Bijlage 3 Participatieverslag
Tekst van het document
betreft datum versie
Participatieverslag renovatie en uitbreiding azc Sweikhuizen 5-6-2025 1.9
1. Context van het proces (Waarom wordt er geparticipeerd) Azc Sweikhuizen is al vele jaren gehuisvest in het voormalige retraitehuis (Moorheide 1, Sweikhuizen). Het gebouw en terrein is in eigendom van het COA. Er geldt een bestuursovereenkomst voor onbepaalde tijd voor het bestaande azc. Deze is tussen het COA en gemeente Beekdaelen afgesloten. Het COA wenst de locatie te renoveren en uit te breiden. Hiertoe wordt het bestaande rijksmonumentale gebouw verduurzaamd en de indeling geoptimaliseerd. Om het aantal opvangplekken te verruimen tot 400 wordt een optopping op het rijksmonument gerealiseerd met een naastliggende nieuwbouw. Op 14 maart 2023 heeft de eerste kamer ingestemd met de inwerkingtreding van de Omgevingswet op 1 januari 2024. Vooruitlopend daarop heeft de gemeenteraad van de Gemeente Beekdaelen op 7 maart 2023 de “lijst van verplichte participatie Beekdaelen” in het kader van de implementatie van de omgevingswet vastgesteld. Voor de beoogde ontwikkeling geldt een participatieplicht. Naast een wettelijke verplichting vindt het COA het zeer belangrijk om inzicht te krijgen in de wensen en bedenkingen van direct omwonenden en andere stakeholders om zo, waar mogelijk, de plannen te optimaliseren en het proces gestalte te geven. In dit participatieverslag wordt ingegaan op het participatietraject en de resultaten hiervan tot vergunningsaanvraag.
Dit verslag richt zich op de hierboven beschreven gewenste structurele herontwikkeling. Eerder is overwogen om te starten met een tijdelijke uitbreiding, in afwachting van de permanente uitbreiding. Hier is echter vanaf gezien, mede gezien de opmerkingen vanuit omwonenden. De ingebrachte aandachtspunten van dit eerdere traject zijn meegenomen in de planvorming van de renovatie en uitbreiding. Ter voorbereiding van het participatie traject is door het COA een participatieplan (zie bijlage 3) opgesteld. De aandachtspunten vanuit het eerdere participatietraject zijn in de bijlage benoemd. Dit participatieplan is openbaar gepubliceerd op de locatiepagina van azc Sweikhuizen op COA.nl. Het participatietraject richtte zich op het laten meedenken door stakeholders op de invulling van de plannen. Dat het COA de bestaande locatie wil renoveren en deze wil uitbreiden tot 400 opvangplekken stond niet ter discussie. De reden hiervoor is als volgt. Gemeente Beekdaelen heeft de afgelopen jaren herhaaldelijk het verzoek gekregen om (tijdelijk) asielzoekers op te vangen. Op 19 oktober 2022 is er door de gemeenteraad een motie aangenomen waarmee het COA akkoord heeft gekregen om de mogelijkheid te verkennen om het bestaande azc uit te breiden tot 400 opvangplekken. Daarmee is er in basis politiek draagvlak voor de plannen, wat randvoorwaardelijk is voor een opvanglocatie.
De aanvullende opvangplekken zijn nodig gezien het landelijke tekort aan opvangplekken en de wens om structureel het aantal opvangplekken te vergroten. De bestaande locatie bestaat al vele jaren en uit de gesprekken met stakeholders blijkt groot draagvlak voor het bestaande azc. Het COA heeft op eigen terrein ruimte voor de beoogde uitbreiding en wil dit realiseren in combinatie met de revitalisatie van het rijksmonument en het versterken/opwaarderen van het omringende monumentale
landschap. Door de combinatie van renovatie en uitbreiding ontstaat er een efficiënte en duurzame structurele opvanglocatie. 2. Betrokkenheid (Wie doet er mee?) Als stakeholders zijn direct omwonenden, milieugroep Schinnen Spaubeek en IVN Spaubeek geïdentificeerd. Tot direct omwonenden zijn gerekend de in onderstaande figuur aangeduide huishoudens aan ’t Veldje, Oude Kerk en Parallelweg.
Daarnaast zijn samenwerkingspartners, overige betrokkenen en overige belangstellenden geïdentificeerd: Samenwerkingspartners • scholen, • GZA, • Vluchtelingenwerk, • politie, • vrijwilligers, etc. Overige betrokkenen • Gemeente Beekdaelen • Gemeente Beek • Provincie Limburg 2 van 19
Overige belangstellenden: • Omliggende dorpskernen: Sweikhuizen, Puth, Schinnen • Ondernemers in de nabije omgeving • Overige milieugroepen, zoals natuur en milieu Limburg • Media 3. Participatievorm (hoe is er geparticipeerd) Om initiatiefnemers te helpen om het participatietraject op een correcte wijze vorm te geven zijn door gemeente Beekdaelen een folder Participatie en Handreiking Participatie vastgesteld. (Omgevingswet | Beekdaelen en Agenda Beekdaelen - Raadsvergadering dinsdag 7 maart 2023 19:00 - 23:00 - iBabs RIS (bestuurlijkeinformatie.nl) agendapunt 5.3.) In de handreiking participatie opgesteld door gemeente Beekdaelen is een participatieladder opgenomen. Het COA heeft voorafgaande aan het participatietraject een impactbeoordeling uitgevoerd om het participatieniveau te bepalen. Daarbij is gekeken naar de categorie van het initiatief, de mate van positieve invloed op de samenleving, de maatschappelijke aandacht en de hinder voor de omgeving na realisatie. De uitbreiding van azc Sweikhuizen wordt door het COA gezien als een plan met middelmatige impact (niveau 2). Deze inschatting baseert COA op de huidige aanwezigheid van het azc. Het gaat niet om een compleet nieuwe locatie maar om een doorontwikkeling en kwaliteitsimpuls van het Rijksmonument ofwel van de bestaande locatie die zowel nu als na de uitbreiding wordt beheerd door het COA.
De uitbreiding van de bestaande COA-locatie voor asielzoekers in Sweikhuizen betreft structureel 150 plaatsen. De huidige capaciteit is 248 personen. Omdat het gaat om een substantiële uitbreiding van de huidige capaciteit in een omgeving met een hoge natuurwaarde kan geen sprake zijn van een kleine impact. De participatievorm is op basis daarvan in overleg met de gemeente bepaald op: Meedenken. Informeren stakeholders Om stakeholders te informeren van de plannen en hen de mogelijkheid te geven om feedback te geven zijn er gedurende de ontwerpfase diverse fysieke bijeenkomsten georganiseerd door het COA. Genoemde stakeholders zijn steeds circa 2 weken vooraf schriftelijk (per brief danwel mail) uitgenodigd. De bijeenkomsten waren openbaar toegankelijk. Overige geïnteresseerden zijn op hun verzoek steeds uitgenodigd voor bijeenkomsten. Het meerendeel van de geïdentificeerde stakeholders heeft gehoor gegeven aan de uitnodiging om input te geven tijdens de bijeenkomsten. Daarmee vormen de deelnemers een goede afspiegeling van de omgeving. Overzicht van de georganiseerde bijeenkomsten: • Bijeenkomst 1 d.d. 26-3-2024. Toelichting op het voorlopig ontwerp en hoe eerdere geuite aandachtspunten zijn verwerkt. Ophalen feedback • Rondgang d.d. 3-4-2024. Op locatie is een verduidelijkende toelichting op de voorgenomen renovatie en uitbreiding gegeven.
Het beoogde nieuwbouwvolume is met paaltjes aangegeven op het terrein. • Bijeenkomst d.d. 24-06-2024. Terugkoppeling op de door stakeholders genoemde aandachtspunten en uitwerking plan. 3 van 19
•
Bijeenkomst d.d. 24-09-2024. Terugkoppeling op nog openstaande vragen, toelichting op de uitwerking van het landschapsplan en bespreking van de op het participatieplan ontvangen opmerkingen van enkele omwonenden. Een samenvatting van de inhoud per bijeenkomst is bijgevoegd in bijlage 2. Presentaties en verslagen van de diverse bijeenkomsten zijn bijgevoegd in bijlage 3 tot en met 7. Tijdens de bijeenkomst van 26-03-2024 is door aanwezigen gevraagd om de mogelijkheid te bieden om met gemeente in gesprek te gaan. Op 17-04-2024 heeft dit overleg plaatsgevonden. Tijdens dit overleg is door gemeente, overeenkomstig verzoek van direct omwonenden, het proces rondom de totstandkoming van de motie toegelicht. Namens het COA waren vertegenwoordigers als toehoorder aanwezig. Op 6-05-2025 is een update gestuurd naar alle geïnteresseerden. In deze update zijn enkele aanpassingen in het ontwerp en de planning in relatie tot de omgevingsvergunningsaanvraag toegelicht. Daarnaast zijn geïnteresseerden uitnodigt voor een inloopmoment om een maquette van het plan te bezichtigen van 3 tot 5 juni 2025. Deze update is bijgevoegd als bijlage 9 Erfgoedvereniging Heemschut Erfgoedvereniging Heemschut heeft, nadat het definitieve plan besproken is met stakeholders, op 23-10-2024 het college benaderd en hun zorg over de ontwikkeling en het participatieproces uitgedrukt (bijlage 8.1).
