Besluitenlijst raadsvergadering 12 juli 2022 - vastgesteld 04.10.2022

Reg.nr. Z/22/180964b 316846

Beknopt verslag van de raadsvergadering van 12 juli 2022 Aanwezig de raadsleden:

C. Debets, Y. Dreessen, H. Franssen, H. Geurten, A. GoossensSouren, S. Janssen, B. Kannegieter (v.a. 16.25 uur), L. Kockelkoren, T. Kollée, H. van de Laar, J. Marissen, L. Pansters, , F. Pluijmaekers, D. Poelsma, J. Quadvlieg-van Dam, H. Raes, L. Rijkx (v.a. 16.45 uur), H. Schaffrath, T. Schevers, M. Sturmans, R. Swelsen, J. Timmermans en R. Zeijen

Afwezig de raadsleden:

J. Kevers, J. Pieper

Voorzitter:

E. Geurts

Griffier:

B.W.E. van der Wijst-Triepels

Wethouders:

H. Reijnders, L. de Koster, J. Hermans en P. Janssen

1. Opening De voorzitter opent de vergadering van de gemeenteraad van Beekdaelen en maakt melding van de afwezigen. 2. Vaststelling agenda De agenda wordt ongewijzigd vastgesteld. 3. Vaststellen besluitenlijst openbare raadsvergadering d.d. 14 juni 2022 De besluitenlijst wordt ongewijzigd vastgesteld. 4. Raadsvoorstellen hamerstukken 4.1

Voorstel inzake benoeming commissieleden fractie Beekdaelen Lokaal

De raad gaat zonder hoofdelijke stemming unaniem AKKOORD met het voorstel. 4.2

Voorstel inzake delegatie bevoegdheid Wet Open Overheid

De raad gaat zonder hoofdelijke stemming unaniem AKKOORD met het voorstel. 4.3

Voorstel inzake aanpassing verordening auditcommissie

De raad gaat zonder hoofdelijke stemming unaniem AKKOORD met het voorstel.

Pagina 1 van 28

Reg.nr. Z/22/180964b 316846

4.4

Voorstel inzake aanpassing Verordening op de raadscommissies en beeldvormende bijeenkomsten

De raad gaat zonder hoofdelijke stemming unaniem AKKOORD met het voorstel. 4.5

Voorstel inzake aanwijzen collegelid in AB Kompas

De raad gaat zonder hoofdelijke stemming unaniem AKKOORD met het voorstel. 4.6

Voorstel inzake benoeming voorzitter Rekenkamercommissie

De raad gaat zonder hoofdelijke stemming unaniem AKKOORD met het voorstel. 5. Raadsvoorstellen bespreekstukken 5.1

Voorstel inzake jaarstukken 2021

De plv. voorzitter van de auditcommissie geeft een terugkoppeling van het gesprek met de accountant en adviseert de raad om de jaarrekening vast te stellen en het college decharge te verlenen voor het gevoerde beleid. Fractie PvdA wijst op een tweetal zaken die opvallen en waarover spreker een verduidelijking vraagt. Het betreft scenario’s a.g.v. een mogelijke vertraging digitalisering omgevingswet en de oorzaken van de verlaging van de kosten voor inhuur externen. Daarnaast heeft PvdA een tweetal amendementen ingediend met betrekking tot de resultaatbestemming Middengebied/ESZL en de reserve prijsstijging projecten. M.b.t. Middengebied en ESZL is er de bereidheid om goede voorstellen te ondersteunen, maar er wordt nu teveel doorgeschoven en te weinig concrete resultaten geboekt. De raad wil rondom prijsstijgingen zelf keuzes kunnen maken rondom de voortzetting van projecten. Fractie CDA brengt in dat ambities mede als gevolg van Covid deels niet zijn waargemaakt. Dit is ook in de jaarrekening terug te zien. De voordelen in de jaarrekening worden veelal veroorzaakt door incidentele meevallers en projecten die niet conform planning konden worden uitgevoerd. Dit betekent dat nu extra de schouders eronder gezet moeten worden.

Het CDA deelt de uitdagingen die het college schetst en ondersteunt het feit dat het college anticipeert op de huidige prijsstijgingen middels het creëren van een reserve hiertoe. Men ziet graag voortgang in de projecten en spreekt vertrouwen uit in de uitvoering/toepassing. Fractie D66 sluit aan bij de woorden van de PvdA aangaande de reserveringen en de niet reserveringen voor toekomstige uitgaven. Wat D66 betreft zou er serieuzer gekeken moeten worden naar welke middelen er nodig zijn voor volgend jaar en welke middelen er in principe zouden kunnen vrijvallen. Het vormen van de reserve in het kader van prijsstijgingen is prima, maar het voteren van het krediet zoals dat later in de vergadering wordt voorgesteld, wordt niet direct ondersteund. Pagina 2 van 28

Reg.nr. Z/22/180964b 316846

De raad zou niet alleen achteraf meegenomen moeten worden, maar in de gelegenheid gesteld moeten worden om op de rem te trappen en keuzes te maken. Spreker steunt het amendement. Fractie Vernieuwingsgroep geeft aan dat de jaarrekening gaat over de daadwerkelijk behaalde financiële en beleidsmatige resultaten over 2021. De rekening laat, mede op grond van onttrekkingen aan reserves, een positief resultaat zien, maar als gevolg van corona zijn geplande activiteiten niet doorgegaan. Het is dan ook goed dat een deel van de gelden daartoe wordt doorgeschoven. Spreker spreekt de wens uit dat het minder een beroep doen op de onderwijsachterstandsgelden in 2022 zich niet meer zal voordoen. Voor wat betreft de reserves prijsstijgingen en nog te bestemmen is er in principe sprake van communicerende vaten. Spreker wijst op indicatoren van referentiegemeenten, waarbij Beekdaelen, met uitzondering van een aantal indicatoren, in grote lijnen in de pas loopt. Fractie Beekdaelen Lokaal wijst op het positieve rekeningresultaat dat voor een groot deel te danken is aan openstaande restantkredieten. Spreker roept raad en college op om zich niet rijk te gaan rekenen. Beekdaelen Lokaal kan instemmen met de jaarrekening. Indien de raad wordt meegenomen in de ontwikkelingen t.a.v. de prijsstijgingen, zal men geen steun verlenen aan het amendement.

Fractie VVD stemt in met de jaarrekening en het doorschuiven van kredieten. Men draagt de samenwerking in het Middengebied een warm hart toe en kan de voorgestelde reservering steunen. Fractie GroenLinks kan instemmen met de jaarstukken. Wethouder Janssen onderschrijft het belang van samenwerking ESZL en in het Middengebied. Hij benoemt kort de projecten die in het kader van het middengebied zijn opgepakt. Met name ook met betrekking tot het stikstofdossier, waar men vanuit deze samenwerking als gesprekspartner richting provincie wil optreden, is de samenwerking in het middengebied van groot belang. Partijen moeten gezamenlijk inkleuring geven aan dit complexe dossier en het is dan ook zaak dat het Middengebied hier aan tafel zit. Spreker wil niet tornen aan de controlerende functie van de raad, maar wijst erop dat een en ander wel praktisch werkbaar moet blijven. In nieuwe projecten zullen inflatiecorrectie en prijsstijgingen verwerkt zijn en hetgeen nu wordt voorgesteld heeft met name betrekking op lopende en reeds uitgezette, veelal infrastructurele, projecten. Hij vraagt dan ook vertrouwen in het college en zegt toe halfjaarlijks over de uitgaven in dit verband terug te koppelen. De opmerking van D66 inzake bekabeling en leidingen zal hij meenemen richting de begroting van volgend jaar, hier prudenter mee omgaan en de gelden reserveren waarvoor ze bedoeld zijn.

Met betrekking tot onderwijsachterstandenbeleid zijn er een aantal projecten en initiatieven opgestart samen met het werkveld.

