CConstaterende datBeekdaelen
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 5- Archeologisch rapport (Geanonimiseerd)

Raadsvergadering 15 september 2026, gemeente BeekdaelenBij agendapunt: Voorstel inzake vaststellen Omgevingsplan Hoeve Terlinden UITGESTELD8.731 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

ArcheoPro Archeologisch rapport Nr. 18066 Terlinderweg 100 te Wijnandsrade, Gemeente Nuth. Inventariserend Veldonderzoek (IVO-0): bureauonderzoek en verkennend booronderzoek. September 2018 ArcheoPro (geanonimiseerd)(geanonimiseerd) Archeologische onderzoek Terlinderweg 100, Wijnandsrade, Gemeente Nuth. ArcheoPro Rapport, 18066, Pagina 2 ArcheoPro | Archeologisch | rapport Nr. 18066 Terlinderweg | 100 te Wijnandsrade, Gemeente | Nuth. Inventariserend | Veldonderzoek | (IVO-0): bureauonderzoek | en verkennend | booronderzoek. Colofon Opdrachtgever | (geanonimiseerd) ___ Projectcode | 17-134 Bestandsnaam | ArcheoPro Rapport Terlinderweg 100, Wijnandsrade 2018 09 13 Versie | 13-09-2018 Status | Defintief Archis melding (OM nummer) 4620219100 | Bevoegd gezag | Gemeente Nuth Opslagplaats documentatie Gemeente Nuth, e-depot EDNA, RCE-Archis, KB ISSN | 1569-7363 Auteur | (geanonimiseerd) nn Projectleider | (geanonimiseerd) Projectmedewerkers (geanonimiseerd) Onderaannemers | iet van toepassing (geanonimiseerd)senior KNA Autorisatie | archeoloog (geanonimiseerd) Uitgegeven door ArcheoPro © Copyright 2018 ArcheoPro, Eijsden ArcheoPro Sint Jozefstraat 45 Tel : 0(O 31) 43 3672586 Kamer van Koophandel Limburg: 14117581 NL 6245 LL Eijsden www.archeopro.nl | e-mail: info@archeopro.nl Nederland Versie: 13-09-2018 | www.ArcheoPro.nl Archeologische onderzoek Terlinderweg 100 , Wijnandsrade ,

Gemeente Nuth. ArcheoPro Rapport , 18066 , Pagina 3 Inhoudsopgave Inhoudsopgave . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3 Samenvatting . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4 1. Inleiding . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6 1. 1 Algemeen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6 (LS02) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6 1. 2 Locatiegegevens (LS01) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7 1. 3 Aard van de ingreep (LS01) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 9 1. 4 Onderzoek 2 Bureauonderzoek . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 11 2. 1 Methode en bronnen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 11 2. 2 Geo(morfo)logie en bodem (LS04) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 12 2. 3 Referentieprofiel . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 16 (LS01/LS04) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 21 2. 4 Archeologie (LS03) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 24 2. 5 Historie 2.

6 Gespecificeerd archeologisch verwachtingsmodel (LS05) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 29 (LS05) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 32 2. 7 Onderzoeksstrategie 3 Veldonderzoek . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 33 (VS03) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 33 (VS03) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 33 3. 1 Verrichte werkzaamheden 3. 2 Resultaten en interpretatie booronderzoek 4 Conclusies en aanbevelingen (VS07) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 37 Verklarende woordenlijst . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 38 Archeologische tijdschaal . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 38 Bronnen Limburg Zuid . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 39 Digitale bronnen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

. . . 39 Literatuur . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 40 Bijlage 1: Boorbeschrijving . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 41 Betekenis van de afkortingen: . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 41 Versie: 13-09-2018 www. ArcheoPro. nl Archeologische onderzoek Terlinderweg 100 , Wijnandsrade , Gemeente Nuth. ArcheoPro Rapport , 18066 , Pagina 4 Samenvatting Het plangebied ligt ter plaatse van de hoeve Terlinden in Wijnandsrade. Het bestaat uit drie deelgebieden waarvan deelgebied 3 onderdeel is van de hoeve. Op relatief korte afstand westelijk en zuidelijk ligt het dal van de Geleenbeek.

Het plangebied zelf ligt op een hoger gelegen , kaapvormige lössrug. De bodem bestaat naar verwachting uit geërodeerde brikgronden in leem. Voor het plangebied geldt vanwege de specifieke landschappelijke situering en de aanwezigheid van een historische hoeve in zijn geheel beschouwd een hoge verwachting voor alle perioden vanaf het midden-paleolithicum. Voor deelgebied 3 binnen het hoevecomplex geldt een bijzonder hoge verwachting voor resten uit de middeleeuwen en nieuwe tijd gerelateerd aan de voormalige bebouwing ter plaatse. Uit de resultaten van het booronderzoek binnen de deelgebieden 1 en 2 blijkt dat de oorspronkelijk bodem hier sterk is aangetast. Het grootste deel van de holocene leembrikgrond is verdwenen. Hierdoor kan de archeologische verwachting voor deze beide deelgebieden voor alle perioden vanaf het laat-paleolithicum worden bijgesteld naar laag. Door de erosie kunnen middenpaleolithische vondstlagen aan de oppervlakte zijn komen te liggen. De (middel)hoge verwachting met betrekking tot het midden-paleolithicum dient te worden gehandhaafd. Op basis hiervan wordt geadviseerd om binnen deelgebied 1 aanvullend een oppervlaktekartering uit te voeren gericht op middenpaleolithische resten zodra de vondstzichtbaarheid voldoende is.

Met betrekking tot deelgebied 3 word op basis van het bureauonderzoek geadviseerd om ingeval van graafwerkzaamheden ter plaatse een archeologische begeleiding uit te voeren gericht op ondergrondse bouwresten behorend bij de hoeve Terlinden. Versie: 13-09-2018 www. ArcheoPro. nl Archeologische onderzoek Terlinderweg 100 , Wijnandsrade , Gemeente Nuth. ArcheoPro Rapport , 18066 , Pagina 5 Figuur 1: De ligging van het plangebied (rood omlijnd) met daaromheen de cirkel die de 1 buitengrens van het onderzoeksgebied aangeeft 1 Bron: Kadaster Topografische Dienst , Top25Raster , Top10Vector , GBKN kaarten , Emmen 2008. Versie: 13-09-2018 www. ArcheoPro. nl Archeologische onderzoek Terlinderweg 100, Wijnandsrade, Gemeente Nuth. ArcheoPro Rapport, 18066, Pagina 6 1. Inleiding 1.1 Algemeen Opdrachtgever | (geanonimiseerd) Contactpersoon opdrachtgever | (geanonimiseerd) Datum | 16 augustus 2018 uitvoeringveldwerk Archis | 4620129100 onderzoeksmelding gezag | Gemeente Nuth Bevoegd vondsten | nvt Bewaarplaats Bewaarplaats documentatie | Gemeente Nuth, e-depot EDNA, RCE-Archis, KB 1.2 Locatiegegevens | (LS02) Provincie Limburg Gemeente | Nuth Plaats Wijnandsrade 100 Toponiem | Terlinderweg Globale ligging | Het plangebied ligt nabij het gehucht van Brommelen te Wijnandsrade, gemeente Nuth.

Het plangebied wordt begrensd door de Terlinderweg (oostzijde), de Brommelenweg (zuidzijde) en de A79 (noordzijde). Aan de westzijde grenst het plangebied aan agrarische gebieden van het beekdal van de Geleenbeek. Het plangebied bestaat uit drie deelgebieden. Het noordelijke deelgebied 2 ligt tussen de bestaande hoeve en de Terlinderweg. Het zuidelijke deelgebied 1 ligt tussen de bestaande hoeve en de Brommelenweg. Het westelijke deelgebied 3 ligt binnen de bestaande hoeve Terlinden. Figuur 2. Hoekcoördinaten plangebied | 192.073 / 324.386 192.073 / 324.594 192.252 / 324.594 192.252 / 324.386 Oppervlakte plangebied | 1,22 hectare Deelgebied 1: 0,94 hectare Deelgebied 2: 0,27 hectare Deelgebied 3: 0,02 hectare Eigendom | Particulier Grondgebruik | Agrarisch, erf behorende bij hoeve Terlinden, weiland, akker. | 2. Figuur — Hoogteligging | Noordelijk deelgebied 2: 84.6 85.6 m +NAP - Zuidelijk deelgebied 1: 82.1 88.3 m +NAP Westelijk deelgebied 3: ca. 83,5 m +NAP Bepaling locaties | GPS Garmin, meetlinten Versie: 13-09-2018 | w.ArcheoPro.nl Archeologische onderzoek Terlinderweg 100 , Wijnandsrade , Gemeente Nuth. ArcheoPro Rapport , 18066 , Pagina 7 1. 3 Aard van de ingreep (LS01) Aard ingreep Momenteel is ter plekke van Hoeve Terlinden sprake van een agrarische bouwkavel ; insteek van het bestemmingsplan is een ‘Gemengde’ bestemming.