Deze brief is cc verzonden aan het COA. De brief en reactie van de gemeente (bijlage 8.2) zijn bijgevoegd bij dit verslag. Op 912-2024 is hier door erfgoedvereniging Heemschot op gereageerd met ook het verzoek aan het COA om te reageren (bijlage 8.3). De reacties van zowel COA (bijlage 8.5) als gemeente (bijlage 8.4) en de reactie van de erfgoedvereniging (bijlage 8.6) zijn bijgevoegd bij dit verslag. Vertegenwoordigers van het COA zijn naar aanleiding van de communicatie op 5-02-2025 in gesprek gegaan met de vertegenwoordiger van de erfgoedvereniging. Dit gesprek heeft niet geleidt tot andere inzichten. De belangrijkste opmerkingen en reactie van COA zijn in hoofdstuk 5 beschreven. Samenwerkingspartners, overige betrokkenen en belangstellenden Samenwerkingspartners zijn op hoofdlijn geïnformeerd door het COA gedurende het proces. Met gemeente Beekdaelen, gemeente Beek en provincie heeft (regelmatig) vooroverleg plaatsgevonden in relatie tot de planvorming. Overige belangstellenden zijn in de mogelijkheid gesteld om de ontwikkeling te volgen door het plaatsen van periode update informatie op de locatiepagina van azc Sweikhuizen op COA.nl. O.a. het participatieplan en presentaties/verslagen van de bijeenkomsten zijn hierop geplaatst.
Aanvullend is tijdens de open dag van het azc op 28-09-2024 een stand ingericht waarbij de plannen zijn toegelicht en was er de mogelijkheid om vragen te stellen. Deze is vooraf breed aangekondigd. Een overzicht van het omgevingsmanagement is in bijlage 1 bijgevoegd. 4 van 19
Ook in de vervolgfase blijft er aandacht om de input van stakeholders op te halen. De focus ligt dan op de uitwerking van de bouwfasering, de uitvoeringsmethodes en de impact op de omgeving. Overige belangstellenden worden ook in deze fase geïnformeerd via de locatiepagina Sweikhuien op COA.nl. Gedurende de uitvoeringsfase en na afronding van de werkzaamheden vindt afstemming plaats via het gebruikelijke omwonendenoverleg. Dit overleg vindt elk kwartaal plaats met als doel te informeren en eventuele aandachtpunten te bespreken. 4. Opbrengsten (Wat heeft de participatie opgeleverd?) Enkele direct omwonenden hebben vanaf start aangeduid tegen een structurele uitbreiding van het azc buiten het bestaande gebouw. Een nieuw azc elders – ook in de directe omgeving – was voor hen een optie. Door het COA is altijd aangegeven dat de gekozen locatie en de omvang van de uitbreiding voor het COA niet ter discussie staat als uitgangspunt voor de planvorming. De motivatie hiertoe is onder punt 1 toegelicht. Door deze omwonenden zijn diverse zorgen/aandachtspunten geuit en suggesties gedaan. Daarbij benadrukten ze dat de suggesties niet betekenen dat ze akkoord zijn/gaan met de voorgenomen ontwikkeling. Anderen hebben geen structureel bezwaar tegen de plannen. Wel zijn suggesties gedaan om het plan te optimaliseren en vragen gesteld.
De bijeenkomsten zijn in openheid en met respect voor ieders opvatting verlopen. Er werd geluisterd naar standpunten, vragen en antwoorden. Er is een groot aantal en vaak ook repeterende vragen gesteld. Tijdens de bijeenkomsten is steeds ingegaan op de genoemde zorgen/aandachtspunten/suggesties en hoe het COA hier mee omgaat. Onder punt 5 van dit participatieverlsag is puntsgewijs aangegeven welke feedback is ontvangen en hoe hier mee om is gegaan. 5 Doorvertaling (Wat is er met participatie gedaan?) Hieronder is een puntsgewijze samenvatting gegeven van de ontvangen feedback en of deze wel of niet is verwerkt in de plannen en het proces en waarom.
5 van 19
1
2
3
Inbreng Enkele direct omwonenden hebben vanaf start aangeduid tegen een structurele uitbreiding van het azc buiten het bestaande gebouw. Een nieuw azc elders – ook in de directe omgeving – was voor hen een optie. Verzoek om bomen te behouden
Ondernomen actie / verwerking / terugkoppeling Door het COA is altijd aangegeven dat de gekozen locatie en de omvang van de uitbreiding voor het COA niet ter discussie staat als uitgangspunt voor de planvorming. De motivatie hiertoe is onder punt 1 van dit participatieverslag toegelicht.
De plannen hebben een nadelig effect op het naastgelegen natura 2000 gebied.
De uitstoot van stikstof in de uitvoeringsfase wordt voorkomen doordat realisatie van de nieuwbouw volledig zal plaatsvinden met elektrisch bouwmaterieel. Dit wordt vastgelegd in het contract met de aannemer.
Naar aanleiding van de feedback van stakeholders is een plan ontwikkeld waarbij de hoge beeldbepalende bomen in het midden van het landschap behouden blijven. De uitbreiding is zodanig gewijzigd en gesitueerd dat de kap van alleen een aantal kleine bomen tot een minimum is beperkt. Voor de te kappen bomen geldt een compensatieplicht.
De uitstoot van stikstof in de gebruiksfase wordt bepaald door het gebruik van fossiele brandstoffen en verkeersbewegingen. De (verwarmings)installatie voor de nieuwbouw zijn elektrisch. Het huidige gebouw wordt op dit moment verwarmd met gas. Het bestaande pand wordt geïsoleerd en gaat ook van het gas af. De ontwikkeling leidt niet tot noemenswaardige extra verkeersbewegingen. Bewoners hebben vrijwel geen auto’s. Het aantal medewerkers en vervoersbewegingen van leveranciers blijft gelijk. Er is aangetoond dat de plannen voor zowel de bouw- als gebruiksfase geen negatieve effecten hebben op het in de buurt gelegen natura2000 gebied. 4
Plannen voor elektrificeren zijn niet reëel gezien netcongestie.
Er is een aanvraag ingediend voor een zwaardere elektra aansluiting bij de netwerkbeheerder. Door deze is bevestigd dat het aangevraagde vermogen tijdig kan worden geleverd.
5
De herontwikkeling en uitbreiding leidt tot meer lichtvervuiling richting mens en dier.
Naar aanleiding van de feedback zijn in het ontwerp in de hoger gelegen bouwvolumes screens toegevoegd. Bij de nieuwe buitenverlichting en aan-/uit schakeling met dim wordt rekening gehouden met vleermuizen. 6 van 19
6
De bouwfase leidt tot overlast in geluid
Bij bouwactiviteiten is enige mate van geluidsbelasting onvermijdelijk. Om hinder qua geluid gedurende de uitvoeringsfase te beperken is ervoor gekozen om de nieuwbouw en optopping uit te voeren in CLT houtbouw. Doordat de bouw grotendeels in de fabriek plaatsvindt wordt de bouwtijd en overlast op locatie verkort. De werkzaamheden zullen plaatsvinden binnen reguliere werktijden.
7
Het grote aantal bewoners leidt tot geluidsoverlast in de gebruiksfase. Suggesties ter verbetering: • Verplaats de ingang naar de andere kant zodat boszijde bewoners- en geluidsluw wordt.
Het plan is als volgt aangepast:
•
Verzoek om het sportveld te verplaatsen/ te verwijderen /te voorzien van een geluidswal
•
Bij de inpassing van speelvoorzieningen/ verblijfsgebieden rekening houden met geluidsoverlast.
•
Naar suggestie van omwonenden zijn de ingangen van alle gebouwen tussen het bestaande gebouw en de nieuwbouw gesitueerd.
•
Het sportveld is een belangrijke bestaande recreatieve voorziening voor bewoners en blijft om die reden behouden. Vanwege de omvang van een sportveld versus de hoogteverschillen en inpassing van o.a. speelvoorzieningen en parkeren bleek verplaatsing niet mogelijk. Een geluidswal blijkt niet ruimtelijk passend in een aangelegd park. Om eventuele geluidsoverlast te beperken worden wel de gebruikstijden begrenst.
