Voorstel / Ter kennisname Commissie

*23vra00050* 23vra00050

Voorstel Commissie Onderwerp Concept jaarverslag 2022 en concept begrotingsstukken 2023-2, 2024 en meerjarenperspectief 20252027 gemeenschappelijke regeling Omnibuzz

Korte inhoud De gemeenteraad heeft op 4 april jl. financiële stukken van de gemeenschappelijke regeling Omnibuzz ontvangen. Het betreft het concept jaarverslag 2022, de uitgangspuntennotitie begroting 2023-2 en 2024, de concept tweede wijziging begroting 2023-2, de concept begroting 2024 en het meerjarenperspectief 2025-2027. Omnibuzz nodigt de gemeenteraad uit om een zienswijze op deze stukken te geven. De deadline hiervoor is 27 juni a.s. Het algemeen bestuur van Omnibuzz behandelt de stukken op 5 juli 2023. Behandeling in uw commissie Inwonerszaken op 6 juni a.s. is dus ruimschoots op tijd. Procedureel beslist in onze gemeente uw commissie namens de gemeenteraad op basis van een mandaat voor het indienen van zienswijzen wanneer deze aan de raad worden gevraagd door o.a. gemeenschappelijke regelingen. Met dit voorstel wordt uw commissie geadviseerd om geen zienswijze in te dienen. Zodra het algemeen bestuur van Omnibuzz de stukken in de vergadering van 5 juli a.s. heeft vastgesteld, worden de financiële consequenties verwerkt in de gemeentelijke P&C-cyclus. Dit zal gebeuren bij de slotrapportage 2023 en de programmabegroting 2024.

De gemeenschappelijke regeling Omnibuzz heeft de volgende stukken aan de gemeenteraad gestuurd:  Aanbiedingsbrief aan gemeenteraad  Concept jaarverslag 2022  Uitgangspuntennotitie begroting 2023-2 en 2024  Concept tweede wijziging begroting 2023-2  Concept begroting 2024 en het meerjarenperspectief 2025-2027 Hieronder volgt per document een korte samenvatting. De volledige documenten zijn als bijlage bij dit voorstel gevoegd. Concept jaarverslag 2022 In het jaarverslag 2022 blikt Omnibuzz terug op het afgelopen jaar. Inhoudelijk: In 2022 heeft Omnibuzz nog te maken gehad met de impact van COVID-19. Het vervoersvolume is in 2022 wel toegenomen, maar het is nog altijd in vergelijking met 2019 31,9% lager. In 2020 en 2021 was het vervoersvolume zo laag, dat er niet genoeg werk was voor alle chauffeurs. De vervoerders hebben toen medewerkers moeten laten gaan. Dit heeft in 2022, toen het vervoer weer aantrok, geleid tot een chauffeurstekort bij de taxibedrijven. Omnibuzz heeft daarom, samen met de vervoerders, een wervingscampagne opgezet. Dit chauffeurstekort heeft niet alleen gevolgen gehad voor de vervoerders. Ook klanten hebben hiervan hinder ondervonden. Om het vervoer zo optimaal mogelijk te laten verlopen tijdens deze periode, heeft Omnibuzz tevens ingezet op vraagspreiding om zodoende echte piekmomenten te voorkomen.

In de eerste helft van 2022 is er ook vervoer uitgevoerd van en naar vaccinatielocaties. Verder is in 2022 is veel aandacht besteed aan de afspraken die met de vervoerders gemaakt moesten worden als gevolg van het dalen van het vervoersvolume.