Zuidelijk van de bestaande agrarische bouwkavel (‘Gebied 1’) wordt voorzien in een uitbreiding van het bestemmingsvlak ten behoeve van een nieuw (agrarisch) bedrijfsgebouw. Ten oosten van de bestaande agrarische bouwkavel (‘Gebied 2’) is vooralsnog de bestemmingsgrens ietwat uitgebreid , alhier wordt parkeren mogelijk aangezien gerealiseerd (het kan zijn dat dit deel van het plangebied komt te vervallen). Ter plekke van de bestaande agrarische bouwkavel , en de aldaar gelegen Rijksmonumentale hoeve , wordt énkel beoogd het herenhuis te herbouwen (‘Gebied 3’). Wijze fundering Onderkeldering Diepte bodemverstoring Verwachte wijziging GW-stand Toekomstige ligging boven- en ondergrondse infrastructuur Toekomstige ligging verharding Onbekend. Onbekend. Onbekend. Onbekend. Onbekend. Onbekend. Versie: 13-09-2018 www. ArcheoPro. nl Archeologische onderzoek Terlinderweg 100 , Wijnandsrade , Gemeente Nuth. ArcheoPro Rapport , 18066 , Pagina 8 1 2 3 Figuur 2: Luchtfoto (2014) met daarop rood omlijnd het plangebied en de drie 2 deelgebieden 2 Bron: http://maps. google. nl Versie: 13-09-2018 www. ArcheoPro. nl Archeologische | onderzoek | Terlinderweg | 100 , Wijnandsrade | , Gemeente | Nuth. | ArcheoPro | Rapport | , 18066 , Pagina 9 Figuur | 3: De | plankaart | voor | he | plangebied | 3 1.

4 Onderzoek | (LS01) Op | 16 | augustus | 2018 | is door | ArcheoPro | een | Inventariserend | Veldonderzoek | Overig | (IVO-O) uitgevoerd | op | een | terrein | aan | de | Terlinderweg | 100 | te Wijnandsrade | (gemeente | Nuth). | Het archeologisch | onderzoek | betrof | een | Inventariserend | Veldonderzoek | Overig | (IVO-O) | met bureaustudie. | Bureauonderzoek | heeft | tot | doel | om | op | basis | van | beschikbare | informatie | te komen | tot | een | gespecificeerd | archeologisch | verwachtingsmodel. | Het | Inventariserend Veldonderzoek | heeft | vervolgens | tot | doel | om | het | gespecificeerd | archeologisch verwachtingsmodel | te | toetsen | door | middel | van | veldwaarnemingen. | Hiermee | kan | de 3 Bron: | Aelmans | ROM Versie: 13-09-2018 | www. | ArcheoPro. | nl Archeologische | onderzoek | Terlinderweg | 100, Wijnandsrade, | Gemeente | Nuth. | ArcheoPro | Rapport, | 18066, | Pagina | 10 vraagstelling | beantwoord | worden | of | binnen | het | plangebied | archeologische | waarden aanwezig | (kunnen) | zijn | en | of deze | vervolgonderzoek | en/of | planaanpassing | vereisen. Het | plangebied | ligt in | een | gebied | waar | een | gemeentelijk | archeologisch | beleid | is vastgesteld welke | is vertaald | in | het | vigerende | bestemmingsplan. | Op | grond | van | dit | beleid | valt | het plangebied | in | de | zone | van | Waarde-Archeologie.

| Kijkend | naar | de | beleidskaart | wordt vastgesteld | dat het | merendeel | van | de | twee | deelgebieden | van | het | plangebied | een | middelhoge archeologische | verwachting | kent. | Kleine | delen | hebben | een | hoge | verwachting. | Om | een omgevingsvergunning | te | kunnen | verkrijgen | of | in | het | kader | van | een bestemmingsplanprocedure, | dient | de initiatiefnemer | een | rapport | te overleggen | waarin | naar oordeel | van | de | bevoegde | overheid | de | archeologische | waarde | van | het | plangebied | voldoende is vastgesteld. | In het | kader | van | dit | proces | heeft | het | in | dit rapport | beschreven | onderzoek plaatsgevonden. In | Nederland | dient | het | vaststellen | van | de | archeologische | waarde | van | een | plangebied | te gebeuren | op | grond | van | de | Kwaliteitsnorm | Nederlandse | Archeologie | (KNA | versie | 4.0). Gemeenten | kunnen | hierop | aanvullende | uitvoeringskaders | vaststellen. | De | gemeente | Nuth heeft | voor | zover | bekend | echter | geen | aanvullende | uitvoeringskaders | vastgesteld | voor | het uitvoeren | van | archeologisch | vooronderzoek, | noch | zijn | deze | voor | dit | project | afzonderlijk opgesteld. | Dit | onderzoek | is | dus | gebaseerd | op | de | algemene | criteria | die | in | de | KNA | staan geformuleerd.

ArcheoPro | voert | haar | onderzoeken | uit | conform | de | hiervoor | vastgelegde | normen | en richtlijnen | (KNA | 4.0 | en | SIKB | BRL | 4000) | en | is in het | bezit | van | de | daarvoor | vereiste | SIKB BRL | 4000 | certificaten | 4002 | en | 4003. | Het | onderzoek | is uitgevoerd | door | (geanonimiseerd) (geanonimiseerd) | KNA | archeoloog, | senior | KNA senior | prospector), | (geanonimiseerd) | (senior KNA | archeoloog) | CIS (geanonimiseerd) | ondersteuning). Versie: | 13-09-2018 | www.ArcheoPro.nl Archeologische | onderzoek | Terlinderweg | 100 , Wijnandsrade | , Gemeente | Nuth. | ArcheoPro | Rapport | , 18066 , Pagina 11 2 | Bureauonderzoek 2. 1 Methode | en | bronnen Het | bureauonderzoek | wordt | uitgevoerd | conform | de | KNA | 4.0 , protocol | 4002. | Tijdens | het bureauonderzoek | wordt | door | de bestudering | van | de beschikbare | bronnen | , kennis | vergaard omtrent | de bodem | en | geologie | van | het onderzoeksgebied | en de | in en rondom | het plangebied aanwezige | bekende | en | te verwachten | archeologische | waarden. | Op | basis | hiervan | wordt | op het schaalniveau | van | het | plangebied | een | locatie | specifiek | verwachtingsmodel | geformuleerd. Dit model | kan | gedetailleerder | zijn dan | de | verwachtingsmodellen | (trefkansen) | zoals | deze | op de gemeentelijke | verwachtingskaarten | worden | gepresenteerd.