•
Verblijfsgebieden en speelvoorzieningen zijn zoveel mogelijk tussen de bestaande bebouwing en nieuwbouw gesitueerd om geluidsoverlast naar de omgeving te beperken.
In de huisregels van het azc is verder vermeld dat er geen geluidsoverlast mag zijn. Tussen 22.00 en 8.00 uur moet het rustig zijn, zodat iedereen ongestoord kan slapen. Door medewerkers COA en beveiliging wordt toegezien op naleving van de huisregels. Eerder benoemd extra groen waar omwonenden twijfels over hadden zal inderdaad naar verwachting geen significante impact op geluid hebben.
7 van 19
8
De kap van groen voor het vrijmaken van paden leidt tot geluidsoverlast in de gebruiksfase.
Het verwijderen van struiken langs de bestaande padenstructuur is noodzakelijk om het park terug te brengen naar het gewenste onderhoudsniveau en de toegankelijkheid te verbeteren. Als gevolg van de verwijdering van struiken zal er niet meer geluidsoverlast worden ervaren door omwonenden. Het plan is niet aangepast. Maatregelen die worden getroffen om geluidsoverlast te beperken zijn beschreven bij punt 7.
9
Door verwijdering van het sportveld ontstaat ruimte voor wateropvang voor het blussen bij brand
Het sportveld is een belangrijke bestaande recreatieve voorziening voor bewoners en blijft om die reden behouden. De huidige bluswatervoorzieningen voldoet aan de gestelde eisen.
10
Een groter aantal bewoners vergroot het risico op brandgevaar door roken en BBQ’en.
In de plannen is rekening gehouden met voorzieningen voor rokende bewoners in de zone tussen de gebouwen. In de huisregels zijn voorschriften opgenomen om brand te voorkomen. O.a. open vuur aansteken is verboden. Koken mag alleen op vaste kooktoestellen in de keukens.
11
Omwonenden vinden de ‘woontoren’ van de nieuwbouw niet passend in de omgeving
Het weglaten van de woontoren is geen optie gezien de wens van het COA om na de herontwikkeling en uitbreiding 400 bewoners op te vangen. Alternatieve volumes voor de nieuwbouw zonder de woontoren zijn onderzocht en besproken met de rijksdienst cultureel erfgoed (RCE) en de Adviescommissie Omgevingskwaliteit. Deze werden als niet passend bij het rijksmonument gezien aangezien het zicht op het monumentale gebouw weggenomen zou zijn. De woontoren met 4 verdiepingen sluit qua hoogte aan bij de bestaande bebouwing. De onderste daklijst van de hoge klokgevel van het klooster zit op dezelfde hoogte als de daklijst van het woongebouw. Om het ontwerp te integreren in de natuurlijke omgeving is gekozen voor een houten gevel. De lage daken worden voorzien van een mos sedum dak. Naar aanleiding van de feedback is aanvullend in de gevel van de woontoren groen toegevoegd. Om het zichtbare deel van het nieuwbouwvolume te beperken wordt onder de gehele nieuwbouw een souterrain voorzien.
8 van 19
12
Omwonenden vinden de omvang (het aantal m2) van de uitbreiding te groot en verwijzen hiertoe naar de omvang van de eerder beoogde tijdelijke uitbreiding.
13
Er is zorg dat er groter wordt gebouwd om in de toekomst meer bewoners op te kunnen vangen. Omwonenden vragen zich af of de kwaliteit van het plan aansluit bij het beleid met betrekking tot versobering van de huisvesting van asielzoekers.
14
15
16
Omwonenden vrezen dat asielzoekers danwel statushouders graag in deze woningen blijven wonen ipv vertrekken danwel uitstromen. Omwonenden spreken hun vermoeden uit dat het vrijmaken van woningen voor statushouders voor gemeenten minder noodzakelijk wordt, wanneer gezinnen al zelfstandig in een appartement bij het AZC wonen.
Het in 2022 getoonde schetsplan betrof een tijdelijke uitbreiding, vooruitlopend op de permanente uitbreiding, met ca. 150 opvangplekken met een omvang van ca 1.730 m2. De eisen die het COA stelt bij noodopvang wijken af van die bij permanente bebouwing. De m2 per slaapplek ligt bijvoorbeeld lager. Daarnaast waren er geen extra voorzieningen voor begeleiding meegenomen in het schetsplan. In het permanente plan wordt gestreefd naar inpassing van alle voorzieningen zoals COA deze passend vindt vanuit het PvE voor structurele opvang van 400 asielzoekers. In de nieuwbouw wordt de opvang in de vorm van ‘appartementen’ voor 8 personen gerealiseerd i.p.v. slaapcellen zoals in de tijdelijke uitbreiding en in het bestaande gebouw. Dit leidt tot een totaal planvolume van ca. 9.300 m2 bruto. Het bestaande originele kloostercomplex is 6.149 m2 bruto groot; de nieuwbouw 2.803 m2 bruto. De omvang van het plan past bij het PvE van het COA voor het opvangen van 400 bewoners. Er is geen sprake van dat er rekening wordt gehouden met toekomstige uitbreidingen. Het plan sluit aan bij het PvE van het COA dat uitgaat van sobere en doelmatige opvang.
Het plan sluit aan bij het PvE van het COA dat uitgaat van sobere en doelmatige opvang. In basis mogen statushouders geen woning weigeren.
Gemeentes hebben een wettelijke taakstelling voor huisvesting van statushouders.
9 van 19
17
18
Zorg dat een groter azc leidt tot meer wildparkeren in het bos. Verzoek om voldoende parkeerplekken te voorzien op eigen terrein en de slagboom te verplaatsen. Wel is het wenselijk dat het terrein toegankelijk blijft voor voetgangers, fietsers, paardrijden danwel toegang door omwonenden naar hun naastgelegen terreinen.
Het parkeren wordt volledig op eigen terrein gerealiseerd. In totaal worden 26 parkeerplaatsen (inclusief 2 miva paarkeerplaatsen) gerealiseerd. Dit is passend voor het beoogde gebruik. De informele parkeerplaatsen langs de toegangsweg verdwijnen. De informele parkeerplaats in de bocht welke door omwonende wordt gebruikt voor laden/lossen bij de paardenstal op het perceel langs het azc blijft gehandhaafd.
De aanpassingen hebben een nadelig effect op de natuur
De planvorming leidt tot een beperkte kap van bomen en een vermindering van de kwaliteit en oppervlakte van het Natuurnetwerk Limburg. Hiervoor geldt een compensatieplicht. Het parkgebied wordt echter opgewaardeerd waarbij de natuurwaarden beter worden beschermd en de authentieke tuin (het park) wordt hersteld.
De toegangspoort wordt naar voorstel van omwonenden verplaatst naar het begin van de toegangsweg. Daarbij is er voldoende ruimte voor een opstelplaats voor vrachtwagens. Er blijft voldoende ruimte langs de slagboom voor vrije doorgang voor fietsers/paardrijders/wandelaars. Het parkgedeelte blijft openbaar toegankelijk waarbij de padenstructuur wordt verbeterd. Toegang voor omwonenden naar naastgelegen terrein blijft mogelijk.
Door de gekozen beplanting wordt de biodiversiteit versterkt. IVN en milieugroep Schinnen-Spaubeek hebben meegedacht en suggesties gedaan voor het landschapsplan welke overwegend zijn verwerkt. Door middel van een quickscan is onderzocht wat de impact is op beschermde diersoorten. Om bepaalde beschermde soorten te borgen worden maatregelen getroffen. Naar het groot vliegend hert vindt nog nader onderzoek plaats. 19
Enkele omwonenden willen inzicht en inspraak in de plannen. Enkele omwonenden vinden de dialoog met omgeving onvoldoende. Omwonenden zijn te laat en onvoldoende betrokken in de planvorming.
Door gemeente Beekdaelen is, overeenkomstig verzoek van direct omwonenden, het proces rondom de totstandkoming van de motie tijdens het overleg van 17-4-2024 toegelicht Door het COA zijn gedurende de ontwerpfase meerdere bijeenkomsten georganiseerd om omwonenden te informeren over de plannen en de mogelijkheid te bieden om feedback te geven op de uitwerking van de plannen vanaf het voorlopig ontwerp. In dit verslag is aangeduid hoe met deze feedback is omgegaan. Tijdens deze bijeenkomsten is ook een terugkoppeling gegeven hoe de feedback is verwerkt. 10 van 19
20
Enkele omwonenden willen aansluiten bij overleggen met gemeente en RCE danwel de verslagen van deze bijeenkomsten ontvangen.
