CConstaterende datBeekdaelen
Koppel je AI →
Document · PDF

Algemene Beschouwingen D66 begroting 2027

Raadsvergadering 12 november 2026, gemeente BeekdaelenBij agendapunt: Programmabegroting 2027 en meerjarenraming 2028 – 20301.560 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

Algemene beschouwingen D66 Beekdaelen, 12-11-26 Voorzitter, Een gemeente is meer dan een begroting, meer dan een verzameling cijfers en meer dan een lijst met plannen. Een gemeente is de plek waar mensen wonen, hun kinderen naar school brengen, hun boodschappen doen, sporten, elkaar ontmoeten en oud willen worden. De vraag die voor D66 centraal staat bij deze begroting is dan ook: bouwen we aan een gemeente waar dat ook in de toekomst goed kan? Een gemeente met vitale dorpen, voldoende woningen, goede voorzieningen en een gezonde, duurzame leefomgeving? Voorzitter, als we naar deze begroting kijken, zien we dat er op veel van die onderwerpen stappen worden gezet. Maar we zien ook uitdagingen die vragen om duidelijke keuzes en vooral om een goede uitvoering. Om met het positieve te beginnen: er ligt een sluitende begroting voor 2027, met een positief meerjarenperspectief. Dat is een goede basis, waarvoor wij complimenten en onze dank uitspreken. Tegelijkertijd zien we dat de financiële ruimte in de jaren daarna bijzonder beperkt wordt. Er komen nog belangrijke keuzes op ons af, bijvoorbeeld over gemeenschapsvoorzieningen, onderwijshuisvesting, groenonderhoud en gebiedsontwikkelingen. Dat vraagt om vooruitkijken. Onze boodschap daarbij is: bezuinig niet op de toekomst om de begroting van vandaag sluitend te krijgen.

Investeringen in onze samenleving, in duurzaamheid en in goede voorzieningen kunnen op langere termijn juist veel opleveren. In dat verband wil ik ook onze één-op-ééngesprekken benoemen. Als fractie hebben we die gesprekken als bijzonder prettig ervaren. Dank aan het college en de ambtelijke organisatie voor de openheid en de tijd die daarvoor is genomen. Wat ons vooral bijblijft, is de betrokkenheid en gedrevenheid van de medewerkers. We hoorden dat zij het prettig vinden om bij gemeente Beekdaelen te werken en dat ze ruimte krijgen om zichzelf te ontwikkelen. Dat is waardevol. Want zonder een goed functionerende ambtelijke organisatie blijven de ambities in deze begroting uiteindelijk vooral mooie woorden. Voorzitter, die uitvoeringskracht wordt de komende jaren belangrijk. We staan namelijk voor een aantal flinke uitdagingen. Neem de woningbouw. We zien plannen en ambities, maar de vraag is hoe we die gaan waarmaken. Netcongestie is een groot probleem. Het elektriciteitsnet zit op veel plekken vol en dat kan ook de woningbouw en andere ontwikkelingen vertragen. Daarom moeten we niet alleen kijken naar nieuwbouw. We moeten ook bestaande gebouwen beter benutten. Denk aan leegstaande winkels en bedrijfspanden die kunnen worden omgebouwd tot woningen. Die gebouwen zijn vaak al aangesloten op het elektriciteitsnet.