| Eventueel | worden | ook | lokale deskundigen | geraadpleegd. | Aan | de hand | van | de | resultaten | van | het bureauonderzoek | kan | de beste | aanpak | voor | het | veldonderzoek | worden | bepaald. | Het | veldonderzoek | heeft | tot doel | het verwachtingsmodel | te toetsen | c. q. nader | te detailleren. Het | bureauonderzoek | kent | de volgende | onderdelen: • | Afbakenen | plan- | en onderzoeksgebied | en vaststellen | consequenties | van | mogelijk toekomstig | gebruik | ; • | Aanmelden | onderzoek | bij Archis | ; • | Beschrijven | huidig | gebruik | ; • | Beschrijven | historische | situatie | en | mogelijke | verstoringen | ; • | Beschrijven | mogelijke | aanwezigheid | bouwhistorische | waarden | in de ondergrond | ; • | Beschrijven | bekende | archeologische | en aardwetenschappelijke | waarden | ; • | Opstellen | gespecificeerde | verwachting | ; • | Opstellen | rapport | bureauonderzoek | ; Voor | het | bureauonderzoek | zijn | de | onder | andere | de | volgende | bronnen | geraadpleegd | (voor bronvermelding | zie ook | de | literatuurlijst): • | Actueel | Hoogtebestand | Nederland | (AHN) • | ARCHeologisch | Informatie | Systeem | (ARCHIS) • | Archeologische | MonumentenKaart | (AMK) • | Atlas | van | topografische | kaarten | Nederland | 1955-1965 | , 1:50. 000 • | Bodemkaart | 1:50.

| 000 • | De | geschiedenis | van | het | Zuid-Limburgse | cultuurlandschap | , J. Renes | 1988 • | Gemeente | Nuth | , Archeologische | beleidskaart • | Geologische | kaart | 1:50. 000 • | Geomorfologische | kaart | 1:50. 000 • | Grote | historische | atlas | van | Nederland | 1:50. 000 | 1838-1857 | (Deel | Zuid) • | Grote | historische | topografische | atlas | van | Nederland | , provincie | Limburg | 1:25. 000 | 1894- 1926 • | Indicatieve | Kaart | Archeologische | Waarden | (IKAW) • | Kadastrale | minuutplan | met | aanwijzende | tafels , 1830 • | Tranchotkaart | 1805 Versie: 13-09-2018 | www. | ArcheoPro. | nl Archeologische | onderzoek | Terlinderweg | 100 , Wijnandsrade | , Gemeente | Nuth. | ArcheoPro | Rapport | , 18066 | , Pagina | 12 2. 2 | Geo(morfo)logie | en | bodem | (LS04) Het | plangebied | ligt | binnen | het | Zuid-Limburgse | lössgebied | , in | het | zogenaamde | Bekken | van Heerlen | (figuur | 4). | Dit | is | een | erosiebekken | dat | is gevormd | door | de | bovenloop | van | de Geleenbeek | en | de | bijbehorende | zijbeken. | Circa | 600 | meter | ten | noordwesten | van | het plangebied | vertakt | de | Geleenbeek | zich | in | een | noordelijke | loop | (de | Caumerbeek) | en | een zuidelijke | loop | (de | Geleenbeek).

plangebied Figuur | 4: | Het | Zuid-Limburgse | lössgebied | met | de | grote | landschappelijke eenheden | (plateaus | , beekdalen) | en | in | rood | de | ligging | van | het | plangebied. | 4 De | ondergrond | bestaat | met | name | uit | zeer | dikke | pakketten | klei | en | zand | die | zijn | afgezet tijdens | het | Tertiair | (ca. | 34-5 | miljoen | jaar | BP). | Dit | zijn | mariene | zanden | en | kleien | die | behoren tot | de | formaties | van | Tongeren | , Rupel | en | Breda. | De | Tertiaire | afzettingen | zijn | tijdens | de laatste | ijstijd | (het | Weichselien | , ca. 115. | 000-11. | 400 | jaar | BP) | afgedekt | met | een | pakket | eolische löss | (leem) | behorende | tot | het | laagpakket | van | Schimmert | (formatie | van | Boxtel). | Figuur | 10. De | voor | de | rest | van | Limburg | typerende | , | uit | grof | grind | en | zand | opgebouwde plateauterrassen | van | de | Maas | , ontbreken | hier | als | gevolg | van | sterke | erosie. | De | dikte | van | het lösspakket | kan | plaatselijk | meer | dan | tien | meter | bedragen | maar | varieert | mede | als | gevolg | van erosie | , sterk. 4 bron: | Kerkstra | , 2007 Versie: | 13-09-2018 | www. | ArcheoPro. | nl Archeologische | onderzoek | Terlinderweg | 100 , Wijnandsrade | , Gemeente | Nuth.

| ArcheoPro | Rapport | , 18066 | , Pagina | 13 Het | bekken | van | Heerlen | kan | als | een | zeer | groot | dalhoofdbekken | worden | gezien | , dat | is ontstaan | door | de | aanwezigheid | van | gemakkelijk | erodeerbare | fijne | Tertiaire | zanden. | Het aanwezige | reliëf | wordt | vooral | gekenmerkt | door | later | gevormde | lössglooiingen | en | de | vele beek- | en | droogdalen. | De | niet | permanent | watervoerende | dalen | oftewel | droogdalen | zijn oorspronkelijk | ontstaan | onder | periglaciale | omstandigheden | gedurende | vooral | de | tweede helft | van | de | laatste | ijstijd | (het | Midden- | en | Laat-Weichselien). | Onder | invloed | van | ontbossing en | de | daarmee | gepaard | gaande | bodemerosie | zijn | deze | gedurende | het | Laat-Holoceen | nog verder | verdiept | dan | wel | weer | met | sedimenten | opgevuld. Het | westelijke | deel | van | het | plangebied | ligt | volgens | de | geomorfologische | kaart | op | een afbraakwand | (figuur | 11 | , legenda-eenheid | 13/12A2). | Deze | relatief | steile | dalwand | vormt | de overgang | tussen | de | hoger | gelegen | lössglooiing | met | daarop | het | oostelijke | deel | van | het plangebied | (figuur | 11 , legenda-eenheid | 6H15) | en | de | beekdalbodem | van | de | Geleenbeek | ten westen | van | het | plangebied | (figuur | 11 , legenda-eenheid | 3S4).

| Het | onderzoeksgebied | is derhalve | niet | vlak | maar | helt | in | de | richting | van | dit | beekdal. | De | hellingshoek | binnen | het plangebied | varieert | van | 2-5% | (hellingklasse | B: | zwak | hellend) | binnen | het | oostelijke | deel (deelgebied | 2) | tot | 8-16% | (hellingklasse | D: | sterk | hellend) | binnen | het | oostelijke | deel (deelgebied | 1). | Met | name | binnen | het | steilere | deel | van | het | plangebied | kan | door bodemerosie | de | oorspronkelijke | bodem | in | meer | of | mindere | mate | zijn | aangetast. | De lössglooiing | waarop | het | plangebied | ligt , is feitelijk | een | hoger | gelegen | en | iets | vlakkere heuvelrug | tussen | twee | min | of meer | parallel | lopende | beekdalen. | Het | uiteinde | hiervan | vormt een | op | het | noordwesten | georiënteerde | kaap | in het | beekdalenlandschap. | Deze | kaap | heeft | van zuid | naar | noord | een | asymmetrisch | (cuesta-achtig) | profiel | ; de | zuidoostelijke | helling | van | de kaap | is kort | en | steil ; de | noordwestelijke | helling | loop | zeer | geleidelijk | af. De | kortste | afstand tot de | huidige | stroomgeul | van | de | Geleenbeek | bedraagt | circa | 150-250 | meter. Op | de | uitsnede | uit | het | Actueel | Hoogtebestand | Nederland | (figuur | 12) | is | deze terreinmorfologie | goed | herkenbaar.

| Het | plangebied | ligt | relatief | hoog | op | de | rand | van | een steile | wand | van | het | dal | van | de | Geleenbeek | , waar | in | het | aangrenzende | beekdal | twee beeklopen | samenvloeien. | Het | is | uit | dit | beeld | duidelijk | dat | hier | sprake | is | van | een landschappelijke | gradiëntzone. | Een | dergelijk | gebiedskenmerk | inclusief | de | vruchtbare lössbodem | vormden | een | belangrijke | vestigingsfactor | gedurende | de | meeste | tijdsperioden. Door | bodemerosie | in het | verleden | kunnen | op | de | helling | lokaal | verspoelde | leemafzettingen (colluvium) | voorkomen. De | figuren | 5 t/m | 8 geven | de | oost-west | helingprofielen | van | de | deelgebieden | 1 | en | 2 weer. | 5 Ten | oosten | van | delgebied2 | ligt | de | huidige | Terlinderweg | op | een | hoog | kunstmatig dijklichaam. | Het | maaiveldniveau | binnen | deelgebed | 2 | sluit | aan | op | het | hellingprofiel | ten oosten | van | de | Terlinderweg. | Hieruit | blijkt | dat | deelgebied | nog | een | oorspronkelijk hellingprofiel | heeft. In | de | oorspronkelijke | periglaciale | lössleem | zijn | tijdens | het | Holoceen | zogenaamde leembrikgronden | ontstaan | met | een | kenmerkende | roodbruine | , | relatief | lutumrijke | B- horizont.

