Bijlage 1: Beleidsplan fysieke omgeving Beekdalen 02-12-2020
Tekst van het document
Beleidsplan vergunningverlening, toezicht en handhaving in de fysieke omgeving Omgevingsanalyse, prioriteiten, doelen en instrumenten
Colofon Datum Versie Status
2 december 2020 4 Concept
Beleidsplan VTH-taken fysieke omgeving
Inhoudsopgave
1.
2 3
4
5.
6
Inleiding ....................................................................................................... 3 1.1 Ambities en prioriteiten .......................................................................... 3 1.2 Omgevingsanalyse ................................................................................ 3 1.3 Totstandkoming .................................................................................... 4 1.4 Reikwijdte ............................................................................................ 4 1.5 Prioriteitstelling ..................................................................................... 5 1.6 VTH beleid en de Omgevingswet ............................................................. 6 1.7 Global Goals ......................................................................................... 6 Algemene instrumenten VTH......................................................................... 8 Dorpskernen ............................................................................................... 10 3.1 Profiel ................................................................................................ 10 3.2 Omgevingsanalyse .............................................................................. 12 3.3 Ambities en prioriteiten ........................................................................
26 3.4 Instrumenten ...................................................................................... 28 Bedrijventerreinen ...................................................................................... 29 4.1 Profiel ................................................................................................ 29 4.2 Omgevingsanalyse .............................................................................. 31 4.3 Ambities en prioriteiten ........................................................................ 35 4.4 Instrumenten ...................................................................................... 36 Buitengebied en natuurgebied .................................................................... 37 5.1 Profiel ................................................................................................ 37 5.2 Omgevingsanalyse .............................................................................. 39 5.3 Ambities en prioriteiten ........................................................................ 44 5.4 Instrumenten ...................................................................................... 45 Recreatie en toerisme ................................................................................. 46 6.1 Profiel ................................................................................................
46 6.2 Omgevingsanalyse .............................................................................. 46 6.3 Ambities en prioriteiten ........................................................................ 49 6.4 Instrumenten ...................................................................................... 50
2
Beleidsplan VTH-taken fysieke omgeving
1. Inleiding Dit is het beleidsplan VTH-taken voor de fysieke omgeving. Het plan gaat in op het ‘wat’: wat zijn de ontwikkelingen en risico’s en wat willen we de komende jaren bereiken? Het beleidsplan is gebaseerd op een omgevingsanalyse (kansen, risico’s, problemen), bevat de prioriteitstelling en onze doelen. Het plan heeft een looptijd van vier jaar (2021-2024). Dit beleidsplan is ingedeeld aan de hand van vier gebieden. Voor elk gebied is aangegeven:
Het profiel
De omgevingsanalyse (ontwikkelingen en risico’s)
De prioriteiten
Ambities (doelen)
De instrumenten die we inzetten om onze ambities te realiseren en om onze dienstverlening mogelijk te maken aan inwoners en bedrijven
De wijze waarop we onze doelen bereiken (het ‘hoe’) is uitgewerkt in twee aparte documenten. Het operationeel beleid gaat in op de instrumenten vergunningverlening, toezicht en handhaving. Het uitvoeringsprogramma wordt jaarlijks opgesteld en bevat alle instrumenten met een raming van de in te zetten capaciteit. 1.1
Ambities en prioriteiten
Het uitgangspunt is dat bij de uitvoering van de VTH-taken de prioriteit komt te liggen bij de grootste risico’s en de belangrijkste opgaven en ontwikkelingen. De omgevingsanalyse in dit beleidsplan geeft inzicht in de risico’s en opgaven. Bij het benoemen van onze doelen zijn we selectief: de verantwoording over een groot aantal doelstellingen leidt tot een onevenredige administratieve last. In ons doelen geven we concreet aan wat we willen bereiken en we monitoren en verantwoorden de voortgang van de doelen. 1.2
Omgevingsanalyse
Om zicht te hebben op de risico’s en ontwikkelingen is een omgevingsanalyse nodig van het grondgebied en de activiteiten die plaatsvinden. Dit is gedaan aan de hand van werksessies met VTH-medewerkers en extern betrokkenen. De werksessies volgen de indeling naar vier gebiedstypen:
Dorpskernen
Bedrijventerreinen
Buitengebied en natuurgebied
Recreatie en toerisme
3
Beleidsplan VTH-taken fysieke omgeving
Medio 2020 is een digitale enquête uitgezet waarbij inwoners konden aangeven welke overlast zij ervaren op het gebied van handhaving, openbare en veiligheid. Ook konden inwoners aangeven hoe volgens hen de gemeente de capaciteit zou moeten inzetten om de overlast aan te pakken. De enquête is bruikbaar ingevuld door ruim 500 inwoners. De resultaten komen terug in dit beleidsplan en zijn verwerkt bij de omgevingsanalyse, prioriteiten en doelen en uiteindelijk in de in te zetten instrumenten. 1.3
Totstandkoming
Om inzicht te krijgen in de risico’s en ontwikkelingen zijn de volgende bronnen gebruikt: 1) Analyse van notities, beleidsdocumenten, programma’s en verslagen 2) Analyse registratiesystemen met aanvragen, meldingen, handhavingsverzoeken 3) Werksessies met (VTH) medewerkers en extern betrokkenen 4) Consultatie van inwoners door middel van een digitale enquête 1.4
Reikwijdte
De reikwijdte van het beleidsplan betreft de VTH-taken in de fysieke omgeving die gebaseerd zijn op de volgende wettelijke kaders:
Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo)
Algemene Plaatselijke Verordening (APV)
Drank- en Horecawet (DHW)
Wet op de kansspelen
Openbare Orde en Veiligheid (OOV)
Wet Ruimtelijke Ordening (WRO)
Wetboek van Strafrecht
Beleidsinstrumenten zoals Bibob of Damoclesbeleid
4
Beleidsplan VTH-taken fysieke omgeving
Het is een brede reikwijdte. Met behulp van de prioriteitstelling bepalen we waar nadruk op ligt in de uitvoering voor de komende jaren. Daarbij beperken we ons in dit beleidsplan tot de VTH-instrumenten. Het schema verduidelijkt dit.
Vergunningverlening, toezicht en handhaving fysieke omgeving
Veiligheid en openbare orde
Beleidsplan VTH-taken
Kadernota integrale veiligheid
Operationeel beleid VTH-taken
Ondermijningsbeeld Regiodeal Veiligheid
Integraal Uitvoeringsprogramma De omgevingsanalyse is gericht op de fysieke omgeving vanuit het perspectief van VTH, veiligheid en openbare orde. Dit beleidsplan (en het operationeel beleid) beperkt zich tot de VTH-taken. Voor veiligheid en openbare orde is het beleid vastgelegd in (onder andere) de kadernota en het ondermijningsbeeld. Dit beleid komt niet ook nog eens in dit beleidsplan terug; uitsluitend de aspecten met een relatie met VTH. In het uitvoeringsprogramma staan instrumenten, inzet en middelen voor VTH-taken. 1.5
Prioriteitstelling
De prioriteitstelling in dit beleidsplan is gebaseerd op het potentieel effect van een risicovolle activiteit of ongewenst gedrag. Voor elke ontwikkeling of elk risico dat in de omgevingsanalyse is vermeld en beschreven, is beoordeeld wat het potentieel effect is op zes verschillende aspecten. Onderstaand zijn deze zes effecttypen vermeld met een beschrijving van een laag, middelmatig of hoog effect dat zich kan voordoen. De omschrijvingen zijn gebaseerd op landelijke uitwerkingen. Type effecten
Laag
Fysieke veiligheid
Geen
Midden Letsel bij meerdere personen
Hoog Dodelijke slachtoffers
Volksgezondheid
Geen
Gevaar op ziektes
Ziekte- of sterfgevallen
Leefbaarheid
Geen
Aantasting of overlast
Zware aantasting
Natuur en cultuur
Geen
Verstoring
Onomkeerbare schade
Economische schade
Geen
Geringe gevolgen
Grote gevolgen
Bestuurlijk imago
Geen
Gering negatief
Zwaar negatief
5
Beleidsplan VTH-taken fysieke omgeving
Bij de risicoanalyse zijn we nagegaan in welke mate zich effecten voordoen en wat de kans is dat dit effect optreedt (risico = kans x effect). De uitkomst daarvan (lage, gemiddelde of hoge prioriteit) is steeds weergegeven. 1.6
VTH beleid en de Omgevingswet
Met dit beleidsplan (en het operationeel beleid en uitvoeringsprogramma) geven we invulling aan eisen die voor de VTH-beleidscyclus zijn vastgelegd in wettelijke kaders zoals Wabo, BOR, MOR en wet VTH. De VTH-beleidscyclus (BIG8) gaat over het opstellen van een beleidsplan (omgevingsanalyse, prioriteiten), uitvoeringsprogramma, taakuitvoering, monitoren en evalueren. Kortom een cyclus die ondersteunend is om de fysieke omgeving te reguleren (‘risico’s aanpakken’). De Omgevingswet - invoering per 1 januari 2022 - kent ook een beleidscyclus die wordt gebruikt om te duiden welke instrumenten ter beschikking staan (visie, plan, programma). Deze beleidscyclus heeft een andere insteek dan die gemeengoed is bij de VTH taken. In de beleidscyclus van de Omgevingswet staat de kwaliteit van de leefomgeving centraal, waarbij initiatieven uit de samenleving bepalend zijn voor die kwaliteit. Uitvoering betreft hier de activiteiten van burgers, bedrijven of overheden als initiatiefnemer. De zorg van de overheid is erop gericht de fysieke leefomgeving te verbeteren waar deze tekort schiet en kwaliteiten te behouden waar deze goed zijn. Nieuwe instrumenten zoals de omgevingsvisie en het omgevingsplan worden beleidsmatig sterk leidend. De vraag ligt open welke rol een (omgevings)programma gaat krijgen en of dit omgevingsprogramma een VTH-beleidsplan op termijn kan vervangen.
