarom niet? Wordt dit niet gemeten of onderzocht? Als wij deze mensen niet kennen, hoe wil je ze dan proactief helpen? Of is hier sprake van generiek beleid (schieten met hagel)? Antwoord: Lang niet iedere inwoner met een fysieke of mentale beperking heeft ondersteuning (nodig) of heeft contact hierover met de gemeente. Het volledig inventariseren op persoonsniveau van beperkingen is bovendien niet wenselijk vanuit overwegingen van privacy en uitvoerbaarheid. Dit betekent niet dat de gemeente uitsluitend generiek beleid voert. Via de uitvoering van onder meer de Wmo, Participatiewet, Jeugdwet, schuldhulpverlening, welzijn, wijkgericht werken en contacten met maatschappelijke partners komen hulpvragen en structurele knelpunten in beeld. Deze informatie wordt gebruikt om algemene voorzieningen toegankelijker te maken en, waar nodig, gerichte ondersteuning of maatwerk te bieden aan individuen.
De voorliggende LIA geeft nog geen prioritering, maar beschrijft waar de aandacht op gericht wordt binnen de verschillende thema’s binnen beleid. We kijken met een “inclusiviteitsbril” naar allerlei ontwikkelingen, waar mogelijk sluiten we aan. Als er bijvoorbeeld een nieuw gemeentelijk gebouw wordt neergezet, kijken we nadrukkelijk wat nodig is om het pand zo inclusief mogelijk te krijgen. Voor de eerste periode worden drie samenhangende resultaten voorgesteld: • inclusie structureel meenemen in nieuwe beleidsvoorstellen en projecten; • een werkbare vorm van structurele participatie organiseren, waarbij ervaringsdeskundigen vroegtijdig worden betrokken; • het opstellen van een gemeente breed uitvoeringsprogramma binnen het richtinggevend kader van de LIA. Vraag 3: Bijlage 1: Lokale Inclusie Agenda pagina 5:”De gemeente kent minder banen, een lagere arbeidsparticipatie en een hoger gebruik van jeugdzorg.” a. Is een lager aantal banen tekenend voor een plattelandsgemeente? b. Hoe representatief zijn deze cijfers dan? Is het niet logischer ze te vergelijken met de cijfers van vergelijkbare gemeentes. c. Waarom kent onze gemeente een lagere arbeidsparticipatie? Antwoord: Er zijn gegevens aanwezig over de gemeente Beekdaelen, waarvan maar een heel korte samenvatting in de LIA is terechtgekomen.
Meer informatie is bijvoorbeeld hier te vinden: https://parkstad.incijfers.nl/dashboard. Een analyse van de arbeidsparticipatie en de vergelijking met andere gemeenten valt buiten het bereik van de LIA. Vraag 4: U stelt in bijlage 1: Lokale Inclusie Agenda op pagina 5: ”In enkele kernen, zoals delen van Nuth, Schinveld en Amstenrade, is het beeld aanzienlijk minder gunstig.” a. Kunt u aangeven voor welke delen van deze kernen dat geldt en op welke gebieden het beeld minder gunstig is. b. Welke problematiek doet zich daar (meer) voor? Antwoord: De signalen hebben in algemene zin betrekking op sociaal-economische en gezondheidsgerelateerde verschillen, zoals bestaanszekerheid, arbeidsparticipatie, gebruik van ondersteuning, gezondheid en de kracht van de sociale basis. Deze factoren kunnen per buurt verschillen en vragen om een samenhangende beoordeling. Gegevens over de verschillende kernen zijn terug te vinden op Parkstad in cijfers (zie link hierboven) en op gemeenteniveau ook in de gezondheidsatlas van de GGD ZL (https://gezondheidsatlaszl.nl) De gemeente werkt wijkgericht in Nuth en Schinveld en gebruikt daarbij lokale signalen en gegevens om ondersteuningsvragen en kansen voor versterking van de sociale basis nader te duiden. Voor Amstenrade en andere kernen worden signalen eveneens gevolgd.
De gemeente heeft in deze kernen diverse projecten of wijksteunpunten ingericht die in de breedste zin van het woord ondersteunings- of hulpvraagstukken oppakken. Vraag 5: Bijlage 1: Lokale Inclusie Agenda pagina 5: ”Het begrip ‘inclusie ’leeft nog weinig binnen de gemeente. Inwoners spreken eerder over gemeenschapszin, betrokkenheid en over het idee dat iedereen moet kunnen meedoen. Het woord ‘inclusie ’voelt voor velen nog nieuw en vaak abstract.” Is dat nu echt belangrijk? Het gaat er toch om dat deze mensen al bekend zijn met een aantal cruciale componenten van inclusie? Als ze dat dan ook in de praktijk brengen zijn we al aardig op weg. Antwoord: Dat klopt. Het uiteindelijke doel is niet dat inwoners het beleidsbegrip ‘inclusie’ gebruiken, maar dat iedereen daadwerkelijk kan meedoen, zich welkom voelt en geen onnodige drempels ervaart. Begrippen als gemeenschapszin, betrokkenheid en naar elkaar omzien sluiten juist goed aan bij de bedoeling van inclusief beleid. Vraag 6: Bijlage 1: Lokale Inclusie Agenda pagina 6: ”De aanleg van een inclusieve speeltuin is daarvan een concreet voorbeeld, omdat deze aanzienlijk duurder is dan een reguliere speeltuin.