| In | de | door | erosie | gevormde | secundaire | löss | , het | zogenaamde | colluvium | , worden polder- | en | ooivaaggronden | zonder | duidelijke | B-horizont | , | aangetroffen. | De | bodems | ter plaatse | van | het | plangebied | bestaan | binnen | het | oostelijke | deel | uit | bergbrikgronden | (figuur 13 , legenda-eenheid | BLb6). | Deze | worden | gekenmerkt | door | de | als | gevolg | van | lutum- | en ijzeraanrijking | relatief | vaste | roodbruine | B-horizont | aan | of direct | onder | het | maaiveld. | De | E- horizont | en | soms | ook | een | deel | van | B-horizont | ontbreekt. | De | restdikte | van | de | B-horizont | is een | indicatie | voor | de | mate | van | bodemerosie | die | heeft | plaatsgevonden. | Binnen | het | westelijke deel | van | het | plangebied | komen | volgens | de | bodemkaart | van | Nederland | löss- | en 5 Bron: | www. | ahn. nl Versie: 13-09-2018 | www. | ArcheoPro. | nl Archeologische onderzoek Terlinderweg 100 , Wijnandsrade , Gemeente Nuth. ArcheoPro Rapport , 18066 , Pagina 14 terrashellinggronden voor (figuur 13 , legenda-eenheid AHl). Deze gronden bestaan voor een groot deel uit secundaire löss maar ook voor een deel uit löss in situ. De secundaire löss wordt lokaal verspreid over de hele helling gevonden maar vooral aan de onderzijde , achter graften.

Löss in situ bestaat uitsluitend uit siltige leem en wordt vooral aangetroffen langs insnijdingen en op korte , steile hellingen. Onder niet verplaatste löss kunnen vooral bovenaan de helling , oude Maasterrasafzettingen bestaande uit grof zand en grind , soms met zavel- of kleilagen , worden aangetroffen. Löss- en terrashellinggronden duiden op voormalige intensieve versnelde bodemerosie waardoor de oorspronkelijke holocene leembrikgrond inclusief eventuele archeologische resten (vrijwel) volledig is verdwenen. Figuur 5: Hellingprofiel deelgebied 1 Figuur 6: Situering hellingprofiel deelgebied 1 Versie: 13-09-2018 www. ArcheoPro. nl Archeologische onderzoek Terlinderweg 100 , Wijnandsrade , Gemeente Nuth. ArcheoPro Rapport , 18066 , Pagina 15 Figuur 7: Hellingprofiel deelgebied 2 Figuur 8: Situering hellingprofiel deelgebied 2 Versie: 13-09-2018 www. ArcheoPro. nl Archeologische | onderzoek | Terlinderweg | 100, Wijnandsrade, | Gemeente | Nuth. | ArcheoPro | Rapport, | 18066, | Pagina | 16 2.3 | Referentieprofiel Brikgronden | worden | gekenmerkt | door | de van | een | die | minder | Figuur | 9:. Voorbeeld | van | een aanwezigheid | ‘briklaag’, | op dan | 80 | cm | -mv | begint. | Een | briklaag | is een | veelal | radebrikgrond | onder | bouwland | in löss roodbruine | laag | waarin | door | de | inspoeling | van | bij St. Geertruid.

| N | 50°77' 22" | /E lutum | een | textuur-B | oftewel | Bt-horizont | is | 005°44'36". | (foto: | (geanonimiseerd) | | ontstaan. | Deze | laag | is vrij | stug | ten | opzichte | van de | bovenliggende | A- | en | E-horizonten. | Om | als briklaag | te | kwalificeren | dient | de | lutum- inspoelingshorizont | tenminste | 15 | cm | dik | te zijn en | minimaal | 8% | lutum | te bevatten. | De | maximaal waargenomen | dikte | bedraagt | ruim | 60 | cm. Brikgronden | komen | voor | in | oude - rivierkleigronden | maar | vooral | in | de | Zuid Limburgse | lössgronden. | Radebrikgronden | zijn droge | (xeromorfe) | brikgronden | die | vooral voorkomen | op | de | hooggelegen, | vlakkere plateaus. | Door | de | uitspoeling | van | lutum | en ijzeroxiden | is | de | E-horizont | veelal | lichter | van kleur | en | ook | minde | stug. | Wanneer | door | erosie | de toplaag | is verdwenen | en | de | briklaag | aan | of nabij het | maaiveld | ligt, | spreekt | men | van | een bergbrikgrond. | In | radebrikgronden | begint | de briklaag | op | 40 | tot | 50 | cm | —-mv. | Komen | in | de briklaag | onder | invloed | van | periodiek | meer grondwater | duidelijke | gleyverschijnselen | voor (roestvlekken), | dan | spreekt | men | van daalbrikgronden. Versie: | 13-09-2018 | www.ArcheoPro.nl Archeologische | onderzoek | Terlinderweg | 100 , Wijnandsrade | , Gemeente | Nuth.

| ArcheoPro | Rapport | , 18066 | , Pagina | 17 Figuur | 10: | Uitsnede | uit | de | geologische | kaart | met | daarin | rood | omlijnd | het | plangebied met | daaromheen | de | cirkel | die | de | buitengrens | van | het | onderzoeksgebied | aangeeft. | 6 6 Bron: | Geologische | kaart | van | Zuid-Limburg | en omgeving | 1 : 50.00 | , RGD | 1988 Versie: | 13-09-2018 | www. | ArcheoPro. | nl Archeologische onderzoek Terlinderweg 100 , Wijnandsrade , Gemeente Nuth. ArcheoPro Rapport , 18066 , Pagina 18 Figuur 11: Uitsnede uit de geomorfologische kaart met daarin rood omlijnd het plangebied met daaromheen de cirkel die de buitengrens van het onderzoeksgebied aangeeft 7 7 Bron: Stichting voor Bodemkartering: Geomorfologische kaart van Nederland 1:50.000 , Staring Centrum , Wageningen , 1989 Versie: 13-09-2018 www. ArcheoPro. nl Archeologische onderzoek Terlinderweg 100 , Wijnandsrade , Gemeente Nuth. ArcheoPro Rapport , 18066 , Pagina 19 Figuur 12: Uitsnede uit het Actueel Hoogtebestand Nederland met daarin rood omlijnd het plangebied met daaromheen de cirkel die de buitengrens van het onderzoeksgebied 8 aangeeft 8 Bron: Rijkswaterstaat , Servicedesk Data , AHN (Actueel Hoogtebestand Nederland) , Delft Versie: 13-09-2018 www. ArcheoPro. nl Archeologische | onderzoek | Terlinderweg | 100 | , Wijnandsrade | , Gemeente | Nuth.

| ArcheoPro | Rapport | , 18066 | , Pagina | 20 Figuur | 13: | Uitsnede | uit | de | bodemkaart | met | daarin | rood | omlijnd | het | plangebied | met daaromheen | de | cirkel | die | de | buitengrens | van | het | onderzoeksgebied | aangeeft. | Voor uitleg | van | de | codes | , zie | hoofdstuk | 2. 2 | 9 9 Bron: | Stichting | voor | Bodemkartering | , Bodemkaart | van | Nederland | 1:50. | 000. | Wageningen | , 1968 Versie: | 13-09-2018 | www. | ArcheoPro. | nl Archeologische onderzoek Terlinderweg 100 , Wijnandsrade , Gemeente Nuth. ArcheoPro Rapport , 18066 , Pagina 21 2. 4 Archeologie (LS01/LS04) Volgens de Indicatieve Kaart Archeologische Waarden (IKAW 3.0 , figuur 14) ligt het plangebied in en zone met een hoge kans op het aantreffen van archeologische waarden. De gemeentelijke beleidskaart nuanceert deze hoge verwachting. Dit is mede gebeurd door het meewegen van hellingshoeken (en bijhorende mate van bodemerosie). Figuur 14: Kaart met Archis-gegevens met daarop een cirkel met een straal van één kilometer rond het plangebied die de buitengrens van het onderzoeksgebied aangeeft 10 10 Bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed , ARCHIS III (Archeologisch Informatie Systeem) , http://archis. cultureelerfgoed. nl Versie: 13-09-2018 www. ArcheoPro. nl Archeologische | onderzoek | Terlinderweg | 100 | , Wijnandsrade | , Gemeente | Nuth.

