Voorstel Raad

*24vra00121* 24vra00121

Voorstel Gemeenteraad Datum B&W vergadering: Datum Raadsvergadering: Afdeling: Raadscie: Portefeuillehouder: Steller:

08-10-2024 07-11-2024 BMO CIEB Ralph Diederen Monique Moermans

Onderwerp Vaststellen Begroting 2025-2028 inclusief Projectenboek Korte inhoud Als onderdeel van de Beekse P&C-cyclus treft u hierbij de Begroting 2025-2028 aan inclusief Projectenboek. Aanleiding Via de begroting en bijbehorende meerjarenbegroting stelt uw raad, op basis van de 6 programma’s de beleidsmatige en financiële kaders vast voor de komende jaren met het accent op het jaar 2025. Aan de hand van de meerjarenbegroting kan worden vastgesteld hoe de gemeente er op de middellange termijn financieel voor staat.

Overwegingen Na de behandeling van de Afwijkingenrapportage 2024 is intern het traject opgestart m.b.t. de begroting 2025-2028. Het financiële eindresultaat van het afgeronde begrotingsproces ziet er als volgt uit:

2025

2026

2027

2028

-126.800

-2.756.300

-2.701.800

-3.050.200

a

Saldo na Afwijkingenrapportage 2024

b1

Consequenties doortrekken bestaand beleid en administratieve mutaties

-1.365.500

-1.380.600

-1.381.600

-1.384.100

b2

Autonome ontwikkelingen incl. mutaties onder de € 10.000

-20.800

-411.500

-550.300

-853.900

b3

Mutaties o.b.v. eerdere besluitvorming raad/college

1.820.800

2.807.300

2.575.000

2.322.000

Saldo

307.700

-1.741.100

-2.058.700

-2.966.200

c

Maatregelenpakket

511.900

505.600

505.600

305.300

d

Nieuw beleid/wensen

-408.000

-408.000

-408.000

-408.000

Totaal begroting 2025 en meerjarenraming

205.000

-1.637.200

-1.961.100

-2.868.600

In financiële zin kan voor 2025 een structureel sluitende begroting worden aangeboden. Conform het advies van de VNG, alsmede onze toezichthouder de Provincie, is ervoor gekozen om een niet sluitend meerjarenperspectief te presenteren vanaf 2026. Op dit moment zou het sluitend maken van het meerjarenperspectief een behoorlijke impact hebben voor onze gemeente.

Maatregelen vanwege korting gemeentefonds 2026 en verder Vanaf 2026 wordt er door het rijk een nieuw financieringssysteem voor de verdeling van de middelen uit het gemeentefonds ingevoerd samen met een korting van ongeveer € 3 miljard. De VNG heeft een rapport laten opstellen door de Taskforce Taken en Middelen waarbij onderzoek is gedaan naar de gevolgen van tekortschietende rijksmiddelen voor de gemeentebegrotingen. Hierin wordt onder andere geconcludeerd dat de vrije beleidsruimte van gemeenten beperkt is om een bezuiniging van dergelijke omvang op te vangen. Het overgrote deel van het takenpakket is namelijk van Rijkswege opgelegd (medebewind). Het gaat dan om een ‘gedeelde taak’ of een ‘opgedragen taak’. De laatste jaren zijn er steeds meer taken overgegaan van het rijk naar gemeenten of is er sprake van een intensivering van taken. In het kader van ‘prepare for the worst, hope for the best’ vraagt de VNG wel aan gemeenten om alvast bezuinigingsmaatregelen in kaart te brengen, maar deze zeker nog niet in gang te zetten om te voorkomen dat gemeenten te vroeg onnodige en onomkeerbare ombuigingen starten. De Taskforce Taken en Middelen drukt gemeenten op het hart vooral te focussen op bezuinigingen op medebewindstaken. Belangrijkste argument hiervoor is dat het gaat om een niet-taakgebonden korting op het gemeentefonds die door het rijk is doorgevoerd.

Daarmee ligt het voor de hand om op taken die voor het rijk worden uitgevoerd (medebewindstaken) te besparen. Op de gemeentelijke autonome taken (niet-medebewindstaken) is al veel bespaard de laatste jaren om de groei van de uitgaven in het sociaal domein op te vangen. De VNG legt zich niet neer bij de korting van € 3 miljard. In gesprekken met het rijk wil de VNG laten zien wat de gevolgen zullen zijn van deze keuze: de gemeentelijke financiën zijn onvoldoende om het huidige takenpakket op hetzelfde niveau voort te zetten. Met een totaaloverzicht van maatregelen die de gemeenten voornemens zijn te maken wordt pas echt duidelijk waar de korting van € 3 miljard in de praktijk toe zal leiden. Per gemeente wordt verzocht om in ieder geval de 5 meest significante ombuigingsmaatregelen te beschrijven inclusief de consequenties. Voor de gemeente Beek zijn deze als volgt: Nr. Medebewindstaak

Maatregel

Besparing

1

Bibliotheek

Afschaffen van de subsidiëring van de 5 “Biebs op School” Bezuinigen op bibliotheekwerk (minder subsidiëren)

€ 321.990

2

Basisonderwijs

Geen nieuwe scholen meer bouwen en de bestaande scholen in hun huidige gebouwen laten zitten.