Pagina 3 van 28

Reg.nr. Z/22/180964b 316846

Wethouder Reijnders schetst het proces rondom de Omgevingswet, waarbij de omgevingsvisie in de raad van december zal worden vastgesteld en vervolgens in de daaropvolgende jaren gewerkt wordt aan de ontwikkeling en invoering van het omgevingsplan. Burgemeester Geurts geeft m.b.t. de externe inhuur aan dat het streven is om deze zoveel mogelijk af te bouwen. De voorzitter brengt het amendement van PvdA inzake de resultaatbestemming ESZLMiddengebied in stemming: PvdA en D66 zijn voor het amendement, de overige partijen tegen. Het amendement wordt VERWORPEN De voorzitter brengt het amendement van PvdA inzake de resultaatbestemming prijsstijging projecten in stemming: PvdA en D66 zijn voor het amendement, de overige partijen tegen. Het amendement wordt VERWORPEN Stemverklaring dhr. Swelsen, D66: er is veel gehoord over de resultaatbestemmingen. Hij kan het college volgen voor dit moment dat de reserve prijsstijging apart gevormd wordt. Over het inregelen van dat proces wordt bij de burap nog gesproken. Betreffende de discussie over de reserve ESZL wil hij niet tegen voorliggend voorstel stemmen. Spreker kan voor de jaarrekening stemmen met deze aantekening. De raad gaat zonder hoofdelijke stemming AKKOORD met het voorstel, waarbij fractie PvdA wordt geacht te hebben tegengestemd. 5.2

Voorstel inzake eerste bestuursrapportage 2022

Fractie VVD heeft kennis genomen van de burap en kan hiermee instemmen. Spreker vraagt om te bezien in hoeverre er m.b.t. de legesverordening rekening kan worden gehouden met de prijsstijgingen. Fractie GroenLinks kan instemmen met de burap en heeft enkel nog wat vragen aangaande het hockeyveld. Fractie Beekdaelen Lokaal wijst op het positieve resultaat over de jaren 2022 – 2025 en de diverse kredietvoteringen die nu gevraagd worden. Spreker benoemt het belang van het accommodatiebeleid en hoopt op een voortvarende aanpak. Men kan instemmen met de gevraagde 6 miljoen euro en spreekt daarbij de hoop uit dat dit bedrag niet in zijn geheel nodig is.

Pagina 4 van 28

Reg.nr. Z/22/180964b 316846

Fractie PvdA geeft een toelichting op de twee ingediende amendementen. Spreker wijst op de kaderstellende en controlerende rol van de raad en vraagt in hoeverre dit uitvoerbaar is indien het krediet wordt ingesteld. M.b.t. de hockeyclub is eerder een krediet beschikbaar gesteld. Nu is er bijna een verdrievoudiging aan de orde. Spreker verwacht een voorstel van het college waarbij scenario’s worden uitgewerkt en de raad een keuze kan maken. Fractie Vernieuwingsgroep brengt in dat de burap bedoeld is om te kijken in hoeverre beleidsmatige en financiële voorspellingen kloppen of dat er bijstellingen nodig zijn. Spreker wijst erop dat er daarbij sprake is van dagkoersen. Twee bijstellingen ad. 4,7 miljoen vallen in principe tegen elkaar weg. De wethouder heeft eerder toegezegd dat de raad periodiek wordt geïnformeerd over de inzet van de reserve prijsstijgingen. Spreker geeft wel de suggestie mee om ingeval prijsstijgingen bij projecten die nog niet zijn gestart ingeval hoger dan 20% de bevoegdheid aan de raad te geven om projecten te heroverwegen. Tenslotte uit spreker zijn verbazing over diverse zaken die in de burap zijn geland, maar die eerder in de begroting meegenomen hadden moeten zijn en wijst hij erop dat een aantal ‘stoplichten’ niet correct lijken te zijn ingevuld. Fractie D66 gaat in op de gevraagde kredieten voor Alfasport en de hockeyvereniging.

D66 is voorstander van robuuste accommodaties en de wethouder moet de raad niet onnodig ongerust maken omdat de nu opgevoerde btw in een later stadium teruggevorderd kan worden. M.b.t. de kredieten voor de diverse monumenten uit spreker zijn verbazing qua momentum, al kan hij deze wel steunen gezien het benutten van de multiplier. In het geval van de reserve prijsstijging wijst hij op de diffuse prijsvorming die hieraan te grondslag ligt en is hij van mening dat dit moeilijk in de hand te houden is. Hij roept op om hier aan de voorkant strak op te zitten. Hij wijst op afspraken die eerder gemaakt zijn i.v.m. kredieten en wensen en bedenkingen die het college aan de raad vraagt. Ofwel het college stuurt een voorstel richting raad om werk wel/niet uit te laten voeren ofwel het college neemt verantwoordelijkheid en verantwoordt achteraf. Fractie CDA kan instemmen met de kredietvoteringen en wijst op de noodzaak van een accommodatie- en subsidiebeleid. Kleine kernen mogen daarbij niet bloeden voor de grote(re) kernen. Keuzes moeten gemaakt worden, maar een faire verdeling moet centraal staan. Daarbij moet ook samenwerking met de samenleving gezocht worden en moeten duidelijke kaders opgesteld worden die het mogelijk maken om afwegingen te maken. Wethouder Janssen geeft m.b.t.

de kostendekkendheid van leges aan hierop terug te komen bij de begroting 2023, waarbij de suggestie van de VVD wordt meegenomen. M.b.t. de hockeyvereniging merkt hij op dat met voornoemd krediet de club geholpen wordt om de regionale uitstraling te behouden en toekomstbestendig te blijven.

Pagina 5 van 28

Reg.nr. Z/22/180964b 316846

De opmerking van D66 inzake de uiteindelijke verlaging van de kredieten is terecht en heeft te maken met de SPUK-regeling. Het budget is nu in onzekerheid opgenomen incl. btw, maar er is een reële zekerheid dat deze daarna terugvloeit en het bedrag uiteindelijk aanzienlijk lager wordt. Hij wijst op de toegevoegde waarde van het Middengebied en het belang van de samenwerking met de plattelandsgemeenten. Hij blijft voorstander van de voorgestelde reservering van de middelen en zou het voorstel m.b.t. de reserve prijsstijgingen vanuit prudent financieel beleid willen doorzetten. Hij zegt toe de raad ingeval van een prijsstijging van meer dan 30% bij projecten die ofwel in uitvoering ofwel al aanbesteed zijn op voorhand de raad te informeren. Wethouder Reijnders geeft aan dat het project Tiendschuur door omstandigheden even is blijven liggen, maar dat dit nu gereed is. Wethouder de Koster geeft aan dat er al veel werk verzet is op het gebied van het accommodatiebeleid en dat hij de raad actief zal meenemen in het verdere proces. In Q1 2023 zal hij een procesvoorstel voorleggen. Rondom het MJOP zullen in het strategisch accommodatiebeleid keuzes gemaakt worden en hierin zal ook de relatie met het subsidiebeleid meegenomen worden. Burgemeester Geurts zegt toe de opmerking aangaande de stoplichten als verbeterpunt mee te nemen.

Fractie D66 geeft, gezien de argumentatie van het college rondom de kredietvotering prijsstijgingen aan niet te kunnen instemmen met het voorstel. Fractie VVD: gezien de toezegging van de wethouder m.b.t. het vooraf consulteren van de raad ingeval budgetoverschrijdingen van 30% bij projecten en het zorgvuldige proces dat in dergelijke gevallen wordt doorlopen kan de VVD instemmen met de burap. De voorzitter brengt het amendement van PvdA inzake krediet prijsstijging projecten in stemming: PvdA en D66 zijn voor het amendement, de overige partijen tegen. Het amendement wordt VERWORPEN De voorzitter brengt het amendement van PvdA inzake krediet hockeyveld in stemming: PvdA is voor het amendement, de overige partijen tegen. Het amendement wordt VERWORPEN De raad gaat zonder hoofdelijke stemming AKKOORD met het voorstel, waarbij fracties van PvdA en D66 worden geacht te hebben tegengestemd.

Pagina 6 van 28

Reg.nr. Z/22/180964b 316846

5.3

Voorstel inzake kadernota 2023

Betoog fractie GroenLinks: Voorzitter, de financiële toekomst van de gemeente Beekdaelen, maar ook die van de inwoners, bedrijven, verenigingen en boeren van Beekdaelen is onzeker. We hebben 2 jaar corona achter de rug en als gemeente hebben we de ondernemers en verenigingen geholpen en gecompenseerd. Verenigingen hebben leden en vrijwilligers verloren en we zien mede om deze reden uit naar het concrete herstelplan na corona van het college. Voorzitter, als partij hebben we bij de coalitiegesprekken aangegeven voorzichtig met de gemeentelijke financiën om te springen. De coalitiepartijen gaven dat ook aan, echter wensen zelf nu nieuwe apparatuur voor het raadswerk. Kosten: € 25.000,-, terwijl de huidige apparatuur het nog gewoon doet… Voorzitter, de fractie GroenLinks Beekdaelen ziet hiervan af en klopt pas aan, op het moment dat de oude apparatuur niet meer functioneert. In de kadernota 2023 wordt een samenvatting gegeven van de stand van zaken met betrekking tot het beleid. Kijkend naar de eerste onderdelen: Regionale energie transitie, transitievisie warmte en verduurzamen gemeentelijke gebouwen zijn wij bezorgd over de voortgang. 1. Regionale energie transitie: De gemeenteraad heeft de zonneladder als leidend vastgesteld en we werken aan duurzame energieopwekking lokaal en regionaal op ZuidLimburgse schaal.