De overleggen zijn niet openbaar. Verslagen van vooroverleggen zijn niet gedeeld, daar deze communicatie valt onder de categorie ‘intern beraad’ met ‘persoonlijke beleidsopvattingen’. Dit garandeert de vrijheid en vertrouwelijkheid van het beraad, wat van essentieel belang is om medewerkers van zowel het COA als de gemeente de ruimte te geven hun meningen openlijk te uiten en alternatieve opties te overwegen zonder externe druk of het risico van publieke misinterpretatie. Het vrijgeven van deze communicatie zou niet alleen kunnen leiden tot misinterpretaties van voorlopige standpunten als definitieve beslissingen, maar zou ook misverstanden in het publieke domein kunnen veroorzaken. Het beschermen van deze communicatie is cruciaal voor het behoud van de integriteit van het beleidsvormingsproces en zorgt ervoor dat besluitvorming kan plaatsvinden op een basis van volledige en onbevooroordeelde discussie. Deze communicatie heeft ook geen formele status. Tijdens de bijeenkomsten zijn stakeholders door het COA meegenomen op relevante afwegingen gemaakt door de Adviescommissie Omgevingskwaliteit en de RCE. Nadat het COA een omgevingsvergunningsaanvraag heeft gedaan wordt door gemeente Beekdaelen advies gevraagd bij de Adviescommissie Omgevingskwaliteit en de RCE. Deze formele adviezen zijn openbaar.
21
22
Enkele omwonenden hebben kritiek op het ontbreken van verslagen en de wijze waarop opmerkingen worden verwerkt.
Van alle bijeenkomsten over de structurele herontwikkeling en uitbreiding zijn verslagen gemaakt. Opmerkingen zijn zo goed mogelijk verwerkt.
Waar verblijven de mensen die nu op het azc wonen tijdens de werkzaamheden
De fasering van de bouwwerkzaamheden en het aantal opvangplekken gedurende de uitvoeringsfase is nog niet bekend. In de verdere uitwerking wordt hier inzicht in gegeven.
In overleg zijn de ontvangen opmerkingen van enkele omwonenden op de verslagen van juni en september als bijlage bij het verslag toegevoegd.
11 van 19
23
Omwonenden geven aan Het participatieplan is op dit punt tekstueel aangepast. dat in het participatieplan wordt vermeld dat omwonenden alleen kritiek hadden op een tijdelijke uitbreiding, maar ze zijn tegen elke vorm van uitbreiding buiten het gebouw.
24
Omwonenden vinden dat er sprake is van participatieniveau 3 in plaats van 2.
In de handreiking participatie opgesteld door gemeente Beekdaelen is een participatieladder opgenomen. Het COA heeft voorafgaande aan het participatietraject een impactbeoordeling uitgevoerd om het participatieniveau te bepalen. Daarbij is gekeken naar de categorie van het initiatief, de mate van positieve invloed op de samenleving, de maatschappelijke aandacht en de hinder voor de omgeving na realisatie. De uitbreiding van azc Sweikhuizen wordt door het COA gezien als een plan met middelmatige impact (niveau 2). Deze inschatting baseert COA op de huidige aanwezigheid van het azc. Het gaat niet om een compleet nieuwe locatie maar om een doorontwikkeling en kwaliteitsimpuls van het Rijksmonument ofwel van de bestaande locatie die zowel nu als na de uitbreiding wordt beheerd door het COA. De uitbreiding van de bestaande COA-locatie voor asielzoekers in Sweikhuizen betreft structureel 150 plaatsen. De huidige capaciteit is 248 personen. Omdat het gaat om een substantiële uitbreiding van de huidige capaciteit in een omgeving met een hoge natuurwaarde kan geen sprake zijn van een kleine impact. Naar aanleiding van de feedback is het niveau heroverwogen door het COA. Alleen de mate van maatschappelijke aandacht is daarbij anders gewaardeerd. Dit leidde niet tot een aanpassing van het participatieniveau.
Wel zijn naar suggestie van omwonenden de plannen breder bekend gemaakt door tijdens de open dag van het azc op 28-09-2024 een stand in te richten waarbij de plannen zijn toegelicht en er de mogelijkheid was om vragen te stellen en opmerkingen te maken.
12 van 19
25
Erfgoedvereniging Bond Heemschut is verbaast dat COA sommige zaken niet ter discussie wil stellen.
Conform de richtinggevende documenten is vanaf de eerste bijeenkomst van maart 2024 richting de stakeholders duidelijk gecommuniceerd wat wel bespreekbaar is en wat niet. Door het COA is steeds aangegeven dat de gekozen locatie en de omvang van de uitbreiding voor het COA niet ter discussie staat als uitgangspunt voor de planvorming. Dit om geen valse verwachtingen op te wekken over de mate van invloed op de plannen. De motivatie hiertoe is onder punt 1 toegelicht. Onterecht is geïnterpreteerd dat het COA niet openstaat voor feedback op de wijze hóe deze uitbreiding wordt gerealiseerd. Het ontwerp is naar aanleiding van feedback op diverse punten aangepast.
26
Erfgoedvereniging Bond Heemschut is van mening dat de ingrepen afbreuk doen aan het rijksmonument.
Om te komen tot een passend plan voor de voorgenomen herontwikkeling dat recht doet aan de Rijksmonumentale status van het gebouw is het COA vroegtijdig in gesprek gegaan met de Rijksdienst van Cultureel Erfgoed en de Adviescommissie Omgevingskwaliteit. Aanvullend is een uitgebreid participatietraject doorlopen met de door COA geïdentificeerde stakeholders, waartoe horende direct omwonenden, Milieugroep Schinnen-Spaubeek en het IVN. De gezamenlijke input heeft geleid tot het definitieve plan qua volumes, materialisatie en landschappelijke inrichting. Tijdens het gesprek van 5 februari 2025 is door de vertegenwoordiger van de Erfgoedvereniging aangegeven dat geen enkele optopping of uitbreiding aan de ‘voorzijde’ van het monument acceptabel is. Door COA is toegelicht dat een optopping aan de achterzijde danwel een andere vormgeving/plaatsing van de nieuwbouw is onderzocht maar niet haalbaar was.
26
Erfgoedvereniging Bond Heemschut is van mening dat het door COA opgestelde participatieplan dient te worden vastgesteld door de Raad.
Door gemeente is een Verordening Participatie opgesteld. Daarin is vastgelegd hoe inwoners betrokken worden bij de voorbereiding, uitvoering én evaluatie van beleid. Deze verordening heeft geen relatie tot een participatietraject voorafgaande aan een omgevingsvergunningsaanvraag. De wijze waarop een initiatiefnemer, in deze het COA, de participatie inricht is in Nederland vormvrij. Om initiatiefnemers te helpen om het participatietraject op een correcte wijze vorm te geven zijn door gemeente Beekdaelen een folder Participatie en Handreiking Participatie vastgesteld. Deze zijn door het COA als richtlijn gebruikt voor de inrichting van het 13 van 19
participatietraject. Ter voorbereiding van het participatie traject is door het COA een participatieplan (zie bijlage 3) opgesteld. Dit participatieplan is openbaar gepubliceerd op de locatiepagina van azc Sweikhuizen op COA.nl. 27
Erfgoedvereniging Bond Heemschut is van mening dat gezien het een rijksmonument betreft het plan een ‘hoge impact’ heeft en er dus sprake is van participatieniveau 3 in plaats van 2.
Zie antwoord vraag 24.