Ziet het college mogelijkheden om extra woningen te realiseren middels transformatie als deel van de oplossing voor het netcongestie-probleem? Een tweede uitdaging is de beschikbare personele capaciteit. In de begroting wordt personeelstekort genoemd als een van de obstakels bij het realiseren van bouwplannen. Daarom komt er één fte bij. Dat is een stap, maar is dit voldoende om de woningbouwambities waar te maken? En ziet het college op andere beleidsterreinen vergelijkbare knelpunten door personeelstekort? Want we kunnen als raad veel plannen vaststellen, maar uiteindelijk moeten er ook voldoende mensen zijn om die plannen uit te voeren. Een ander groot vraagstuk is de zorg. In onze gesprekken kwam duidelijk naar voren dat de stijgende kosten van de Wmo en de jeugdhulp een grote uitdaging vormen. We begrijpen dat de gemeente zorgvuldig met gemeenschapsgeld moet omgaan. Een doelmatige indicatiestelling is op zichzelf niet verkeerd. Maar we moeten ervoor waken dat financiële besparingen leidend worden boven de daadwerkelijke zorgbehoefte van inwoners. Het gaat uiteindelijk om mensen. Om inwoners die ondersteuning nodig hebben om zelfstandig te kunnen blijven wonen, en om jongeren die een goede start verdienen. Daarom is preventie zo belangrijk. Zeker bij jongeren kunnen we veel winnen door problemen eerder te herkennen en mentale gezondheid bespreekbaar te maken.

Niet wachten tot problemen groot en duur zijn geworden, maar eerder ondersteuning bieden. Welke stappen zet het college om die preventieve aanpak verder te versterken? Ook op het gebied van duurzaamheid willen we de vinger aan de pols houden. Beekdaelen heeft de ambitie om in 2040 energieneutraal te zijn en in 2050 circulair en gasloos. Er ligt hier nog een flinke opgave. In de begroting lezen we dat voor het behalen van de duurzaamheidsdoelen geen aanvullende middelen gevraagd worden. Mogen we daaruit afleiden dat we op koers liggen? Hoe meet het college de voortgang en wanneer wordt de raad geïnformeerd als we dreigen achter te raken? Voorzitter, in de raadsvergadering van 1 juli 2025 diende wij samen met toen nog PvdA en GroenLinks de motie Van Noodfonds naar Toekomstfonds in, waarmee wij de ruim 400.000 euro die was vrijgevallen uit het noodfonds energiecrisis wilde oormerken en inzetten om verder door te pakken met de aanpak van energiearmoede en het verduurzamen van woningen. De energiecrisis na de Russische inval in Oekraïne liet ons zien hoe snel deze problematiek zich kan ontwikkelen. Helaas kregen wij geen verdere steun van de toenmalige wethouder of de andere partijen in deze raad. Uitspraken als “we doen al voldoende” en “het is nu niet aan de orde” spoken nog wel eens door mijn hoofd.

Op mijn vraag of Beekdaelen op koers lag om de duurzaamheidsdoelstellingen te halen, was het antwoord van de wethouder nee. Inmiddels zijn we ruim een jaar verder. Kort voor de gemeenteraadsverkiezingen zette President Trump de aanval in op Iran en we weten allemaal wat er gebeurde. Iran sloot de Straat van Hormuz af en sindsdien schieten de gasprijzen weer omhoog. Een nieuwe energiecrisis is in gang gezet. Wat was het mooi geweest als we vorig jaar aan de slag hadden kunnen gaan met het voorkomen dat opnieuw mensen, en zeker mensen die moeite hebben om financieel rond te komen, letterlijk in de kou komen te zitten. Het nieuwe college stelt met deze begroting voor om 3 van die 4 oorspronkelijke ton opnieuw beschikbaar te stellen voor de aanpak van energiearmoede. En hoewel wat ons betreft die andere ton er ook nog bijgepakt had mogen worden, zijn wij in ieder geval blij dat er actie wordt ondernomen. Wij willen de nieuwe wethouder vragen hier ook zo snel als mogelijk is mee aan de slag te gaan, want het begint alweer flink koud te worden buiten. Voorzitter, jongerenparticipatie en burgerparticipatie in het algemeen is voor D66 een belangrijk onderdeel van onze democratie. Een digitaal platform kan een handig hulpmiddel zijn, maar digitaal meedenken is niet automatisch hetzelfde als invloed hebben.