2

De samenwerking van Omnibuzz met Arriva en de Provincie Limburg heeft in 2022 geresulteerd in een gezamenlijk actieplan ‘Iedereen mobiel’. In dit plan is afgesproken dat deze partners samenwerken om ervoor te zorgen dat inwoners zoveel mogelijk hun vervoerbehoefte op eigen kracht kunnen realiseren, waarbij het beheersbaar houden van de begrotingen van zowel de provincie als de gemeenten voorop staat. Voor een uitgebreide inhoudelijke toelichting wordt verwezen naar het jaarverslag 2022 in de bijlage. Financieel: Het effect van de nasleep van de coronapandemie op de vervoersvraag was minder dan de twee voorgaande jaren, maar nog steeds aanzienlijk. De daling die zich in het laatste kwartaal van 2021 manifesteerde als gevolg van een nieuwe opleving van het virus, was ook in het eerste kwartaal van 2022 zichtbaar. Uiteindelijk heeft het vervoer zich eind 2022 gestabiliseerd tot circa 75% voor de gehele regio. In totaal is een onderschrijding (ten opzichte van de begrotingswijziging 2022-1) van het vervoer gerealiseerd van €2,7 miljoen. Ook op de bedrijfsvoeringskosten en regie zijn per saldo €0,6 miljoen minder kosten gerealiseerd, waardoor Omnibuzz de jaarrekening 2022 afsluit met een positief resultaat van €3,3 miljoen. In het voorstel winstbestemming wordt voorgesteld om dit positieve resultaat over 2022 uit te betalen aan de deelnemende gemeenten.

Voor de gemeente Beek gaat het om een bedrag van €56.946,Uitgangspuntennotitie begroting 2023-2 en 2024 De uitgangspuntennotitie biedt het beleidsmatig en financieel kader voor de begrotingen 2023-2 en 2024 en het meerjarenperspectief 2025-2027. De financiële uitgangspunten zijn in december 2022 door het algemeen bestuur van Omnibuzz vastgesteld. In de uitgangspuntennotitie beschrijft Omnibuzz de relevante ontwikkelingen. Samenvattend:  Impact van COVID-19: Een belangrijke taak van Omnibuzz is het verkrijgen van inzicht in de gevolgen van de pandemie voor de langere termijn en de wijze waarop het vervoer zich verder zal ontwikkelen.  Tekorten aan personeel in de vervoerssector: Dit is een structureel onderwerp van gesprek tussen Omnibuzz en de vervoerders.  Ontwikkelingen in het Openbaar Vervoer: Het OV biedt in steeds mindere mate een passend en aantrekkelijk alternatief voor mensen met een beperking. Dit staat haaks op de ambitie van Omnibuzz om OV-gebruik onder klanten juist te stimuleren.  Groeiende zorgbehoefte bij klanten: De toename van dementie/verward gedrag binnen de doelgroep heeft gevolgen voor de uitvoering van het vervoer en de dienstverlening door Omnibuzz aan klanten via de telefoon.

 Toename kruimelfuncties en compliance diverse wetten: De stapeling van ‘kruimelfuncties’, vooral veroorzaakt door wettelijke verplichtingen, zoals de AVG, de archiefwet, digitoegankelijkheid, Wet open overheid etc., leidt tot groeiende uitdagingen in de uitvoeringsorganisatie van Omnibuzz.  Wijzigingen Gemeenschappelijke Regeling Omnibuzz: Naar aanleiding van een wetswijziging in de Wet gemeenschappelijke regelingen wordt naar verwachting in 2023 samen met andere gemeenschappelijke regelingen in Limburg een concept wijzigingsvoorstel ter besluitvorming voorgelegd.  Nieuwe afrekensystematiek: In 2022 is een traject doorlopen om tot een nieuwe afrekensystematiek tussen Omnibuzz en de gemeenten te komen. Deze nieuwe systematiek wordt met ingang van 2023 gehanteerd.  Indexeringen 2023: De actualiteit leidt tot forse prijsstijgingen in 2023. Zo is de NEA-index die contractueel van toepassing is op de vervoerstarieven voor 2023 met 13,7% historisch hoog.

-3-

In de uitgangspuntennotitie beschrijft Omnibuzz vervolgens de beleidsmatige en financiële uitgangspunten die van toepassing zijn op de begrotingswijziging 2023-2, de begroting 2024 en het meerjarenperspectief 2025 tot en met 2027. Belangrijk uitgangspunt voor de begrotingen is het toepassen van een afslagpercentage ten opzichte van het vervoersvolume in 2019 gezien de coronapandemie en de hierdoor gewijzigde en onstabiele vervoersvraag. Concept begroting 2023-2 In de eerste begrotingswijziging 2023-1 waren enkel en alleen de effecten van de gewijzigde afrekensystematiek verwerkt als uitwerking van de gewijzigde gemeenschappelijke regeling per 1 januari 2023. In de tweede begrotingswijziging 2023-2 vallen de totale kosten €748.000,- hoger uit. Deze stijging is toe te schrijven aan de noodzakelijke verhogingen die Omnibuzz heeft moeten doorvoeren als gevolg van indexaties en de nieuwe cao-afspraken voor 2023. Het vervoerstarief is conform de contractuele afspraken geïndexeerd met de NEA-index voor 2023. Deze is met 13,7% historisch hoog. Deze stijging heeft voor een belangrijk deel betrekking op de gestegen brandstofkosten en verder werkt de stijging van de cao-lonen in de taxibranche per 1 januari 2023 door in de kostenontwikkeling. Normaal gesproken zou het vervoersvolume voor deze begrotingswijziging 20232 gebaseerd worden op de gerealiseerde vervoerscijfers in 2022.