Inschatting draagvlak Enkele direct omwonenden wilden meer inzicht en inspraak in de plannen en vinden de dialoog met de omgeving onvoldoende. Zij zijn van mening dat de omwonenden te laat en onvoldoende betrokken zijn in de planvorming. Deze omwonenden hebben vanaf start aangeduid tegen een structurele uitbreiding van het azc buiten het bestaande gebouw te zijn en zijn dit nog steeds Deze omwonenden blijven volharden in hun argumenten die vanaf het begin kenbaar zijn gemaakt. Anderen geven aan dat er een zorgvuldig proces is gevoerd en dat er een passend plan is uitgewerkt. Bijlagen • Bijlage 1 – Overzicht omgevingsmanagement • Bijlage 2 – Samenvatting inhoud bijeenkomsten • Bijlage 3 – Participatieplan • Bijlage 4 – Presentatie en notulen bijeenkomst 26-3-2024 • Bijlage 5 - Verslag rondgang 3-4-2024 • Bijlage 6 – Presentatie en notulen bijeenkomst 24-6-2024 • Bijlage 7 – Presentatie en notulen bijeenkomst 24-9-2024 • Bijlage 8 – Brieven erfgoedvereniging Heemschut, reacties college en reactie COA • Bijlage 9 – update stand van zaken en uitnodiging inloopmoment
14 van 19
BIJLAGE 1 – OVERZICHT OMGEVINGSMANAGEMENT Datum 19 oktober 2022 2022/ 2023/ 2024
15 december 2022
15 december 2022 17 januari 2023
Wat Motie gemeenteraad Beekdaelen Verkennende gesprekken met gemeente, provincie, RCE, Enexis Eerste bijeenkomst met direct omwonenden
Raadsinformatiebrief Beekdaelen Bijeenkomst met college gemeente Beek
23 maart 2023
Tweede bijeenkomst met direct omwonenden
20 april 2023
Intern overleg COA
10 mei 2023
6 maart 2024
Brief aan gemeente door het COA Nieuwsbrief Milieugroep Schinnen-Spaubeek Bijeenkomst stakeholders
8 maart 2024
Artikel ‘De Limburger’
2 april 2024
Herontwikkeling informatie op COA.nl
December 2023
Doel
Haalbaarheid plan afstemmen Informeren over voornemen tijdelijke uitbreiding (fase 1) en structurele uitbreiding en renovatie (fase 2). Focus lag op fase 1 Info verstrekking College gemeente Beek bijpraten over voornemen en planvorming feedback krijgen op planvorming tijdelijke uitbreiding (fase 1) en structurele uitbreiding en renovatie (fase 2). Focus lag op fase 1 Interne besluitvorming waarin tijdelijke uitbreiding on hold is gezet. Focus op structurele uitbreiding en renovatie update uitbreidingsplannen nav vragen Stand van zaken van planvorming naar leden Toelichting op het voorlopig ontwerp van structurele uitbreiding en uitbruiding en hoe eerdere geuite aandachtspunten zijn verwerkt. Ophalen feedback Verslag bijeenkomst van 6 maart 2024 Toelichting voor geinteresseerden in plannen op website 15 van 19
3 april 2024
Rondgang
17 april 2024
7 mei 2025
Overleg stakeholders (o.a. direct omwonenden) met gemeente Bericht in nieuwsbrief IVN Artikel ‘De Limburger’
7 mei 2025
Artikel ‘Zo-NWS’
24 juni 2024
Bijeenkomst stakeholders
27 juni 2024
Artikel ‘De Limburger’
Medio 2024
16 juli 2025
Aanbieding petitie aan gemeente tegen uitbreiding azc Artikel ‘Zo-NWS’
11 september 2025
Artikel ‘Zo-NWS’
24 september 2024
Bijeenkomst stakeholders
28 september 2024 28 september 2024 Oktober 2024 – januari 2025
Open dag azc met stand over bouwplan Artikel ‘De Limburger’ Brieven van Erfgoedvereniging Bond Heemschut, reacties gemeente en COA
1 november 2024
Artikel ‘De Limburger’
1 mei 2024
verduidelijkende toelichting op locatie voor direct omwonenden Toelichting proces motie door gemeente Uiten onvrede van individu over planvorming Bericht in relatie tot petitie tegen uitbreiding azc Bericht in relatie tot petitie tegen uitbreiding azc Terugkoppeling op de door stakeholders genoemde aandachtspunten en uitwerking plan. Verslag bijeenkomst van 24 juni 2024 Weerstand tegen planvorming uiten Bericht in relatie tot petitie tegen uitbreiding azc Bericht in relatie tot petitie tegen uitbreiding azc Terugkoppeling op nog openstaande vragen, toelichting op de uitwerking van het landschapsplan en bespreking van de op het participatieplan ontvangen opmerkingen van enkele omwonenden. Toelichting van plannen voor alle aanwezigen. Verslag open dag Uiting van zorgen over plan in relatie tot monument, participatietraject en verzoek om inzage advisering RCE en AO Verslag van brief Erfgoedvereniging Bond Heemschut 16 van 19
December 2024 6 mei 2025
Nieuwsbrief milieugroep Schinnen-Spaubeek Update naar stakeholders
9 mei 2025
Artikel ‘De Limburger’
12 mei 2025
23 mei 2025
Jaarverslag 2024 Milieugroep Schinnen Spaubeek Mailing naar stakeholders
3-5 juni 2025
Inloopmoment maquette
5 juni 2025
Artikel ‘De Limburger’
Informeren leden over de plannen Informeren over beperkte wijzigingen, planning en uitnodiging inloopmoment Artikel irt aangepast ontwerp nieuwbouw souterrain jaarverslag
Aankondiging verruiming inloopmoment maquette Vergroten inzicht in bouwplan Artikel nav tentoongestelde maquette en weerstand direct omwonenden
17 van 19
BIJLAGE 2 – SAMENVATTING INHOUD BIJEENKOMSTEN Om stakeholders te informeren van de permanente plannen en hen de mogelijkheid te geven om feedback te geven zijn er diverse fysieke bijeenkomsten georganiseerd door het COA. Genoemde stakeholders zijn steeds circa 2 weken vooraf schriftelijk (per brief danwel mail) uitgenodigd. De bijeenkomsten waren openbaar toegankelijk. Overige geïnteresseerden zijn op hun verzoek steeds uitgenodigd voor bijeenkomsten. Bijeenkomst 6 maart 2024 Op 6 maart 2024 zijn omwonenden bijgepraat door het COA met een update over de ontwikkeling. Hierin werden de verschillen benoemd met het eerdere voornemen en de aanpassingen daarop. Het proces werd toegelicht om uit te leggen waar het COA nu staat met het voornemen. De wijzingen ten opzichte van een jaar eerder, toen het eerste plan werd gepresenteerd, werden verder toegelicht en nadrukkelijk benoemd. Ook werden de tekeningen voor het interieur en exterieur gedeeld, inclusief een gedeelte van het landschapsplan. Eenieder had tijdens deze avond de mogelijkheid om in te spreken. De gesprekken en opmerkingen zijn vastgelegd in een verslag. Het COA heeft met betrekking tot deze avond een aantal vervolgafspraken gemaakt op basis van opmerkingen van de aanwezigen: • Kort verslag & presentatie worden aan aanwezigen gemaild.
• Het COA zal de gemeente vragen om te reageren op de oproep van de aanwezige bewoners om het gesprek te voeren over de steun van de gemeente aan het uitwerken van een uitbreidingsplan op deze locatie. Voorkeur van het COA is dat gemeente bij een volgende bijeenkomst aansluit. • Vanaf nu omwonenden informeren over werkzaamheden / onderzoeken die gedaan worden. • Op de website https://www.coa.nl/nl/locatie/sweikhuizen-moorheide worden de ontwikkelingen bijgehouden. • Voordat de omgevingsvergunningaanvraag wordt ingediend, wordt een nieuwe informatiebijeenkomst georganiseerd voor de omwonenden. Gesprek met gemeente Tijdens de bijeenkomst van 6 maart 2024 is door aanwezigen gevraagd om de mogelijkheid te bieden om met gemeente in gesprek te gaan. Op 17 april 2024 heeft dit overleg plaatsgevonden. Hierbij is onder andere door gemeente gereageerd op de kritiek over het proces rondom de motie waarmee het COA de mogelijkheid is geboden om een uitbreiding van 250 tot maximaal 400 opvangplekken op de bestaande locatie te onderzoeken. Namens het COA waren vertegenwoordigers als toehoorder aanwezig Rondgang 3 april 2024 Op 3 april 2024 is er een rondgang georganiseerd waarbij op locatie een verduidelijkende toelichting op de voorgenomen uitbreiding is gegeven.
Het beoogde nieuwbouwvolume is met paaltjes aangegeven op het terrein.’ Bijeenkomst 26 juni 2024 Op 26 juni 2024 is er een vervolgbijeenkomst voor omwonenden georganiseerd door het COA. Hier is het participatieplan gepresenteerd aan de 18 van 19
aanwezigen. Gedurende de afgelopen 20 jaar is er regelmatige afstemming geweest met de betrokken partijen (omwonenden, politie, school, gemeente Beekdaelen en gemeente Beek). Sinds 2022 wordt er met direct omwonenden gesproken over een tijdelijke danwel permanente uitbreiding van het azc. Naar aanleiding van gesprekken met omwonenden is er destijds voor gekozen om een tijdelijke ontwikkeling los te laten en een duurzame permanente uitbreiding te realiseren. Daarnaast wordt het Rijksmonument verduurzaamd en gerenoveerd. Een aantal omwonenden heeft haar zorgen geuit ten aanzien van de uitbreiding wegens de ligging van het gebouw in een N2000-gebied. De uitbreiding is zodanig gesitueerd dat de kap van bomen tot een minimum wordt beperkt. Het bijzondere natuurgebied willen we zo goed mogelijk behouden en we nemen maatregelen die beoogd zijn om de biodiversiteit te versterken. Dit is verwerkt in het landschapsplan, weergegeven in Bijlage A. Bijeenkomst 24 september Op 24 september 2024 is een bijeenkomst georganiseerd waar een terugkoppeling heeft plaatsgevonden van de nog openstaande vragen, een toelichting is gegeven op het aangepaste landschapsplan en de ingekomen reacties op het participatieplan zijn besproken.