De fractie GroenLinks Beekdaelen vraagt zich af of we op ‘schema’ liggen. We hebben vaker al gezegd dat dit concreet gemaakt moet worden. Laat zien wat we doen en neem de inwoners mee. Er is namelijk een groep inwoners die niet zelf actief op zoek gaat, omdat men er niet mee bezig is of omdat men angst heeft dat investeringen in energiebesparing en verduurzaming veel geld kost en ze dat geld niet hebben. Deze groep, voorzitter, moeten wij zelf actief gaan benaderen. Want waarschijnlijk zijn dat juist die mensen, die het financiële voordeel heel goed kunnen gebruiken. Kan het College toezeggen hier actief mee aan de slag te gaan ? 2. Voor wat betreft de Transitie visie warmte 1.0, kunt u ons laten weten wat het college inmiddels heeft gerealiseerd hieruit? GroenLinks Beekdaelen is van mening dat alle nieuw te realiseren en te renoveren projecten gelijk aardgasvrij moeten worden gemaakt. Verder moet het draagvlak bij burgers omhoog. Kan het College aangeven hoe ze dit gaat realiseren? 3. Voorzitter, de financiële situatie van Beekdaelen. Er staan nogal wat investeringen op het programma qua bouwen/verbouwen en de ramingen vallen ongeveer met de dag hoger uit. Een nieuw gemeentehuis of een verbouwing van het gemeentehuis van Beekdaelen en het gemeenschapshuis in Puth. Het laatste zou eerder 1,1 miljoen euro kosten.

Nu worden de kosten al 1,5 miljoen euro hoger geschat, vanwege de stijgende materiaalkosten, o.a. door de oorlog in Oekraïne. 2,6 miljoen in plaats van 1,1 miljoen. Pagina 7 van 28

Reg.nr. Z/22/180964b 316846

Waar komen die kosten uiteindelijk op uit, want de prijzen blijven stijgen en materialen zijn schaars, waardoor de realisatie langer duurt? En hoe gaat u om met het duurzaam bouwen en verduurzamen van gemeentelijke gebouwen? Graag een reactie van het college. In de kadernota lezen we op pagina 14 van 19 dat het college eind 2022 het gesprek aangaat met de raad over de heffingsgrondslag van de rioolheffing. En dat de regio Parkstad voornemens is om media 2022 een heffingsonderzoek start. Beekdaelen zal hierop meeliften. Voorzitter, en dat is té laat wat ons betreft, want richting de BSGW moeten we vóór 1 september óf vóór 1 oktober de wijziging doorgeven om dit tijdig aan te passen. Het lijkt dus meer op tijd rekken van het college. Zoals het er nu uitziet in de planning hebben we pas over 1,5 à 2 jaar een nieuwe heffingsgrondslag. Voorzitter, GroenLinks is van mening dat we op een hele andere manier naar de begroting en de Global Goals (de duurzaamheidsdoelstellingen) moeten kijken. GroenLinks vindt de niet-financiële waarde belangrijk. Er zit immers een wereld achter de financiële cijfers. We moeten omdenken. Dan heb ik het over: Wat leveren onze beleidskeuzes op? Welke impact hebben ze? Niet-financiële waarden raken de gemeente. Een goed voorbeeld hierbij is de brede buitendienst.

Kunt u aangeven hoe de brede buitendienst functioneert? De brede buitendienst, zoals we ‘m voorstelde, dus de ogen en de oren van onze samenleving / de signaalfunctie. Als is het maar één inwoner, die we kunnen helpen op het gebied van eenzaamheid, van stille armoede. Een ander goed voorbeeld is ‘trendbreuk’. GroenLinks is van mening dat ‘trendbreuk’ op termijn veel oplevert, maar kunt u dat concreet maken? Wat scheelt ons de aanpak via trendbeuk aan de achterkant aan geld? Het gaat GroenLinks dus niet alleen om welvaart, maar ook om welzijn. Dat moge duidelijk zijn. De zeventien Global Goals zijn dus allemaal niet-financiële waarden. Die op termijn allemaal de bedrijfswaarde raken, omdat elk van deze onderwerpen uiteindelijk moet leiden tot een leefbare planeet, voldoende grondstoffen en/of sociale spanningen moet voorkomen. Hierbij moeten we de tijdschaal niet uit het oog verliezen. De tijdschaal van een beslissing komt namelijk niet overeen met de tijdschaal van de impact. Concreet: wanneer wij vandaag besluiten ineens een investering te doen die gepaard gaat met veel CO2 uitstoot, dan zijn de effecten daarvan niet morgen of volgend jaar merkbaar. Maar op een veel langere termijn: over tien tot vijftien jaar en in de energiesector over 30 tot 40 jaar. Onze acties nu hebben dus vaak een veel langere horizon. Hetzelfde geldt voor sociale ongelijkheid.

Als dit bedoeld of onbedoeld wordt versterkt, merken we die effecten niet per se in het jaar waarin dat gebeurt. Er komt echter een moment dat het wél merkbaar wordt. Op zo’n moment is het dan ook echt genoeg geweest. Zoals met Black Lives Matter of de toeslagenaffaire. Dat gaat niet alleen over discriminatie, maar ook over achtergesteld worden.

Pagina 8 van 28

Reg.nr. Z/22/180964b 316846

Zo kan het voorkomen dat andere factoren – inkomensverschillen bijvoorbeeld - ook ineens genoeg zijn. De duurzaamheidsdoelstellingen worden al opgenomen in de raadsstukken (soms wat té summier), maar we vragen ook om deze meetbaar te maken. De gasprijzen zijn voor iedereen flink gestegen, net als de energieprijzen en de kosten voor de dagelijkse boodschappen. Het een is het gevolg van het ander en 1 op de 10 gezinnen in Nederland kan het hoofd niet meer boven water houden. Een steeds grotere groep mensen moet gebruik maken van de voedselbank. Het gaat om de bestaanszekerheid van de inwoners en de kansenongelijkheid die dat met zich meebrengt bij de kinderen binnen deze gezinnen. Ook voor de middeninkomens, gezinnen waarvan twee ouders werken, is het vaak moeilijk om rond te komen en om de rekeningen te kunnen betalen. Hoe gaan we als gemeente hiermee om, als we kijken naar het lopende armoedebeleid? Moeten er aanpassingen komen? Moeten we als samenleving niet veel meer de handen ineen slaan, voorzitter? Graag een reactie. Ons baart niet alleen de groeiende armoede zorgen, maar zeker de almaar groeiende onrust, criminaliteit en overlast in de maatschappij. Veiligheid dichtbij én een veiliger gevoel is één van de prioriteiten om prettig te wonen en gelukkig te leven .

GroenLinks Beekdaelen vraagt zich of het écht niet mogelijk is, om een politiepost te vestigen in één van de 15 kernen. Wij realiseren ons dat dit , gezien bezetting / bezuiniging , best ingewikkeld is. Voorzitter, we horen graag welke mogelijkheden we hebben als raad? In andere dorpen gaan wijkagenten naar de mensen toe, door bijvoorbeeld op de weekmarkt te staan. Wanneer gaat de Veiligheidsregio Zuid-Limburg naar Den Haag om daar op de trom te slaan? Wij zijn nl. de dupe ervan dat de politie in de Randstad zit, maar we moeten de burgers wel uitleg geven over dat er geen blauw op straat is. (Punt 9 en 10 van de kadernota). In de kadernota punt 18 wordt aangegeven dat het beschikbare gestelde bedrag uit de ‘Raamovereenkomst Verpakkingen 2013-2022’ voor zwerfafvalactiviteiten komt te vervallen. Als ‘oplossing’ wordt aangegeven dat de financiële gevolgen verdisconteerd worden in de tarieven afvalstoffenheffing. Zwerfafval is een doorn in het oog van heel veel burgers en wij zijn voorstander van de vervuiler betaalt. In onze 1 op 1 gesprekken hebben we gevraagd óf en welke acties er dan gebeuren om de vervuiler op te sporen. Hierop hebben we tot heden geen antwoord ontvangen. Voorzitter, dan een actueel thema, de agrariërs. Boeren zijn op zoek naar perspectief.