Het landelijke omgevingsbesluit is hierin niet duidelijk. In dit besluit wordt gerept over een ‘uitvoeringsen handhavingsstrategie’ en koppelt dit (nog) niet aan de kerninstrumenten van de Omgevingswet. Kortom; de vervlechting van de beleidscyclus voor de VTH taken en voor de Omgevingswet moet de komende jaren verder vorm krijgen. 1.7
Global Goals
Het beleidsplan Vergunningverlening Toezicht & Handhaving draagt bij aan Global Goal 16: ‘Vrede, veiligheid en sterke publieke dienstverlening’. Global Goal 16 richt zich op het verminderen van alle vormen van geweld, aanpak corruptie, zorgen voor effectieve, verantwoordelijke en transparante instellingen en voor responsieve, participatieve en representatieve besluitvorming, toegang tot informatie en bescherming van vrijheden.
6
Beleidsplan VTH-taken fysieke omgeving
Als belangrijke taak voor de gemeente binnen deze goal wordt onder meer aangegeven om zorg te dragen voor orde en veiligheid. In het beleidsplan geeft de gemeente Beekdaelen invulling aan:
Het tegengaan van overlast;
Versterking van handhaving van regelgeving (toezicht en handhaving);
Drugshandel en -misbruik afremmen;
Inzetten van BIBOB instrumentarium.
7
Beleidsplan VTH-taken fysieke omgeving
2 Algemene instrumenten VTH Bij de indeling naar de vier gebiedstypen (dorpskernen, bedrijventerreinen, buitengebied en natuurgebied, recreatie en toerisme) blijkt dat er algemene VTH instrumenten worden ingezet die niet zijn te verbijzonderen naar een gebiedstype. De instrumenten staan in dit hoofdstuk; ze worden onafhankelijk van het gebiedstype ingezet. Samen met de VTH instrumenten bij elk gebiedstype vormen ze de basis voor het uitvoeringsprogramma. In dit hoofdstuk beschrijven we ook de analyse van het aantal zaken dat in een jaar binnenkomt op toezicht en handhaving. Er worden jaarlijks ongeveer 235 toezicht en handhavingszaken geregistreerd. De top 5 bestaat uit:
Informatieverzoeken derden
Milieu
Overlast
Activiteitenbesluit (bedrijven)
Openbare orde en veiligheid
Via FIXI komen jaarlijks ruim 1700 meldingen binnen die betrekking op toezicht en handhaving. De top 10 van deze meldingen betreft:
Parkeren
Overlast jongeren
Overlast hondenpoep
Oneigenlijk gebruik openbare ruimte
Storten afval (huisvuil, bouwafval)
Verkeersonveiligheid
Verstoring openbare orde
Geluidoverlast
Stoken
Storten gevaarlijk afval (asbest, chemisch, drugsafval)
De top 15 van de meldingen kunnen digitaal worden gevolg op een gebiedskaart. Zo hebben we inzicht in welke meldingen op welke locaties voorkomen en kunnen we het toezicht daarop afstemmen. De algemene, gebiedsoverstijgende VTH instrumenten zijn:
8
Beleidsplan VTH-taken fysieke omgeving
Instrumenten 1.
Informatieverstrekking: klantcontacten (via KCC), website en algemene publicaties
2.
Afhandelen klantvragen telefonisch (via KCC)
3.
Zaakafhandeling: informatieverstrekking (belastingdienst, makelaar), besluiten (huisnr)
4.
Opstellen en wijzigen beleid en verordeningen fysieke leefomgeving
5.
Afhandeling omgevingsvergunningen Wabo
6.
Postzegel- en wijzigingsplannen
7.
Principeverzoeken (afwijken bestemmingsplan)
8.
Planschade
9.
Afhandeling vergunningen en meldingen APV en Bijzondere Wetten
10. Beoordeling meldingen Activiteitenbesluit 11. Beoordeling meldingen Gebruiksbesluit 12. Beoordeling sloopmelding 13. Toezicht op sloopwerken 14. Toezicht op realisatie van activiteiten bij afgegeven omgevingsvergunning 15. Toezicht op bedrijfsactiviteiten van inrichtingen 16. Toezicht op brandveiligheid 17. Opsporing van ondergrondse (olie)tanks 18. Analyse luchtfoto’s om illegale bouw te signaleren 19. Delen van informatie en maken analyses in RIEC verband irt georganiseerde criminaliteit 20. Behandelen klachten 21. Behandelen handhavingsverzoeken 22. Afhandelen overtredingen en sanctioneren overtredingen conform sanctiestrategie 23. Inzetten Bibob-instrumenten conform beleidsregels 24. Controleren bedrijfsmatige ruimtes met verhoogd risico op drugsproductie 25. Sluiten woningen of bedrijfsgebouwen bij geconstateerde overtredingen (Damoclesbeleid) 26. Inzet toezicht en handhaving tegen ondermijnende criminaliteit in of vanuit gebouwen 27. Toezicht op bestaande bouwwerken vanuit Woningwet en Mijnwaterschade
9
Beleidsplan VTH-taken fysieke omgeving
3 Dorpskernen 3.1
Profiel
De gemeente Beekdaelen telt 36.000 inwoners en heeft 15 dorpskernen. Het grondgebied kent een behoorlijke diversiteit. Kenmerkend is het rustieke, groene heuvellandschap dat is doorsneden door beken. Een schilderachtig landschap met glooiende en steile hellingen en met eeuwenoude bebouwing, kastelen en hoeves. Een landschap dat doorspekt is met landbouw en enkele natuurgebieden. De dorpskernen en buurtschappen hebben een historische oorsprong met talrijke monumenten. Enkele hebben een centrumfunctie met winkelaanbod, een station en bedrijvigheid in de nabijheid van rijkswegen. Veel dorpskernen zijn omgeven door natuurgebieden met bossen, kleigroeves, beken en waardevol agrarisch landschap. Het inwonertal van de dorpskernen is: Dorpskern
Inwoners
Nuth
5.340
Schinnen
2.690
Doenrade
1.120
Schinveld
4.630
Amstenrade
2.670
Vaesrade
1.040
Hulsberg
3.950
Puth
2.000
Bingelrade
800
Oirsbeek
3.730
Wijnandsrade
1.630
Jabeek
750
Schimmert
3.240
Merkelbeek
1.560
Sweikhuizen
690
De rijkswegen A76 en A79 (op de gemeentegrens) en de provinciale wegen N274, N276, N298 en N300 doorkruisen de gemeente. Er zijn spoorverbindingen met Heerlen en SittardGeleen met treinstations in Schinnen en Nuth. Er is een bovenregionaal bedrijventerrein (De Horsel in Nuth) en er zijn diverse lokale bedrijventerreinen. Aan de noordelijke kant (Sittard-Geleen) en oostelijke kant (Brunssum en Heerlen) liggen verstedelijkte gebieden.
10
Afbeelding: Beekdaelen en dorpskernen, in rood beschermde dorps- en stadsgezichten, zalmkleur historische kernen en bruingroen historische linten.
