Voorstel / Ter kennisname Commissie

*25vra00061* 25vra00061

Voorstel Commissie Onderwerp Concept jaarrekening 2024 en concept begrotingsstukken 2025-1, 2026 en meerjarenperspectief 20272029 gemeenschappelijke regeling Omnibuzz

Korte inhoud De gemeenteraad heeft op 31 maart jl. de jaarlijks terugkerende financiële stukken van de gemeenschappelijke regeling Omnibuzz ontvangen. Het betreft het concept jaarverslag (inclusief jaarrekening) 2024, de uitgangspuntennotitie m.b.t. de begrotingen, de concept eerste wijziging begroting 2025-1 en de concept begroting 2026 en het meerjarenperspectief 2027-2029. Omnibuzz nodigt de gemeenteraad uit om een zienswijze op deze stukken te geven. De jaarrekening is ter kennisname. De deadline hiervoor is 23 juni 2025 (het besluit van uw commissie kan uiterlijk op 25 juni nog worden teruggekoppeld). Het Algemeen Bestuur van Omnibuzz behandelt de stukken op 2 juli 2025. Procedureel beslist in onze gemeente de commissie Inwonerszaken namens de gemeenteraad op basis van een mandaat voor het indienen van zienswijzen wanneer deze aan de raad worden gevraagd door o.a. gemeenschappelijke regelingen. Met dit voorstel wordt uw commissie geadviseerd om geen zienswijze in te dienen. I.v.m. het verlagen van de begrotingen kan het budget voor Omnibuzz in de gemeentebegroting voor de jaren 2025-2029 naar beneden worden bijgesteld. De financiële bijstelling zal worden verwerkt in de Afwijkingenrapportage 2025.

De gemeenschappelijke regeling Omnibuzz heeft de volgende documenten aan de gemeenteraad gestuurd: • Aanbiedingsbrief aan gemeenteraad • Concept jaarverslag (inclusief jaarrekening) 2024 (ter kennisname) • Uitgangspuntennotitie begroting 2025-1 en 2026 • Concept eerste wijziging begroting 2025-1 • Concept begroting 2026 en het meerjarenperspectief 2027-2029 Hieronder volgt per document een korte samenvatting. De volledige documenten zijn als bijlage bij dit voorstel gevoegd. Concept jaarrekening 2024 (ter kennisname) In het afgelopen jaar heeft Omnibuzz vastgesteld dat de vraag naar het Wmo-vervoer zich op totaalniveau gestabiliseerd heeft tot ruim 80% van het niveau vóór COVID-19. Op totaalniveau is het Wmo-vervoer in 2024 heel dicht bij de begroting 2024-1 gebleven. Op gemeenteniveau is de ontwikkeling van het vervoer echter zeer divers. De meeste gemeenten zijn qua vervoer binnen de begroting gebleven, waaronder Beek. Voor de indirecte vervoerskosten en overhead geldt dat Omnibuzz in 2024 ruim binnen de begroting is gebleven, waarmee het totale resultaat voor de 30 deelnemende Wmo-gemeenten (na onttrekking bestemmingsreserves) uitkomst op €279.000 positief. De totale jaarrekening wordt afgesloten met een positief resultaat van €631.000. Dit resultaat is inclusief het resultaat op het GGZ-vervoer en het forse resultaat op het leerlingenvervoer.

Voor het GGZ-vervoer en het leerlingenvervoer wordt een separate administratie gevoerd en dit wordt ook afzonderlijk met de deelnemende gemeenten afgerekend. In het voorstel winstbestemming wordt voorgesteld om het positieve resultaat van de jaarrekening als volgt te bestemmen: - €629.404 uitbetaling aan de deelnemende gemeenten (voor zover op gemeenteniveau een positief resultaat is gerealiseerd). Voor de gemeente Beek betreft dit een bedrag van €5.675,-.

2

- €1.700 dotatie aan de algemene reserve (fiscale achtergrond). Uitgangspuntennotitie begroting 2025-1 en 2026 De uitgangspuntennotitie biedt het beleidsmatig en financieel kader voor de begrotingen 2025-1 en 2026 en het meerjarenperspectief 2027-2029. De financiële uitgangspunten zijn op 18 december 2024 door het Algemeen Bestuur vastgesteld. Op basis van deze vastgestelde financiële uitgangspunten zijn de voorliggende begrotingen opgesteld. In de uitgangspuntennotitie beschrijft Omnibuzz de beleidsmatige uitgangspunten voor het Wmo-vervoer en het leerlingen- en jeugdvervoer (niet van toepassing voor Beek) en vervolgens de financiële uitgangspunten die van toepassing zijn op de begrotingen. De beleidsmatige uitgangspunten hebben betrekking op drie pijlers: 1. Minder doelgroepenvervoer door toeleiding naar voorliggende voorzieningen 2. Efficiënt doelgroepenvervoer en bundeling van vervoer 3. Investeren in een slimme organisatie Belangrijk financieel uitgangspunt is dat de gerealiseerde vervoerscijfers per gemeente in de periode één jaar voorafgaand aan het jaar waarop de begroting betrekking heeft als uitgangspunt worden genomen. Het gaat dan om het daadwerkelijk verreden aantal ritten en kilometers per gemeente. Voor de begroting 2025-1 is het uitgangspunt dus het gerealiseerde vervoersvolume in 2024 op gemeenteniveau.