Onze vraag daarbij is: Wat willen de boeren zelf in Beekdaelen? Hoe gaan we hen als gemeente helpen met deze transitie? Als er bij een fabriek als Nedcar ontslagen vallen, dan is er een sociaal plan. Welk plan of welk sociaal plan ligt er voor de boeren ? Wat gebeurt er met vervuilende bedrijven, zoals Chemelot, waar jaarlijks weet ik veel hoeveel aan subsidie naartoe gaat? Wat gaan zij bijdragen aan deze crisis? Of de NATO met hun herrie makende, vervuilende AWACS kasten. De stikstofuitstoot en de natuurgebieden eindigen toch niet bij de grens.

Pagina 9 van 28

Reg.nr. Z/22/180964b 316846

Voorzitter, aan de start van Gemeente Beekdaelen hebben we beloofd veel naar de mensen toe te gaan. Helaas heeft 2 jaar corona roet in die plannen gegooid. Toch zijn er ook gemeenten, zoals fusiegemeente Eemsdelta, die op allerlei creatieve manieren naar de inwoners toe zijn gegaan, zowel fysiek alsook digitaal en die zelfs in de coronaperiode volop aan de slag zijn gegaan met zelfsturing en dorpsbudgetten. Voorzitter, we zitten nu al maandenlang in een andere situatie en is er weer veel mogelijk, maar GroenLinks Beekdaelen ziet nog altijd niet dat we naar de inwoners toe gaan of dat er iets op de planning staat. GroenLinks vindt het wenselijk om bewoners en belanghebbenden in een vroeg stadium bij beleidsvorming te betrekken en om het draagvlak voor beleid te vergroten en de kennis in de samenleving te benutten. Dat begint met duidelijke communicatie en informatievoorziening over wat er speelt. Hierbij hoort ook het actief benaderen van onze inwoners met een luisterende houding en terugkoppeling over wat er is gebeurd met de ingewonnen informatie bij het formuleren van het definitieve beleid. Wanneer gaat het college dit oppakken? Voorzitter, en waarom waren informatiebijeenkomsten (b.v.

over de servicebalies van burgerzaken notabene) in eerste instantie niet toegankelijk voor burgercommissieleden en burgers? GroenLinks Beekdaelen is voor een open en heldere communicatie met onze burger, zeker als het gaat om thema’s, die onze inwoners direct raken. Gelukkig is dit teruggedraaid, nadat we als partij aan de bel trokken hierover. Voorzitter, ook wat betreft de Nuinhofwijk: Er is niks meer vernomen door de bewoners in de Nuinhofwijk van de woningvereniging en de gemeente. De situatie met betrekking tot de oorlog in Oekraïne is onzeker. Als gemeente hebben we daarom te maken met de opvang van Oekraïense vluchtelingen, terwijl tegelijkertijd in het AZC gezinnen jarenlang wonen, zonder enig uitzicht op een woning. Nemen binnen de Veiligheidsregio Zuid-Limburg alle gemeenten wel hun verantwoordelijkheid? Kan het College daar op reageren? Voorzitter, Nuth was een paardengemeente, maar hoe staat het college tegenover Beekdaelen als paardengemeente? Ger Koopmans vanuit de Provincie en burgemeester Desiree Schmalschläger en de ambtenaren van toerisme van gemeente Nuth hebben dit samen met Stichting Limburg Paardensport goed op de kaart gezet. Jaarlijks vond Eventing Hulsberg plaats, een gigantische happening.

Er zouden ruiter- en menroutes komen en men was bezig met een knooppuntenroute, Provinciebestuur, gemeentelijk bestuur en ambtenaren zijn weg en het geld voor deze routes is verdwenen in de Beekdaelenroute, een route voor de stalen ros, niet voor die andere ros, waarvoor het bedoeld was . Graag de reactie van het college waarom dit geld niet is uitgegeven waarvoor het bestemd was. Voorzitter, de jeugd heeft de toekomst en onlangs zijn enkele raadsleden naar basisscholen in Beekdaelen geweest. Zo is Yvonne Dreessen naar de basisschool in Wijnandsrade geweest, waar de jongeren het democratiespel speelden en er kwamen verrassende ideeën en keuzes naar voren. Pagina 10 van 28

Reg.nr. Z/22/180964b 316846

Het is belangrijk dat kinderen leren wat democratie is, dat ze leren dat je keuzes moet maken en prioriteiten moet stellen, maar nóg belangrijker vinden wij het dat onze jeugd een stem krijgt. GroenLinks dient daarom een motie in, welke ook de andere partijen mee indienen, waarvoor dank. Zo is ook deze groep van jongste inwoners van Beekdaelen beter vertegenwoordigd en zullen zij zich ook gehoord voelen. Betoog fractie Vernieuwingsgroep: Voorzitter, een jaar geleden was het stil op straat in Beekdaelen. De terrassen waren leeg, de winkels deels gesloten, en er was een zichtbare en voelbare afstand tussen de mensen. Onze vergaderingen verliepen via Teams op een achterkamertje en bij sommige af en toe eens met een glaasje wijn. Maar waar de wereld fysiek op slot ging, werd het gevoel van compassie, betrokkenheid en bezorgdheid voor elkaar geïntensiveerd. Initiatieven van verenigingen, instellingen en organisaties zorgden er in Beekdaelen voor dat hulpbehoevenden ondersteuning kregen, er aandacht was voor mensen die bang waren of zich alleen voelden, én cruciale beroepen, zoals we ze zijn gaan noemen, de waardering en support kregen die ze verdienden. Als Beekdaelen hebben we vele initiatieven gefaciliteerd, maar het is vooral de samenleving die de handschoen heeft opgepakt. Dat moeten wij goed beseffen.

Onze gemeente staat ten dienste van onze burgers, dat wordt wel eens vergeten. De onzekerheden zijn door de wooncrisis, de vluchtelingencrisis, de energiecrisis en de oorlog in de Oekraïne verder toegenomen. De financiële bijdragen van het rijk lijken ook steeds meer op dagkoersen en versterken deze onzekerheden. De keuzes die we nu maken kunnen over een week, een maand, of nog verder weg, niet meer de juiste zijn. Als gemeente moeten we daar op anticiperen en inspelen. Dat betekent dat we voorzichtig en zorgvuldig moeten zijn. Onze dank aan de gemeentelijke organisatie die de ondankbare taak had en heeft om telkens beleid en financiën zo goed als mogelijk bij te stellen. Voorzitter de gemeenteraad heeft drie rollen. De kaderstellende, de controlerende en de volksvertegenwoordigende rol. De kadernota is, naast de begroting, een van de belangrijkste documenten voor onze kaderstellende rol. De Vernieuwingsgroep zou daarom veel meer en tijdig aan de voorkant van de kadernota betrokken willen worden. We begrijpen heel goed dat vlak na een coalitievorming het college niet voldoende tijd heeft gehad maar we verwachten wel dat hier in de toekomst rekening mee wordt gehouden. Om een voorbeeld te noemen. Op onze vraag hoeveel ruimte er is om buiten deze kadernota nieuwe structurele middelen te vragen, geeft u als antwoord dat die ruimte helaas nihil is.

Dit terwijl u zelf aangeeft om nog met vele raadsvoorstellen te komen als uitwerking van het coalitieprogramma “Ons thuis Ons Beekdaelen” inzake de 46 uitvoeringsopdrachten voor het college

Pagina 11 van 28

Reg.nr. Z/22/180964b 316846

Voorzitter op blz. 3 van de kadernota staat dat het 18 punten betreft, van nieuwe beleidsontwikkelingen, waar de gemeenteraad geen keuze in heeft en dat deze punten daarnaast onvermijdelijk zijn. Wij zijn als Vernieuwingsgroep van mening dat op een aantal punten de raad wel degelijk een keuze heeft. Wij zijn van mening dat de raad op een aantal projecten wel een keuze heeft en die daarnaast niet onvermijdelijk. Kunnen we die dan niet beter verplaatsen naar paragraaf 5 overige ontwikkelingen. Het betreft de volgende projectnummers: 4 Structureel uitvoeringsbudget duurzaamheid van 50.000 euro, 6 Gemeenschapsaccommodatie Sweikhuizen, 8 Servicebalies burgerzaken, 9 Jeugdoverlast pilot straatcoaches en 12 Doorontwikkeling visie stimulering herbestemming monumenten. Kunt u een toezegging doen dat u voor al deze 18 beleidspunten die de raad uiteindelijk vaststelt nog met separate raadsvoorstellen komt? Inzake de dorpscoördinator zal de evaluatie plaatsvinden na de begrotingsbehandeling van dit jaar. Stel dat deze evaluatie positief is. Dan is dit niet in de begroting opgenomen. 1. Hoe gaat u dit dan voor 2023 financieel borgen en structureel voor de daarop volgende jaren? 2.