19 van 19
Participatieplan uitbreiding azc Sweikhuizen Datum: Onderwerp: Fase: 1
19 juni 2024 (def. versie 1.1) Participatieplan uitbreiding azc Sweikhuizen Voorbereidingsfase aanvraag vergunning
Afstemmingsgroep participatie Rol/Functies Bestuurlijk Vastgoedregisseur COA Vastgoedregisseur ontwikkeling COA Locatiemanager COA Communicatieadviseur COA Cluster VTH Gemeente Beekdaelen
2 De aanleiding en het doel van het participatieplan Gemeente Beekdaelen heeft de afgelopen jaren herhaaldelijk het verzoek gekregen om (tijdelijk) asielzoekers op te vangen. Op 19 oktober 2022 is er door de gemeenteraad een motie aangenomen waarmee het COA de mogelijkheid heeft gekregen eerst tijdelijk en later structureel de uitbreiding van het bestaande azc, tot 400 plekken, te verkennen. Voor de beoogde uitbreiding is een omgevingsvergunning voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA) nodig. Sinds 1 januari 2024 is bij dit type omgevingsvergunning een participatieplan noodzakelijk naast de reguliere communicatie.). Zie ook: Omgevingswet | Beekdaelen en Agenda Beekdaelen Raadsvergadering dinsdag 7 maart 2023 19:00 - 23:00 - iBabs RIS (bestuurlijkeinformatie.nl) agendapunt 5.3. Doel van de vergunningsaanvraag is het uitbreiden van de opvangcapaciteit van het bestaande azc en het verduurzamen en toekomstbestendig maken van het Rijksmonument. Doel van het participatietraject is, zoals de participatie verordening Omgevingswet beoogd: inwoners op tijd betrekken bij de voorbereiding van ruimtelijke ontwikkelingen in hun omgeving. 2.1 Eerder betrokken doelgroepen Er is gedurende de exploitatie van het AZC in de afgelopen 20 jaar met regelmaat afstemming geweest met de naast omwonenden, politie, school, gemeente Beekdaelen en gemeente Beek. Op die basis bouwen we voort.
2.2 Eerdere afspraken en/of verwachtingen Eind 2022 is er voor het eerst gecommuniceerd met direct omwonenden over de noodzaak van de uitbreiding. Tijdens de overleggen is primair gesproken over de
eerste fase: het realiseren van een tijdelijke uitbreiding. Pas in fase 2 zou het Rijksmonument worden aangepast en een permanente uitbreiding worden gerealiseerd. Direct omwonenden hebben de toenmalige versie van het plan gezien en hadden daar kritiek op. Mede op basis van deze kritiek is besloten om geen tijdelijke uitbreiding te realiseren. 3 Participatie Op basis van de participatieladder en participatieniveaus die de gemeente Beekdaelen hanteert, is de keuze gemaakt voor het meest passende participatieniveau voor deze situatie.
Toelichting: Overzicht van participatieniveaus NIVEAU 0 • PARTICIPATIE NIET VERPLICHT WEL GEWENST Heeft u geen vergunning nodig en/of past uw plan binnen het omgevingsplan dan is participatie niet verplicht. Het is wel goed om uw directe omgeving, zoals buren, te betrekken bij uw initiatief, door bijvoorbeeld een gesprek aan te gaan onder het genot van een kop koffie, te mailen, of telefonisch contact op te nemen. NIVEAU 1 • PLAN MET KLEINE IMPACT U heeft een klein plan dat niet past binnen het omgevingsplan dan is participatie in beginsel niet verplicht, maar wel gewenst. Denk hierbij aan het plaatsen van een hekwerk, of het verplaatsen van een inrit. U kunt de direct betrokkenen informeren door een gesprek aan te gaan door ze uit te nodigen op de koffie, te mailen, te appen of telefonisch contact op te nemen.
2
NIVEAU 2 • PLAN MET MIDDELMATIGE IMPACT U heeft een middelgroot plan dat niet past binnen het omgevingsplan dan is participatie in beginsel verplicht, mits het initiatief is aangewezen als verplicht participatiegeval. Denk hierbij aan de bouw van een woning in de kern. U kunt de omgeving laten meedenken met uw beoogde initiatief en belangen van anderen meewegen. U kunt dit doen door informatieavonden of discussiepanels te organiseren. Ook is het mogelijk om gebruik te maken van onlineplatforms, zoals facebook, Instagram, LinkedIn. Op deze kanalen is het mogelijk om informatie te delen, maar ook voor het laten invullen van enquêtes of polls. NIVEAU 3 • PLAN MET GROTE IMPACT U heeft een groot plan dat niet past binnen het omgevingsplan dan is participatie in beginsel verplicht, mits het initiatief is aangewezen als verplicht participatiegeval. Denk aan het plaatsen van windmolens of zonneparken. U kunt de omgeving laten meedenken met uw beoogde initiatief en belangen van anderen meewegen. U kunt dit doen door informatieavonden of discussiepanels te organiseren. Ook is het mogelijk om gebruik te maken van onlineplatforms, zoals facebook, Instagram, LinkedIn. Op deze kanalen is het mogelijk om informatie te delen, maar ook voor het laten invullen van enquêtes of polls.
Gekozen participatieniveau: niveau 2 De uitbreiding van azc Sweikhuizen wordt door het COA gezien als een plan met middelmatige impact. Deze inschatting baseert COA op de huidige aanwezigheid van het azc. Het gaat niet om een compleet nieuwe locatie maar om een doorontwikkeling en kwaliteitsimpuls van het Rijksmonument ofwel van de bestaande locatie die zowel nu als na de uitbreiding wordt beheerd door het COA. De uitbreiding van de bestaande COA-locatie voor asielzoekers in Sweikhuizen betreft structureel 150 plaatsen. De huidige capaciteit is 248 personen. Omdat het gaat om een substantiële uitbreiding van de huidige capaciteit in een omgeving met een hoge natuurwaarde kan geen sprake zijn van een kleine impact. De participatievorm is op basis daarvan in overleg met de gemeente bepaald op: Meedenken. Nadere toelichting: We kiezen er voor omwonenden te laten meedenken. Het COA heeft als eigenaar en initiatiefnemer een verantwoordelijkheid voor het participatie- en communicatietraject in het kader van de Omgevingswet en heeft hierover met de gemeente afgestemd: •
Het COA heeft de leidende rol in de organisatie en uitvoering van de communicatie van het plan. De gemeente zal de aanvraag via de gebruikelijk wettelijke wijze publiceren.
3
•
•
•
4
Het COA informeert stakeholders over de plannen voor de uitbreiding van de opvanglocatie tijdens speciaal hiervoor georganiseerde bijeenkomsten. Hiervoor wordt ook gemeente als toehoorder uitgenodigd. Het COA neemt het voortouw in de participatieverplichting rondom de vergunningsaanvraag en zal de stakeholders in de gelegenheid stellen hun feedback te geven op de plannen en stemt af met de gemeente voordat de vergunning aangevraagd wordt. Middels een participatieverslag zal het COA aangeven wat de feedback van het participatietraject was en hoe de input verwerkt is. Vanaf maart 2024 informeert het COA de omgeving (ook gedurende de renovatie en bouwperiode) via de locatiepagina op COA.nl.
Ruimte voor participatie
Wat staat al vast en staat dus niet meer ter discussie? Locatiekeuze
Azc Sweikhuizen
Besluit uitbreiding aantal
150 (248 in de huidige opvang + 150 uitbreiding)
Doelgroep
Asielzoekers
Duur opvang asielzoekers en statushouders Bouw
Bestuursovereenkomst voor onbepaalde tijd
Beheer
Het wordt een combinatie van aanpassen en renoveren van het bestaande Rijksmonumentale pand, het toevoegen van een nieuw bouwvolume en aanpassing van tuin inrichting. Het COA is eigenaar van het perceel en heeft het dagelijkse beheer van de locatie.
