CConstaterende datBeekdaelen
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 1: Beleidsplan beekdaelen versie 2.0

Raadscommissie Fysieke Leefomgeving 3 december 2026, gemeente BeekdaelenBij agendapunt: Raadsvoorstel inzake: Beleidsplan VTH 2027-2030 en verordening uitvoering en handhaving omgevingsrecht gemeente Beekdaelen.13.655 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 2

26 toezicht kan een afdoende waarborg voor instandhouding van monumentale waarden worden verkregen. C2-10. Toetsingsniveau milieu Voor de activiteit milieu is het bedrijf primair verantwoordelijk voor een milieuverantwoorde bedrijfsvoering, binnen de kaders die hiervoor door de overheid zijn gesteld. De werkzaamheden rondom vergunningverlening milieu hebben betrekking op het beoordelen van aanvragen en meldingen voor activiteiten die van invloed zijn op het milieu. Voor de diepgang van toetsing van meldingen en aanvragen voor milieuactiviteiten wordt verwezen naar het beleid van de Omgevingsdienst. C2-11. Toetsingsniveau water en rioleringen De “Hemelwaterverordening Beekdaelen 2024e vraagt speciale aandacht voor het aspect hemelwater en infiltreren op eigen terrein. Dit om te voorkomen dat er in de toekomst wateroverlast kan optreden. Dit heeft niet alleen te maken met het treffen van voorziening op eigen terrein ter voorkoming van wateroverlast in de omgeving, maar ook ter bescherming van het bouwwerk. Ook wordt er speciale aandacht gevraagd voor de bouwpeilen. Daarmee wordt beoordeeld of het bouwpeil voldoende hoog ligt ten opzichte van de kruin van de weg om binnenstromend water te beperken. Voor wat betreft de aansluiting op de riolering is het van belang om in een zeer vroeg stadium te onderzoeken welke aansluitingen mogelijk zijn.

Dit heeft te maken met aspecten als hoogteligging en dimensionering. C2-12. Toetsingsniveau ruimtelijke ordening Uitgangspunt is dat alle aanvragen integraal worden getoetst aan het omgevingsplan om te bekijken of er sprake is van strijdigheden met de planregels. Dit gebeurt op een grondige manier, waarbij specifieke kenmerken nauwkeurig worden nagemeten en bestemmingen per ruimte worden benoemd en gecontroleerd. Als blijkt dat een aanvraag niet voldoet aan het omgevingsplan, wordt beoordeeld of een (binnenplanse of buitenplanse) omgevingsplanactiviteit mogelijk is. In het omgevingsplan zijn activiteiten benoemd, die met een vergunning zijn toegestaan. Het betreft dan een binnenplanse activiteit. Een voorbeeld hiervan zijn de aanlegactiviteiten. Voor de beoordeling van aanvragen voor de activiteiten in het omgevingsplan wordt 100% getoetst aan de beoordelingsregels in het plan. Deze beoordelingsregels zijn door de gemeenteraad geformuleerd. Beleid voor afwijking van omgevingsplannen In onze gemeente zijn er geen specifieke beleidsregels voor omgevingsplanactiviteiten. Per geval wordt een beoordeling/afweging gemaakt. Dit vanuit een instelling van “ja-mits”. Bij die beoordeling/afweging wordt wel getoetst aan gemeentelijk beleid en (indien van toepassing) aan Rijks- of provinciale regels.

Als een aangevraagde activiteit in strijd is met het omgevingsplan, spreken we van buitenplanse omgevingsplanactiviteiten. De procedure voor een binnenplanse of buitenplanse omgevingsplanactiviteit is standaard de reguliere procedure. Bij afwijken van het omgevingsplan sturen we zoveel als mogelijk op een omgevingsvergunning met een omgevingsplanctiviteit (Bopa).

27 Zeker nu het afwijken middels een wijziging van het omgevingsplan (landelijk) nog niet goed is ingeregeld. C2-13. Toetsingsniveau aanleg weg, kap, reclame en inritten Voor het realiseren van activiteiten met betrekking tot de fysieke leefomgeving die in het omgevingsplan of gemeentelijke verordeningen zoals bijvoorbeeld de APV zijn geregeld, vindt toetsing plaats op basis van de bepalingen in het omgevingsplan of die gemeentelijke verordeningen. Bij aanvragen voor de aanleg van een weg of inritten vindt afstemming plaats met de wegbeheerders. Binnen onze gemeente zijn we dit zelf, het Waterschap Limburg of de provincie. Van kappen kan sprake zijn als een boom of een houtopstand geveld wordt of als er zeer drastisch wordt gesnoeid, bijvoorbeeld het verwijderen van de kroon uit een boom. In de Bomenverordening is opgenomen in welke gevallen voor het kappen/vellen van bomen een vergunning nodig is. C2-14. Toetsingsniveau natuurbescherming en flora en fauna Bij meldingen of aanvragen voor activiteiten die gevolgen kunnen hebben voor beschermde flora en fauna geven we een signaal aan de provincie, zodat zij kunnen bepalen of de specifieke natuuractiviteit aangevraagd had moeten worden. Indien een aanvraag voor een omgevingsvergunning deze activiteit bevat, dan krijgen Gedeputeerde Staten een adviesrecht.