Waarom neemt u bijvoorbeeld straatcoaches wel op zonder evaluatie uit te voeren en de dorpscoördinator niet? Voorzitter als laatste hadden we graag een toezegging van alle portefeuillehouders die in DB’s/AB’s van GR-en vertegenwoordigd zijn om de discussie te heropenen over de noodzaak en de hoogte van de in een GR ondergebrachte financiële potjes zoals weerstandsvermogen, reserves en bestemmingsreserves. Tot zover in eerste instantie. Betoog fractie VVD: Voorzitter, voor ons ligt de kadernota 2023. De kadernota vormt de basis voor de begroting van de gemeente Beekdaelen voor de jaren 2023 en volgende. Vandaag worden dan ook de piketpaaltjes geslagen voor het beleid, de middelen en de mogelijkheden voor onze mooie jonge gemeente. De kans bij uitstek om onze gemeente verder op de kaart te zetten en richting te geven aan het toekomstperspectief van de inwoners van Beekdaelen. Voorzitter, als ik heel eerlijk ben schrik ik van deze kadernota. Voor ons ligt de kadernota van ons nieuwe college. Een college dat bestaat uit partijen die in hun verkiezingsprogramma mooie dingen aan de inwoners van Beekdaelen heeft beloofd. En zij presenteren vandaag een mooi en evenwichtig stuk vol prachtige woorden over onze gemeente maar wel een stuk dat geen enkele ambitie uitstraalt.

Deze kadernota laat zien dat er vanaf 2022 tot en met 2025 een positief overschot op onze begroting wordt verwacht van afgerond 12 miljoen euro. En toch ziet het college weinig tot geen ruimte voor structurele investeringen om onze gemeente mooier te maken. Pagina 12 van 28

Reg.nr. Z/22/180964b 316846

Voorzitter, dit is voor de VVD onverteerbaar. Er wordt aangegeven dat de meerjarenbegroting voor 2026 niet sluitend is, dat daar een tekort dreigt van een kleine 400.000 euro. Voorzitter dat bedrag is peanuts op de totale begroting van Beekdaelen en dat geldt eens te meer als je rekening houdt met het gegeven dat de wethouder financiën heeft aangegeven dat hij voor het jaar 2026 geen rekening heeft gehouden met het volledige accres dat kan worden verwacht. Ik vraag de wethouder dan ook wat bijgestelde resultaat over 2026 zou zijn als hij in de meerjarenbegroting geen korting had toegepast op het acress voor 2026. En natuurlijk zal de wethouder aanvoeren dat hij de richtlijn volgt zoals die door de Rijksoverheid wordt aangeraden. Maar als je bedenkt dat voor zover ik weet al vanaf het bestaan van de gemeente Beekdaelen en ook haar voorgangers de meerjarenbegroting niet sluitend was en we toch elk jaar aan het einde van de rit een behoorlijk bedrag hebben overgehouden vraag ik me oprecht af of we zo voorzichtig moeten zijn. Want voorzitter, de realiteit is dat onze inwoners zich zorgen maken. Zorgen over de vraag of er straks nog voldoende betaalbare woningen zijn? Zorgen over de vraag of het sportveld of het gemeenschapshuis in hun kern behouden blijft. Zorgen over de leefbaarheid en veiligheid van hun directe woonomgeving.

Zoals ik in de campagne al riep, in plannen kun je niet wonen. Het is tijd dat de gemeente meer lef gaat tonen en aan de slag gaat voor een leefbaar en beter Beekdaelen. Want leefbaarheid is voor de VVD het thema waar het college en de gemeenteraad de komende jaren mee aan de slag moeten gaan. We verwachten dan ook een college dat keuzes durft te maken. Keuzes op het gebied van veiligheid in onze kernen, keuzes richting een gedragen en toekomstbestendig accommodatiebeleid, keuzes rondom het behoud of terugbrengen van pinautomaten. En misschien wel het belangrijkste thema, een plan om 450 woningen te creëren in onze gemeente. Zodat onze jeugd die hier graag wil blijven wonen, ook weer een passende woning kan vinden in hun kern. Alleen op deze manier houden we onze kernen leefbaar voor de toekomst. Onze inwoners verdienen duidelijkheid hoe dit college samen met de raad de komende jaren onze gemeente leefbaar gaat houden. Omdat te bereiken heeft de VVD-fractie een viertal moties ingediend. Moties die het college aan het werk zetten en het college vraagt keuzes te maken en als die keuzes zijn gemaakt er daadwerkelijk mee aan de slag te gaan want zoals al eerder gezegd, in plannen kun je niet wonen. Uit de gesprekken met de portefeuillehouder is ons gebleken dat Beekdaelen de komende jaren 450 wooneenheden mag realiseren.

We vragen in onze eerste motie het college dan ook een plan te ontwikkelen waarin duidelijk wordt waar, hoe en welke woningen of wooneenheden in Beekdaelen ontwikkeld worden op de korte en middellange termijn. Nu las ik recent in dagblad De Limburger dat de belangenvereniging Bouwend Nederland aangaf dat “de gemeente” op dit moment het grootste struikelblok bij de realisatie van woningen, projecten en nieuwbouwwijken.

Pagina 13 van 28

Reg.nr. Z/22/180964b 316846

Er is een tekort aan ambtelijke capaciteit om bestemmingsplannen aan te passen, om projecten te begeleiden en vergunningen te verlenen. De vraag aan de wethouder is dan ook hoe zit dit in Beekdaelen. Beschikken we over voldoende mogelijkheden en middelen om de 450 wooneenheden überhaupt te realiseren? Als het antwoord daarop nee is vraagt de VVD de wethouden in de begroting voor de komende jaren hiervoor middelen vrij te maken zodat een tekort aan ambtellijke capaciteit geen belemmering vormt inhoud te geven aan de bouwopdracht waar deze gemeente voor staat. In onze tweede motie vragen we het college aan de slag te gaan met het ontwikkelen van een gedragen en toekomstbestendig accommodatiebeleid. Voorzitter, het liefst wil de VVD in elke kern een sportaccommodatie, een kerk en een gemeenschapshuis met ruimte voor culturele expressie, feesten, zang en dans maar de realiteit zal wel anders zijn. College maak die realiteit zichtbaar!! Onze inwoners hebben recht op die duidelijkheid. Als derde belangrijke punt vraagt de VVD-fractie aandacht voor de problematiek op en rond de Beekstraat in Schinveld. De VVD heeft in zijn aanvullingen op het coalitieprogramma daar ook al aandacht voor gevraagd. De VVD hoort al enige tijd dat er plannen in de maak zijn, dat er een en ander speelt en dat er ontwikkelingen zijn.

Als ik echter in de burap kijk naar de lopende plannen en de toekomstige plannen kom ik de Beekstraat in Schinveld niet tegen. De VVD-fractie vraagt het college dan ook de Raad op korte termijn te informeren en een plan van aanpak te presenteren. Omwille van de spreektijd zal ik de vierde en laatste motie over het behoud van pinautomaten niet verder toelichten, de inhoud van de motie spreekt voor zich. Tot slot toch nog even over de inhoud van de kadernota. Het collega vraagt structureel een bedrag van 58.000 euro voor de servicepunten voor gemeentelijke dienstverlening. Dit lijkt een beredeneerd bedrag tot bijna twee cijfers achter de komma. De Raad wordt nu indirect gevraagd in te stemmen met deze investering zonder dat duidelijk wordt hoe en op welke wijze dit belangrijke element van dienstverlening aan onze inwoners vorm wordt gegeven. Kennelijk zijn de resultaten van het onderzoek al lang bekend bij het college, kennelijk zijn er ook al keuze gemaakt door het college. Immers het is duidelijk dat dit 58.000 euro per jaar gaat kosten. Vorm en inhoud zijn dus bekend, toch wordt er pas volgende week een bijeenkomst gehouden waarin de Raad geïnformeerd wordt over een en ander.