Inwoners moeten niet alleen ideeën kunnen aandragen; ze moeten ook kunnen zien wat ermee gebeurt en waarom bepaalde keuzes uiteindelijk wel of niet worden gemaakt. En jongeren verdienen daarbij nadrukkelijk een eigen stem. Voorzitter, nieuw in deze begroting is de pilot Ontwikkelbedrijf Statushouders Zuid-Limburg. We vinden het goed dat Beekdaelen, met burgemeester Geurts als kartrekker, deze pilot naar zich toe heeft getrokken. De doelen spreken ons aan: sneller meedoen in de samenleving, inburgeren, scholing volgen en doorstromen naar werk. Waar statushouders vaak vooral negatief in het nieuws komen, kijkt deze pilot juist naar kansen en mogelijkheden. Naar mensen die een bijdrage kunnen leveren aan onze samenleving. Dat verdient wat ons betreft de ruimte. Voorzitter, bij de begroting horen natuurlijk ook de gemeentelijke belastingverordeningen. Inwoners krijgen in 2027 op meerdere fronten met hogere lokale lasten te maken. We begrijpen dat goede voorzieningen, afvalinzameling, een goed functionerende riolering en een duurzame leefomgeving geld kosten. Ook vinden we het belangrijk dat de gemeente financieel gezond blijft. Belastingverhogingen zijn geen populaire maatregelen. Maar het is wel van groot belang om te zorgen dat de gemeente voldoende inkomsten heeft voor goede voorzieningen, onderwijs, duurzaamheid, leefbaarheid en zorg.

We vinden het belangrijk dat zo’n verhoging niet alleen wordt uitgelegd als een technische noodzaak om de begroting sluitend te krijgen. Het gaat ook om de keuzes die we als samenleving maken en de voorzieningen die we daarvoor in stand willen houden. Tegelijkertijd moeten we oog houden voor de draagkracht van onze inwoners. Zeker wanneer verschillende lasten tegelijk stijgen, kan dat behoorlijk voelbaar zijn. Daarom vragen wij het college, kunt u de ontwikkeling van de totale lokale lasten inzichtelijk maken? Niet alleen voor een gemiddelde huiseigenaar, maar ook voor huurders, alleenstaanden, en huishoudens met een laag inkomen. Voorzitter, Ik woon graag in Beekdaelen. Ik geniet van een wandeling naar het uitkijkpunt op de Beukenberg, een rondje door Wolfhagen en de Kakkert via het Keatelbuusjke, of een fietstocht richting Nuth. En gelukkig ben ik niet de enige. Ook mensen van buiten onze gemeente weten Beekdaelen steeds beter te vinden. We horen van bezoekers hoe positief ze zijn over onze omgeving en over de horecagelegenheden waar ze onderweg even kunnen neerstrijken. Dat is iets om te koesteren. Maar we moeten het ook versterken. Goede recreatieve verbindingen maken onze gemeente aantrekkelijker voor inwoners én bezoekers. Ze dragen bij aan bewegen, ontmoeten, toerisme en onze lokale economie.

Daarom dienen wij de motie Versterking Recreatieve Verbindingen mede in, samen met Vernieuwingsgroep en CDA. Met deze motie vragen we aandacht voor het verder versterken van die verbindingen. Niet alleen om Beekdaelen nog aantrekkelijker te maken voor bezoekers, maar vooral ook om onze eigen inwoners te laten genieten van alles wat onze gemeente te bieden heeft. Voorzitter, we hebben vandaag vragen gesteld en aandachtspunten meegegeven. Niet om ambities af te remmen, maar juist om ervoor te zorgen dat ze werkelijkheid worden. Want uiteindelijk gaat het niet om wat er op papier staat, maar om wat inwoners daarvan merken. Met die aandachtspunten in het achterhoofd zullen wij instemmen met deze begroting. Dank u wel, voorzitter.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://beekdaelen.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/c8ca6edd-d436-4344-b04d-930c5739920b?agendaItemId=dfa33ba0-6581-44a5-9fea-291084f96462