Memorie van Antwoord n.a.v. openstaande vragen van GL-PvdA in cie SLO 02092025

MEMORIE VAN ANTWOORD Memorie van Antwoord m.b.t. gestelde aanvullende vraag ex. artikel 10 van de “Verordening op de raadscommissies en beeldvormende-, informatieve- en opiniërende bijeenkomsten Beekdaelen 2023” van de raadsfractie GL/PvdA ten aanzien van het agendapunt B.2 Raadsvoorstel inzake: Meerjarenplan 2025-2028 Bibliotheek Landgraaf-Beekdaelen behandeld in de raadscommissie SLO 2.9.2025.

Aanleiding: Ten aanzien van het raadsvoorstel "Meerjarenplan 2025-2028 Bibliotheek LandgraafBeekdaelen" is afgesproken dat de portefeuillehouder vóór de raadsvergadering een onderbouwing c.q. (wettelijk) kader aanlevert voor het aangegeven aantal benodigde vierkante meters vloeroppervlakte in relatie tot de taken/functies/activiteiten van de bibliotheek. Dit op verzoek van de PvdA/Groen Links. De bibliotheek heeft een fundamentele transformatie doorgemaakt. De bibliotheek is niet meer de plek die alleen boeken uitleent, maar een dynamisch, maatschappelijk centrum dat fungeert als de huiskamer van de samenleving. Deze rol is verankerd in de Wet stelsel openbare bibliotheekvoorzieningen (Wsob), die de vijf wettelijke kerntaken van de bibliotheek definieert: • Het ter beschikking stellen van kennis en informatie. • Het bieden van mogelijkheden tot ontwikkeling en educatie. • Het bevorderen van lezen en het laten kennismaken met literatuur. • Het organiseren van ontmoeting en debat. • Het laten kennismaken met kunst en cultuur. De visie op het bibliotheekwerk in Beekdaelen (verwoord in het meerjarenplan) sluit naadloos aan op deze wettelijke taken en op de drie grote maatschappelijke opgaven van het landelijk Bibliotheekconvenant: een geletterde samenleving, participatie in de informatiesamenleving en leven lang ontwikkelen.

De speerpunten in het meerjarenplan, zijn met deze kaders in het achterhoofd gekozen: • Het (samen met netwerkpartners) bevorderen van taal en lezen (preventie). • Het (samen met netwerkpartners) voorkomen en bestrijden van taalachterstanden en laaggeletterdheid (curatie).

• • •

Het toerusten van inwoners met basisvaardigheden: lezen, rekenen, schrijven, digitale, informatie-, juridische en gezondheidsvaardigheden. Het bevorderen van sociale samenhang. Het laagdrempelig toegang bieden tot informatie en cultuur.

Om deze doelen te verwezenlijken en aan alle wettelijke taken te voldoen, is de organisatie gestructureerd rond vier pijlers: Basisvaardigheden, Cultuur, Jeugd en de Klassieke bibliotheek. Binnen deze pijlers wordt het uitvoeringsplan jaarlijks geconcretiseerd, waarin wordt vastgelegd welke doelen per jaar worden nagestreefd. Het bereiken van deze doelen vraagt om adequate fysieke ruimte. De huidige vestiging in Nuth biedt onvoldoende mogelijkheden hiervoor. Analyse van de ruimtebehoefte voor een toekomstbestendige vestiging De huidige ruimte in de bibliotheekvestiging van Nuth is te krap om de vastgestelde speerpunten te realiseren en tegelijkertijd, als centrumbibliotheek, aan de wettelijke kerntaken te voldoen. De voorgestelde – minimale - 725 m² is een weloverwogen schatting die de bibliotheek in staat stelt te functioneren als een volwaardige, toekomstbestendige huiskamer voor de gemeenschap. Hieronder volgt een overzicht van de concrete functies waarvoor extra ruimte cruciaal wordt geacht: •