Indien deze toetsing plaatsvindt in het kader van een aanvraag die bij ons is ingediend, nemen we het advies over in onze beschikking. C2-15. Toetsingsniveau Algemene plaatselijke verordening en aanverwante wetten Evenementen en festiviteiten Bij grotere evenementen is een vergunningplicht opgenomen in de Apv, voor kleinere geldt een meldingplicht. Getoetst wordt aan de geldende voorschriften. Afstemming vindt plaats met een medewerker verkeer en wegen. Bij (grotere) evenementen, met impact op de Openbare orde en veiligheid, wordt verder afgestemd met de politie, de veiligheidsregio en de Ghor. Qua geluid schakelen we de Omgevingsdienst in. Diverse vergunningen (standplaatsen, markten e.d) Het aantal aanvragen voor diverse kleinere vergunningen is relatief gering. Getoetst wordt aan de regels in de Apv. Stookontheffing Bijzondere aandacht hierbij is brandgevaar en milieubelasting. Aanvragen worden zonodig afgehandeld in overleg met de brandweer en/of Omgevingsdienst. Goed verhuurderschap Gemeenten kunnen een verhuurder bij ongewenst gedrag een waarschuwing of een boete geven. Bijvoorbeeld bij discriminatie, intimidatie, een te hoge waarborgsom of onredelijke servicekosten. En vanaf 1 januari 2025 ook bij een te hoge huurprijs (sociale huur of middenhuur) of een te grote huurverhoging (sociale huur, middenhuur en vrijesectorhuur). Als een huurder alle mogelijkheden

28 heeft benut om de verhuurder richting goed verhuurderschap te brengen en dit niet lukt, kan verhuurder een melding doen via meldpunt@goedverhuurderschapbeekdaelen.nl . C2-16. Samenwerking bij de vergunningverlening De vergunningverlener/casemanager beoordeelt of collegiaal overleg nodig is, onder andere om andere benodigde disciplines te laten beoordelen of een toetsing noodzakelijk is of collega’s met meer specialistische kennis te betrekken. In het gedigitaliseerde werkproces zijn ook de contactmomenten met externe en interne adviseurs benoemd. Afhankelijk van de aangevraagde activiteit vindt samenwerking plaats met diverse interne en externe adviseurs. Een deel van de VTH-taken wordt door de Omgevingsdienst en de Veiligheidsregio uitgevoerd. De Omgevingsdienst heeft daarvoor een eigen beleid opgesteld. Daarnaast werken we samen bij vergunningverlening met onder meer het Waterschap Limburg en provincie. Aanvragen voor monumenten, aanvragen binnen beschermd stadsgezicht en (afhankelijk van de ingreep) worden, naast de gebruikelijke beoordeling voor slopen/bouwen volgens het toetsprotocol, getoetst door de medewerkers Cultureel Erfgoed, de Welstands- en Monumentencommissie en (in sommige gevallen) bij Rijksmonumenten door de Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed. C3.

Toezichtstrategie We dienen inzicht te geven in de wijze waarop we de naleving van wet- en regelgeving controleren. In de toezichtstrategie bepalen we op welke wijze en met welke frequentie toezicht wordt gehouden. Hierbij spelen ook de ervaringen die met onze inwoners, bedrijven en instellingen zijn opgedaan en de keuzes in het verleden een rol. We zetten onze toezichtcapaciteit zo efficiënt en effectief mogelijk in. Zo vinden er controles plaats op basis van vooraf gemaakte keuzes (omgevings- en risicoanalyse). De planning wordt vastgelegd in een uitvoeringsprogramma. Niet alles is echter vooraf in te plannen. Klachten of ongewone voorvallen kunnen toezicht noodzakelijk maken. De toezichtstrategie is gericht op het op eenzelfde wijze uitvoeren van controles in overeenkomstige gevallen. De doelen hiervan zijn tweeledig. Enerzijds het bereiken van transparantie, professionaliteit, rechtszekerheid en rechtsgelijkheid voor diegenen waarop de controle zich richt. Anderzijds het voorzien in een hoge mate van effectiviteit en efficiency, zodat zo hoog mogelijke maatschappelijke effecten tegen zo laag mogelijke inspanningen en kosten worden bereikt. Zodra een overtreding is geconstateerd, wordt overgegaan op de sanctiestrategie (zie bijlage C4): waarschuwen (incl. voornemen tot opleggen), sanctioneren of alleen in uitzonderlijke gevallen afzien van sanctioneren. C3-1.

Vormen van toezicht Het toezicht in onze gemeente kent de volgende vormen: 29 ▪ Na aangevraagde vergunningen en ontvangen meldingen, bijvoorbeeld bij nieuwbouw, verbouw, sloop en realisatie van tijdelijke bouwwerken of bij oplevering van een gebouw met melding voor brandveilig gebruik. Het toezicht kan zowel op locatie zijn, als administratief. ▪ Structureel (routinematige) toezicht: periodiek toezicht op specifieke locaties, zoals bij monumenten of brandveilig gebruik van horeca en woningen door kwetsbare doelgroepen. In de regel worden alle aspecten (i.c. de gehele vergunning/melding) gecontroleerd; ▪ Administratief toezicht (bijvoorbeeld bij controle van keuringsrapporten); ▪ Ad hoc toezicht vanwege bijzondere omstandigheden, onder andere door klachten of handhavingsverzoeken; ▪ Thematische/projectgericht toezicht, veelal geformuleerd in het uitvoeringsprogramma, zoals controles brandveiligheid horeca of via ACT team; ▪ Toezicht op basis van provinciale en/of landelijke thema’s/prioriteiten.

