Algemene Beschouwingen VG begroting 2027
Tekst van het document
Voorzitter, Een begroting gaat om cijfers. Veel cijfers. Samen zijn we verantwoordelijk voor bijna 130 miljoen euro. Het gaat ons niet alleen om de euro’s, want dan hadden we beter een bank kunnen zijn. Voor de VG draait het om de mensen achter die cijfers. Het draait om samen sturen vanuit elkaars rol in deze zaal. Daarom heeft dit college heldere uitvoeringsopdrachten waar wij als raad de vinger aan de pols kunnen houden. Het draait om sterke gemeenschappen en gelijke kansen. Daarom wordt er geïnvesteerd in een dorpscoordinator, meer financiële mogelijkheden voor evenementen en een betere inzet van ons digitaal participatieplatform. Het draait om mensen die met kwaliteit van wonen en werken, leven in een groene gemeente. Daarom hebben we dagelijks gemotiveerde ambtenaren aan het werk en ondernemers die elke dag weer risico’s nemen voor onze welvaart. Dat kunnen wij allemaal in Beekdaelen als we krachtig organiseren. Wij hebben zeven thema’s en deze vormen samen één opdracht: goede keuzes in onze ogen maken met gemeenschapsgeld en blijven investeren in de kracht van mensen. Zodat we kunnen blijven Groeien in Groen. Voorzitter, de raad heeft daarvoor de afgelopen jaren tijdig keuzes gemaakt om Beekdaelen financieel gezond te houden. Dat verdient erkenning. Voorzieningen zijn echter niet gratis: wie minder lasten wil, moet ook zeggen welke lusten mogen verdwijnen.
Wij zijn voor goed begroten, maar niet voor een algemene lastenverlaging zonder zicht op de gevolgen. Het geraamde begrotingsresultaat loopt de komende jaren terug. Dat vraagt om waakzaamheid. Kan het college ons dan ook helder blijven informeren over de structurele financiële ruimte, pm posten en de risico’s? Is het nodig om een voorbereidende sessie te houden over het teruglopende begrotingsresultaat? Een sterke gemeenste herken je ook aan de manier waarop zij omgaat met inwoners die extra ondersteuning nodig hebben. Daarom vragen wij opnieuw aandacht voor de afspraak om met gegevens beter zicht te krijgen op de Wmo- opgave en daar beleid op te baseren. Dat geldt zeker ook voor mantelzorgers, die een onmisbare bijdrage leveren en niet uit beeld mogen raken. Kan de portefeuillehouder ons toezeggen dat de komende jaren data worden verzameld, bijvoorbeeld over de behoefte en mogelijke verbeteringen, op het gebied van het verlenen van mantelzorg en de toekomstige ontwikkelingen? Voorzitter, dat wij allemaal tot de slimste regio ter wereld behoren is mooi maar een regio moet ook blijven bloeien. Cultuur is daarvoor zuurstof. We zien kansen in Europese Culturele Hoofdstad 2033, juist voor onze verenigingen, jonge makers en dorpen. Wij vragen het college om de raad tijdig bij vervolgstappen te betrekken, inclusief de financiële consequenties.
Dan kunnen wij niet alleen goed afwegen, maar dit initiatief ook met overtuiging blijven uitdragen. Hoe ziet het college de informatieverschaffing in het vervolg voor zich en kan de portefeuillehouder ons meenemen in de financiële consequenties? Laten we in onze eigen cultuurvisie niet alleen het erfgoed en de Limburgse taal koesteren, maar ook ruimte maken voor hedendaagse cultuur, jongeren en nieuwe evenementen. Is de portefeuillehouder cultuur bereid om ook hieraan ruimte te geven binnen de cultuurvisie, maar ook aan de ontplooiing van nieuwe evenementen? Dan woningbouw en gebiedsontwikkeling. De lijst met projecten waarvoor transportcapaciteit is aangevraagd laat zien dat Beekdaelen vooruit wil. Extra ambtelijke capaciteit helpt daarbij. Voor de VG staat een proactieve aanpak voorop: transformeer locaties binnen onze kernen en behoud ons landelijke karakter. Bouw daarbij vooral voor de werkelijke woonbehoefte, van urgente woningzoekenden tot mensen die vooruitkijken naar een andere levensfase. Iedereen kent namelijk wel iemand die iemand kent met een woonvraag, maar kennen we dan niet allemaal dezelfde mens? Gebruik het digitale participatieplatform om inwoners breed te informeren én te raadplegen. Hoe wil de portefeuillehouder die werkelijke woonbehoeften met de plannen verbinden? Bij gebiedsontwikkeling gaat het ook om de sociale waarde voor een dorp.
Daarom dienen wij een motie in om Mewissen serieus als locatie voor de gemeenschapsvoorziening Schinveld uit te werken. De raad heeft Schinveld als bestedingsrichting voor het AWACS-leefbaarheidsfonds aangewezen. Wij willen dat de mogelijkheden van dit fonds nadrukkelijk bij Mewissen worden betrokken. Zo kan het geld zichtbaar bijdragen aan de leefbaarheid van het gebied. Daarnaast willen we 50k vrijmaken als voorbereidingskrediet. Voorzitter, leefbaarheid begint vaak buiten: bij een bankje, in het groen of langs een wandelpad. Daarom willen wij niet meegaan in een mogelijke verlaging van het onderhoudsniveau van terreinmeubilair van B naar C. Goedkoper kan duurder uitpakken als klachten en ontevredenheid toenemen. Wij vragen in het licht van onze nieuwe Groennota om een nulmeting, met de ervaringen van inwoners, en om ruimte voor inwoners die zelf hun straat of groen willen verbeteren. Tegelijk zien en horen we dat de aandacht voor de buitenruimte verbetert. Ga zo door. Hoe kijkt de portefeuillehouder naar het behoud van niveau B voor het terreinmeubilair en wat is het vervolg voor verbetering van het groen in onze gemeente? Onze gemeente heeft prachtige plekken, maar de verbindingen ertussen kunnen nog beter. Daarom dienen wij samen met CDA en D66 een motie in om een kansenkaart samen te stellen van recreatieve wandel- en fietsverbindingen.
Niet alleen voor bezoekers, maar vooral om inwoners uit te nodigen meer te bewegen en hun omgeving te ontdekken met een steun aan de lokale horeca. Fysieke verbindingen kunnen uiteindelijk menselijke verbindingen worden. Hoe kijkt het college naar deze motie? Sterke dorpen en sociale kansen ontstaan door inwoners die zelf iets organiseren. We zijn blij met initiatieven van onderop, onder meer in Bingelrade en Wijnandsrade. Niet elk dorp hoeft in hetzelfde tempo of volgens hetzelfde model te werken. De beschikbare € 150.000 biedt ruimte om ideeën verder te brengen. Laat de dorpscoördinator daarbij ook verenigingen helpen die vastlopen in regels en procedures rond initiatieven en evenementen. Wie betrokkenheid wil stimuleren, moet het mensen ook mogelijk maken. Kan de portefeuillehouder die taak meenemen of hoe ziet hij dit voor zich? Tot slot: plannen moeten uitvoerbaar zijn. Wij vragen voor continue aandacht voor capaciteit en hebben vertrouwen dat dit goed inzichtelijk blijft. Voorzitter, een goede begroting is en blijft meer dan cijfers. Het laat zien welke toekomst we samen mogelijk maken: woningen zonder ons landelijk karakter uit het oog te verliezen, voorzieningen die dorpen sterk houden en inwoners die ruimte krijgen voor eigen initiatief. Alleen zo kunnen we Groeien in Groen. Dank u wel in eerste termijn.