| ArcheoPro | Rapport | , 18066 | , Pagina | 22 Figuur | 15: | Uitsnede | uit | de | gemeentelijke | beleidskaart | 11 11 Bron: | Gemeente | Nuth | , gemeentelijke | beleidskaart | archeologie. Versie: | 13-09-2018 | www. | ArcheoPro. | nl Archeologische | onderzoek | Terlinderweg | 100 | , Wijnandsrade | , Gemeente | Nuth. | ArcheoPro | Rapport | , 18066 | , Pagina | 23 Volgens | de | gemeentelijke | beleidskaart | archeologie | (figuur | 15) | ligt | het | plangebed grotendeels | in | een | zone | met | een | middelhoge | verwachtingswaarde | (waarde | categorie | 3). Kleine | delen | zijn | ingedeeld | in | gebieden | met | een | hoge | verwachtingswaarde. Het | plangebied | ligt | niet | binnen | een | archeologisch | terrein | zoals | vastgesteld | op | de archeologische | monumentenkaart | (AMK) | en | evenmin | zijn | waarnemingen | bekend | binnen het | plangebied | (figuur | 15). | In | de | omgeving | liggen | vier | AMK-terreinen. | Tabel | 1. Het | betreft | in drie | gevallen | historische | kernen | waar | mogelijk | ook | resten | van | middeleeuwse bewoningskernen | liggen: | de | oude | kern | van | Weustenrade | (AMK | 16683) | , van | Swier | (AMK 16684) | en | van | Overbroek | (AMK | 16738).

| De | twee | andere | terreinen | betreffen | enerzijds resten | van | een | Romeinse | nederzetting | (villa | of houtbouw | met | militaire | toren | , AMK | 1321) | en anderzijds | een | omgracht | terrein | uit de | late | middeleeuwen | of nieuwe | tijd | (AMK | 15755). Tabel | 1. AMK-terreinen Nummer | Coördinaat | Periode | Omschrijving AMK | 1321 | 191198/ | Romeinse | tijd , | Terrein | met | resten | uit de Romeinse | tijd. 324507 | Proefsleuvenonderzoek | , waarin | de vlakken | net onder | de bouwvoor | zijn aangelegd | , heeft | de resten | van | Romeinse bewoning | opgeleverd. | De | resten | bestaan | uit twee paalkuilenconcentraties | van | vermoedelijk | twee huisplattegronden | (houtbouw) | en de uitbraaksleuven van | een | rechthoekig | gebouw | (steenbouw). | De | kleine omvang | (6 x 7 m) | van | de | steenbouw | en | de dikte | van | het oorspronkelijke | muurwerk | doen | vermoeden | dat het | hier geen | woning | , maar | eerder | een | toren | betreft. | Houtbouw en steenbouw | vertonen | een | verschillende | oriëntatie | en getuigen | daarmee | van | twee | verschillende bewoningsfasen. | De | (voormalige) | interpretatie | van | de vindplaats | als villaterrein | staat | ter | discussie. | De sporen wijzen | meer | in de richting | van | een | nederzetting (houtbouw) | en een | militaire | context | (toren).

AMK | 15755 | 191996/ | Middeleeuwen | , | Terrein | met | resten | van | een | omgrachting. | Afmetingen 325080 | Nieuwe | Tijd , | circa | 35 | x 25 | m. Op | onder | meer | de | Tranchotkaart | (1806) | wordt | het object | rechthoekig | afgebeeld | , met | aan | de westzijde | een landbrug | naar | het | omgrachte | binnenterrein. Booronderzoek | heeft | geen | sporen | van | ophoging | , bebouwing | , bewoning | of andere | menselijke | activiteiten opgeleverd | ; het bodemprofiel | van | het 'schiereiland' | is onverstoord. | Door | recent | grondverzet | (ophoging) | in het omliggende | gebied | is de | oorspronkelijke | context | minder goed | zichtbaar | , maar | waarschijnlijk | is ter plaatse | van | het monument | sprake | van | een | natuurlijke | verhoging | in het beekdal. | De | zowel | op kaarten | als in het veld/boringen zichtbare | omgrachting | is naar | alle | waarschijnlijkheid antropogeen. | De functie | van | het | terrein | is onduidelijk.

AMK | 16683 | 192137/ | Middeleeuwen | , | Nederzetting | , onbepaald | , 323411 | Nieuwe | Tijd , | Historische | kern | van | Weustenrade AMK | 16684 | 191035/ | Middeleeuwen | , | Nederzetting | , onbepaald | , 323939 | Nieuwe | Tijd , | Historische | kern | van | Swier AMK | 16738 | 192634/ | Middeleeuwen | , | Nederzetting | , onbepaald | , 324938 | Nieuwe | Tijd , | Historische | kern | van | Overbroek In | de | omgeving | van | het | plangebied | zijn | diverse | waarnemingen | bekend. | Tabel | 2. | Deze vondsten | dateren | bijna | allemaal | uit | de | periode | paleolithicum | - neolithicum | of | de | Romeinse tijd | en | bestaan | uit | losse | vondsten | van | vuurstenen | objecten | (afslagen | en | een | kling) | of Versie: | 13-09-2018 | www. | ArcheoPro. | nl Archeologische | onderzoek | Terlinderweg | 100 , Wijnandsrade | , Gemeente | Nuth. | ArcheoPro | Rapport | , 18066 | , Pagina | 24 nederzettingsresten | (handgevormd | en | gedraaid | aardewerk | , maalsteen | , bouwmateriaal | , fragmenten | van | beeldjes | …) | behorende | bij | een | (of | meerdere) | villa’s. | Slechts | enkele waarnemingen | worden | in de | (late) | middeleeuwen | en/of | nieuwe | tijd geplaatst. Tot | slot | zijn | in | de | omgeving | van | het | plangebied | diverse | onderzoeken | uitgevoerd.

| Het | betreft met | name | onderzoeken | ten | behoeve | van | grotere | infrastructurele | zaken | zoals | de | Buitenring Parkstad | Limburg. | Deze | onderzoeken | hebben | echter | geen | aanvullende | informatie opgeleverd | die | nog | niet | eerder | aan | bod | is gekomen. Tabel | 2. Vondsten | en waarnemingen Nummer | Coördinaat | Periode | Vondsten W 7906 | 191200/324500 | Romeinse | tijd , | Kalk(steen) | , Keramiek | , IJzerslakken | , brozen passer | , fragment | van | een | zandstenen | zuilbasis. Vermoedelijk | behorende | bij een Romeinse | villa. W 15895 | 191190/324500 | Romeinse | tijd , | Fragment | van | een | zandstenen | en kwartsieten maalsteen W 16379 | 191340/324520 | Romeinse | tijd , | Diverse | scherven | glad- | en | ruwwandig aardewerk W 24693 | 192350/324000 | Romeinse | tijd , | Diverse | scherven | handgevormd | aardewerk W 27900 | 192350/324000 | Romeinse | tijd , | Keramiek | en dakpanfragment W 35726 | 192400/325350 | Middeleeuwen | , | Keramiek | en resten | van | een | gebouw. | Het | betreft Nieuwe | Tijd , | huis | Hoensbroek | (uit 1640).