Voorzitter, dit voelt niet goed, waarom is deze bijeenkomst niet eerder gepland, waarom ontbreekt een nadere toelichting in de kadernota, waarom wordt de Raad feitelijk buiten spel gezet bij zo’n belangrijk thema. Ik roep de raadsbreed aangenomen motie over de sluiting van de gemeentehuizen in Schinnen en Schinveld in uw herinnering. Ik ga niet uit van boze opzet, ik vind het wel een gemiste kans de raad tijdig te informeren zodat er gewogen keuzes kunnen worden gemaakt. Tot zover voorzitter.

Pagina 14 van 28

Reg.nr. Z/22/180964b 316846

Betoog fractie Beekdaelen Lokaal: Geacht college, collega raadsleden en kijkers, in eerste instantie willen wij het ambtelijk apparaat bedanken voor de vele uren die zij hebben moeten besteden aan de aangeleverde stukken die nu voorliggen en die niet alleen een goed resultaat van 2021 laten zien maar ook een prima blik op de komende jaren geven. Wel zijn we ons zeer bewust dat dit mede gekomen is door de extra overheidsgelden en wij als gemeente dus sterk afhankelijk zijn van deze overheid. Dit blijkt tevens uit het meerjaren overzicht waarbij we 2023 t/m 2025 positief afsluiten maar dat vooralsnog 2026 negatief afsluit. Ook dit kan nog door overheidsmaatregelingen aangepast worden, maar op dit moment moeten we constateren dat dit negatief is. We willen dan ook graag meegenomen worden in de ontwikkelingen van onze financiële positie via een RIB of informatieve bijeenkomsten waarin financiële keuzes gemaakt kunnen worden, zodat we samen tijdig maatregels kunnen nemen indien dit noodzakelijk blijkt. Daarom zullen we ook niet groots moeten inzetten met nieuwe plannen/investeringen. Mede daarom zullen wij ook kritisch kijken naar de in de kadernota genoemde gemeenschapsaccommodatie Sweikhuizen waar 1.0 miljoen voor gevraagd wordt en het gemeenschapshuis Puth waar naar de huidige inzichten 1.5 miljoen tekort is.

Zeker ook als men de genoemde kosten uitzet tegen het aantal inwoners van die kernen. We dienen hierbij ook te zoeken naar andere financiële bronnen/subsidies om dit te realiseren. Verder wordt een bedrag van € 20.000,- aan Fasila gegeven ter onderbrenging van de verenigingen in Schinveld, terwijl een nieuw gemeenschapsvoorziening waarschijnlijk elders in Schinveld gerealiseerd gaat worden. Wetende dat dit een particulier initiatief is lijkt er toch weer een precedentwerking te ontstaan, nadat de schutterij uit Vaesrade € 25.000,- is toegezegd, is ook de schutterij uit Schimmert een bedrag toegezegd voor dak renovatie/aanpassing. Of zien wij dit verkeerd.. Verder zagen wij graag dat vanuit de gemeente hier beleid op wordt gemaakt cq herijking voor wie wel en wie niet in aanmerking kan komen voor een financiële tegenmoetkoming. Tevens vragen wij ons af wanneer wij als raad de prioriteringslijst en projectenlijst tegenmoet mogen zien, zodat wij als raad hier kennis van kunnen nemen en evt aanpassingen van willen voorstellen. Want zoals al eerder aangegeven zal de gemeenschapsaccommodatie te Sweikhuizen en het gemeenschapshuis te Puth toch hoog op de genoemde lijst moeten staan gezien deze projecten al in de kadernota van 2023 genoemd worden en aangegeven wordt dat er naar de raad gekomen wordt voor extra krediet votering.

Wanneer ontvangen wij een lijst met toekomstige projecten waar wij als raad de meetlat kunnen leggen conform de 6/7 P’s. Wij zouden graag de kaders ontvangen qua planning van wegenonderhoud en bouw van woningen. Woningen: waar, aantallen en welke doelgroep(en). Inclusief financiële impact. Wegen, onderhoud cq. aanpassing/vernieuwing: waar, wanneer, hoelang de werkzaamheden duren.

Pagina 15 van 28

Reg.nr. Z/22/180964b 316846

Tevens gedane toezeggingen voor aanpassing uitvoeren. Wij hebben vernomen dat bv de Geertraat te Bingelrade in april 2022 aan de beurt zou zijn, maar hier zijn nog geen activiteiten. Tevens mag de communicatie met burgers en zeker omwonenden van projecten veel beter. Bijv. momenteel zijn werkzaamheden aan een gasleiding, op de Hommert te Vaesrade in uitvoering zonder dat de direct omwonenden hierover geïnformeerd zijn geworden wat betreft soort werkzaamheden, duur van de werkzaamheden en te verwachten overlast en bereikbaarheid van hun woning. Indien werkzaamheden door welke oorzaak dan ook langer gaan duren dan vooraf aangegeven, willen we graag een duidelijke communicatie met de direct omwonenden. Zoals nu plaatsvindt bij de reconstructie N298 in Hulsberg/Aalbeek. Blijkbaar is hier de verkeersveiligheid verkeerd ingeschat en zal deze weg voor nog langere tijd afgesloten blijven. Verder vragen wij de portefeuille houder of na deze reconstructie van de N298 in Hulsberg/Aalbeek, de reconstructie van de Mesweg zsm ter hand kan worden genomen. Wij zien graag dat omwonenden van werkzaamheden van welke aard dat ook vooraf geïnformeerd worden, mee genomen worden bij projecten. Dit geeft meer verbondenheid en past beter bij de slogan: ‘Beekdaelen maken wij samen’.

Wanneer kunnen wij communicatie verwachten richting inwoners, wanneer er wat in hun kern/wijk gebeurd, dit voor reguliere werkzaamheden als grotere geplande projecten, inclusief kosten. Graag een toezegging van de portefeuille houder in deze. Vaesrade: Het is ons ter ore gekomen dat ivm sluiproutes en compensatie regelingen als gevolg van de aanleg van de Buitenring, met de provincie vooraf afspraken zijn gemaakt om het wegdek door Vaesrade van de straten Vaesrade en Hommert van een nieuwe toplaag te voorzien. Ondanks dat dit in de kadernota onder punt 13: Overdracht BPL lijkt te worden tegengesproken. Het wegdek is al vele jaren zeer slecht en de provincie zou de financiering (deels) voor haar rekening nemen. Dit besluit is genomen bij realisatie van de plannen van de Buitenring. Ik kan mij voorstellen dat door de eventuele nieuwe groeve van Hommert 2 deze plannen zijn uitgesteld, maar nu zou een mooie gelegenheid hiervoor zijn. Ik wil aan het college/portefeuillehouder vragen of dit bekend is bij de gemeente en zo ja, of hier al plannen voor zijn. In het verleden zijn aan de inwoners van bovengenoemde straten al toezeggingen gedaan dat de weg heringericht zou worden en bij de helling thv Vaesrade Oost, zou de weg weer 2 sporig worden, omdat het kruipspoor (aangelegd ivm steenfabriek en L’Ortye) niet meer nodig is.

Waardoor ook ruimte is voor trottoirs, die nu niet aanwezig zijn. Dorpscoördinator: Wanneer mogen wij de evaluatie van het project dorpscoördinatoren tegenmoet zien? Momenteel loopt dit nog als pilot, waarvoor ook subsidie vanuit de provincie komt. Maar wanneer vinden wij deze pilot geslaagd? Welke doelstellingen/meetinstrumenten gebruiken wij hiervoor? Pagina 16 van 28

Reg.nr. Z/22/180964b 316846

Verder vernamen wij dat de dorpscoördinator van Schinveld een kermis wil gaan organiseren. Vindt het college dit een doelstelling voor een dorpscoördinator? Dus graag ook een duidelijke taakomschrijving voor de dorpscoördinatoren. Kunnen wij een toezegging van de portefeuille houder krijgen wanneer de evaluatie wordt verwacht en of er een takenomschrijving is of op korte termijn te verwachten is. Energie compensatie: Gezien de sterk stijgende energie kosten voor onze inwoners heeft het rijk een tegemoetkoming voor bepaalde doelgroepen toegezegd, die door de gemeente gecontroleerd en verstrekt wordt. Schijnbaar hebben sommige mensen, die vanuit Kompas bekend zijn, die al ontvangen. Voor andere aanvragers wordt dit nog onderzocht. Toch is deze eenmalige tegemoetkoming niet voor iedereen voldoende. Er wordt door het rijk nagedacht over een tweede tegemoetkoming. Wij verzoeken het college nu al geld te reserveren voor als het rijk toch niet overgaat tot een tweede tegemoetkoming, of indien sommige burgergroepen buiten de boot vallen qua tegenmoetkoming. Graag een toezegging van de portefeuillehouder in deze. Duurzaamheid: Veel inwoners willen duurzaamheidsmaatregels gaan nemen door bv zonnepanelen te laten plaatsen. Echter bij monumentale panden mag dit meestal niet, ook alternatieve plaatsingen bv in de tuin van het perceel worden niet altijd toegestaan.

