Bijlage 4: Notitie ‘positionering raad bij tekorten op kredieten’
Tekst van het document
Discussienota ‘positionering raad bij tekorten op kredieten’. Aanleiding: aanvullende kredieten voetbalvelden Op 27 februari jl heeft de raad een RIB met wensen en bedenkingen ontvangen waarin de raad wordt geïnformeerd over een overschrijding van het krediet voor de vervanging van kunstgrasvelden bij een tweetal voetbalclubs. Het totale bedrag dat was gemoeid met de overschrijding bedroeg ruim € 386.000. Na inzet van de ‘SPUK sport’ en de reserve voor prijsstijgingen resteerde nog een tekort van € 68.000. Dat tekort kon worden opgelost door inzet van overtollige middelen op een ander krediet (dat eveneens verband hield met voetbalvelden). De fracties PvdA, GroenLinks, Kollee- Rijkx en D66 hebben, naar aanleiding van de betreffende RIB, wensen en bedenkingen geuit. Om die reden heeft het college alsnog een raadsvoorstel in procedure gebracht. In de gemeenteraadsvergadering is raadsbreed aangegeven dat het proces rondom overschrijdingen nog eens tegen het licht gehouden dient te worden. Probleemstelling: De raad is van mening dat hij in sommige gevallen niet voldoende (vooraf) in positie wordt gebracht bij geconstateerde tekorten. Doel: Deze notitie maakt inzichtelijk dat het college niet onrechtmatig heeft gehandeld, maar conform de vigerende financiële verordening heeft gehandeld.
Bovendien biedt deze nota een handreiking die ervoor kan zorgen dat de raad voortaan, nog meer dan nu, in positie wordt gebracht bij (dreigende) kredietoverschrijdingen. Wat staat hierover in de financiële verordening? In de financiële verordening zijn de spelregels opgenomen die gelden voor nieuwe en aanvullende kredieten. Hierin is beschreven dat nieuwe kredieten voor nieuw beleid altijd beschikbaar worden gesteld via de begroting of via een apart raadsvoorstel. Voor wat betreft aanvullende kredieten gelden de volgende kaders1:
In de tabel wordt inzichtelijk gemaakt vanaf welke bedragen welke instrumenten kunnen worden ingezet. Het betreft hier met nadruk de spelregels voor eenmalige bedragen (kredieten). Voor structurele budgetten is in de financiële verordening geregeld dat deze door de raad worden geautoriseerd op programmaniveau. Als sprake is van overschrijding van de totale programmalasten is formeel sprake van een financiële onrechtmatigheid. Binnen het programma kan worden geschoven. 1
Aanvullende kredieten tbv
Drempelbedrag
Burap
RIB
1a Aanvullende plannen2
> € 30.000
Artikel 5 lid 5
1b Aanvullende plannen2
< € 30.000
Artikel 5 lid 5 icm artikel 1 lid g2
2a Geen aanvullende plannen
> € 50.000
Artikel 7a
2b Geen aanvullende plannen
Tussen € 30.000 en € 50.000
Artikel 5 lid 3a
2c Geen aanvullende plannen
< € 30.000
Artikel 5 lid 5 icm artikel 1 lid g2
3 Plannen waar evenhoge inkomsten tegenover staan3
Nvt
Artikel 1 lid g1
RIB met wensen en bedenkingen
Begroting/ Raadsvoorstel
Artikel
Kaders financiële verordening vs casus voetbalvelden Nu de kaders in de financiële verordening bekend zijn kan worden bekeken in welk kader de casus ‘aanvullende kredieten voetbalvelden’ vallen. Er was bij de voetbalvelden geen sprake van aanvullende plannen. De meerkosten werden immers met name veroorzaakt door prijsstijgingen. Daarmee valt deze casus onder kader 2a in de bovenstaande tabel.
Bij aanvullende plannen kan worden gedacht aan scopewijzigingen van een project. Een te realiseren pand wordt bijvoorbeeld groter dan vooraf besproken met de raad of het plangebied wordt uitgebreid ten opzichte van het gebied dat eerder met de raad was gecommuniceerd. 2
Het kan voorkomen dat aanvullende kredieten nodig zijn waar subsidiestromen tegenover staan. Dergelijke kredieten kunnen via de burap aan de raad ter goedkeuring worden aangeboden. 3
De financiële verordening schrijft dus voor dat minimaal een raadsinformatiebrief met wensen en bedenkingen dient te worden verstuurd naar de raad. Dat is in de betreffende casus ook gebeurd. De raad heeft echter duidelijk het signaal afgegeven dat de raad met een RIB met wensen en bedenkingen4 in onvoldoende mate in positie wordt gebracht. Mogelijke oplossing: maximeren bedrag dat via een RIB met wensen en bedenkingen kan worden afgedaan. Op grond van de financiële verordening kan er op dit moment voor worden gekozen om aanvullende kredieten die niet worden veroorzaakt door aanvullende plannen aan de raad voor te leggen via een RIB met wensen en bedenkingen, ongeacht de hoogte van het bedrag. Kijkend naar de casus ‘voetbalvelden’ lijkt erop dat de raad graag wilt dat hier een maximum bedrag voor geldt. Er kan bijvoorbeeld voor worden gekozen om een maximum bedrag te hanteren van bijvoorbeeld € 100.000. Dat kan, als de raad daar meer behoefte aan heeft, ook een drempelbedrag zijn van bijvoorbeeld € 125.000 of € 75.000. Als het aanvullende krediet boven dat bedrag uitgaat is dan, ook als geen sprake is van aanvullende plannen, een raadsvoorstel nodig. In de bovenstaande tabel komt in dat geval kader 2a te vervallen. Daarvoor in de plaats komen de onderstaande twee nieuwe kaders. Aanvullende kredieten tbv
Drempelbedrag
2a1 Geen aanvullende plannen
Bijvoorbeeld > € 100.000
2a2 Geen aanvullende plannen
> € 50.000 < € 100.000
Burap
RIB
RIB met wensen en bedenkingen
Begroting/ Raadsvoorstel
Discussie: Graag willen wij met het presidium verkennen of de voorgestelde aanpassing tegemoetkomt aan de behoefte van de raad, of dat wellicht nog andere aanpassingen in de financiële verordening nodig zijn. Daarbij is nog het volgende van belang. Als de drempelbedragen naar beneden worden aangepast, dan kan dat bijvoorbeeld betekenen dat nu nog een rib met wensen en bedenkingen volstaat, terwijl, na de aanpassing, een raadsvoorstel dient te worden opgesteld. In dergelijke gevallen Het instrument ‘wensen en bedenkingen’ is een instrument dat standaard is opgenomen in model verordening van de VNG. Het wordt dus niet alleen door de gemeente Beekdaelen gebruikt. 4
betekent dit een langere doorlooptijd tot besluitvorming met mogelijke gevolgen voor het uiteindelijke resultaat. Langere doorlooptijden kunnen leiden tot vertragingen die weer kunnen zorgen voor teleurstelling bij de inwoners. In het geval van de voetbalvelden was snelheid ook gewenst in verband met de aanstaande wedstrijden en de eisen van de KNVB.