W 35727 | 192300/325360 | Middeleeuwen | , | Waterkan | , groen | geglazuurd W 51062 | 192408/323653 | Middeleeuwen | , | 2 scherven W 51064 | 191382/324179 | Neolithicum | , | Diverse | vuurstenen | afslagen Bronstijd | , IJzertijd | , W 51068 | 191284/324239 | Paleolithicum | tem | Steen | , Keramiek | , Nieuwe | Tijd , W 51412 | 192600/324200 | Romeinse | tijd , | Twee | fragmenten | van | een | bronzen | beeldje Middeleeuwen | , | (beenfragmenten) W 54494 | 192670/324120 | Paleolithicum | , | Vuurstenen | afslag , sterk | gepatineerd W 54496 | 191795/324785 | Neolithicum | , | Vuurstenen | afslag | van | Rijckholtvuursteen W 54498 | 191760/324780 | Mesolithicum | , | Vuurstenen | afslag , van | Rijckholtvuursteen Neolithicum | , W 54500 | 191540/324695 | Mesolithicum | , | Vuurstenen | kling | van | Rijckholtvuursteen Neolithicum | , W 426168 | 191709/325009 | Nieuwe | Tijd , | Greppelsysteem | , behorende | bij rabatten 2. 5 Historie | (LS03) Brommelen | is een | buurtschap | van | Wijnandsrade | in de | gemeente | Nuth. | Het | ligt aan | dezelfde weg | als | het | gehucht | Swier | en | bestaat | uit | ongeveer | vijftien | huizen | en/of | hoeves. | Brommelen staat | ook | wel | bekend | als | het | Molenveld | , een | gehucht | wat | eigenlijk | westelijker | richting | Swier ligt. De | naam | slaat | vanzelfsprekend | op | de | voorgenoemde | watermolen.

Een | van | deze | hoeves | is de | hoeve | Terlinden | die | onderdeel | is van | het | plangebied. | De | oudste vermelding | van | hoeve | Terlinden | gaat | terug | tot | de | 14 e eeuw. | 12 | Van | deze | fase | is | echter bouwkundig | niets | meer | overgebleven. | De | huidige | hoeve | bestaat | oorspronkelijk | uit | een dubbele | carrévorm | en | dateert | grotendeels | uit | de | 18 | e en | 19 e eeuw. | Deze | vorm | is duidelijk herkenbaar | op | de | Tranchotkaart | op | 1805 | (figuur | 16) | en | de kadastrale | minuutkaart | uit 1830 (figuur | 17). | In de | tweede | helft | van | de | vorige | eeuw | is het | hoofdhuis | dat | de | westelijke | vleugel 12 Hupperetz | ea. 2005 | , p. 332 | – 333. Versie: 13-09-2018 | www. | ArcheoPro. | nl Archeologische | onderzoek | Terlinderweg | 100 , Wijnandsrade | , Gemeente | Nuth. | ArcheoPro | Rapport | , 18066 | , Pagina | 25 van | het | zuidelijke | carré | vormde | afgebroken. | Het | deelgebied | 3 | ligt exact | op | de | plek | van | dit oorspronkelijke | hoofdhuis. De | oudste | beschikbare | kaart | voor | dit | gebied | betreft | de | Tranchotkaart | uit | 1805 | (figuur | 16). Deze | uitsnede | laat | zien | dat | het | plangebied | in die | tijd | in | een | redelijk | open | gebied | lag. | Direct westelijk | lag | (ligt) | hoeve | Terlinden.

| De | toenmalige | Terlindenweg | liep | direct | langs | de hoevegevel | , en | dus | dwars | door | het | plangebied. | De | weg | boog | mee | met | de | hoge | rand | van | het Gelenbeekdal. | Direct | ten | zuiden | van | de | hoeve | lag | een | ommuurde | huisweide. | Oostelijk | van | de huidige | Terlinderweg | liggen | de | akkercomplexen | van | onder | andere | Overbroek. | Direct westelijk | liggen | graslanden | en | boomgaarden. | Verder | naar | westen | is | de | meanderende | loop van | de | Geleenbeek | zichtbaar. | Op | deze | uitsnede | is | geen | sprake | van | duidelijke bewoningsclusters. | Hier | en | daar | verspreid | liggen | wat | hoeves | en | boerderijen. Figuur | 16: | Uitsnede | uit | de | Tranchotkaart | van | 1805 | 13 13 Bron: Tranchot | en v. Muffling , Kartenaufnahme | der Rheinlande | 1803-1820 Versie: | 13-09-2018 | www. | ArcheoPro. | nl Archeologische | onderzoek | Terlinderweg | 100 , Wijnandsrade | , Gemeente | Nuth. | ArcheoPro | Rapport | , 18066 | , Pagina | 26 Figuur | 17: | Uitsnede | uit | de | kadastrale | kaart | uit | 1832 | 14 De | kadasterkaart | uit | 1832 | (figuur | 17) | vertoont | een | gelijkaardig | ruimtelijke | structuur. | De hoeve | met | de | twee | binnenplaatsen | is | in | bouwvolumes | duidelijk | aangeduid. | De Terlindenweg | loopt | pal | langs | de | hoeve.

| Door | het | zuidelijke | deelgebied | 1 heeft | een | (zand)pad gelopen. Figuur | 18 | toont | achtereenvolgens | in vier | stappen | de | evolutie | van | het | gebied | op | topografisch gebied. | Gekozen | is voor | de | kaarten | van | het | onderzoeksgebied | uit 1845 | , 1925 | , 1960 | en | 2013 omdat | deze | uitsneden | de | geschiedenis | van | het | landschap | , bebouwing | en | landgebruik | het beste | weergeven. Op | deze | kaarten | is | te | zien | dat | gedurende | de | afgelopen | tweehonderd | jaar | met | name | een aantal | landschappelijke | elementen | tot | impact | hebben | geleid | , op | het | landschap | en | dus | ook | op voorliggend | plangebied. | In | 1865 | is de | spoorlijn | Sittard-Heerlen | aangelegd | en | eerste | helft 20 ste eeuw | eerst | een | regionale | weg | erlangs | en | niet | lang | na | medio | 20 | ste eeuw | de | autosnelweg. Deze | hebben | het | landschappelijke | kader | en | de | landerijen | en | gronden | rondom | Hoeve Terlinden | geheel | doorsneden. | De | wegen | die | momenteel | langs | en | nabij | het | plangebied | liggen | , kunnen | herleid | worden | tot | 18 de | eeuwse | voorgangers | , | maar | ten | aanzien | van | de Terlindenweg | is een | verschuiving | in oostelijke | richting | zichtbaar.

| In | het | midden | van | de | 20 | ste eeuw | is | met | de | aanleg | van | de | autosnelweg | ook | de | Terlindenweg | heraangelegd | met | een ongelijkvloerse | kruising. | Hierbij | is het | oorspronkelijke | wegtracé | losgelaten. Bebouwing | om | en | nabij | de | hoeve | is | in | beperkte | mate | verschenen. | Enkele | hoeves | zijn doorheen | de | tijd | langs | de | doorgaande | wegen | verschenen. | Het | ontstaan | van | grotere | kernen of gehuchten | is in de | directe | omgeving | van | het | plangebied | niet | gebeurd. 14 Bron: | Kadaster | Topografische | Dienst | , Top25Raster | , Top10Vector | , GBKN | kaarten | , Emmen | 2008 Versie: | 13-09-2018 | www. | ArcheoPro. | nl Archeologische | onderzoek | Terlinderweg | 100 , Wijnandsrade | , Gemeente | Nuth. | ArcheoPro | Rapport | , 18066 | , Pagina | 27 Het | landschap | heeft | eigenlijk | weinig | verandering | ondergaan. | Het | is al deze | tijd | overwegend agrarisch | van | karakter | gebleven: | akkers | , boomgaard | of graslanden. Dit | wordt | eveneens | bevestigd | als | gekeken | wordt | naar | de | kaart | van | de | historische | relicten (figuur | 19). | Deze | kaart | is | het | resultaat | van | een | studie | van | J.