3.2
Omgevingsanalyse
Inwoner enquête In de inwoner enquête gaf 57% aan op dit moment tevreden te zijn over de directe woonomgeving1. Ongeveer 2/3 van de inwoners die de enquête invulden gaf aan dat zij enige vorm van overlast ervaarden in hun woonomgeving. Zo’n 500 inwoners vulden de digitale enquête in. Als we de respons vergelijken met het inwonertal dan gaven inwoners uit de dorpskernen Hulsberg, Oirsbeek en Schinveld een relatief hoge respons en inwoners uit de dorpskernen Amstenrade en Schimmert een lage respons. Overlast De tabel bevat de top 5 van onderwerpen waarvan inwoners de minste en de meeste overlast ervaren. Top 5 onderwerpen ‘Overlast’ % weinig overlast
% veel overlast
1. Uitbuiting
97%
1. Veiligheid rondom scholen
53%
2. Bewoning op recreatieterreinen
95%
2. Honden
40%
3. Asbest
94%
3. Afsteken van vuurwerk
37%
4. Witwassen
91%
4. Verloedering
30%
5. Verrommeling
90%
5. Parkeren
26%
Handelen gemeente In de volgende tabel is weergegeven op welke onderwerpen de gemeente Beekdaelen volgens inwoners het minste naar behoren handelt en met meeste naar behoren handelt. Top 5 onderwerpen ‘Handelen gemeente Beekdaelen’ % niet naar behoren handelen
% naar behoren handelen
1. Veiligheid rondom scholen
58%
1. Asbest
76%
2. Honden
57%
2. Uitbuiting
70%
3. Parkeren
54%
2. Bewoning op recreatieterreinen 69%
4. Dealen van drugs
51%
4. Evenementen
67%
5. Afsteken van vuurwerk
51%
5. Horeca
66%
Inzet van middelen volgens inwoners In de tabel is weergegeven op welke onderwerpen de gemeente Beekdaelen volgens inwoners de minste middelen zou moeten besteden (links) en de meeste middelen zou moeten besteden (rechts). 1
Alle informatie uit de inwoner enquête komt uit de rapportage “Gemeente Beekdaelen – handhaving, openbare orde en veiligheid” van Flycatcher Internet Research, augustus 2020
Beleidsplan VTH-taken fysieke omgeving
Top 5 onderwerpen ‘Besteding geld en capaciteit’ % weinig middelen
% veel middelen
1. Stoken haarden/verbranden tuinafval 71%
1. Dealen van drugs
72%
2. Bewoning op recreatieterreinen
69%
2. Huisvesting arbeidsmigranten
63%
4. Evenementen
65%
3. Veiligheid rondom scholen
60%
4. Werkzaamheden door buren
61%
4. Drugsproductie
54%
5. Horeca
60%
5. Uitbuiting
52%
Drie onderwerpen waarop de gemeente naar behoren handelt, komt terug in onderwerpen waar de gemeente weinig middelen aan hoeft te besteden: bewoning recreatieterreinen, evenementen, horeca. Veel middelen zou de gemeente moeten besteden aan: tegengaan van dealen van drugs, drugsproductie en huisvesting van arbeidsmigranten. Ook hier blijkt veiligheid van scholen weer een belangrijk onderwerp, waar inwoners veel overlast van ervaren en de gemeente volgens inwoners niet naar behoren handelt. Onderwerpen Onderstaand komen de onderwerpen terug die vanuit VTH spelen in de dorpskernen. De risicoanalyse en de prioriteit (laag, midden, hoog) is verkregen aan de hand van de methode van Kans x Effect: wat is de kans dat een ongewenste situatie zich voordoet en wat is het effect van die ongewenste situatie. Drugsproductie De gemeente is door de ligging bij de Duitse en Belgische grens een aantrekkelijke plek voor de productie, opslag en doorvoer van drugs. De productie van synthetische drugs komt voor, hoewel de exacte omvang van deze illegale activiteiten niet bekend is. Jaarlijks treffen we een 20-tal hennepkwekerijen aan na actie van opsporingsdiensten of door meldingen. Dit vormt een (zichtbaar) deel van de keten van georganiseerde misdaad.
De productie van drugs is illegaal, levert gevaar op voor brand of ontploffing, resulteert in dumping van afval en vormt een basis voor ondermijning. Het opsporen en het sluiten van panden die worden gebruikt voor de productie van drugs vraagt ambtelijke inzet. Uitkomst inwoner enquête
Drugsproductie
Uit de inwoner enquête blijkt dat drugsproductie:
Gemiddelde overlast geeft
De aanpak van de gemeente als bovengemiddeld wordt gezien
INZET MIDDELEN
3,48
AANPAK GEMEENTE
2,92
Een hoge inzet aan capaciteit / middelen verdient
OVERLAST
1,95
0
0,5
1
1,5
2
2,5
3
Gemiddeld 13
3,5
4
Beleidsplan VTH-taken fysieke omgeving
Drugsproductie staat op de 4e plek van onderwerpen waar volgens inwoners de middelen op moeten worden ingezet. Dit komt overeen met de hoge prioriteit. Uitkomst risico-analyse / prioriteit Hoog Rookoverlast door stoken Het stoken van open haarden of het verbranden van (tuin)afval leidt tot overlast van rook en geur. Er komen zo’n 30 meldingen binnen van inwoners vanwege deze overlast. Het stoken van open haarden is niet verboden. Optreden bij overlast is niet gemakkelijk en handhaving kan alleen op basis van technische eisen van het Bouwbesluit (duur onderzoek) en/of een (dure) meting naar de luchtkwaliteit door een externe partij (RUD). De kosten staan meestal niet in verhouding tot de overlast. Het verbranden van afvalstoffen buiten inrichtingen en het stoken van vuur is gereguleerd in de Apv. Er is een ontheffing voor nodig. Bij het verbranden zonder ontheffing kan worden opgetreden op grond van het verbod in de Apv. Er is recent een convenant afgesloten tussen ministerie, provincies en een 50-tal gemeenten. Dit Schone Lucht Akkoord bevat een pakket met maatregelen om de lucht schoner en gezonder te maken. We onderzoeken de mogelijkheid tot aansluiting. Uitkomst inwoner enquête
Stoken haarden en verbranden tuinafval
Uit de inwoner enquête blijkt dat stoken van haarden en verbranden:
Een gemiddelde overlast geeft
De aanpak van de gemeente als gemiddeld wordt ervaren
INZET MIDDELEN
2,1
AANPAK GEMEENTE
3
De laagste inzet aan capaciteit/ middelen verdient
OVERLAST
Het stoken/verbranden scoort gemiddeld
2,04
0
0,5
1
1,5
2
2,5
3
Gemiddeld
op overlast en gemeentelijke aanpak en het laagst van waar de gemeente capaciteit/middelen op moet inzetten. Dit komt overeen met de lage prioriteit. Uitkomst risico-analyse / prioriteit Laag
14
3,5
4
Beleidsplan VTH-taken fysieke omgeving
Geluidoverlast, schade en buiten toegestane tijd afsteken van vuurwerk Voorafgaand en rond de jaarwisseling leidt het afsteken van vuurwerk tot klachten over geluidoverlast en is er schade aan (gemeentelijk) eigendom. De toezichthouders menen dat de jaarwisseling de laatste jaren relatief rustig verloopt en dat schade aan eigendommen als gevolg van vuurwerk niet toeneemt. Er is een landelijk verbod op het afsteken van knalvuurwerk en vuurpijlen. De verwachting is dat de overlast hierdoor vermindert. Er zijn gemeenten die een totaalverbod of een gebiedsverbod (vuurwerkvrije zone) instellen op het afsteken van vuurwerk. Dat is in Beekdaelen niet het geval. Het is een bestuurlijke keuze om een lokaal verbod in te stellen en hiervoor handhavingscapaciteit in te zetten. Vanwege de ligging aan de grensstreek is er een risico op transport, opslag en het afsteken van illegaal vuurwerk. De handhavingspartners (politie, ILT) speuren al geruime tijd voor de jaarwisseling naar illegaal vuurwerk. Uitkomst inwoner enquête
Afsteken van vuurwerk
Uit de inwoner enquête blijkt dat INZET MIDDELEN
afsteken van vuurwerk:
Een hoge overlast geeft (3e plek)
De aanpak van de gemeente als matig wordt ervaren
2,97
AANPAK GEMEENTE
2,68
Een gemiddelde inzet aan capaciteit/ middelen verdient
OVERLAST
Vuurwerk scoort hoog op overlast en laag
2,85
0
0,5
1
1,5
2
2,5
3
Gemiddeld
op gemeentelijke aanpak. Het staat rond het gemiddelde van waar de gemeente capaciteit/middelen op moet inzetten. Uitkomst risico-analyse / prioriteit Hoog De prioriteit is hoog. Vanwege de relatief korte duur waarop de overlast plaatsheeft (voorafgaand en rondom de jaarwisseling) is de benodigde inzet relatief beperkt. Door het afgekondigde landelijke verbod op knalvuurwerk en vuurpijlen kan de overlast en de prioriteit de komende jaren mogelijk afnemen. Verloedering en aantasting leefbaarheid In een beperkt aantal gebieden/straten (bijvoorbeeld Beekstraat) zien we een aantasting van de leefbaarheid en verloedering door samenhangende oorzaken: leegstand winkels, realisatie niet toegestane woonruimtes in winkelpanden, woningsplitsing en overbewoning, gebrek aan onderhoud aan panden door ‘huisjesmelkers’, vervuiling openbare ruimte door
15
3,5
4
Beleidsplan VTH-taken fysieke omgeving
zwerfafval en graffiti. Om deze reden is de prioriteit hoog voor enkele specifieke gebieden/straten. In veel dorpskernen speelt verloedering en aantasting van leefbaarheid minder tot nauwelijks. Uitkomst inwoner enquête
Verloedering
Uit de enquête blijkt dat verloedering:
Een hoge overlast geeft (4e plek)
De aanpak van de gemeente
INZET MIDDELEN
als matig wordt ervaren
Een hoge inzet aan capaciteit/
3,43
AANPAK GEMEENTE
2,69
OVERLAST
2,7
middelen verdient (5e plek) Verloedering scoort hoog op overlast en laag op de gemeentelijke aanpak.