•

•

Zelfvoorzienendheid: De centrumcollectie In de voormalige bibliotheken van Nuth en Amstenrade werd gewerkt met een netwerkcollectie. Het meerjarenplan stelt dat de centrumbibliotheek van Nuth een eigen, zelfvoorzienende collectie moet krijgen. Dit vereist een uitbreiding van de collectie in aantallen boeken (27.000 titels) waarvoor speciale profielen worden opgesteld om in de behoeften van alle doelgroepen te voorzien. De extra ruimte is nodig voor boekenkasten om deze collectie te huisvesten. Zo hebben inwoners direct toegang tot materialen zonder oponthoud (wachten op levering vanuit andere gemeenten). Educatie en leesplezier: De projectcollectie Voor het vormgeven van een volwaardige educatieve dienst is een projectcollectie nodig voor scholen en kinderopvang. Leerkrachten kunnen thema's aanvragen, waarna de bibliotheek gratis een selectie boeken samenstelt om onderwijs (dBos) en kinderopvang (Boekstart in de Kinderopvang) te ondersteunen. De ruimte voor zo’n collectie ontbreekt. In de huidige vestiging in Nuth wordt momenteel hiervoor een deel van het kantoor gebruikt. Dit levert echter een tekort aan werkplekken op. De extra vierkante meters bieden de mogelijkheid om een geschikte plek te creëren voor zowel de collectie als de medewerkers.

Privacy en veiligheid: Informatiepunt Digitale Overheid (IDO) Om burgers te helpen met privacygevoelige vragen over bijvoorbeeld DigiD en bankzaken, is een afgeschermde ruimte essentieel. In Landgraaf is hiervoor een speciaal geluiddempend huisje zonder inkijk gerealiseerd. In Nuth ontbreekt deze mogelijkheid en vinden gesprekken in de openbare ruimte vindt. Juist die privacy is een van de kernpunten van een succesvol IDO.

•

•

•

•

Taalonderwijs en samenwerking: Rustige werkplekken Voor taallessen is het essentieel om in een rustige, ongestoorde omgeving te kunnen werken. Op dit moment is er geen geschikte plek in de bibliotheek van Nuth om op een rustige plek 1-op-1 begeleiding te geven aan een taalleerder (NT1 of NT2). Dit aspect, bestrijden van laaggeletterdheid, vraagt om meer multifunctionele ruimtes. Ontmoeting en debat: Programmering en culturele activiteiten Een van de wettelijke taken van de bibliotheek is het organiseren van ontmoeting en debat. In de huidige situatie is er bij populaire evenementen, zoals een filmcafé, plaats voor maximaal 30 personen en bij lezingen 50 personen. Om de gemeenschap optimaal te bedienen, is het nodig grotere evenementen met 100150 bezoekers in Beekdaelen te organiseren. Dit soort grote publiekstrekkers worden nu alleen in Landgraaf geprogrammeerd, waar zo’n ruimte beschikbaar is. Het is de wens om hier meer evenwicht in te brengen, wat past bij de toekomstvisie voor de bibliotheek in Beekdaelen. Laagdrempelige ontmoetingsruimtes In de huidige bibliotheek ontbreekt een ontmoetingsruimte met grote tafels waar mensen kunnen samenkomen, boeken/kranten/tijdschriften lezen, koffiedrinken en contact leggen met elkaar. In Landgraaf zijn deze tafels een groot succes en zitten ze elke ochtend vol met mensen die de kranten komen lezen.

Dit bevordert onderling contact, wat een belangrijke factor is voor ontmoeting en sociale samenhang. Kindvriendelijke speelhoek Alhoewel een bibliotheek geen speeltuin is, draagt een speelplek voor kinderen bij aan de functie van de bibliotheek als familiecentrum. Door kinderen ongestoord te laten spelen, komen ze op jonge leeftijd in aanraking met boeken en leesplezier. Het creëert een omgeving waarin kinderen spelen en ouders rustig kunnen lezen. Dit maakt de bibliotheek een aantrekkelijke en functionele bestemming voor gezinnen. De ruimte voor een dergelijke plek ontbreekt op de huidige locatie.