| Renes | (1988) | naar | het cultuurhistorisch | landschap | van | Zuid-Limburg | waarbij | gekeken | is | naar | oude landschappelijke | en | historisch | geografische | elementen | in het | huidige | landschap. Op | deze | uitsnede | is te zien | dat | het | plangebied | binnen | een | gebied | ligt dat | sinds | 1830 | weinig of geen | veranderingen | heeft | ondergaan. | De | wegen | rondom | het | plangebied | krijgen | volgens Renes | een | middeleeuwse | ouderdom | of | zelfs | nog | ouder. | Uitgezonderd | de | watermolen | van Brommelen | op | de | Geleenbeek | , zijn | er | geen | bijzondere | bouwkundige | elementen | (meer) aanwezig | in | de | directe | omgeving | van | het | plangebied. Momenteel | heeft | het | plangebied | nog | steeds | een | agrarisch | karakter | (figuur | 20). | Het noordelijke | deelgebied | 2 is in gebruik | als | grasland | tussen | de | Terlindenweg | , de | hoeve | en | de autosnelweg. | Het | zuidelijke | deelgebied | 1 maakt | deel | uit | van | een | grotere | akker | en | het westelijke | deelgebied | 3 ligt op | het | erf | van | het | hoevecomplex. Figuur | 18: | Uitsneden | uit | de | topografische | kaarten | uit | achtereenvolgens | 1845 | , 1925 | , 1960 | en | 2013 | 15 15 Bron: | Kadaster | Topografische | Dienst Versie: | 13-09-2018 | www. | ArcheoPro.

| nl Archeologische | onderzoek | Terlinderweg | 100 , Wijnandsrade | , Gemeente | Nuth. | ArcheoPro | Rapport | , 18066 | , Pagina | 28 Figuur | 19: | Uitsnede | uit | de | kaart | met | historische | relicten | van | Zuid | Limburg (naar | Renes | , 1988) | 16 16 Bron: | Renes | , J. De | geschiedenis | van | het | Zuidlimburgse | cultuurlandschap | , Maastricht | , 1988 Versie: | 13-09-2018 | www. | ArcheoPro. | nl Archeologische | onderzoek | Terlinderweg | 100 , Wijnandsrade | , Gemeente | Nuth. | ArcheoPro | Rapport | , 18066 | , Pagina 29 Figuur | 20: | Het | plangebied | anno | 2018 | gezien | vanaf | de | huidige | Terlinderweg | in zuidwestelijke | richting | met | op | de | voorgrond | de | A76 | (boven) | en | in noordwestelijke richting | (onder) | 17 2. 6 Gespecificeerd | archeologisch | verwachtingsmodel | (LS05) Specifieke | ligging | (locatie) Het | plangebied | ligt | ter | plaatse | van | de | hoeve | Terlinden | in | Wijnandsrade. | Het | plangebied bestaat | uit | drie | deelgebieden | waarvan | deelgebied | 3 onderdeel | is van | de | hoeve. | Op | relatief korte | afstand | westelijk | en | zuidelijk | ligt het | dal | van | de | Geleenbeek. | Het | plangebied | zelf | ligt op een | hoger | gelegen | , | kaapvormige | lössrug. | De | bodem | bestaat | naar | verwachting | uit geërodeerde | brikgronden | in leem.

De | historisch-ruimtelijke | structuur | van | het | plangebied | en | de | directe | omgeving | is sinds | de jaren | zestig | van | de | vorige | eeuw | sterk | aangetast | door | de | aanleg | van | de | spoorlijn | en | de autosnelweg | , echter | het | grotere | kader | van | agrarisch | landgebruik | en | de | wegen | is nog | steeds aanwezig. 17 Bron: | Google | street | view | d. d. 22-7-2018. Versie: 13-09-2018 | www. | ArcheoPro. | nl Archeologische | onderzoek | Terlinderweg | 100 , Wijnandsrade | , Gemeente | Nuth. | ArcheoPro | Rapport | , 18066 | , Pagina 30 Verwachte | perioden | (datering) | en | complextypen Vanwege | de | reeds | bekende | archeologische | resten | , de | landschappelijks | situatie | en | het algemene | verwachtingspatroon | voor | Zuid-Limburg | , kan | voor | het | gehele | plangebied | een middelhoge | tot hoge | verwachting | uitgesproken | worden. Vanwege | de | ligging | binnen | een | gradiëntzone | langs | de | Geleenbeek | geldt | een | hoge archeologische | verwachting | voor | archeologische | resten | uit het | laat-paleolithicum | tot | en met neolithicum. | In | deze | periodes | vestigde | men | zijn | namelijk | graag | dicht | langs | de | randen | van beekdalen | vanwege | de | verschillende | landschappelijke | milieus | inclusief | de aanwezigheid | van open | water.

| Deze | resten | kunnen | bestaan | uit nederzettingen | , landgebruik | of begravingen. Resten | uit de | metaaltijden | kunnen | binnen | het | plangebied | niet | uitgesloten | worden. | Tot | op heden | zijn | van | deze | periodes | nog | geen | vindplaatsen | bekend | , maar | relatieve | vlakke | terrassen langs | waterlopen | hebben | steeds | een | aantrekkingskracht | gekend. | Ook | deze | resten | kunnen bestaan | uit nederzettingen | , landgebruik | of begravingen. | De | verwachting | voor | deze | periode is middelhoog. Voor | de | Romeinse | tijd geldt | een | hoge | verwachting. | In directe | omgeving | zijn op | alle terrassen resten | uit | deze | periode | aangetroffen. | Deze | resten | behoren | bij | villa-terreinen | dan | wel | rurale (houtbouw)nederzettingen | of zijn onderdeel | van | een | militaire | structuren. Voor | de | middeleeuwen | en | nieuwe | tijd | geldt | een | hoge | verwachting | en | dit | zowel | voor bebouwing | (het | gesloopte | hoofdgebouw) | , als | wegen | (de | voorloper | van | de | Terlindenweg direct | oostelijk | van | het | hoevegebouw | en | het | zandpad | ten | zuiden | van | de | huidige | hoeve) | als resten | van | landinrichting. | Begravingen | worden | vanwege | het | agrarische | karakter | en | de profane | bebouwing | niet | verwacht.

Uiterlijke | kenmerken Vuursteenvindplaatsen | uit | het | laat-paleolithicum | of | mesolithicum | zullen | binnen | het plangebied | uit vondststrooiïngen | bestaan | met | eventuele | ondiepe | sporen | in | de | ondergrond die | onder | de | bouwvoor | beginnen. | Eventuele | nederzettingsresten | uit het | paleolithicum | en mesolithicum | kunnen | zowel | bestaan | uit | basisnederzettingen | met | een | oppervlakte | tussen 200 | en | 1. 000 | m² | of van | kleine | tijdelijke | kampementjes | met | zeer | geringe | afmetingen | die nauwelijks | meer | zijn | dan | de | neerslag | van | een | enkele | (jacht)activiteit | of | een | kortstondig kamp. | De | omvang | hiervan | kan | beperkt | zijn | tot | enkele | (tientallen) | vierkante | meters. Bijzondere | landschapsarcheologische | datasets | betreffen | met | name | veen- | en sedimentsequenties | die | informatie | kunnen | geven | over | de | diachrone | ontwikkeling | van | het beekdal | en | de menselijke | activiteiten | hierbinnen. | Door | grootschalige | herinrichtingprojecten binnen | de Zuid-Limburgse | beekdalen | , m. n. binnen | de | voormalige | mijnstreken | , kunnen | veel van | deze | datasets | tussentijds | verloren | zijn | gegaan.