0
0,5
1
1,5
2
2,5
3
3,5
4
3
3,5
4
Gemiddeld
Het staat hoog van waar de gemeente volgens inwoners de capaciteit/middelen op moet inzetten. Uitkomst risico-analyse / prioriteit Hoog Veiligheid op en rond scholen
Op basisscholen staat de veiligheid onder druk door parkeeroverlast, hard rijden en door verkeersituaties met een combinatie van auto’s, fietsers en voetgangers. Er komen meldingen binnen van inwoners over deze veiligheidsaspecten. Overigens valt een passende aanpak voor een deel buiten de scope van VTH: verkeersstromen, parkeervoorzieningen, verkeersgedrag liggen bij verkeer en bij sociaal gedrag.
Veiligheid rondom scholen
Uitkomst inwoner enquête Uit de inwoner enquête blijkt dat veiligheid rondom scholen:
De hoogste overlast geeft
De aanpak van de gemeente als laagste is beoordeeld
INZET MIDDELEN
3,7
AANPAK GEMEENTE
2,4
Een hoge inzet aan capaciteit / middelen verdient
OVERLAST
3,3
0
0,5
1
1,5
2
2,5
Gemiddeld
16
Beleidsplan VTH-taken fysieke omgeving
Veiligheid rondom scholen staat op de 2e plek van onderwerpen waar volgens inwoners middelen op moeten worden ingezet. Dit betekent dat dit vanuit de inwoners een hoge prioriteit krijgt. Vanuit de VTH-instrumenten is een gemiddelde prioriteit gegeven. Dit betekent wel dat er vanuit VTH meer inspanningen op worden gedaan. Uitkomst risico-analyse / prioriteit Gemiddeld Verwarde personen Er is een toenemend aantal meldingen rondom verwarde personen. Naast de sociale kant (hulpverlening) is er een relatie met de fysieke omgeving door bijvoorbeeld huisuitzetting of woningsluiting (Victoriabeleid). Dit vergt inzet van met name handhaving. Uit de inwoner enquête blijkt dat verwarde personen:
Een lage overlast geeft
De aanpak van de gemeente als goed wordt ervaren
Een lage gemiddelde inzet aan capaciteit/middelen verdient Uitkomst risico-analyse / prioriteit Laag
Burenruzies, onderliggende problemen Een deel van de handhavingscapaciteit wordt ingezet op meldingen en handhavingsverzoeken over zaken tussen burgers of burgers en bedrijvigheid in de woonomgeving. Een reden is toenemende deregulering: er zijn meer bouwwerken die zonder vergunning mogen worden gerealiseerd binnen of op de grens van het perceel. Burgers melden de realisatie of sturen een handhavingsverzoek naar de gemeente. Er zijn soms onderliggende problemen die lang sluimeren en waarbij ‘bouw of verbouw’ voor escalatie zorgt. Burgers gebruiken de melding of een handhavingsverzoek (bouwwerk, parkeren, schutting) om de gemeente in een ‘rijdende rechter’ rol te plaatsen. Indien er geen illegale activiteiten in e fysieke omgeving worden aangetroffen en er sprake is van een burengeschil dan is mediation beter geschikt dan toezicht/handhaving. Onderlinge problemen tussen inwoners leiden tot langere bezwaar- of beroepsprocedures bij vergunningen of RO-besluiten. De Omgevingswet legt meer aandacht op participatie van omwonenden en belanghebbenden bij procedures en besluiten. Hier kan de gemeente in het op te stellen participatiebeleid voor de Omgevingswet op inspelen. Uitkomst risico-analyse / prioriteit Laag
17
Beleidsplan VTH-taken fysieke omgeving
Uitkomst inwoner enquête
Werkzaamheden door buren
Uit de inwoner enquête blijkt dat werkzaamheden door buren:
Weinig overlast geeft
De aanpak van de gemeente
INZET MIDDELEN
als goed wordt ervaren
2,31
AANPAK GEMEENTE
3,4
Een lage inzet aan capaciteit/ middelen verdient
OVERLAST
1,59
0
0,5
1
1,5
2
2,5
3
Gemiddeld Demografische ontwikkeling; krimp versus woonwensen De demografische ontwikkeling van bevolkingskrimp in de gemeente en de regio heeft gevolgen voor de woningvoorraad. Het provinciale beleid volkshuisvesting anticipeert op de krimp en stelt dat gemeenten de woningvoorraad afstemmen op de (toekomstige) behoefte. Hierdoor is het zonder meer toevoegen van nieuwe woningbouwplannen niet mogelijk. Om vraag en aanbod in balans te brengen, dienen nieuwe woningbouwinitiatieven aan kwaliteitseisen te voldoen (de juiste woning op de juiste plek). Dit staat soms haaks op wensen van inwoners die plannen hebben om een woning te realiseren op percelen. De gemeenten in Zuid-Limburg hebben het provinciale beleid ten aanzien van woningbouw doorvertaald in de Structuurvisie Wonen Zuid-Limburg. Deze visie geeft aan, onder welke voorwaarden nog woningen kunnen worden toegevoegd. Uitkomst risico-analyse / prioriteit Laag Vergrijzing, zorgbehoefte en mantelwonen De vergrijzing, afname van verzorgingstehuizen en landelijk beleid van “langer zelfstandig wonen” heeft gevolgen. Er is een toename van ouderen die bij mantelzorgers (familie) wonen in een verbouwde garages, bijgebouw of ‘tiny house’. Tijdelijk wonen in aangepaste bebouwing is vergunningsvrij (niet regelvrij) en de gemeente verstrekt een tijdelijk huisnummer aan degene die de bebouwing betrekt.
De vraag is wat er na de periode van matelzorg gebeurt met deze woonvormen. Ze zijn geschikt voor bedrijfsmatig gebruik, bed & breakfast of onderverhuur. Dat kan tot overlast of concurrentievervalsing leiden. Uitkomst risico-analyse / prioriteit Laag Ontbreken harmonisatie bestemmingsplannen
18
3,5
4
Beleidsplan VTH-taken fysieke omgeving
De bestemmingsplannen van de voormalige drie gemeenten zijn niet geharmoniseerd en bevatten verschillende bepalingen voor de dorpskernen. Er zijn bijvoorbeeld verschillen in wat er wel of niet is toegestaan op erfafscheidingen of bedrijfsmatige activiteiten aan huis. Dit betekent dat er ongelijkheid is of een vergunning (met leges) nodig is of niet en er is ‘maatwerk’ nodig voor toezicht en handhaving. Het vergt tijd om de rechtsongelijkheid aan inwoners uit te leggen en om voor specifieke gevallen iedere keer een RO-procedure te volgen op een gelijkwaardige wijze te vergunnen. Het leidt tot onbegrip bij inwoners. Uit de inwoner enquête blijkt dat het verschil in bestemmingsplanregels:
Een lage overlast geeft
De aanpak van de gemeente als voldoende wordt ervaren
Een lage inzet aan capaciteit/middelen verdient Uitkomst risico-analyse / prioriteit Laag
Bedrijfsactiviteiten aan huis Bestemmingsplannen regelen voor de dorpskernen in welke mate aan huis gebonden bedrijfsactiviteiten zijn toegestaan. Dit versterkt de vitaliteit van de wijk. Het kan leiden tot overlast (parkeren, transport, opslag, afval). Er zijn drie ongewenste situaties:
De start van een bedrijfsmatige activiteit is getoetst aan het bestemmingsplan, waaronder verkeers- en parkeerdruk. Door groei van bedrijfsactiviteiten kunnen regels van het bestemmingsplan worden overschreden of wordt overlast ervaren.
Concentratie van bedrijfsactiviteiten in buurten. Ee afzonderlijke activiteit is niet ongewenst, het totaal in een buurt wel.