Deze kunnen zijn opgenomen in het uitvoeringsprogramma maar ook ad hoc/direct toezicht op basis van landelijk gesignaleerde problemen/risico’s; ▪ Gebiedsgericht toezicht, in het algemeen om vanuit de openbare ruimte de aanwezige activiteiten in beeld te brengen (bijvoorbeeld door gevelcontroles of controles rondom bouwprojecten op bouwveiligheid) én het voorkomen en tegengaan van excessen. Een hercontrole of handhavingscontrole is een controle op één of enkele aspecten naar aanleiding van een eerdere controle en vindt plaats aan de hand van bij (de eerdere controle) geconstateerde overtredingen. Voor deze vormen is in het VTH-registratiesysteem een hoofdproces ingericht waarin de stappen worden doorlopen. Van de controle waarbij één of meerdere overtredingen zijn geconstateerd wordt een rapportage opgemaakt. Daarin staan de feitelijke bevindingen en administratieve gegevens. De wijze waarop onze controles plaatsvinden, hangt mede af van de nalevingsverwachting die aan bepaalde controles zijn toegekend. Burgers en ondernemers zullen eerder geneigd zijn de regels na te leven wanneer de regels duidelijk en begrijpelijk zijn, zij weten dat er controles plaatsvinden en de pakkans hoog is. Daarbij zijn de controlemomenten een mooie gelegenheid om door middel van nalevingscommunicatie gedrag te beïnvloeden (zie ook preventiestrategie in bijlage C1).

Het is daarom van belang dat we ons bewust zijn van deze rol bij het toezicht. Bij het uitvoeren van controles gaan we zorgvuldig om met de belangen van de rechthebbende(n). In beginsel worden bevoegdheden uitgeoefend met medewerking ofwel toestemming van de burger of bedrijf. Als toestemming wordt geweigerd wordt gebruik gemaakt van de bevoegdheden van toezichthouders volgens de Awb en/of Awbi als dit redelijkerwijs voor de invulling van de taak nodig is. Op basis van een analyse van de situatie vooraf, wordt bepaald of de controle aangekondigd of onaangekondigd plaatsvindt. De toezichthouders melden zich altijd bij de op het erf/terrein aanwezige uitvoerder/personen. 30 C3-2. Toezichtniveau bouwen Bouwwerken onder GK1 Op de realisatie van bouwwerken die vallen onder Gevolgklasse 1 (GK1) vinden door ons in principe geen bouwtechnisch toezicht meer plaats. Afhankelijk van risico’s kan besloten worden om specifieke aspecten tezamen met de kwaliteitsborger te controleren. Zo kunnen we het werk van de kwaliteitsborger beoordelen en aanvullend toezicht uitvoeren op onderdelen waar we bevoegd voor zijn (o.a. omgevingsveiligheid, gemeentelijke verordeningen en welstand). De kwaliteitsborger sanctioneert niet; deze taak blijft bij de gemeente.

Dit betekent dat de gemeente een handhavingssignaal krijgt van de kwaliteitsborger als deze overtredingen constateert die de initiatiefnemer niet oplost. De gemeente vult haar sanctionerende rol in op signalen van de kwaliteitsborger. Wel blijven bij de GK1 bouwwerken het toezicht op het omgevingsplan (waaronder welstand en monumenten) en gemeentelijke verordeningen gelden. Wanneer er bij GK1 bouwwerken sprake is van werkzaamheden met een onomkeerbaarheid of wanneer door de werkzaamheden verder onderzoek onmogelijk wordt, zeggen we een onderzoek aan. Er mogen dan geen werkzaamheden plaatsvinden die het onderzoek belemmeren. Overige bouwwerken Bij werken die (nog) niet onder GK1 vallen, moeten tijdens de bouw- of realisatiefase keuzes gemaakt worden over de intensiteit van het toezicht. Prioritair zijn constructieve veiligheid, brandveiligheid, bouwveiligheid, omgevingsfactoren én monumentale waarde. Bouwwerken delen we in de volgende categorieën in: 1. Laag risico zonder actief toezicht. Op deze bouwwerken voeren we geen toezicht uit. 2. Laag risico met eindcontrole. Op deze bouwwerken vindt voor de bouwtechnische aspecten enkel een eindcontrole plaats. 3. Verhoogd risico met actief toezicht. Op deze bouwwerken vindt toezicht conform een toezichtprotocol van de bouwaspecten plaats.

Het toezichtprotocol is gebaseerd op het landelijke integraal toezichtsprotocol (ITP) van de Vereniging BWT Nederland. Per type bouwwerk wordt bepaald op welk niveau op ieder van de aspecten toezicht worden gehouden. Toezichtprotocol is te vinden op: https://www.bwtinfo.nl/dossiers/bristoets. Per type bouwwerk en fase van nieuwbouw/verbouw bepalen we het toezichtniveau. Voor de categorie met verhoogd risico is bovenstaande matrix gevuld met de toezichtniveaus op basis van de omgevings- en risicoanalyse (bijlage B). Hierbij wordt een groter belang gehecht aan veiligheids- en gezondheidsaspecten. Ook ligt het voor de hand om bouwwerken in risicovolle bouwklassen intensiever te toetsen.