Op deze vervoerscijfers wordt een generieke opslag van 5% toegepast om de toekomstige groei in de vervoersvraag binnen de begroting op te vangen. De overige uitgangspunten staan in de notitie beschreven. Concept begroting 2025-1 In deze eerste begrotingswijziging 2025-1 zijn de geactualiseerde inzichten met betrekking tot de eerste begroting 2025 verwerkt. Dit betreft zowel voortschrijdend inzicht met betrekking tot de invulling van beleid als ook aanpassing van financiële parameters die inmiddels veranderd zijn. Zo heeft Omnibuzz de vervoersvraag op gemeenteniveau geactualiseerd in de begroting op basis van het gerealiseerde vervoer in 2024. Ten opzichte van de eerste begroting 2025 vallen de totale kosten voor het Wmo-vervoer ruim €850.000 lager uit. Deze daling kan worden uitgesplitst naar de directe vervoerskosten alsmede de indirecte vervoerskosten en overhead. De directe vervoerskosten dalen met €1,3 miljoen. Dit is een optelsom van een lagere NEA-index dan vooraf ingeschat, het actualiseren van de vervoersvraag, het financiële effect van de beëindiging van het addendum met vervoerders en het toepassen van een opslagpercentage van 5% op het vervoersvolume. De indirecte vervoerskosten laten een stijging zien van €206.000 ten opzichte van de eerste begroting 2025. Deze stijging is grotendeels toe te schrijven aan de aanstaande caoverhogingen.

De overheadkosten laten per saldo een stijging zien van €244.000, o.a. veroorzaakt door de cao-afspraken en prijsstijgingen. In totaal leidt dit tot de genoemde verlaging van €850.000. De financiële effecten voor de gemeente Beek zijn weergegeven in het overzicht bij Financiële overwegingen. Concept begroting 2026 en meerjarenperspectief 2027-2029 De begroting voor 2026 wordt met ruim €700.000 verlaagd. Voor de begroting 2026 geldt evenals voor de begroting 2025-1 dat de addendum afspraken met de vervoerders niet langer van kracht zijn. De bepaling van het vervoersvolume voor 2026 wordt gebaseerd op het begrote vervoersvolume voor 2025, dat gebaseerd is op de realisatie van 2024, verhoogd met een opslag van 2,5%. Voor de meeste gemeenten, waaronder Beek, leiden deze punten tot een verlaging van de begroting voor de directe vervoerskosten. Op totaalniveau bedraagt de verlaging €1,25 mln. De indirecte vervoerskosten en de overheadkosten stijgen ten opzichte van het jaar 2026 uit de vorige meerjarenbegroting met respectievelijk €260.000 en €280.000, onder andere als gevolg van het doorwerken van de cao-verhoging in 2025, gestegen toeslagen en indexaties. Samen leidt dit tot de genoemde verlaging van €700.000 op totaalniveau. De financiële effecten voor de gemeente Beek zijn weergegeven in het overzicht bij Financiële overwegingen.

-3-

Ter informatie: reactie van Omnibuzz over bezuinigingsopgave Op 28 maart jl. heeft onze gemeente een brief van Omnibuzz ontvangen over de bezuinigingsopgave. Deze brief is ter informatie als bijlage bij dit commissievoorstel gevoegd. In juli 2024 heeft Omnibuzz een brief van onze gemeente ontvangen waarin gemeenschappelijke regelingen worden gevraagd bezuinigingsvoorstellen uit te werken, zodat gemeenten het hoofd kunnen bieden aan het komende ‘ravijnjaar’ 2026. Hierin is een taakstelling van minimaal 5% genoemd. Ook heeft uw Commissie Inwonerszaken namens de Raad vorig jaar een zienswijze ingediend t.a.v. de concept begrotingen 2024-1, 2025 en het meerjarenperspectief 2026-2028 met daarin een nadrukkelijke oproep op om een maximale inspanning te leveren om prijsstijgingen op te vangen binnen de eigen bedrijfsvoering en goed te kijken naar de risico’s en het benodigde weerstandsvermogen niet te hoog te laten worden. Een reactie op deze zienswijze is reeds in het Algemeen Bestuur van Omnibuzz van juli 2024 besproken.