Concurrentievervalsend voor bedrijven in daarvoor bestemde gebieden (winkelgebieden, detailhandel, recreatie) die met hogere eisen te maken hebben. Uitkomst risico-analyse / prioriteit Gemiddeld
Bedrijfsactiviteiten aan huis
Uitkomst inwoner enquête Uit de inwoner enquête blijkt dat bedrijfsactiviteiten aan huis:
Een gemiddeld overlast geeft
De aanpak voldoende is
Geen hoge inzet aan capaciteit/
INZET MIDDELEN
2,45
AANPAK GEMEENTE
3,07
middelen verdient Witwassen
OVERLAST
1,89
0
0,5
1
1,5
2
2,5
3
Gemiddeld
19
3,5
4
Beleidsplan VTH-taken fysieke omgeving
Illegaal verdiend geld vindt een weg naar de bovenwereld door witwassen. Dit gebeurt in de regel via aan- en verkoop van vastgoed en door bedrijven als dekmantel te gebruiken waarbij risicolocaties worden gevormd door sectoren waar veel contact geld in omgaat en omzetgegevens zijn te manipuleren zoals horeca, autobedrijven, garages en maneges. Vanuit VTH is het mogelijk om toezicht uit te oefenen op (illegale respectievelijk malafide) bedrijfsactiviteiten en hiertegen bestuursrechtelijk op te treden. Hiervoor is afdoende kennis nodig om signalen van witwassen te herkennen. Uitkomst inwoner enquête
Witwassen
Uit de enquête blijkt dat witwassen:
Nauwelijks overlast geeft
De aanpak van de gemeente als goed wordt ervaren
Een bovengemiddelde inzet aan
INZET MIDDELEN
3,18
AANPAK GEMEENTE
3,3
capaciteit/middelen verdient OVERLAST
1,36
Volgens inwoners is de huidige aanpak goed en verdient het onderwerp
0
0,5
1
1,5
2
2,5
3
3,5
4
3
3,5
4
Gemiddeld
een gemiddelde inzet. Uitkomst risico-analyse / prioriteit Laag Uitbuiting
Uitbuiting heeft betrekking op mensenhandel, onderdrukking van arbeidskrachten of illegale arbeid. Er is zicht op via enkele meldingen die binnenkomen en door als ambtelijke organisatie alert te zijn op de verschijningsvormen van uitbuiting. De omvang van meldingen en signalen is beperkt. Uitbuiting heeft een relevantie met illegale bedrijvigheid respectievelijk strijdig gebruik, witwassen en mensenhandel. Uitkomst inwoner enquête
Uitbuiting
Uit de enquête blijkt:
De laagste overlast
De aanpak van de gemeente als heel goed wordt ervaren
Een bovengemiddelde inzet aan
INZET MIDDELEN
3,37
AANPAK GEMEENTE
3,63
capaciteit/middelen OVERLAST
1,2
0
0,5
1
1,5
2
2,5
Gemiddeld
20
Beleidsplan VTH-taken fysieke omgeving
Volgens inwoners is de huidige aanpak goed en verdient het onderwerp een bovengemiddelde inzet. Uitkomst risico-analyse / prioriteit Laag Dealen van drugs Het is een lokaal probleem (op enkele specifieke plekken) dat er drugs worden gedeald vanuit panden of in de openbare ruimte. Overigens komen hier niet veel meldingen over binnen. De strafrechtelijke aanpak is in handen van het OM en de politie. In relatie tot de ketenaanpak kan de gemeente (bevoegdheid burgemeester) bestuursrechtelijk optreden tegen drugsdealen in of vanuit panden en in de openbare ruimte. De bevoegdheden zijn verankert in de Gemeentewet, in de APV en het Damoclesbeleid (Wet Victoria). Uitkomst inwoner enquête Uit de inwoner enquête blijkt dat
Dealen van drugs
het dealen van drugs:
Een gemiddelde overlast geeft
De aanpak van de gemeente als iets onder gemiddeld wordt ervaren
Een hoge inzet aan capaciteit/
INZET MIDDELEN
3,89
AANPAK GEMEENTE
2,97
middelen verdient (1e plaats) OVERLAST
1,96
Het dealen van drugs scoort iets onder het gemiddelde op overlast en staat
0
0,5
1
1,5
2
2,5
3
Gemiddeld
op de 1e plek van waar de gemeente volgens inwoners de capaciteit of middelen op zou moeten inzetten. Mede om deze reden is een gemiddelde prioriteit gegeven. Uitkomst risico-analyse / prioriteit Gemiddeld Huisvesting arbeidsmigranten
Met betrekking tot de huisvesting van arbeidsmigranten zijn regels opgenomen in onder andere het Bouwbesluit. In de praktijk is de huisvesting van arbeidsmigranten niet altijd geregeld conform de algemene regels. De woonomstandigheden zijn soms slecht, vooral vanuit een oogpunt van gezondheid en fysieke veiligheid (slecht sanitair, teveel mensen bij elkaar). Ook de brandveiligheid voldoet niet altijd aan de eisen.
21
3,5
4
Beleidsplan VTH-taken fysieke omgeving
Daarnaast wordt op een aantal plekken verloedering, sociaal maatschappelijke problemen en criminaliteit geconstateerd.
Huisvesting arbeidsmigranten
Uitkomst inwoner enquête Uit de inwoner enquête blijkt INZET MIDDELEN
Een gemiddelde overlast
Een matige aanpak van de gemeente
Een hoge inzet aan capaciteit/
3,63
AANPAK GEMEENTE
middelen (3e plek) Huisvesting van arbeidsmigranten scoort
2,77
OVERLAST
2
gemiddeld op overlast en een 3e plek 0
van waar de gemeente capaciteit/
0,5
1
1,5
2
2,5
3
3,5
4
Gemiddeld
middelen op zou moeten inzetten. Uitkomst risico-analyse / prioriteit Gemiddeld Parkeren
In de dorpskernen komt ongewenst, hinderlijk en soms gevaarlijk parkeren voor:
Parkeerdruk bij scholen
Parkeerdruk bij winkels door bezoekers
Caravans of campers op de openbare weg
Niet respecteren van blauwe zones
Het is vooral een ergernis, de risico’s (veiligheid) zijn gering.
Parkeren
Uitkomst inwoner enquête Uit de enquête blijkt dat parkeren:
Een hoge overlast geeft (5e plek)
De aanpak van de gemeente als matig wordt ervaren
INZET MIDDELEN
3,3
AANPAK GEMEENTE
2,54
OVERLAST
2,46
Een iets bovengemiddelde inzet aan capaciteit/middelen verdient (8e plek)
0
0,5
1
1,5
2
2,5
3
Gemiddeld Uitkomst risico-analyse / prioriteit Laag
22
3,5
4
Beleidsplan VTH-taken fysieke omgeving
Overlast honden Het aantal meldingen en handhavingsverzoeken is hoog (135 per jaar via FIXI) over loslopende honden, blaffen en over hondenpoep op de straat of voor de woning. Het is vooral een ergernis voor inwoners, de risico’s zijn gering. Uitkomst inwoner enquête
Honden
Uit de inwoner enquête blijkt
Een hoge overlast (2e plek)
De aanpak van de gemeente als matig wordt ervaren
Een gemiddelde inzet aan capaciteit/
INZET MIDDELEN
3
AANPAK GEMEENTE
2,47
middelen verdient Honden krijgt een hoge score op overlast staat op de 4e plek OVERLAST
2,6
en een lage score op de gemeentelijke aanpak. Het staat rond het gemiddelde
0
0,5
1
1,5
2
2,5
3
Gemiddeld
van waar de gemeente volgens inwoners de capaciteit/middelen op moet inzetten. Vanwege het ontbreken van risico’s is de prioriteit laag. Uitkomst risico-analyse / prioriteit Laag Aanbieden afval
In de dorpskernen komt het verkeerd aanbieden van afval voor: te vroeg op straat zetten van afvalcontainers, aanbieden op verkeerde plekken, omvallen of omwaaien van afvalcontainers of het dumpen van afval (‘bankstel aan de straat’). Inwoners ervaren een overlast die iets boven het gemiddelde ligt en geven de gemeentelijke aanpak een goede score. Inwoners geven aan om beperkt (onder gemiddelde) middelen in te zetten op verkeerd aanbieden van afval. Uitkomst risico-analyse / prioriteit Laag Evenementen De werkgroep evenementen begeleidt de procedures voor grote evenementen. Er is evenementenbeleid en in de APV is vastgelegd in welke gevallen een vergunning of melding is vereist. Er zijn gebieden in het bestemmingsplan waar, mits voldaan aan de regels, evenementen zijn toegestaan. Er is onvoldoende capaciteit om consequent te controleren of evenementen voldoen aan vergunningvoorschriften of algemene regels.