Graag hiervoor ook een duidelijke richtlijn. Verder is voor inwoners het plaatsen van zonnepanelen niet zinvol door bv schaduw hinder van bomen, waardoor de panelen niets of veel minder opbrengen. Hoe gaat de gemeente hier mee om. Kan de portefeuille houder een toezegging doen om beleid aan te passen, waarbij serieus naar alternatieven gekeken gaat worden en dat duidelijke richtlijnen komen qua mogelijkheden, waarbij ook naar legeskosten gekeken wordt Vreemdelingen en vluchtelingen opvang: Wij houden vast aan de afspraak dat ook andere gemeenten hun verantwoordelijkheid dienen te nemen in het opvangen van asielzoekers (gedeelde vreugd is dubbele vreugd of gedeelde smart is halve smart of hoe men hier ook tegen aan wil kijken). Dit houdt in dat wij bij het besluit blijven om de opvang van asielzoekers op het USAG terrein eind dit jaar te beëindigen. Tenzij dit vanaf den Haag tegengehouden wordt. Tevens zullen we er ook op moeten aandringen dat ook de opvang van statushouders voor Beekdaelen uiterst moeilijk wordt door gebrek aan sociale woningbouw, ondanks dat we weten dat dit een wettelijke verplichting is.

Financiën: Bij dorps- cq wijkbijeenkomsten zal het zeer zinvol zijn om de financiële huishouding van de gemeente op B1 niveau uit te leggen en hierdoor te laten zien dat er wel veel geld vanuit oa den Haag naar de gemeente komt maar dat er maar weinig geld echt vrij besteedt kan worden. Er zullen dus keuzes gemaakt moeten worden. Wil men bv de groenvoorziening beter… dat kan, maar dan zal het extra geld hiervoor elders vandaan gehaald moeten worden en dus bezuinigd worden op andere projecten.

Pagina 17 van 28

Reg.nr. Z/22/180964b 316846

Wij verwachten dat de burger hiermee een beter beeld krijgt van de mogelijkheden en onmogelijkheden van een gemeente, waardoor ook klachten cq fixi-meldingen zullen verminderen. Thull: Thull wordt vaak omschreven als de parel van Beekdaelen. Wat hier op toeristisch gebied is gerealiseerd cq aangepast/verbeterd is geweldig. De Beekdaelen route, de Leisure Lane, vlonderroute en evt nog een bezinningsroute vanuit de kerk. Verder in de directe omgeving, aanpassing van de Muldermolen en ontwikkeling van de Brasserie. Dit alles heeft Thull op de kaart gezet en lokt toeristen, maar dit heeft ook een nadelige invloed om direct omwonenden. Zij klagen over parkeer overlast en gebrek aan parkeerplaatsen, maar dit ligt momenteel bij de Raad van State. Maar ook klaagt men over afval dat door toeristen klakkeloos wordt weggegooid en in tuintjes en in de straten blijft liggen. Ondanks dat Beekdaelen Lokaal voorstander is, dat een ieder zijn eigen rommel opruimt en dat daardoor minder prullenbakken verspreidt staan, zijn wij voorstander om hier extra prullenbakken cq honden uitwerpselbakken te plaatsen om te bezien of dit een oplossing geeft voor de vervuiling van tuintjes en straten. Dit mag wat ons betreft als pilot gedaan worden tijdens de zomervakantie tot bv november 2022.

Als er duidelijk minder vervuiling wordt geconstateerd door de buurtbewoners blijven ze staan of anders worden ze verwijderd. Graag een reactie van de portefeuille houder op deze voorgestelde pilot. Betoog fractie D66: Spreker heeft gezien welke wijzigingen in de Kadernota zijn doorgevoerd gedurende het traject en dat is ook goed. Nu kan men kennis nemen van beleidsontwikkelingen waarbij de raad nog altijd de vrijheid heeft om accenten aan te brengen. D66 kan instemmen met het stuk dat nu voor ligt. Er zijn daarnaast drie verzoeken richting begroting: 1. Duurzaamheid in relatie tot landbouw en het bedrag van 50.000 euro dat hiervoor is opgenomen: spreker verzoekt om een uitgewerkter overzicht inclusief denkrichtingen; 2. Voorsorteren op de nieuwe scholen in Puth, Middengebied en Nuth en het verzoek om na te denken over een financieel perspectief; 3. De totstandkoming van de robuuste buitendienst die problemen in wijken/buurten/starten moet signaleren zodat problemen sneller tot de gemeente doordringen. Betoog fractie CDA: Voorzitter, na het vaststellen van ons coalitieakkoord is men intern al meteen aan de slag gegaan met de operationele vertaling en die vindt op dit moment volop plaats. Toch zijn er een aantal speerpunten die we extra wensen te benoemen als CDA fractie die voor zowel de grote alsook de kleine kernen essentieel zijn voor de komende jaren.

Te beginnen met woningbouw: onze fractie heeft zich daar altijd extra duidelijk voor uitgesproken, ook voor bouw in de kleinere kernen. Pagina 18 van 28

Reg.nr. Z/22/180964b 316846

De nieuwe wethouder laat in elk geval zien meer ambitie te hebben in dit dossier en dat is positief. Daarbij is het zaak om te bouwen naar noodzaak. Ouderen en starters willen in hun eigen vertrouwde omgeving blijven wonen. Dus dat betekent dat we goed met elkaar moeten bepalen welke woningen in de diverse kernen aan de orde zijn, levensloopbestendige woningen voorop, daarbij sociale huurwoningen, welke in Beekdaelen ver beneden de landelijke norm zijn en daarnaast zeker ook een aantal vrije sector woningen, want wonen in het groen maken wij als gemeente Beekdaelen wel heel erg waar en dat mogen en moeten we niet onder stoelen of banken steken. Het feit dat er zoveel particuliere woningen zijn in Beekdaelen, is daarbij ook niet vreemd te noemen. Maar nu dus enige diversiteit vereist, waarbij het CDA met name vraagt voor woningen die echt bedoeld zijn voor doorstroom. Dat is de eerste prioriteit. Dan verduurzaming: zeker gezien de stijgende energieprijzen is het voor het CDA essentieel dat er meer werk wordt gemaakt van de verduurzaming van gemeentelijke gebouwen. Dit als voorbeeld voor particuliere en bedrijfsgebouwen. Nu 6 van de 64 gemeentelijke accommodaties; dat is echt te mager en wij vragen u dus om dit aantal versneld te vergroten. Zet het ingezette duurzaamheidsbeleid verder door, want de huidige extreme situaties vergen van ons allen een stevigere aanpak.

Een aanpak waarbij ‘zorgen maken’ voorbij is, maar nu echt adequate maatregelen nodig zijn. Waar ook echte maatregelen nodig zijn, betreft het subsidie- en accommodatiebeleid. We hebben dit bij het eerdere agendapunt al aangehaald, maar het is cruciaal dat we met de gehele Raad, voor 1 januari 2023, de kaders vast gaan leggen voor de toekomst. Kaders waarin centralisatie van onderop, verduurzaming, samenwerking en behoud van leefbaarheid ook in de kleine kernen, voorop dient te staan. We danken het college voor het voortzetten van de evenementenverzekering voor verenigingen voor geheel Beekdaelen, samen met de vrijwilligersverzekering. Deze was aan het begin van de fusiegemeente stopgezet, echter is, na vragen vanuit onze fractie, hernieuwd geregeld. Dank daarvoor aan het college. Het is belangrijk om vinger aan de pols te houden bij de uitvoering van het vastgestelde IBOR. Juist vanuit de Openbare Ruimte bereiken ons (al dan niet via de Fixi app) veel klachten en deze zullen zeker moeten verminderen. Door een juiste uitvoering van de beleidsuitgangspunten rondom het IBOR zal dat zeker moeten lukken. Maar voor nu is er nog te weinig zichtbaar hieromtrent en zullen de verbeterslagen echt nog ingezet worden.