31 Op basis van gemeentelijke, provinciale en/of landelijke thema’s/prioriteiten kan bouwtechnisch toezicht plaatsvinden op de bestaande gebouwenvoorraad. De intensiteit wordt in deze gevallen per project bepaald. C3-3. Toezichtniveau sloopwerkzaamheden Van sloop aan alle bouwwerken vóór 1992 wordt een asbestinventarisatierapport en een sloopmelding verlangd. Het toezicht bij sloopwerkzaamheden waarbij asbest vrijkomt is belegd bij de Omgevingsdienst. Indien sloopwerkzaamheden plaatsvinden, wordt op basis van de landelijke Richtlijn bouw- en sloopveiligheid4 bepaald of en op welke wijze toezicht plaatsvindt. Zo vindt bij sloopwerkzaamheden in risicovolle gebieden (bijv. dichte bewoning) een controle plaats op de veiligheid van het sloopterrein en de directe omgeving. Op sloopactiviteiten zonder vergunning of melding voeren we toezicht uit na ontvangen klachten, ongewone voorvallen of handhavingsverzoeken. Indien bij deze niet-gemelde of -vergunde werken sprake is van asbestverwijdering, vindt toezicht plaats door de Omgevingsdienst. C3-4. Toezichtniveau brandveiligheid In het Bbl worden eisen gesteld aan de brandveiligheid van gebouwen. Afhankelijk van de aard en het gebruik van het bouwwerk zijn met de brandweer werkafspraken gemaakt in welke situaties zij ondersteunen bij het toezicht.

Primair vindt toezicht op brandveiligheid plaats door de toezichthouder bouw, waarbij de brandweer op verzoek van de gemeente meegaat bij complexe situaties. Een groot deel van de controles brandveiligheid betreft het structurele/periodieke toezicht op de brandveiligheid in gebouwen met een publieks- of een verblijfsfunctie nadat de vergunning of melding onder bouwtoezicht opgeleverd is. Prioriteitsklasse Aard risico Controlefrequentie Voorbeelden 1 Zeer hoog risico Bejaardenoorden, peuterverblijven, scholen, logiesgebouwen, grote kamerverhuurpanden 2 Gemiddeld risico Zorginstellingen, ziekenhuizen en overige bouwwerken met veel niet-zelfredzame bezoekers 3 Beperkt risico Kantoorgebouwen, industriegebouwen Tijdens het toezicht wordt er in dit kader met name gecontroleerd op: ▪ de aanwezigheid van een melding brandveilig gebruik ▪ de aanwezigheid van vereiste documenten, logboeken en certificaten ▪ transparant- en noodverlichting ▪ het blokkeren, afsluiten en niet functioneren van vluchtroutes, nooduitgangen, blusmiddelen, rook- of brandscheidingen en ontruimings-, brandmeld-, of rookafvoerinstallaties.

Afhankelijk van de omvang en risico’s van de activiteiten worden tijdelijke inrichtingen met een vergunning of melding brandveilig gebruik in het kader van het Besluit brandveilig gebruik en 4 De actuele versie is hier opgenomen: https://www.bwtinfo.nl/dossiers/richtlijn-bouw-en-sloopveiligheid

32 basishulpverlening overige plaatsen vooraf en tijdens het gebruik bezocht om te beoordelen of aan de gestelde brandpreventieve eisen wordt voldaan. C3-5. Toezichtniveau monumenten en archeologie Nadat een omgevingsvergunning voor de activiteiten bouw en monumenten is afgegeven, worden de voorwaarden en specifieke monumentale aspecten meegenomen in het reguliere bouwtoezicht. Als bij een specifieke zaak extra toezicht nodig is om de monumentale waarden te borgen, worden deze apart ingezet. Indien sloopwerkzaamheden aan een monument plaatsvinden, wordt op basis van de landelijke richtlijn Bouw- en sloopveiligheid5 bepaald of en op welke wijze toezicht plaatsvindt. Bij graafwerkzaamheden in archeologisch (waardevol) gebied vindt regulier bouwtoezicht plaats. Aannemers wordt gewezen op de voorwaarden voor archeologisch onderzoek. Indien archeologisch onderzoek plaatsvindt, bezoeken medewerkers erfgoed van de gemeente en eventueel de regioarcheologe, het veldwerk om te toetsen of het onderzoek conform programma van eisen wordt uitgevoerd. Ook in de gebruiksfase houden we in onze gemeente toezicht naar aanleiding van klachten of handhavingsverzoeken op monumentale waarden (instandhoudingsplicht). Door het specifieke karakter van de monumenten is de uitvoering van het toezicht maatwerk. Bij misstanden wordt de eigenaar/gebruiker van het pand direct aangesproken. C3-6.