23
3,5
4
Beleidsplan VTH-taken fysieke omgeving
De klachten die binnenkomen over evenementen gaan voornamelijk over geluidsoverlast. Er zijn evenementen op locaties waarvan de directe omgeving overlast kan ondervinden. Een omgevingsdialoog of participatiebeleid Omgevingswet kan bijdragen aan het versterken van betrokkenheid van belanghebbenden bij vergunningen voor evenementen. Inwoners ervaren weinig overlast van evenementen en vinden het handelen van de gemeente erg goed (2e plek). Het scoort laag op gevraagde inzet van de gemeente. De prioriteit is laag. Bij aanvragen voor een evenementenvergunning wordt nagegaan of er risico’s zijn verbonden aan een evenement en of er overlast kan ontstaan. Op basis van deze risicobepaling worden voorschriften opgesteld en wordt toezicht ingezet. Uitkomst risico-analyse / prioriteit Laag Horeca De horecagelegenheden in de dorpskernen worden door de Brandweer gecontroleerd op brandveiligheid. Er is onvoldoende capaciteit voor gepland toezicht op het naleven van de bepalingen in de Drank- en Horecawet. Er zijn geen integrale controles voor de horeca (bedrijfsbezoek om te controleren op brandveiligheid, milieu, alcoholverstrekking, terrassen). Er is geringe (geluids)overlast door de horeca. Het para-commercieel gebruik (schenken van alcohol) door kantines van verenigingen, buurthuizen e.d. staat op gespannen voet met de concurrentiewerking van de horeca.
Er wordt een preventie- en handhavingsplan jeugd, alcohol en omgeving opgesteld door 16 gemeenten in Zuid-Limburg. Onderdeel is het sluiten van convenanten met supermarkten, horeca en sportverenigingen voor verantwoord alcoholgebruik. Een convenant kan afspraken bevatten over het schrappen van prijsacties (happy hour), volgen van cursussen door barvrijwilligers en onderling toezicht op verkoop van alcoholhoudende drank. Uit de enquête blijkt dat de horeca:
Weinig overlast geeft
De aanpak van de gemeente als erg goed wordt ervaren
Een lage inzet aan capaciteit/middelen verdient
Er is een gemiddelde prioriteit gegeven vanwege de toenemende aandacht voor paracommercieel gebruik en invulling van het preventie- en handhavingsplan jeugd en alcohol. Uitkomst risico-analyse / prioriteit Gemiddeld
24
Beleidsplan VTH-taken fysieke omgeving
Verwijdering van asbest De sloop van bouwwerken waarbij asbest vrijkomt kent risico’s voor de volksgezondheid. We zien dat saneringen van vergunde of gemelde sloopwerken vrijwel altijd volgens de voorwaarden plaatsvinden. Een risico vormen de sloopwerken met asbest die niet vergund of gemeld zijn. Ook komen dumpingen voor van asbesthoudend afval.
Asbest
Uit de enquête blijkt dat asbest:
Nauwelijks overlast geeft
De aanpak van de gemeente
INZET MIDDELEN
2,68
als erg goed wordt ervaren
Een lager dan gemiddelde inzet aan capaciteit/middelen verdient
Asbest scoort volgens inwoners laag
AANPAK GEMEENTE
3,79
OVERLAST
1,28
op waar de gemeente de middelen op 0
zou moeten inzetten.
0,5
1
1,5
2
2,5
3
Gemiddeld
Vanwege het hoge risico heeft asbest toch een gemiddelde prioriteit.
Uitkomst risico-analyse / prioriteit Gemiddeld Verrommeling De gemeente hecht waarde aan haar (landelijke) uitstraling; dit is vastgelegd in onder andere de nota ruimtelijke kwaliteit. Toch treedt er verrommeling op. De mogelijkheden voor vergunningsvrij bouwen zijn de afgelopen jaren steeds ruimer geworden. Voor deze bouwwerken gelden algemene regels voor het bouwtechnisch deel. In principe moeten alle bouwinitiatieven toetsen aan het bestemmingsplan om te beoordelen of er mag worden gebouwd. Voor monumenten gelden aanvullende regels. Burgers kunnen via het digitale, landelijke Omgevingsloket Online en via informatie van en contact met de gemeente zelf beoordelen of een gepland bouwwerk vergunningsvrij is. Initiatiefnemers en inwoners realiseren in sommige gevallen hun bouwwerk zonder vergunning, terwijl tijdens of na de bouw blijkt dat een vergunning noodzakelijk was. In deze gevallen is handhaving nodig of moet onderzocht worden of er kan worden gelegaliseerd. Legaliseren kan door alsnog een vergunning voor het bouwwerk af te geven (en soms door het bestemmingsplan aan te passen), ofwel door aanpassing van het bouwwerk zodat dit gerealiseerd wordt binnen de wettelijke (vergunningvrije) kaders.
25
3,5
4
Beleidsplan VTH-taken fysieke omgeving
Om grip te houden bij een verdergaande deregulering is het nodig om de capaciteitsinzet aan te passen van de voorkant (vergunningverlening) naar toezicht en handhaving. Ook om volledige informatie te verkrijgen voor de BAG, registratie en heffingen (OZB)
Verromeling
Uitkomst inwoner enquête Uit de enquête blijkt dat verrommeling:
Weinig overlast geeft
De aanpak van de gemeente
INZET MIDDELEN
2,69
AANPAK GEMEENTE
als goed wordt ervaren
3,42
Een iets lager dan gemiddeld inzet
aan capaciteit/middelen verdient OVERLAST
1,37
0
0,5
1
1,5
2
2,5
3
3,5
Gemiddeld Verrommeling heeft een gemiddelde prioriteit. Dit heeft te maken met het aantrekkelijke en waardevolle landschap dat zo kenmerkend is voor ons grondgebied. De landschappelijke waarden willen we behouden. Uitkomst risico-analyse / prioriteit Gemiddeld
3.3
Ambities en prioriteiten
Op basis van de omgevingsanalyse zijn de prioriteiten voor de dorpskernen:
Hogere prioriteit
Hennepteelt en productie
Gemiddelde prioriteit
Lagere prioriteit
Veiligheid op en rond
Rookoverlast door stoken
scholen
Verwarde personen
Groei of concentratie van
Meldingen en handhavings-
van synthetische drugs
Geluidsoverlast en schade
door vuurwerk
Verloedering van
bedrijfsactiviteiten aan huis
winkelgebieden of winkelstraten door
drugs
leegstand en samenhangende problemen
Tegengaan van dealen van
verzoeken, burenruzies
Benutting van mantelzorgwoonvormen
Huisvesting van
Uitbuiting
arbeidsmigranten
Overtreden van
Paracommercie en alcohol-
parkeerregels
verstrekking aan jongeren
Overlast honden(poep)
Illegale verwijdering van
Verkeerd aanbieden afval
asbesthoudend materiaal
Overlast door evenementen
26
4
Beleidsplan VTH-taken fysieke omgeving
Verromeling door realisatie
Gebruik van
bouwwerken die niet
bedrijfsactiviteiten voor
voldoen aan het
witwassen
bestemmingsplan
Ontbreken van harmonisatie van bestemmingsplannen
Voor onderwerpen met een hogere prioriteit benoemen we doelstellingen. De onderwerpen met een lagere prioriteit krijgen ook aandacht in de uitvoering. De prioriteiten leiden tot de volgende doelen.
Doelstelling behorende bij hogere prioriteit 1. Bestrijden van het produceren van drugs door het bevorderen van meldingen door burgers en door het opsporen van productielocaties in samenwerking met partners 2. Tegengaan van overlast en schade door het afsteken van (illegaal) vuurwerk door zichtbare aanwezigheid voorafgaand en tijdens de jaarwisseling, het opvolgen van meldingen en het surveilleren bij specifieke gebieden of panden 3. Terugbrengen van de vitaliteit en leefbaarheid van (winkel)gebieden en straten die verloederen of dreigen te verloederen (leegstand, criminaliteit, druk op leefbaarheid) 4. Verbeteren van de (verkeers)veiligheid op scholen door gemeente, scholen en ouders samen te laten kijken naar de inrichting van de schoolomgeving, het scheiden van vervoerstromen en het gedrag in het verkeer. Verhogen surveillance door toezichthouders rondom scholen. 5. Het ontmoedigen van het dealen van drugs door het bevorderen van meldingen door burgers/buurtpreventie, het aanspreken door toezichthouders van verdachte personen en het delen van informatie in de keten. 6. Het houden van toezicht bij locaties waar meldingen of signalen zijn van ontoelaatbare huisvesting van arbeidsmigranten. 7.