Aangezien de aanbestede bedrijven rondom de clusters openbare ruimte pas per 1 mei 2022 actief zijn geworden, geven we het zeker voor nu nog even het voordeel van de twijfel, maar het gehele plaatje zal echt wel beter moeten worden dan hetgeen nu wordt vertoond. De herbestemming monumenten en de gelden die daarvoor gereserveerd staan, is buitengewoon van belang om onze mooie beeldbepalende gebouwen te behouden voor de toekomst. Pagina 19 van 28

Reg.nr. Z/22/180964b 316846

In het licht van de discussie rondom een nieuw gemeentehuis zullen ook deze monumenten eens worden bezien, zodat we twee vliegen in één klap kunnen slaan. Beekdaelen behoort een gemeentehuis toe dat past binnen de prachtige historische en beeldbepalende kernen die onze gemeente rijk is. Als CDA fractie hebben we al lange tijd aandacht gevraagd (ook in de voormalige gemeente Schinnen) voor de afwikkeling van de omringende wegen bij de Buitenring. Wij zouden graag van het college een totaalplaatje willen ontvangen inzake onze wegen en het groen dat te maken heeft met de Buitenring en de kosten die daarmee gepaard zijn gegaan, waarbij de partijen die verantwoordelijk zijn voor deze kosten worden aangeduid. Tevens ontvangen wij graag de rapportage inzake het sluipverkeer, welke volgens u, door de Buitenring is verminderd. Gelet de klachten die wij links en rechts ontvangen, twijfelen wij enigszins over de daadwerkelijke vermindering van dat sluipverkeer. En uiteraard voorzitter, zoals vaak door onze fractie aangehaald, de wateroverlast. Er worden een aantal zaken aangepakt, echter wij zien ook graag dat de lijst met kleine maatregelen adequaat en spoedig wordt opgepakt. Zodat we onze inwoners zoveel als mogelijk kunnen beschermen tegen de gevaren die veelal jaarlijks aan de orde kunnen zijn.

Algemeen over de situatie na 2026: Gelukkig is er fel verzet vanuit de Vereniging Nederlandse gemeenten omtrent de gelden die we verwachten te ontvangen vanaf 2026 door de landelijke overheid. Alle taken die door de gemeentes worden uitgevoerd, moeten voldoende worden gecompenseerd en vandaar dat de bedragen die per 2026 worden ontvangen voldoende moeten zijn om dit adequaat uit te voeren. Want op deze manier kan geen enkele gemeente een fatsoenlijke meerjarenbegroting presenteren zonder de eigen inwoners het gelag te laten betalen. Voorzitter, hiermee dus een paar kaders welke we wilden schetsen als aanvulling of ter versterking van hetgeen we anderhalve maand geleden hebben vastgesteld in het coalitieprogramma. Als we al die zaken in de begroting van 2023 en verder kunnen verwerken, hebben we genoeg te doen op weg naar een nog mooier Beekdaelen. Betoog fractie PvdA: Voorzitter, allereerst willen wij onze waardering uitspreken voor alle inwoners, verenigingen en ondernemers voor de getoonde veerkracht gedurende de afgelopen 2 ½ jaar. Van het coronavirus tot de geëxplodeerde energietarieven, van de opvang van vluchtelingen tot enorme kosten voor de dagelijkse boodschappen en van prijzen voor een liter benzine die hoger zijn dan de prijs die je betaalt voor een biertje in het café.

Onze inwoners, verenigingen en ondernemers hebben keer op keer laten zien dat zij niet uit het veld te slaan zijn. De getoonde veerkracht is zou een voorbeeld moeten zijn voor het nieuwe college. Het nieuwe college dat vandaag haar 50 dagen bestaan viert.

Pagina 20 van 28

Reg.nr. Z/22/180964b 316846

Zij presenteerde een coalitieakkoord waarin communicatie, een nieuwe bestuurscultuur en wonen hoog in het vaandel staan. Wij zouden de kadernota graag langs de meetlat van deze, door de nieuwe coalitie opgestelde, punten willen leggen. Communicatie: er wordt een krediet van 50.000 euro gevraagd voor het vernieuwen van de communicatiestijl. Na de budgetoverschrijding van 2021 is een toezegging gedaan dan er begin 2022 een aanbesteding zou komen om de gemeentelijke bekendmakingen in 1 weekblad te publiceren. Kunt u ons aangeven wat de stand van de zaken is en of deze aanbesteding inmiddels afgerond is? Met de raad is tot op heden niets gecommuniceerd. Over communicatie gesproken: Ik citeer uit het coalitieakkoord: “onze bestuurscultuur is aan verdere vernieuwing toe. De noodzaak tot het bespreken van gewenst gedrag in de raad en het zorgen dat afspraken hierover worden nageleefd, herkennen wij”. Einde citaat En dit citaat slaat direct de spijker op zijn kop als wij het voorbeeld nemen van de opvang van vluchtelingen uit de Oekraïne in Oirsbeek (en oh ja, ook nog in Schinveld). Eerst vernemen wij dit via een bericht op linkedin van een medewerker van de gemeente, daarna vernemen wij dit via de Limburger en ZO NWS, dan worden bewoners geïnformeerd en tot slot wordt de Raad, als hoogste orgaan, dit pas geïnformeerd middels een afschrift van brief aan de bewoners.

En ja, als Raad is het gewenst gedrag van het college dat de raad vooraf wordt geïnformeerd en niet via de media of social media. En dan voorzitter, de nieuwe bestuurscultuur: 50 dagen is erg kort om dit nieuwe college langs de bestuurlijke meetlat te leggen, maar toch een paar punten die wij graag onder uw aandacht willen brengen. De heffingsgrondslag voor de rioolheffing. Veel partijen, waaronder coalitiepartij Beekdaelen Lokaal, waren zeer verbaasd over de uitwerking van heffingsgrondslag zoals deze door de raad twee jaar geleden is aangenomen. De wethouder zei toe om, samen met de raad, te kijken of dit anders ofwel eerlijker kon. Maar, en we schrijven medio 2021, het was niet mogelijk om dit nog voor 2022 anders te gaan doen. Want voorzitter, uiterlijk 1 september moet onze grondslag bij de BsgW bekend zijn, anders kan deze organisatie dit niet meer tijdig en correct verwerken. Dus schoof de wethouder deze hete aardappel door met de toezegging dat er in het tweede kwartaal van 2022 een voorstel naar de raad zou komen, waarbij de raad keuzes kon maken. Wat schets onze verbazing… er is geen voorstel gekomen en tot op heden hebben wij geen raadsvergadering meer tot begin oktober.

Is onze aanname juist dat voor 2023 de huidige heffingsgrondslag overeind blijft en dat hiermee de raad én inwoners weer 1 jaar lang moeten wachten op deze herziening? En dan de toezegging over de zelfbewoningsplicht. Wederom een schoolvoorbeeld van hoe het niet moet. De wethouder zei in november 2021 toe zo gauw er meer bekend is, hij een notitie zal opstellen over hetgeen dit betekent voor Beekdaelen. Hij verwacht dit in Q1 2022 aan te kunnen leveren. Pagina 21 van 28

Reg.nr. Z/22/180964b 316846

In december 2021 ontvingen wij volgend bericht: Deze toezegging is gestand gedaan. In het overleg van bestuurscommissie Wonen en Herstructurering van Stadsregio Parkstad is gevraagd bij het onderzoek "sturing op de woningmarkt" nadrukkelijk aandacht te schenken aan de zelfbewonersplicht als een van de instrumenten om te sturen op een betere balans van de woningmarkt. De overige wethouders sloten daarbij aan. Dit is gewoon de raad met een kluitje het riet in sturen. Maar ook kleine punten, tijdens de begrotingsvergadering van november jl. hebben wij de portefeuillehouder Openbare Orde en Veiligheid gevraagd om te kijken naar de gemeente Simpelveld, waarbij zij een project hadden “boek een boa”, hij gaf aan hierna te gaan kijken en de raad hierover te informeren. Geen keiharde toezegging, maar nooit meer iets van gehoord. Moet de raad nu iedere keer op de interruptieknop drukken om te verduidelijken dat het een toezegging is. Lijkt mij niet goed voor de onderlinge samenwerking. Voorzitter, ik citeer wederom uit het coalitieakkoord: “het vertrouwen in de politiek en het openbaar bestuur kan ook in Beekdaelen beter. We roepen onze collega-raadsleden, collegeleden en ambtenaren op de samenwerking met onze inwoners te versterken. Transparantie, duidelijkheid en betrokkenheid aan de voorkant vormen daarbij onze leidraad”.