Toezichtniveau milieu Voor de activiteit milieu is het bedrijf primair verantwoordelijk voor een milieuverantwoorde bedrijfsvoering, binnen de kaders die hiervoor door de overheid zijn gesteld. De werkzaamheden rondom toezicht milieu hebben betrekking op het periodiek controleren van activiteiten die van invloed zijn op het milieu. Voor de werkwijzen bij het toezicht op milieuactiviteiten wordt verwezen naar het beleid van de Omgevingsdienst. Toezicht vindt plaats op basis van een generieke checklist, die tevens wordt gebruikt voor rapportage. De Omgevingsdienst is 24/7 bereikbaar en beschikbaar voor werkzaamheden ten behoeve van milieu-incidenten en crisismanagement. C3-7. Toezichtniveau water en rioleringen Toezicht op de bepalingen van de Hemelwaterverordening na het verlenen van een vergunning of ontvangen van een melding vinden plaats tijdens de controles bouwen en op basis van klachten en handhavingsverzoeken (zie paragraaf C3-11). Bijzondere aandacht is er voor infiltratievoorzieningen, aansluithoogte van de rioleringen en het bouwpeil. 5 De actuele versie is hier opgenomen: https://www.bwtinfo.nl/dossiers/richtlijn-bouw-en-sloopveiligheid

33 C3-8. Toezichtniveau ruimtelijke ordening Toezicht vindt plaats op specifiek gebruik en/of voorwaarden uit de vergunning, zoals parkeernormen. Tijdens toezicht in het kader van bouwactiviteiten wordt bekeken of activiteiten plaatsvinden conform omgevingsplan. Na het verlenen van vergunningen of meldingen in het kader van een aanlegactiviteit vindt geen specifiek toezicht plaats. Het toezicht op de ruimtelijke ordening (strijdig gebruik en zonder vergunning/melding bouwen) vindt met name plaats op basis van gebiedscontroles (zie paragraaf C3-12), klachten en handhavingsverzoeken (zie paragraaf C3-11) en op basis van specifieke projecten. Op aanlegactiviteiten vindt toezicht enkel plaats op basis van klachten. C3-9. Toezichtniveau aanleg weg, kap, reclame en inritten en APV Toezicht op de bouwtechnische aspecten van reclameobjecten vindt plaats volgens de bepaling in paragraaf C3-2 (controles bouwen). Voor de overige activiteiten vindt over het algemeen enkel toezicht plaats op basis van klachten en handhavingsverzoeken (zie C3-10). In dit kader gaan wij uit van de eigen verantwoordelijkheid van de uitvoerder van de werkzaamheden. Vanuit de Apv is er bijzondere aandacht voor grote evenementen waarbij de openbare orde en geluidproductie aan de orde zijn. Toezicht wordt dan geregeld in overleg met de organisator, de politie, de brandweer, de Ghor en de Omgevingsdienst. C3-10.

Toezichtniveau natuurbescherming en flora en fauna Het toezicht op soorten- en gebiedsbescherming in het kader van de Wet natuurbescherming vindt plaats vanuit de bevoegdheid van de provincie Limburg. Signalen worden vanuit de ‘oog- en oorfunctie’ tijdens toezicht aan de provincie doorgegeven. C3-11. Toezichtniveau na klachten en handhavingsverzoeken We ontvangen diverse type klachten, signalen of handhavingsverzoeken van burgers/bedrijven (extern) of van andere afdelingen/collega’s/bestuur (intern). 1. Klachten kunnen per telefoon, schriftelijk, per e-mail, via Fixi-app of via de website van onze gemeente binnenkomen. Na ontvangst van een klacht wordt beoordeeld welke (interne of externe) medewerker de klacht oppakt. 2. Bij een klacht wordt altijd contact opgenomen met de klager. 3. Alle klachten worden geregistreerd. 4. Voor de afhandeling wordt onderscheid gemaakt in: a. Urgente, al dan niet met onomkeerbare situaties. Het betreft onder andere klachten die betrekking hebben op constructieve veiligheid of brandveiligheid met directe risico’s op letsel of overlijden en onomkeerbaarheid bij monumenten. Bij urgente klachten vindt uiterlijk na twee werkdagen een bezoek ter plekke plaats en wordt besloten (op basis van de sanctiestrategie in bijlage C4) welk sanctie-instrument wordt ingezet. b. Overige klachten.

Met de klager wordt besproken wat het belang en doel van het verzoek is en wat verwacht mag worden van ons. Eventueel wordt de klager verzocht nadere gegevens

34 te overleggen ter onderbouwing. We besluiten (op basis van de sanctiestrategie in bijlage C4) welk sanctie-instrument wordt ingezet. Hiervoor is een controle ter plekke mogelijk. 5. De klager wordt op de hoogte gebracht van de eventuele controle en de acties die volgen of zijn ondernomen naar aanleiding van de klacht. 6. Klachten die achteraf niet meer te verifiëren zijn (zoals geur en geluid), worden geregistreerd, maar niet bezocht. Door in een vroeg stadium in overleg te gaan met klager en veroorzaker, worden ieders verwachtingen duidelijk en mogelijke toekomstige problemen voorkomen. Bij anonieme verzoeken wordt de impact ingeschat. Afhankelijk van deze inschatting wordt eventueel verdere actie ondernomen. Wanneer we een formeel verzoek tot handhaving (handhavingsverzoek) ontvangen nemen we een bestuursrechtelijke maatregel in de vorm van een sanctiebeschikking (bij honorering), ofwel een afwijzing van het verzoek. De vermeende overtreder/verzoeker/belanghebbenden worden hiervan schriftelijk op de hoogte gesteld. Indien mondelinge handhavingsverzoeken binnenkomen, wordt aan de verzoeker gevraagd om dit schriftelijk in te dienen bij B&W. Mondelinge handhavingsverzoeken worden niet in behandeling genomen.