Gericht toezien in buurten op een sterke groei of concentratie van bedrijfsactiviteiten aan huis die de regels van het bestemmingsplan overschrijden en concurrentievervalsend kunnen werken 8. Communiceren over de risico’s van asbestverwijdering, de mogelijkheden van adequate verwijdering en afvoer van asbesthoudend materiaal en toezicht op sloopwerkzaamheden met een risico op onverantwoorde asbestsverwijdering. 9. Communiceren over de beperkingen voor het realiseren van bouwwerken in de overgang van de dorpskernen naar het (waardevol) buitengebied en actief toezicht indien de landschappelijke waarden worden aangetast.
27
Beleidsplan VTH-taken fysieke omgeving
3.4
Instrumenten
Specifiek voor de dorpskernen zetten we de volgende instrumenten in.
Instrument 28. Deelname regionale project Hennep Aanpak Parkstad: panden controleren 29. Pilot buurtbemiddeling met woningcorporaties, wijkteams en wijkregisseurs 30. Overleg en voorlichting eigenaren/beheerders van para-commerciële ruimten 31. Toezicht para-commerciële ruimten om commercieel gebruik 32. Bijhouden overzicht met grootschalige/ongewenste huisvestingslocaties 33. Toezicht brandveiligheid/woonomstandigheden bij huisvestingslocaties arbeidsmigranten 34. Inrichting schoolomgeving, verkeersstromen, voorlichting en gedragsverandering (basis)scholen 35. Toezicht op verkeersveiligheid rondom (basis)scholen 36. Vrije veld toezicht en meldingen inwoners ( stoken, bouwen, (geluid)overlast, parkeren, afval, honden) 37. Toezicht tijdens de jaarwisseling op naleving landelijke vuurwerkverbod 38. Controle op illegaal vuurwerk, transport, opslag, verkoop 39. Gebiedsanalyse en integrale aanpak op aandachtsgebieden verloedering/leefbaarheid 40. Woningsluiting bij dreigend gevaar door verwarde personen (Victoriabeleid) 41. Tijdelijk huisnummer en informeren over gebruiksmogelijkheden tijdelijke woonvorm 42. Bijhouden concentratie bedrijfsmatige activiteiten aan huis en toezicht op regels bestemmingsplan 43. Toezicht op evenementen 44. Uitvoering preventie/handhavingsplan jeugd en alcohol: convenant en toezichthouden 45. Houden van toezicht op asbestverwijdering 46.
VTH-deelname aan Interventieteam en Jeugd Interventie Team 47. Onderzoek aansluiting bij convenant Schone Lucht Akkoord
28
Beleidsplan VTH-taken fysieke omgeving
4 Bedrijventerreinen 4.1
Profiel
Onder bedrijventerreinen verstaan we gebieden die zijn aangewezen voor lokale en regionale bedrijven (al dan niet industrie). Op deze terreinen zijn meerdere bedrijven gevestigd. Ook vallen grootschalige bedrijfsvestigingen buiten bedrijventerreinen onder dit gebiedstype. Onderstaand is het aantal bedrijven opgenomen dat onder de Wet milieubeheer valt (vergunningplicht of meldingsplicht). Deze bedrijven liggen in dorpskernen, het buitengebied of op de bedrijventerreinen. Branche
Aantal
Divers
171
Cafés en cafetaria’s
57
Opslag
10
Akker- en tuinbouw
12
Hotels
10
Paardensport
7
Teelt en tuincentra
33
Fokken van vee
37
Sport
8
Metaalbewerking
9
Groothandel
26
Supermarkten
6
Benzinestations
6
Autoreparatie
26
Winkels
35
De Horsel De Horsel ligt direct langs de A76 en de Buitenring Parkstad. Door de aanleg van Buitenring Parkstad heeft het bedrijventerrein last van haar bereikbaarheid. Het onderhoud van groen en infrastructuur is een aandachtspunt. Er is een toename van het vrachtverkeer uit het buitenland (met name voormalige Oostblok). Chauffeurs verblijven / overnachten in hun vrachtwagen op het bedrijventerrein, dit zorgt voor gevoelens van onveiligheid. De Reuken De Reuken bestaat uit ongeveer 16 bedrijven. De algemene indruk van het bedrijventerrein op het gebied van schoon, heel en veilig is beter dan een aantal jaren geleden, maar dit moet wel onder de aandacht blijven. De algemene indruk van de openbare orde en veiligheid op het bedrijventerrein is goed en er zijn minder incidenten dan voorheen. Zwerfvuil blijft een probleem en tevens de vervuiling op de parkeerplaatsen voor vrachtwagens. Drugshandel op de Reuken is een aandachtspunt. De Steeg De Steeg is een klein en modern bedrijventerrein. Doordat er ook gewoond wordt op het bedrijventerrein is het onderhoud op eigen terrein prima. Parkeren is een aandachtspunt als gevolg van het toegenomen aantal medewerkers op het bedrijventerrein. Een aantal voorvallen op het nabijgelegen woonwagenkampje zorgt ervoor dat de gevoelens van onveiligheid iets zijn toegenomen.
29
Afbeelding: Grondgebied Beekdaelen met in paars de bedrijventerreinen. De bedrijventerreinen De Horsel en De Breinder direct langs de rijksweg A76. In Nuth ligt nog het terrein De Reuken.In Schimmert ligt het lokaal bedrijventerrein De Steeg met een kleine 50 bedrijven.
4.2
Omgevingsanalyse
Risico’s van bedrijven worden traditioneel gekoppeld aan milieu en brandveiligheid. De bedrijven hebben over het algemeen een beperkt risicoprofiel als het om milieu gaat. Risico’s vloeien voort uit de grote dynamiek: er wordt gebouwd, gesloopt en gewijzigd in gebouwen, productie en productieproces. Dienstverlening op VTH Ondernemers zijn over het algemeen tevreden over de dienstverlening van de gemeente (of RUD) ten aanzien van vergunningverlening, toezicht en handhaving. Er is een goede balans tussen controleren van regels en adviseren over (aanstaande) wijzigingen in wet- en regelgeving en hoe ondernemers daarop kunnen inspelen. De ondernemers zijn verenigd en staan ook open voor communicatie met de overheid. Er is een vaste gemeentelijke contactpersoon, er zijn bijeenkomsten en gezamenlijke werkgroepen en er kan melding worden gedaan van problemen in de openbare ruimte door middel van de app “Fixi”. Omgevingsdoelen De instrumenten van de Omgevingswet bieden een kans om voor ‘bedrijventerreinen’ de omgevingsdoelen te formuleren. Ondernemers geven aan dat ze een integrale gebiedsvisie voor bedrijventerreinen missen. De instrumenten ‘omgevingsvisie’ en ‘omgevingsplan’ (eventueel een omgevingsprogramma) bieden mogelijkheden.
Samen met ondernemers, maatschappelijke organisaties en collega overheden kan de gemeente het initiatief nemen om het gebiedstype bedrijventerreinen een plek te geven in de omgevingsvisie en om een omgevingsplan op te stellen voor bedrijventerreinen. Hierin kunnen onderwerpen een samenhangende plek krijgen: ruimtelijke inrichting, energietransitie, bereikbaarheid, verkeersveiligheid, groenvoorziening en -onderhoud, ruimtelijke regelgeving. Toegankelijkheid Ondernemers geven aan dat door aanleg van de buitenring en de reconstructie van de weginfrastructuur de toegankelijkheid van de bedrijventerreinen De Horzel, De Reuken en de Breinder is verminderd. Afritten zijn verplaatst, de bebording is niet adequaat, verkeersituaties zijn onoverzichtelijk en er zijn tijdelijke afsluitingen en opschorting van openbaar vervoer routes. Er zijn serieuze bereikbaarheidsproblemen voor bezoekers, medewerkers en leveranciers. Ook vragen ondernemers zich af op de vereiste bereikbaarheid van hulpdiensten is gegarandeerd. De oorsprong van dit probleem ligt in een (inmiddels) ontoereikende inrichting van de bedrijventerreinen en/of een verandering van de verkeersstromen.
Beleidsplan VTH-taken fysieke omgeving
Er is een werkgroep met vertegenwoordigers van ondernemers en overheden. Vanuit ondernemersperspectief worden aangedragen oplossingen niet altijd uitgevoerd en blijven de overheidsrollen (provincie, gemeente, rijkswaterstaat) in discussie. Er is geen ‘overheidsregisseur’ die een actieagenda maakt en in uitvoering brengt. Uitkomst risico-analyse / prioriteit Laag Verkeersveiligheid De verkeersveiligheid is in het geding doordat vrachtwagencombinaties langs de wegen parkeren (en overnachten waardoor ook afval ontstaat), doordat op bepaalde plekken stoepen ontbreken waardoor voetgangers en gemotoriseerd verkeer van de weg gebruik maakt en door wegafsluitingen zonder keervak, waardoor (foutief) inrijdende vrachtwagens op de weg keren. Er is een verbod op het langdurig verblijven op de openbare weg en het is mogelijk om handhaving te intensiveren. Uitkomst risico-analyse / prioriteit Hoog Onderhoud De ondernemers ervaren het onderhoud van de openbare ruimte op de bedrijventerreinen als onder de maat. Er is sprake van overhangend groen, steenslag en gaten op wegen en te geringe waterafvoer bij grote hoeveelheden neerslag. Uitkomst risico-analyse / prioriteit Laag Verdachte bedrijfsactiviteiten Op bedrijventerreinen staan lege/verwaarloosde panden en loodsen die uit het zicht staan.