Welke zaken zijn nog open voor overleg? Een overzicht van aanpassingen naar aanleiding van ontvangen feedback uit bijeenkomsten in 2023 is bijgevoegd in bijlage 1. Onderwerpen als parkeren, bomenkap, natuuraspecten, geluid, verlichting etc. en de verwerking van eerdere feedback willen we toetsen bij de stakeholders. 5
Participatiekader
5.1 Relevante doelgroepen Stakeholders De stakeholders voor de participatie voorafgaand aan de vergunningsaanvraag zijn deze: - Buren ’t Veldje (zie kaart) - Buren Oude Kerk (zie kaart) - Buren Parallelweg (zie kaart) - Milieugroep Schinnen Spaubeek en IVN Spaubeek
4
Samenwerkingspartners Naast het participatietraject informeren we uiteraard onze samenwerkingspartners over de voortgang van het proces: scholen, GZA, Vluchtelingenwerk, politie, vrijwilligers, etc..) Overige betrokkenen - Gemeente Beekdaelen - Gemeente Beek - Provincie Limburg Overige belangstellenden: - Omliggende dorpskernen: Sweikhuizen, Puth, Schinnen - Ondernemers in de nabije omgeving - Overige milieugroepen, zoals natuur en milieu Limburg - Media 5.2 De kernboodschap In december 2022 werd er voor het eerst met omwonenden gesproken over de uitbreiding van azc Sweikhuizen en de revitalisatie van het Rijksmonument (renovatie en verduurzamen). Direct omwonenden hebben de toenmalige versie van het plan gezien en hadden daar kritiek op een tijdelijke danwel structurele uitbreiding. Mede op basis van deze kritiek en nader onderzoek is door het COA besloten om geen tijdelijke uitbreiding te realiseren. Er wordt meteen een
5
duurzame permanente uitbreiding alsmede de renovatie en verduurzaming van het Rijksmonument gerealiseerd. Een aantal omwonenden heeft haar zorgen geuit ten aanzien van de uitbreiding wegens de ligging van het gebouw in een natura 2000 gebied. De uitbreiding is zodanig gesitueerd dat de kap van bomen tot een minimum wordt beperkt. Het bijzondere natuurgebied willen we zo goed mogelijk behouden en we nemen maatregelen die beoogd zijn om de biodiversiteit te versterken. We zijn er nog niet helemaal. Er moeten nog zaken onderzocht worden. We willen graag met stakeholders in gesprek over de invulling van het plan voordat we de ruimtelijke vergunningsprocedures aanvangen bij gemeente en indien nodig bij Provincie. 6 Participatiemiddelen We kiezen er voor stakeholders (zie doelgroepen) te laten meedenken. Fysieke overleggen met stakeholders staan centraal in de aanpak. We managen als initiatiefnemer de verwachtingen door duidelijkheid te geven over wat wel/niet open staat voor dialoog. In die overleggen presenteren we het plan en maken we bekend welke aanpassingen er al gedaan zijn op basis van eerdere feedback. We nodigen de aanwezigen uit hun wensen, meningen en voorkeuren kenbaar te maken met betrekking tot de zaken die nog ter discussie staan. Uiteraard doen we ons best deze input mee te nemen en waar dat niet mogelijk blijkt, leggen we goed uit waarom dat het geval is.
Aanvullend bieden we informatie via andere kanalen. • • •
Periodieke update-informatie wordt geplaatst op locatiepagina Sweikhuizen op COA.nl Verwijzing op gemeentepagina naar locatiepagina op COA.nl. Ideeënmailbox COA: om nagekomen ideeën van stakeholders te verzamelen en om andere belangstellenden de kans te geven hun ideeën te delen worden contactgegevens vermeld op COA.nl.
7 Planning Vooral persoonlijk contact is nu nodig. Aangepast aan de stappen die gezet moeten worden, betrekken we de stakeholders en overige geïnteresseerden zoals hierboven vermeld fysiek in gesprek en online via de website. • Doorstart hernieuwde omgevingsdialoog met stakeholders vanaf maart 2024. • Informeren overige partijen via de website vanaf maart 2024. • Vooroverleg ruimtelijke onderzoeken en vergunningsaanvraag met gemeente en Provincie eerste helft 2024 • Vergunningsaanvraag tweede helft 2024 • Realisatie en oplevering zoals nu beoogd 2026
6
8 Vastlegging participatie proces & uitkomsten De volgende stukken in dit participatietraject worden bijgehouden en gedeeld: - Dit participatieplan; - Verslagen van bijeenkomsten. -
Participatieverslag. Als eindopbrengst van de omgevingsdialoog wordt er door COA een participatieverslag opgemaakt, dat onderdeel uit maakt van de formele aanvraag om vergunning.
7
Bijlage 1
Uit eerdere overleggen in 2023 zijn anno maart 2024 de volgende aanpassingen meegenomen in de planvorming op basis van de feedback van stakeholders. 1.
2. 3.
4. 5. 6.
7.
8.
Bomen: hoge bomen in het midden van het landschap blijven ongedeerd. De uitbreiding is zodanig gesitueerd dat de kap van een aantal kleine bomen tot een minimum is beperkt. Compensatie van kap gebeurt op eigen terrein; Fasering: niet langer een tijdelijke uitbreiding, vooruitlopend op een permanente. Er is één duurzaam plan gemaakt voor een structurele aanpassing aan het terrein; Duurzaamheid: energiehuishouding wordt geheel klimaatneutraal en de natuurwaarden worden versterkt. Ook de stikstofdepositie wordt verminderd door het monument gasloos te maken en alle nieuwbouw in hout te bouwen en met elektrische installaties te voorzien. Lichtwering: de huidige lichtvervuiling in het landschap wordt verbeterd door innovatieve lichtwering in het monumentale complex en de nieuwbouw; Geluidwering: de geluidwering wordt verbeterd door opwaardering van het landschap met nieuwe volwassen bomen; Parkeerdruk: deze neemt niet toe; parkeren wordt volledig op eigen terrein gehouden; een aanpassing middels het verplaatsen van de slagboom waardoor alle (openbare) parkeerplekken nu buiten de slagboom vervallen, is reeds geopperd Biodiversiteit: hiervoor wordt door deskundigen een separaat plan opgemaakt met onder meer versterking van de natuurlijke waterstructuren en het natuurnetwerk naar de weide omgeving.
Dialoog met omgeving: COA initieert de organisatie van inbreng vanuit omgeving (conform Omgevingswet)
8
Update planvorming azc Sweikhuizen
Omgevingsdialoog maart 2024
Inhoudsopgave • Aanleiding • Proces tot nu toe • Planvorming • Wijze van communicatie en participatie • Planning op hoofdlijnen • Gelegenheid tot het stellen van vragen
2
Aanleiding • Aangenomen motie 19 oktober 2022 inzake uitbreiding
AZC Sweikhuizen. • Samenvatting motie: - niet verlengen noodopvang USAG terrein;
- overleg met COA over structurele uitbreiding van het AZC met maximaal 150 opvangplaatsen; - medewerking (binnen bevoegdheid gemeente) aan het COA voor de realisatie van de uitbreiding.
Tijdelijke woonunits ter plaatse voor een eerste periode behoort tot de mogelijkheden; - COA doorloopt reguliere inspraakprocedure. 3
Proces tot nu toe • Motie gemeenteraad Beekdaelen
d.d. 19 oktober 2022
• Ambtelijke kick off gemeente / COA
d.d. 24 november 2022
• Raadsinformatiebrief Beekdaelen stand van zaken
d.d. 15 december 2022
• Eerste bijeenkomst klankbordgroep over uitbreiding met omwonenden
d.d. 15 december 2022
• Bijpraten college gemeente Beek door COA en gemeente Beekdaelen
d.d. 17 januari 2023
• Afstemming over allonge op de bestuursovereenkomst
d.d. februari 2023
• Tweede bijeenkomst klankbordgroep
d.d. 23 maart 2023
• Openbare kritiek op plannen ‘bouwen in het bos’ Milieugroep Schinnen – Spaubeek
d.d. maart 2023
• Bestuurlijk overleg gemeente / COA
d.d. 7 april 2023
- Na onderzoek geen alternatieven voor verlegging gasleiding -> afhankelijkheid Enexis; - Onderbouwing fase 1 (tijdelijke uitbreiding) krijgt andere inzichten;
• Intern besluit COA fase 1 (tijdelijk) ‘on hold’ en onderzoek fase 2 (structureel) versnellen d.d. 20 april 2023 • Zienswijzen van (o.a.) Groep Omwonenden AZC Sweikhuizen tegen uitbreiding
d.d. 5 mei 2023
• Brief aan gemeente met update uitbreidingsplannen nav vragen
d.d. 10 mei 2023
4
Proces tot nu toe (vervolg) • Interne planaanpassing: fase 1 minder omvangrijk en optimalisatie (reductie) bomenkap d.d. eind mei 2023 • Verdere planaanpassing: fase 1 niet haalbaar geacht en volledige focus op 2 fase
d.d. juni 2023
• Presentatie aan gemeente (ambtelijk) met aangepast plan
d.d. 19 oktober 2023
• Interne positieve besluitvorming COA budgettoekenning uitwerking totaal plan
d.d. 21 november 2023
• Bestuurlijk overleg gemeente / COA
d.d. 22 november 2023
- Kennis genomen van andere aanpak planvorming door COA
- Bestuurlijke afstemming met provincie over planvorming op 5 december 2023 - Inplannen besloten raadsinformatie bijeenkomst over voortgang 23 januari 2023 • Bestuurlijk overleg provincie / gemeente / COA
d.d. 5 december 2023
• Afstemming met monumentencommissie / RCE, opstelling en aanpassing onderzoeken d.d. periode tot heden
5
Planvorming Programmatische uitgangspunten d.d. januari 2024: • Revitalisatie en restauratie van het erfgoed, Rijksmonumentaal (voormalig retraitehuis); • Versterking en opwaardering van de bescherming van het omringende monumentale landschap; • Uitbreiding opvangcapaciteit tot maximaal 400 bewoners (overeenkomstig motie).