Nederzettingsresten | uit | het neolithicum | tot en | met | de middeleeuwen | kunnen | voorkomen | als concentraties | van | vondstmateriaal | (met | name | vuursteen | , aardewerk | , | bouwmateriaal bestaande | uit natuursteen | , baksteen | of verbrande | leem | en | houtskool) | of als | spoorvullingen van | afvalkuilen | , paalkuilen | , waterputten | , e. d. in de | top | van | de | brikgrond. Off | site verschijnselen | uit alle | perioden | vanaf | het | neolithicum | tot | en | met | de | nieuwe | tijd kunnen | bijvoorbeeld | bestaan | uit opgevulde | greppels | , wegen | , bruggen | , perceelsscheidingen | , resten | van | celtic | field | systemen | , | grensstenen | , ploegsporen | , afgedekte | karrensporen | , veldbrandovens | , e. d. Daarnaast | kunnen | tevens | prehistorische | en | Romeinse | grafresten | voorkomen. | Deze | kunnen bestaan | uit | inhumatieresten | alsook | uit | crematieresten | , en | kunnen | vergezeld | gaan | van grafgiften | (aardewerk | , | vuursteen | , | metaal | , | …). | Voor | christelijke | grafvelden | uit | de middeleeuwen | en nieuwe | tijd geldt | een | lage | verwachting. | Deze | worden | met | name | in en | rond de | huidige | historische | kernen | verwacht. | Een | uitzondering | hierop | kunnen | Merovingische Versie: 13-09-2018 | www. | ArcheoPro.

| nl Archeologische | onderzoek | Terlinderweg | 100 , Wijnandsrade | , Gemeente | Nuth. | ArcheoPro | Rapport | , 18066 | , Pagina | 31 begravingen | zijn | ter | plaatse | van | Romeinse | nederzettingen | zoals | is aangetoond | bij Borgharen (gemeente | Maastricht). | 18 Archeologische | stratigrafie Het | gros | van | de | archeologische | vindplaatsen | (laat-paleolithicum | t/m | nieuwe | tijd) | wordt | in de | top | van | het | bodemprofiel | verwacht | , onder | de | moderne | bouwvoor. Vroeg- | en | midden-paleolithische | vindplaatsen | kunnen | zich | diep | in | een | lössafzetting bevinden. | Indien | dikkere | lössafzettingen | aanwezig | zijn , kunnen | hierin | vindplaatsen | van | uit het | vroeg- | en | midden-paleolithicum | aanwezig | zijn. | Door | bodemerosie | kunnen | deze potentiele | vondstlagen | aan | de | oppervlakte | zijn | komen | te | liggen. | Of | en | op | welke | diepte vindplaatsen | voorkomen | , kan | op | basis | van | het | bureauonderzoek | niet | nader | gespecificeerd worden. | Op | basis | van | de | geo(morfo)logische | en | bodemkundige | aanduidingen | worden | geen intacte | lössbodems | (meer) | verwacht.

Samenvatting | gespecificeerd | verwachtingsmodel Tabel | 3: Gespecificeerd | verwachtingsmodel Nederzetting | /grafveld | Off-site | Diepteligging steentijd | Deelgebied | 1: hoog | nvt | In de | top van | het bodemprofiel | , (vroeg- | en midden- | Deelgebied | 2: middelhoog | in/onder | de bouwvoor | c. q. onder paleolithicum) | Deelgebied | 3: laag 19 | hellingcolluvium | , dan | wel | in dieper gesitueerde | lössafzettingen | voor zover | aanwezig steentijd | (laat- | Deelgebied | 1: hoog | nvt | In de | top van | het bodemprofiel | , paleolithicum | en | Deelgebied | 2: middelhoog | in/onder | de bouwvoor. mesolithicum) | Deelgebied | 3: laag neolithicum | Deelgebied | 1: hoog | hoog | In de | top van | het bodemprofiel | , Deelgebied | 2: hoog | hoog | in/onder | de bouwvoor | c. q. onder Deelgebied | 3: laag | laag | hellingcolluvium metaaltijden | Deelgebied | 1: middelhoog | middelhoog | In de | top van | het bodemprofiel | , (bronstijd | – | Deelgebied | 2: middelhoog | middelhoog | in/onder | de bouwvoor | c. q. onder ijzertijd) | Deelgebied | 3: laag | laag | hellingcolluvium Romeinse | tijd | Deelgebied | 1: hoog | hoog | In de | top van | het bodemprofiel | , Deelgebied | 2: hoog | hoog | in/onder | de bouwvoor | c. q.

onder Deelgebied | 3: laag | laag | hellingcolluvium middeleeuwen | Deelgebied | 1: middelhoog | hoog | In de | top van | het bodemprofiel | , Deelgebied | 2: hoog | hoog | in/onder | de bouwvoor | c. q. onder Deelgebied | 3: hoog | laag | hellingcolluvium nieuwe | tijd | Deelgebied | 1: middelhoog | hoog | In de | top van | het bodemprofiel | , Deelgebied | 2: hoog | hoog | in/onder | de bouwvoor | c. q. onder Deelgebied | 3: hoog | laag | hellingcolluvium Mogelijke | verstoringen | plangebied Het | plangebied | is | voor | het | overgrote | deel | van | de | geschiedenis | als | agrarisch | gebied | in gebruik | geweest | (akker- | dan | wel | grasland | of bos). | Door | het | regelmatig | ploegen | of andere bodembewerking | kunnen | verstoringen | zijn | opgetreden. | Voor | kwetsbare | vindplaatsen | , zoals vuursteenvindplaatsen | , kan | dat | geleid | hebben | tot | het | vernielen | van | behoudenswaardige vindplaatsen. | Indien | echter | een | afdekking | aanwezig | is , kunnen | dergelijke | meer | kwetsbare vindplaatsen | goed | bewaard | zijn. 18 Lauwerier | e. a. 2011 19 De lage | verwachting | geldt | voor | het huidige | maaiveldniveau. | Indien | er dieper | in de löss paleobodems voorkomen | geldt | hiervoor | een | hoge | verwachting. Versie: 13-09-2018 | www. | ArcheoPro. | nl Archeologische onderzoek Terlinderweg 100 , Wijnandsrade , Gemeente Nuth.

ArcheoPro Rapport , 18066 , Pagina 32 In de middeleeuwen en nieuwe tijd zijn in de omgeving van het plangebied wegen verschenen. Door deze infrastructurele werken kunnen verstoringen in de top van het bodemprofiel opgetreden zijn. De omvang en aard van deze verstoringen is momenteel echter niet te bepalen. Ter plaatse van deelgebied 3 kan met name de sloop van het voormalige gebouwdeel tot verstoringen van archeologische resten hebben geleid. Het plangebied ligt op een lösshelling op de overgang naar het Geleenbeekdal. Door deze ligging kan als gevolg van bodemerosie een aantasting van archeologische vindplaatsen opgetreden zijn. Of en in welke mate erosie van de initiële lössbodem is opgetreden , kan op basis van het bureauonderzoek niet nader geduid worden. 2. 7 Onderzoeksstrategie (LS05) Doel van het inventariserend booronderzoek verkennende fase is om vast te stellen hoe de bodem is opgebouwd , in hoeverre deze nog intact is en of hierin behoudenswaardige archeologische resten aanwezig kunnen zijn. Daarbij dient met name te worden nagegaan of de oorspronkelijke bodem bestaat uit een leembrikgrond , hoe dik de betreffende briklaag (Bt-horizont) nog is en in hoeverre eventuele archeologische niveaus vestoord zijn. Uitgegaan wordt van een minimale boordichtheid van vijf boringen per hectare.

Een dergelijke boordichtheid voldoet om de bodemopbouw doelmatig en betrouwbaar te karakteriseren en een eventuele grootschalige verstoring nader vast te stellen. Op basis van de resultaten van het verkennend booronderzoek zal worden aangegeven welk type bodems binnen het plangebied voorkomen , in hoeverre de bodem door (sub)recente grondwerkzaamheden zoals bouwactiviteiten , afgravingen en egalisaties is verstoord , wordt het verwachtingsmodel eventueel aangepast en zal worden aangegeven in een hoeverre (karterend) vervolgonderzoek naar archeologische indicatoren , materiële resten en sporen wenselijk en zinvol is en welk type onderzoek hiervoor het meest geschikt is. Binnen de deelgebieden 1 en 2 zijn respectievelijk zes en vier boorpunten verdeeld. Hierdoor wordt binnen het 121 , hectare grote plangebied een boordichtheid bereikt van ca. acht boringen per hectare. Ter plaatse van deelgebied 3 kan vanwege de toegepaste verharding en aanwezigheid van puin geen handboring worden geplaatst en heeft het uitvoeren van één of meerdere verkennende boringen vanwege de voormalige historische bebouwing weinig tot geen toegevoegde informatiewaarde. Van alle boorpunten wordt de NAP-hoogte bepaald door middel van het AHN of een waterpas. De AHN-hoogtedata hebben in principe een nauwkeurigheid van 5 cm.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://beekdaelen.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/e40026e0-ee53-4cde-a98b-116f0f2e751b?agendaItemId=0588bc4f-d4a1-4c52-83ac-1fb1ec5af0c4