De gevraagde uitbreiding is geen luxe, maar een noodzakelijke investering in de toekomst van de vestiging Nuth als centrumbibliotheek. Het stelt de bibliotheek in staat om aan de wettelijke verplichtingen (invullen kerntaken) te voldoen, haar maatschappelijke rol te vervullen en een inspirerende en inclusieve plek te creëren voor alle inwoners van Beekdaelen.

Oorspronkelijke vraag Vraag 1: Graag een onderbouwing van de benodigde m² voor de bibliotheek. Antwoord: OBLB heeft de ruimtebehoefte van de centrumbibliotheek Nuth (minimaal 725m², bij voorkeur 800 m² voor groei en samenwerking ) als volgt onderbouwd: Centrumcollectie*+ loopruimte

Inclusief 370 m² boekenrekken, paden, zones

IDO-huisje

Privacyruimte voor digitale hulp en spreekuren

9 m²

Zitjes (6 sets)

Fauteuils + tafeltjes/lamp voor lezen/ontspannen

33,6 m²

Open vergaderhuisjes (4x)

Halfopen overlegplekken (huisjes) (vergelijkbaar Landgraaf)

11,2 m²

Computerplekken (5x)

Publieke toegang tot digitale bronnen

8 m²

Printer + betaalzuil

Printen, kopiëren, betalingen

1,6 m²

Balie (2 medewerkers)

Centrale informatieen uitleenbalie

17,5 m²

Selfcheck + inleverkarren

Zelfservice voor lenen/terugbrengen

20 m²

Leestafels/ontmoetingsplein

Kranten, tijdschriften, laagdrempelige ontmoeting

40 m²

Tafels met stoelen (3 sets)

Huiswerk, taalmaatjes, activiteiten

18 m²

Kinderhoek + voorleesplein

Speelmeubilair, zitkuil, ruimte voor kleinschalige voorstellingen

45 m²

Chillplek oudere jeugd

Informele ontmoetingsplek met loungestoelen of zitzakken

20 m²

Presentatietafels (4 stuks)

Themaopstellingen, boeken in de kijker

5 m²

Magazijn + keukenblokje

Educatieve dienst, opslag, koelkast, stromend water

45 m²

Kantoren (8 werkplekken)

Voor lokale medewerkers en samenwerking met partners

56 m²

Toiletten (m/v/invaliden)

Volwaardige sanitaire voorzieningen

ca. 25 m²

*berekening strekkende meters collectie: Type collectie Volwassenen Kinderen Totaal

Totale titels 10.800 16.200 27.000

Beschikbaar (85%) 9.180 13.770 22.950

Strekkende meters 367 393+ 760

Dit is gebaseerd op de volgende gegevens (plaatsing van rekken): • Volwassenen: 4 rijen per meterrek → ca. 92 m • Kinderen: 3 rijen per rek of prentenbakken → ca. 131 m • Totaal boekenrekken: 223 meter (voor opslag), exclusief loopruimte • Uitgaande van 15% uitgeleende boeken (gemiddeld uitleenpercentage)

Vraag 2:

Graag een was/wordt lijst per locatie Antwoord: Alle vestigingen blijven in functie en omvang onveranderd op de locaties Nuth (uitbouw centrumfunctie) en Merkelbeek (beëindiging servicepunt in de Henkhof) na. Locatie Nuth (huidige locatie)

Is 558 m²

Opmerkingen te klein voor centrumbibliotheek

Wordt 725-800 m²

Merkelbeek (servicepunt in de Henkhof)

90 m²

wordt op termijn opgeheven, dBos collectie verhuist dan naar basisschool Merkelbeek

0 m²