Een apart budget voor inclusie kan wenselijk zijn, afhankelijk van de manier waarop de gemeente kosten toewijst aan specifieke 2 beleidsthema’s.” Gaan wij dan echt ook nog niet-inclusieve speeltuinen aanleggen? Zeker met de LIA in het achterhoofd. Ook al kost dat meer. Antwoord: Bij de aanleg van de nieuwe speeltuin in Puth bijvoorbeeld is als uitgangspunt inclusiviteit gehanteerd. Dit betekent dat er rekening is gehouden met de toegankelijkheid voor en het gebruik door bezoekers met een beperking. In de speeltuin zijn voldoende brede paden met een gebonden halfverharding aangelegd die geschikt zijn voor personen die gebruik maken van een rolstoel/rollator. Voor het spelelement zijn er een aantal speeltoestellen geplaatst die voor deze doelgroep geschikt zijn in de vorm van een draaimolen, rolstoelwip en nestschommel. Er zijn nog geen plannen voor de doorvoering van inclusie bij de bestaande speeltuinen en speelvoorzieningen. Binnen het speelruimtebeleid zijn hieromtrent op dit moment geen kaders/richtlijnen opgenomen. Wanneer speeltuinen aankloppen bij de gemeente voor vernieuwing of vervanging van speeltoestellen gaat de gemeente nadrukkelijk het gesprek aan hoe we de speeltuin inclusiever kunnen maken. Er zijn vanuit de gemeente op dit moment geen plannen voor de aanleg van nieuwe speelvoorzieningen.
Vraag 7: Bijlage 1: Lokale Inclusie Agenda pagina 7: ”Uit recent onderzoek van het Nibud blijkt dat veel gemeentelijke armoederegelingen onderbenut worden. Het bereik ligt vaak tussen de dertig en vijftig procent. De regeling voor kwijtschelding van lokale lasten wordt wel wat beter gevonden en komt uit tussen de vijfenzestig en vijfenzeventig procent. Onderbenutting kent verschillende oorzaken. Sommige inwoners weten niet dat voorzieningen bestaan, terwijl anderen schaamte ervaren of opzien tegen administratieve handelingen. Ook de wens om privacy te beschermen speelt een rol. Daarnaast groeit in delen van de samenleving het wantrouwen richting de overheid, onder andere door de toeslagenaffaire. De gemeente Beekdaelen probeert inwoners die in aanmerking komen voor ondersteuning zo goed mogelijk te bereiken. Dat gebeurt via diverse communicatiemiddelen en door een proactieve en persoonlijke aanpak in de wijken. Zo heeft GRIB bijvoorbeeld een spreekuur in het Nuinhofhuisje waar iedereen met vragen kan binnenlopen en wordt bij de wijkgerichte aanpak actief contact gezocht met inwoners.” a. Mooi dat wij als gemeente een stap extra zetten om mensen te bereiken? Levert dat ook iets op, met andere woorden, zien wij een verbetering van de cijfers/ percentages? b.
In de Lokale Inclusie Agenda ontbreekt de inzet van charitatieve stichtingen in onze gemeente zoals de Stichting de Limpens in Oirsbeek en Made In Austroa in Amstenrade. Ondanks het feit dat dit lokale initiatieven zijn, niet bruikbaar voor het hele grondgebied, en zij bekend zijn bij onder andere Grib, zien wij ze in het geheel niet terug in de aanpak van armoedebestrijding en schuldhulpverlening. Waarom zien we deze niet terug in de aanpak. Antwoord: A. We hebben een armoede-communicatieplan opgesteld, waarbij er een kalender is vastgesteld waarbij aangesloten wordt op belangrijke thema’s voor de doelgroep. Denk hierbij aan: het direct informeren van de doelgroep inclusief de ketenpartners rondom bijvoorbeeld kwijtschelding bsgw (begin van het jaar), aangifte belasting (rond mei), schoolspullenpas (voor de start van het schooljaar). Hiervoor is daarnaast ook een campagneteam ingericht dat zorgt voor verhoging van het bereik. Van onze ketenpartners krijgen wij terug dat het aantal aanvragen stijgt. Exacte gegevens en percentages hebben we nu niet direct beschikbaar maar zijn op wens wel opvraagbaar bij diverse partijen. B. De verwijzing in de LIA naar gemeentelijke en professionele ondersteuning is niet bedoeld als een uitputtende sociale kaart.
Lokale charitatieve initiatieven, waaronder Stichting de Limpens in Oirsbeek en Made in Austroa in Amstenrade, kunnen zeker een waardevolle aanvullende rol hebben. Dat zij niet in de tekst zijn genoemd, betekent niet dat hun inzet niet wordt gewaardeerd of dat samenwerking is uitgesloten. Bij de verdere uitwerking kan het lokale netwerk vollediger in beeld worden gebracht, inclusief de reikwijdte, voorwaarden en wijze van doorverwijzen per initiatief. Vraag 8: Algemeen a. Kunt u aangeven hoe we de inclusie agenda concreet gaan invullen en op welke punten dit geëvalueerd wordt en dus wanneer het geslaagd is? b. Waarop wordt dan gemeten? Antwoord: De LIA geeft geen prioritering, maar beschrijft waar de aandacht op gericht wordt binnen de verschillende thema’s binnen beleid. We kijken met een “inclusiviteitsbril” naar allerlei ontwikkelingen, waar mogelijk sluiten we aan. De voorliggende LIA moet gezien worden als startdocument. Van hieruit zullen de benoemde thema’s – bij instemming door de raad - verder worden uitgewerkt in een uitvoeringsprogramma met planning en prioritering.
Voor de eerste periode worden drie samenhangende resultaten voorgesteld: • inclusie structureel meenemen in nieuwe beleidsvoorstellen en projecten; • een werkbare vorm van structurele participatie organiseren, waarbij ervaringsdeskundigen vroegtijdig worden betrokken; • het opstellen van een gemeente breed uitvoeringsprogramma binnen het richtinggevend kader van de LIA.