Calamiteiten en ongewone voorvallen Voor calamiteiten buiten kantoortijden neemt de gemeentelijk officier van dienst bevolkingszorg (OVD BZ) indien nodig contact op met de betrokken (interne of externe) medewerkers voor assistentie. Voor overige rampen/grote incidenten op milieugebied maken we gebruik van het meldpunt (24/7) van de Omgevingsdienst. C3-12. Gebiedscontroles Gebiedsgericht toezicht vindt op basis van specifieke problematiek in een gebied plaats en wordt toegepast met aandacht voor onder meer controlepunten ten aanzien van ruimtelijke ordening, bouwen en wonen, (brand)veiligheid en APV en/of bijzondere wetten. Afhankelijk van het type gebied en/of bestuurlijke prioriteit kan de nadruk meer of juist minder op enig rechtsgebied liggen. In het algemeen vindt het toezicht plaats vanaf de openbare weg en is het gericht op het voorkomen en tegengaan van excessen. Tevens heeft dit toezicht een preventieve werking door aanwezig te zijn in het gebied. C3-13. Samenwerking bij het toezicht Extern is er overleg met instanties als de politie, brandweer van de Veiligheidsregio, de Omgevingsdienst, het Riec, het Openbaar Ministerie, Belastingdienst, Inspectie Sociale Zaken en Werkgelegenheid, Douane, Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit, de Algemene Inspectiedienst en het Waterschap Limburg.

Structureel overleg vindt plaats met de Omgevingsdienst (voor milieu- en bodemtaken) en de regionale brandweer (voor de brandveiligheidstaken). Toezichtprogramma’s worden zoveel mogelijk afgestemd om te voorkomen dat bedrijven in een beperkte periode voor zowel milieu als 35 brandveiligheid bezocht worden. Periodieke controles (milieu, bouw, brandveiligheid) tijdens de gebruiksfase worden zo veel mogelijk integraal uitgevoerd. C4. Sanctiestrategie Indien een overtreding geconstateerd wordt, volgen we onderstaande sanctiestrategie. Daarbij onderschrijven we de Landelijke Handhavingsstrategie Omgevingsrecht (LHSO).6 Het doel van de sanctiestrategie is uitvoering geven aan de beginselplicht tot handhaven, passend interveniëren bij iedere bevinding, in vergelijkbare situaties vergelijkbare keuzes maken en interventies op vergelijkbare wijze kiezen en toepassen. We zoeken eerst het warme contact met de overtreder. In een goed gesprek worden de overtredingen besproken. Dit kan ertoe leiden dat juridisch sanctioneren niet hoeft plaats te vinden. Er samen uitkomen met de overtreder heeft de voorkeur boven het opleggen van een sanctie. In het contact moeten we het vertrouwen krijgen dat de overtreding wordt opgeheven. Er zijn uitzonderingen waarbij naast het warme contact toch een sanctie wordt opgelegd.

In deze gevallen leggen we naast het warme contact en het goede gesprek toch een (herstel)sanctie op. Dit wil niet zeggen dat er geen vertrouwen is in de gemaakte afspraken, maar dat we onze beginselplicht tot handhaving serieus nemen. Als de gemaakte afspraken worden nagekomen, dan is de sanctie niets meer dan een stok achter de deur. Het gaat bij een herstelsanctie pas ‘pijn’ doen bij de overtreder wanneer de gemaakte afspraken niet worden nagekomen. In gevallen waarbij we besluiten om naast herstellend ook bestraffend op te treden, kunnen we een bestuurlijke boete of strafrechtelijke sanctie opleggen. C4-1. Formele, legaliseerbare overtreding Indien sprake is van een formele overtreding wordt de overtreder gesommeerd de overtreding te beëindigen. Als uit het legalisatie onderzoek blijkt dat de situatie vergunbaar is of als maatwerkvoorschriften mogelijk zijn, wordt de overtreder uitgenodigd om een vergunningprocedure of procedure voor maatwerkvoorschriften op te starten. Na ontvangst van de aanvraag schorten we de begunstigingstermijn op. In sommige situaties is het denkbaar dat ondersteuning wordt geboden om de situatie te verbeteren. Bijvoorbeeld door het geven van voorlichting als wordt vastgesteld dat een bepaalde (onnodige) overtreding systematisch voorkomt. Zie hiervoor de preventiestrategie in bijlage C1. C4-2.

Sanctie instrumenten In deze paragraaf wordt stilgestaan bij de wijze waarop wordt opgetreden bij geconstateerde overtredingen. Hiervoor zijn bestuursrechtelijke en strafrechtelijke instrumenten in te zetten. Bestuursrechtelijk zijn dat: ▪ Last onder dwangsom (LOD), preventief of bij illegale dan wel onvergunde situaties; ▪ Last onder bestuursdwang (LOB/BES), preventief of bij illegale dan wel onvergunde situaties; ▪ Spoedeisende bestuursdwang. ▪ Bestuurlijke boete; 6 De actuele versie is hier opgenomen: https://iplo.nl/regelgeving/instrumenten/vergunningverlening -toezicht- handhaving/landelijke-handhavingsstrategie-omgevingsrecht/ 36 ▪ Schorsen of intrekken van de vergunning; ▪ Verscherpt toezicht. Bestuursrechtelijk sanctioneren is voornamelijk gericht op het bereiken van de gewenste situatie (herstelactie). Bij een last onder dwangsom of last onder bestuursdwang krijgt de overtreder een hersteltermijn aangeboden waarbinnen de overtreding moet zijn beëindigd. Als de overtreding na deze gestelde termijn niet is beëindigd, dan wordt de sanctie geëffectueerd. Dit geldt niet voor besluiten die gericht zijn op het voorkomen van herhaling én in situaties waar het direct beëindigen van de activiteit noodzakelijk is (spoedeisende bestuursdwang).