Er zijn vermoedens dat er verdachte bedrijfsactiviteiten in dergelijke panden plaatsvinden die gelinkt zijn aan criminele activiteiten en ondermijning (zoals drugsproductie of opslag). Ondernemers die dergelijke ‘verdachte situaties’ opmerken geven dit door aan de bedrijvencontactpersoon of via de app Fixi, hetgeen aandacht behoeft in verband met oneigenlijk gebruik . Het is voor ondernemers niet duidelijk hoe dergelijke meldingen een opvolging krijgen, doordat niet is voorzien in een terugkoppeling na afhandeling. Uitkomst risico-analyse / prioriteit Hoog
32
Beleidsplan VTH-taken fysieke omgeving
Drugs dealen Het vermoeden is dat het dealen van drugs op enkele specifieke plekken plaatsvindt. Uitkomst risico-analyse / prioriteit Laag
Bewoning op bedrijventerreinen De bestemmingsplannen maken onderscheid tussen een woning en een bedrijfswoning. Een bedrijfswoning heeft een functionele binding met het bedrijf, mag niet door derden worden bewoond en kan een lager beschermingsniveau hebben dan een gewone woning. Bij verkoop van het bedrijf kan het voorkomen dat de bedrijfswoning niet als zodanig wordt aangemerkt en als woning overgaat naar een nieuwe eigenaar. Dit veroorzaakt strijdigheid met het bestemmingsplan. Deze situatie wordt niet vaak aangetroffen, banken en hypotheekverstrekkers zijn er alert op. Daardoor komen wel meer situaties aan het licht. Uitkomst risico-analyse / prioriteit Gemiddeld Risicovolle stoffen Er zijn geen bedrijven met specifieke hoge risico’s als gevolg van de opslag van risicovolle stoffen of bedrijfsprocessen met gevaarlijke stoffen. Uitkomst risico-analyse / prioriteit Laag Integrale wetgeving, sectorale organisatie Wet- en regelgeving voor de fysieke omgeving wordt integraler (Wabo, Omgevingswet). De uitvoering is steeds meer sectoraal ingestoken. Door de – verplichte – taakuitvoering door bovenlokale organisaties zoals Veiligheidsregio en RUD zijn er aparte organisaties voor toezicht op gebruik/bouw, milieu en brandveiligheid. Op bedrijventerreinen constateren we dynamiek.
Deze ontstaat door wisselingen in gevestigde bedrijven, nieuwbouw en verbouw en het veranderen van bedrijfsactiviteiten. Er spelen risico’s voor de brandveiligheid (ongecontroleerde opslag van brandbaar materiaal), ontstaan van risico’s bij constructieve wijzigingen en milieuaspecten. Dit vraag om integraal toezicht vanuit meerdere disciplines en communicatie tussen de verschillende sectorale toezichthouders/handhavers. Uitkomst risico-analyse / prioriteit Gemiddeld
33
Beleidsplan VTH-taken fysieke omgeving
Deregulering Zowel in de landelijke wet- en regelgeving als de lokale verordeningen zie we verdergaande deregulering. Dat betekent dat vergunningstelsels worden afgebouwd en dat activiteiten onder algemene regels (vergunningsvrij) vallen. Dit betekent dat er minder zicht is op (bedrijfs)activiteiten. Vergunningaanvragen verminderen en er is een verschuiving naar de algemene meldingsplicht of zorgplicht. Dit betekent dat de in te zetten capaciteit in zijn algemeenheid verschuift van vergunningverlening naar toezicht/handhaving. Uitkomst risico-analyse / prioriteit Laag Ontbreken harmonisatie bestemmingsplannen (zie ook dorpskernen) De bestemmingsplannen van de voormalige drie gemeenten zijn niet geharmoniseerd en bevatten verschillende bepalingen voor bedrijventerreinen. Het effect is geringer dan bij dorpskernen en het buitengebied, omdat er regels per bedrijventerrein van toepassing zijn. Uitkomst risico-analyse / prioriteit Laag Detailhandel Op bedrijventerreinen is detailhandel in principe toegestaan indien dit gerelateerd is aan de hoofdfunctie ‘bedrijf’. De ervaring is dat detailhandel die zich kleinschalig vestigt, zich vaak sluipenderwijs uitbreidt. Dit is onwenselijk: het is niet toegestaan en werkt concurrentievervalsend voor de detailhandel in daarvoor aangewezen gebieden.
Uitkomst risico-analyse / prioriteit Laag Veilig ondernemersklimaat Een veilig ondernemersklimaat betekent dat ondernemers en overheid samen zorgen voor het ontmoedigen van dienstverlening, bedrijfsactiviteiten en het gebruik van panden voor criminele en ondermijnende activiteiten. Dit betekent dat ondernemers actief melden en signaleren en dat de ambtelijke organisatie op de hoogte is van en in staat is tot het herkennen van ondermijnende activiteiten. Ten aanzien van de bedrijventerreinen wordt gewerkt met het Keurmerk Veilig Ondernemen (KVO), voor het behoud van een veilig ondernemersklimaat danwel het tegengaan van criminele bedrijfsactiviteiten. Uitkomst risico-analyse / prioriteit Gemiddeld
34
Beleidsplan VTH-taken fysieke omgeving
Uitkomst inwoner enquête
Overlast van bedrijven
Uit de inwoner enquête blijkt dat de overlast van bedrijven:
Gering is (onder gemiddelde)
De aanpak van de gemeente
INZET MIDDELEN
als ruim voldoende wordt ervaren Een gemiddelde inzet aan capaciteit/
3,03
AANPAK GEMEENTE
3,21
middelen verdient OVERLAST
1,8
0
0,5
1
1,5
2
2,5
3
3,5
Gemiddeld 4.3
Ambities en prioriteiten
Op basis van voorgaande analyse benoemen we de volgende prioriteiten binnen het werkveld VTH:
Hoge prioriteit
Onveilige verkeerssituaties door
Gemiddelde prioriteit
Lage prioriteit
langdurig parkeren van vrachtwagens en voetgangers
Bedrijfswoning gaat over naar woning bij verkoop bedrijfspand
Gebrek aan integrale controles
Problematische verkeerstoegankelijkheid
Ondermaats onderhoud
op doorgaande wegen
voor bedrijven met feitelijke
openbare ruimte (groen,
Verdachte bedrijfsactiviteiten in
risico’s (opslag, bedrijfsproces,
wegen, water)
leegstaande of verwaarloosde panden en loodsen
brandveiligheid)
Dealen van drugs
Veilig ondernemersklimaat
Verschuiving vergunningstelsel naar algemene regels (deregulering) met impact op toezicht
Geen uniformiteit ruimtelijke regles door ontbreken harmonisatie bestemmingsplannen
Ongewenste toename detailhandel op bedrijventerreinen
Ontbreken van samenhangende beleidskaders fysieke omgeving bedrijventerreinen
Voor de beleidsperiode leidt dit tot de volgende doelstellingen.
35
4
Beleidsplan VTH-taken fysieke omgeving
Doelstelling behorende bij prioriteiten 10. Maken van een inventarisatie van knelpunten verkeersveiligheid en bereikbaarheid hulpdiensten met een concrete aanpak en uitvoeringsverantwoordelijken 11. Inzicht krijgen in de situatie van verdachte bedrijfsactiviteiten en beoordelen welke VTH instrumenten hierop ingezet kunnen worden. Daarbij aanhaken bij het project HAP. 12. Overzicht maken van risicobedrijven op integrale fysieke aspecten (brandveiligheid, milieu, gebruik, bouwconstructies) en opzetten van een integraal toezichtprogramma met betrokken uitvoeringsorganisaties 13. Vanuit VTH een bijdrage leveren aan het instrument Omgevingsplan om voor het gebiedstype bedrijventerreinen een integraal omgevingskader op te stellen 14. Bewustwording van ondermijnende activiteiten op bedrijventerreinen door gerichte voorlichting aan de ambtelijke organisaties en ondernemers en door de gezamenlijke informatiepositie in samenwerking met het RIEC om te zetten in acties 4.4