6
Planvorming Duurzaamheidsmaatregelen • Het gehele complex wordt gasloos gemaakt en van volledig nieuwe elektrische installaties voorzien; • Alle nieuwe bouwwerken worden in hout CLT (massief kruislaag hout) ontworpen; • Bouwwerkzaamheden worden elektrisch uitgevoerd; • Het omliggende landschap wordt verbeterd in alle natuurwaarden en waterhuishouding. Natuurwaarden worden beter beschermd. De authentieke kasteeltuin wordt hersteld.
7
Planvorming
8
Planvorming
9
Plan (1e versie) presentatie 23 maart 2023
10
Planwijzigingen Wijzigingen t.o.v. eerste versie die met omwonenden is besproken (23-3-2023): 1. Bomen: hoge bomen in het midden van het landschap blijven ongedeerd. De uitbreiding is zodanig gesitueerd dat de kap
van een aantal kleine bomen tot een minimum is beperkt. Compensatie van kap gebeurt op eigen terrein; 2. Fasering: niet langer een tijdelijke 1e uitbreiding, vooruitlopend op een permanente. Er is één plan, één vergunning en één planning;
3. Duurzaamheid: energiehuishouding wordt (Bijna Energie Neutraal Gebouw) en de natuurwaarden worden versterkt. Ook de stikstofdepositie wordt verminderd/blijft neutraal door het monument gasloos te maken en alle nieuwbouw in CLT (kruislaaghout) te bouwen (verbetering CO2 voetafdruk) en met elektrische installaties te voorzien; 4. Lichtwering: de huidige lichtvervuiling in het landschap wordt verbeterd door lichtwering in het monumentale complex en
de nieuwbouw;
11
Planwijzigingen Wijzigingen t.o.v. eerste versie die met omwonenden is besproken (23-3-2023): 5. Geluidwering: de geluidwering wordt verbeterd door opwaardering van het landschap met nieuwe volwassen bomen;
6. Parkeerdruk: deze neemt niet toe; parkeren wordt volledig op eigen terrein gehouden; parkeervakken buiten de huidige slagboom kunnen verdwijnen; 7. Biodiversiteit: hiervoor wordt door deskundigen een separaat plan opgemaakt met onder meer versterking van de
natuurlijke waterstructuren en het natuurnetwerk naar de weide omgeving. 8. Dialoog met omgeving: COA initieert de organisatie van inbreng vanuit omgeving (conform Omgevingswet)
12
Plan
13
14
Planvorming
Bouwlaag -2 (in helling van bestaand glooiend park)
Bouwlaag -1
15
Planvorming
Bouwlaag begane grond
Bouwlaag +1
16
Planvorming
Bouwlaag +2
Bouwlaag +3
17
Planvorming
Bouwlaag +4
Bouwlaag +5
18
Planvorming voortgang • Monumentale aspecten (gemeente en RCE); • Onderzoeken ruimtelijke onderbouwing (stikstof, natuurwaarden, planvolume enz.); stikstofdepositie • Afstemming met Provincie in dezen; positief advies met aanbevelingen • Stand van zaken gasleiding; technisch in voorbereiding
19
Landschap • Het omliggende landschap wordt verbeterd in alle natuurwaarden en waterhuishouding. Natuurwaarden worden beter beschermd. De authentieke tuin wordt hersteld. • Versterking van de biodiversiteit wordt nadrukkelijk opgenomen. • Bureau Verbeek zal een 1e landschapsplan opmaken voor dialoog en met participatie vanuit bijvoorbeeld de Milieugroep Schinnen-Spaubeek en IVN.
20
21
22
Planning op hoofdlijnen • Vergunningsaanvraag in concept gereed voor vooroverleg / toetsing gemeente en provincie 1 e helft 2024; • Realisatie en oplevering in 2026 (bouwtijd 1 - 1,5 jaar); • Hernieuwde omgevingsdialoog vanaf maart 2024;
23
24
Verslag informatiebijeenkomst omwonenden azc Sweikhuizen 6 maart 2024, locatie De Biesenhof, Geleen Genodigden*: 38 adressen van buren, Politie Beekdaelen, gemeente Beekdaelen, Gemeente Beek, Natuurmonumenten, IVN, milieugroep Schinnen, basisschool Puth. Aanwezigen*: 22 direct omwonenden (gemeente Beekdaelen & Beek) op uitnodiging, vertegenwoordiger IVN, vertegenwoordiger milieugroep Schinnen-Spaubeek, vertegenwoordiger Natuurmonumenten, wijkagent Beekdaelen, vertegenwoordiger gemeente Beek, De Limburger & COA. 1. Welkom aan aanwezigen door locatiemanager azc Sweikhuizen – COA en voorstelronde 2. Presentatie door ontwikkelaar - COA Middels een PowerPoint presentatie geeft het COA uitleg over de uitbreidingsplannen, het proces en de veranderde inzichten ten opzichte van de laatste bijeenkomst met bewoners in maart 2023. De bijeenkomst vanavond is onderdeel van de inspanningen van het COA om voorafgaand aan de vergunningsaanvraag met omwonenden en andere belanghebbenden de plannen te bespreken. Onderzoeken naar de haalbaarheid en feedback van omwonenden en gemeente hebben er toe geleid dat besloten is door het COA om niet langer een tijdelijke uitbreiding na te streven vooruitlopend op een structurele uitbreiding. Het COA zal alleen de structurele uitbreiding uitwerken ten behoeve van de vergunningsaanvraag. Centraal staan daarbij deze punten: • • • •
Revitalisatie en restauratie van het erfgoed, Rijksmonument (voormalig Retraitehuis); Versterking en opwaardering van de bescherming van het omringende monumentale landschap; Uitbreiding opvangcapaciteit tot maximaal 400 bewoners (overeenkomstig aangenomen raadsmotie d.d. 19 oktober 2022); Planwijzigingen mede naar aanleiding van de opmerkingen uit de omgevingsdialoog 23 maart 2023
Planwijzigingen t.o.v. eerste versie van het plan maart 2023 dat met omwonenden is besproken : • Bomen: hoge bomen in het midden van het landschap blijven behouden. De uitbreiding is zodanig gesitueerd dat de kap van alleen een aantal kleine bomen tot een minimum is beperkt. Compensatie van kap gebeurt op eigen terrein; • Fasering: de fasering wordt vereenvoudigd; niet langer een 1e fase met een tijdelijke uitbreiding die vooruitloopt op een permanente uitbreiding aan het Retraitehuis. Een tijdelijke 1e fase (5 jaar) met een noodzakelijke kap van bomen is niet meer aan de orde. • Er is nu één plan, één vergunningsprocedure en één planning; De uitbreidingsmogelijkheden aan het Retraitehuis zijn onderzocht in samenwerking met gemeente, monumentencie. en de RCE (Rijksdienst Cultureel Erfgoed). Deze zijn beperkt tot een 2-laagse optopping van de refter en overkapping van de binnentuin. Permanente nieuwbouw naast het Retraitehuis blijft voor de uitbreiding tot 400 plekken noodzakelijk. • Duurzaamheid: energiehuishouding wordt BENG en de natuurwaarden worden versterkt. Ook de stikstofdepositie wordt verminderd/blijft neutraal door het monument gasloos te maken. Alle nieuwbouw wordt gasloos in CLT (kruislaaghout) gebouwd wat leidt tot een verbetering van de CO2. Energie verzorging door middel van warmtepompen. *Omwille van de privacy vermelden we geen namen in openbare verslagen.