Het Algemeen Bestuur heeft in de vergadering van december 2024 ingestemd met de volgende uitwerkingsrichtingen die in de brief nader worden toegelicht: • Centralisatie/ intensieve samenwerking PIOFACH-taken • Beperking personeelskosten • Schrappen van reserves • Kritische reflectie nut en noodzaak activiteiten en handelingen Omnibuzz geeft in de brief een duidelijke onderbouwing van de mogelijkheden en onmogelijkheden en heeft bovendien al een aantal zaken kritisch bekeken, zoals het beperken van de kosten van externe inhuur tot een minimum en het beëindigen van het addendum met vervoerders. Vanuit verdere kostenbesparingspotentie moet de focus worden verlegd op (de toegang tot) vervoer. Hiervoor is Omnibuzz afhankelijk van de (de uitvoering van) gemeentelijk beleid en de bereidheid om (kwaliteits)afspraken aan te passen. Omnibuzz zet daarom vooral in op het intensiveren van de adviesfunctie op het gebied van indicatiestelling en ondersteuning van gemeenten in het reguleren van de toegang tot vervoer. De gemeente Beek heeft hierover reeds advies gevraagd en de ontvangen adviezen van Omnibuzz opgevolgd, waardoor deze besparingspotentie reeds is gerealiseerd. Bovendien is er in Beek sprake van een grote Wensbus-organisatie met drie Wensbussen, waarmee het voorliggend vervoer in onze gemeente sterk is georganiseerd.

Inwoners maken hier veel gebruik van, waardoor indicaties voor Wmovervoer door Omnibuzz beperkt worden. O.a. hierdoor wordt het vervoersvolume van Beek beheersbaar gehouden. Samen met het toepassen van de vervoerscijfers van het afgelopen jaar als uitgangspunt voor de volgende begroting, zorgen de genoemde acties ervoor dat de bijdrage aan Omnibuzz in de komende jaren kan worden afgeraamd. Ook vorig jaar, bij de behandeling van de begroting 2024-1 en eerste begroting 2025, was er al sprake van een meerjarige aframing. Hierdoor is de gevraagde bezuinigingstaakstelling van 5% reeds behaald. Hierbij wordt wel opgemerkt dat als gevolg van de sterke vergrijzing de kosten in de toekomst mogelijk weer kunnen stijgen. Financiële overwegingen Omnibuzz heeft 2024 afgesloten met een financieel positief resultaat dat (met uitzondering van een kleine dotatie aan de algemene reserve) wordt uitbetaald aan de deelnemende gemeenten. De gemeente Beek ontvangt over 2024 een bedrag van €5.675,- retour. I.v.m. het verlagen van de begrotingen kan het budget voor Omnibuzz in de gemeentebegroting voor de jaren 2025-2029 naar beneden worden bijgesteld. Onderstaand overzicht laat de financiële effecten voor 2025 tot en met 2029 voor de gemeente Beek zien (inclusief de eigen bijdrage van de klanten):

4

De financiële effecten worden conform bovenstaand overzicht verwerkt in de gemeentelijke P&C-cyclus. Dit zal gebeuren in de Afwijkingenrapportage 2025. College-advies: geen zienswijze De begrotingen van Omnibuzz laten voor 2025 e.v. een daling zien waardoor de bijdrage van de gemeente Beek meerjarig kan worden afgeraamd. Omnibuzz geeft aan hiermee voor te sorteren op het ‘ravijnjaar’ dat zich aandient voor de gemeenten. Omnibuzz heeft structurele besparingen kunnen doorvoeren door de addendum afspraken met de vervoerders op een weloverwogen wijze te beëindigen. Omnibuzz geeft in de ontvangen financiële documenten een duidelijke onderbouwing van de financiële consequenties en de documenten zijn opgesteld conform de eerder door het Algemeen Bestuur van Omnibuzz vastgestelde uitgangspunten. Bovendien geeft Omnibuzz in de brief over de bezuinigingsopgave een goed onderbouwde reactie op de vraag om bezuinigingsvoorstellen aan te dragen en kan de bijdrage van de gemeente Beek wederom meerjarig worden afgeraamd. Hiermee is de gevraagde bezuinigingsopgave reeds behaald. Daarom wordt uw commissie voorgesteld om namens de Raad af te zien van het indienen van een zienswijze.

Bijlagen • Aanbiedingsbrief aan gemeenteraad 31 maart 2025 • Concept jaarverslag (inclusief jaarrekening) 2024 (ter kennisname) • Uitgangspuntennotitie begroting 2025-1 en 2026 • Concept eerste wijziging begroting 2025-1 • Concept begroting 2026 en meerjarenperspectief 2027-2029 • Ontvangen brief Omnibuzz over bezuinigingsopgave (ter informatie) Beslispunten Kennis te nemen van de concept jaarrekening 2024 en geen zienswijze in te dienen ten aanzien van de concept eerste wijziging begroting 2025-1, de concept begroting 2026 en het meerjarenperspectief 20272029 van de gemeenschappelijke regeling Omnibuzz.