Vanwege de coronapandemie en de hierdoor gewijzigde en onstabiele vervoersvraag is dit echter geen realistisch uitgangspunt. Daarom hanteert Omnibuzz als uitgangspunt het gerealiseerde vervoersvolume in 2019, minus een afslag van 7,5%. De totale vervoerskosten stijgen per saldo met €316.000,-. Naast de vervoerskosten stijgen ook de indirecte vervoerskosten met €143.000,- en de overheadkosten met €289.000,-, o.a. als gevolg van de gemaakte cao-afspraken en diverse kostenstijgingen. In totaal leidt dit tot de genoemde kostenstijging van €748.000,-. De financiële effecten voor de gemeente Beek zijn weergegeven in het overzicht bij Financiële consequenties. Begroting 2024 e.v. Normaal gesproken rekent Omnibuzz de meest recente NEA-index door in de opeenvolgende begrotingen. Voor de begroting 2024 e.v. is hiervan afgeweken om hiermee een explosie van begrotingen te voorkomen. In plaats hiervan heeft Omnibuzz de NEA-index 2022 van 3,5% toegepast. Verder is voor 2024 een afslag van 5% op het vervoersvolume van 2019 toegepast. Voor 2025 is deze afslag 2,5% en voor de jaren 2026 en 2027 is gerekend met een vervoersvolume van 100% van het gerealiseerde vervoer in 2019. De kostenstijging in de komende jaren wordt verklaard door het doorwerken van indexaties en de cao-verhoging in 2023.

Voor een aantal componenten heeft Omnibuzz besparingen kunnen realiseren zodat de uiteindelijke stijging per saldo lager is uitgekomen. De financiële effecten voor de gemeente Beek zijn weergegeven in het overzicht bij Financiële consequenties. Financiële consequenties Omnibuzz heeft 2022 afgesloten met een financieel positief resultaat dat wordt uitbetaald aan de deelnemende gemeenten. De gemeente Beek ontvangt over 2022 een bedrag van € 56.946,- retour. Als gevolg van de kostenstijgingen dient er voor de komende jaren financieel bijgeraamd te worden. Onderstaand overzicht laat de financiële effecten voor 2023 tot en met 2027 voor de gemeente Beek zien (inclusief de eigen bijdrage van de klanten):

4

Zodra het algemeen bestuur van Omnibuzz de stukken in de vergadering van 5 juli a.s. heeft vastgesteld, worden de financiële effecten conform bovenstaand overzicht verwerkt in onze gemeentelijke P&C-cyclus. Dit zal gebeuren in de slotrapportage 2023 (jaarverslag 2022 en begroting 2023-2) en de programmabegroting 2024 (begroting 2024 en het meerjarenperspectief 2025-2027). College-advies zienswijze Het concept jaarverslag 2022, de uitgangspuntennotitie begroting 2023-2 en 2024, de concept begroting 2023-2, de concept begroting 2024 en het meerjarenperspectief 2025-2027 van de gemeenschappelijke regeling Omnibuzz passen bij de ambities en het beleid van de gemeenschappelijke regeling waar onze gemeente mee kan instemmen. Bovendien geeft Omnibuzz in de ontvangen documenten een duidelijke onderbouwing van de financiële consequenties. Om die reden adviseert het college de commissie om namens de Raad af te zien van het indienen van zienswijze.

Beslispunten Geen zienswijze in te dienen ten aanzien van het concept jaarverslag 2022, de uitgangspuntennotitie begroting 2023-2 en 2024, de concept begroting 2023-2, de concept begroting 2024 en het meerjarenperspectief 2025-2027 van de gemeenschappelijke regeling Omnibuzz.