Wanneer geen sprake is van een direct gevaar of hinder en wanneer de waarschuwing (met voornemen voor het opleggen van een dwangsom) in het warme contact geen resultaat oplevert, leggen we een last onder dwangsom op. Bij een dreigende overtreding of een dreigende illegale situatie kunnen we, in bepaalde situaties wanneer de overtreding met een aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid ook gaat plaatsvinden, ook een preventieve last onder dwangsom of bestuursdwang opleggen. In samenhang met de bestuurlijke sanctie of los daarvan kan de strafrechtelijke sanctie worden toegepast. Indien er sprake is van opzettelijk of zeer nalatig veroorzaken van gevaar aan personen en/of milieu, voeren we overleg met het OM. De RUD/Omgevingsdienst heeft BOA’s aangewezen die strafrechtelijk kunnen optreden binnen domein II (Milieu, welzijn en infrastructuur). Strafrechtelijke instrumenten die zij kunnen inzetten zijn: • Een proces verbaal (PV); • De bestuurlijke strafbeschikking (BSB). Bij strafrechtelijk sanctioneren is naast het bereiken van het gewenste gedrag tevens het bestraffende element van belang. De toezichthouder bepaalt op basis van de variabelen in de LHSO met welk instrumentarium gehandhaafd wordt bij een geconstateerde overtreding: 1. de gevolgen van de bevinding voor het milieu, veiligheid, gezondheid en/of maatschappelijke relevantie. 2.

het gedrag van de overtreder (gedragsprofiel). Daarbij kijkt de toezichthouder verder dan de bevinding op zich en neemt hij diens gedrag en historie mee in beschouwing. Beide variabelen bepalen of alleen bestuursrechtelijk (lichte segmenten), alleen strafrechtelijk (donkere segmenten) of in een combinatie van beide (middensegmenten) wordt opgetreden. Zie onderstaande basisinterventiematrix uit de LHSO. Door verzwarende of verzachtende argumenten kan een verschuiving van het instrumentarium plaatsvinden. Bij verzachtende argumenten wordt, in lijn met de LHSO, de in de basisinterventiematrix gepositioneerde bevinding één segment naar links en vervolgens één segment naar onder verplaatst en andersom bij verzwarende argumenten. Stapeling van argumenten levert slechts één verschuiving horizontaal, verticaal of diagonaal op. 37 Figuur: basisinterventiematrix uit de LHSO C4-3. Passende reactie Het overgaan tot dwangmaatregelen is een beslissing die goed doordacht dient plaats te vinden. De toe te passen sanctie moet proportioneel zijn en dient zoveel mogelijk transparantie te bieden. Bij een last onder dwangsom geldt dit bijvoorbeeld voor de lengte van begunstigingstermijnen en de hoogte van dwangsommen. De dwangsom dient voldoende prikkelend te werken, zodanig dat de

38 overtreder de overtreding zal beëindigen. Bovendien mag de dwangsom niet zodanig hoog zijn dat deze als straf kan worden gezien: ▪ Gedragsvoorschriften dienen direct in acht te worden genomen. Voor besluiten die niet gericht zijn op het voorkomen van herhaling kiezen we qua begunstigingstermijn voor een termijn waarbij de overtreder voldoende hersteltijd heeft én we langdurende overtredingssituaties voorkomen. Voor de onderbouwing van het besluit kan de landelijke leidraad ondersteuning beiden,7 waarbij het praktisch haalbaar moet zijn om aan de last te kunnen voldoen. Verder is de te stellen termijn afhankelijk van de aard van de overtreding (er kan in principe met geen of een korte termijn worden volstaan bij gedragsvoorschriften) en mag de termijn niet zodanig lang zijn, dat sprake is van (impliciet) gedogen van de overtreding. ▪ De hoogte van een dwangsom moet op grond van de Algemene wet bestuursrecht in redelijke verhouding staan tot de zwaarte van het geschonden belang en de beoogde werking van het opleggen van de dwangsom. Bij het onderbouwen van het besluit voor de hoogte van de dwangsom kan de landelijke leidraad ondersteuning bieden.8 We relateren de hoogte van de dwangsom onder andere aan de aard en ernst van de overtreding, de potentiële schade en de kosten die moeten worden gemaakt om de overtreding ongedaan te maken.

In ieder geval moet het bedrag hoger zijn, dan het economisch voordeel dat met de overtreding wordt behaald. Het moet aantrekkelijker zijn de overtreding ongedaan te maken dan de dwangsom te betalen. ▪ Het verbeuren van dwangsommen gebeurt van rechtswege. Na vaststelling wordt het verbeuren schriftelijk bevestigd. ▪ Bij het opleggen van een last onder dwangsom wordt de overtreding opgenomen in de basisregistratie Kadaster Publiekrechtelijke beperkingen (BRK-PB) van de Wet kenbaarheid publiekrechtelijke beperkingen (Wkpb). ▪ Het bevoegd gezag kan in sommige gevallen de vergunning ook geheel of gedeeltelijk intrekken als niet overeenkomstig de vergunning wordt gehandeld. Dit instrument wordt in onze gemeente in uitzonderlijke gevallen toegepast als andere maatregelen geen effect sorteren. C4-4. Overtredingen door de eigen organisatie Het sanctioneren van voorschriften die gelden voor andere overheden of onderdelen van de eigen organisatie is voor ons niet anders dan voor onze burgers. Belangrijk hierbij is de democratische controle en transparantie, ook indien er bestuurlijke en/of juridische complicaties ontstaan. Er wordt geen verschil gemaakt in prioriteitstelling en keuze van het sanctie-instrument.

Wel brengt een dergelijke overtreding een tweetal extra procedurestappen met zich mee voordat een sanctie wordt opgelegd: ▪ Wordt een overtreding van de gemeentelijke organisatie geconstateerd dan wordt deze direct aan het management en/of de burgemeester/het college van B&W voorgelegd. ▪ Het management en/of de burgemeester/het college van B&W zorgen ervoor, dat passende maatregelen worden genomen om de overtreding te beëindigen, deze in de toekomst te voorkomen en zo nodig de schade te herstellen. 7 Afwijken van de leidraad is onderbouwd mogelijk op basis van feiten en omstandigheden. De actuele versie is hier opgenomen: https://www.infomil.nl/onderwerpen/integrale/handhaving/@88354/begunstigingstermijn/ . 8 Afwijken van de leidraad is onderbouwd mogelijk op basis van feiten en omstandigheden. De actuele versie is hier opgenomen: https://www.infomil.nl/onderwerpen/integrale/handhaving/@88354/begunstigingstermijn/ 39 C4-5. Afzien van sanctioneren In zeer uitzonderlijke situaties kan de burgemeester of het college van B&W verklaren dat wordt afgezien van sanctioneren. Deze is altijd aan een termijn gebonden en niet langer dan strikt genomen noodzakelijk. Daarbij onderschrijven we het landelijk beleidskader op het gebied van het gedogen.9 We zien bij een overtreding alleen af van sanctioneren als wordt voldaan aan één of (bij voorkeur) meerdere van de volgende voorwaarden: 1.

De activiteit is verantwoord uit het oogpunt van bescherming van de fysieke leefomgeving; 2. Er bestaat concreet uitzicht op legalisatie van de activiteit; 3. Een ontvankelijke vergunningaanvraag is ingediend én een voorlopige inschatting is gemaakt waaruit blijkt dat de activiteit vergunbaar is, indien vooruitlopend op besluitvorming omtrent vergunningverlening wordt afgezien van sanctioneren; 4. Er dient sprake te zijn van bijzondere omstandigheden die afzien van sanctioneren in het concrete geval rechtvaardigen. Bijzondere omstandigheden kunnen bijvoorbeeld zijn dat er zwaarwegende belangen zijn die het afzien van sanctioneren rechtvaardigen, het achterliggend belang beter is gediend met afzien van sanctioneren en sanctioneren zou leiden tot onmiskenbare onbillijkheden.

In de volgende gevallen wordt niet afgezien van sanctioneren: ▪ indien aan de zijde van de overtreder sprake is van recidiverend dan wel calculerend gedrag; ▪ indien blijkt dat de activiteit strijdig is met enige andere bij of krachtens wettelijk voorschrift gestelde regel en het voor het sanctioneren van die regel bevoegde gezag kenbaar heeft gemaakt dat het met bestuursrechtelijke sanctie-instrumenten tegen deze overtreding optreedt dan wel zal optreden; ▪ bij bouwen zonder of in afwijking van een vergunning, tenzij er sprake kan zijn van een tijdelijk bouwwerk; ▪ als belangen van derden zich daartegen verzetten. Indien wordt afgezien van sanctioneren gelden de volgende procesvoorschriften: ▪ afzien van sanctioneren gebeurt schriftelijk en uitdrukkelijk; ▪ afzien van sanctioneren wordt zoveel mogelijk beperkt in omvang en/of in tijd; ▪ er moet sprake zijn van een zorgvuldige kenbare belangenafweging; ▪ afzien van sanctioneren is aan controle onderworpen. C4-6. Samenwerking bij het sanctioneren Afhankelijk van de overtreding en de overtreder vindt afstemming plaats met partners die strafrechtelijke sancties kunnen opleggen. Als richtlijn wordt de basisinterventiematrix uit de LHSO gebruikt. In situaties waarbij een andere overheid ná of vóór ons college handhavingsbevoegd is, vindt afstemming plaats met de betreffende overheidsorganisatie.

9 ‘Grenzen aan gedogen’, Kabinetsstandpunt 1996 (TK 1996-1997, 25085)

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://beekdaelen.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/3c5547cc-09ec-4d07-80d7-a714b2f0d7b8?agendaItemId=6cb80fcf-e409-4d10-ab1b-b4de40782e5a