€ 227.300

3

Diversen

5% bezuiniging op alle GR's

€ 223.480

4 5

Minimabeleid Onderhoud groen en bermen

Volledig afschaffen Kwaliteitsniveau in Centrum en Begraafplaatsen verlagen van A naar C en in Woonwijken van B naar C

€ 202.724 € 195.000

Totaal € 1.170.494 Toelichting en gevolgen: 1. Indien het bibliotheekwerk in de gemeente in mindere mate gesubsidieerd wordt, heeft dat tot gevolg dat burgers minder laagdrempelige en kosteloze toegang tot literatuur en media (boeken, tijdschriften e.o.) zullen hebben, de dienstverlening afneemt, het lees-/taalonderwijs afkalft en laaggeletterdheid mogelijk zal toenemen. NB Het hebben van een bibliotheek wordt vanaf 2025 een wettelijke verplichting voor gemeenten. In de wet is niets vastgelegd over het niveau van subsidiëring, dit zou kunnen worden beperkt tot een absoluut minimum. Voor dit maatregelenpakket nemen we hiervoor het bedrag van € 20.000. 2. Als er wordt besloten dat KC Baeks Kompas niet wordt gebouwd, zullen de voorziene jaarlijkse onderhouds- en afschrijvingslasten komen te vervallen. De kwaliteit van het basisonderwijs voor de kern Beek zal dan fors verslechteren. Tevens zijn er gevolgen van bestuurlijke aard. 3. Nadat de begrotingen 2025 zijn ontvangen van de GR’s heeft de gemeente brieven gestuurd met een bezuinigingsopgave. Verzocht is om de uitgaven dusdanig bij te stellen dat dit resulteert in een

-3-

verlaging van de gemeentelijke bijdrage vanaf 2026 waarbij de gemeente uitgaat van een structurele taakstelling van minimaal 5%. 4. Het vigerende minimabeleid voorziet in het kunnen meedoen door de meest kwetsbaren aan de Beekse samenleving. Door het bieden van voorzieningen aan kinderen uit minima-gezinnen, aan volwassenen die kunnen deelnemen aan maatschappelijke activiteiten zoals sport en cultuur, het voorzien van een extraatje voor de financieel niet daadkrachtige ouderen en het voorzien in een goede ziektekostenverzekering, draagt de gemeente Beek bij aan het welzijn en de participatie van deze doelgroepen. Hiermee wordt ook invulling gegeven aan het bestuursprogramma van de huidige gemeenteraad en voedt dit minimabeleid het “DNA” van de gemeente Beek door oog en zorg te hebben voor de meest kwetsbaren in de samenleving. Wanneer deze bovenwettelijke taken komen te vervallen, treedt een forse versobering op in de dienstverlening naar de meest kwetsbaren, ontstaat een isolement en het mijden van zorg, als ook het niet meer mee kunnen doen aan samenleving, waardoor (met name bij jongeren) structurele achterstanden ontstaan die moeilijk of niet meer in te halen zijn. Daarmee creëert een dergelijke besparing op korte termijn een (zo mogelijk) onherstelbare schade op lange termijn met alle maatschappelijke en financiële gevolgen. 5.

Gevolgen hiervan zijn onder andere verkeersonveilige situaties, imagoschade door verslechterd straatbeeld, wateroverlast, toename ongedierte, meer klachten en extra kosten voor de afhandeling daarvan. Doorberekening van uren ambtenaren naar projecten, alsmede de daartoe behorende overhead Volgens het BBV moeten de uren van ambtenaren die aan projecten werken worden doorbelast naar de betreffende projecten. Tevens mag de overhead, die op deze uren van toepassing is, worden doorbelast naar de investeringen. Het voordeel is dat de kosten van de salarissen van de betreffende ambtenaren over meerdere jaren (bij gebouwen zelfs 50 jaar) worden uitgesmeerd en zo (tijdelijk) meer ruimte in de begroting ontstaat. Het voorstel is dat deze kosten niet hoeven te worden geraamd in de investering zelf, maar wel jaarlijks kunnen worden meegenomen in de investering. De investering wordt dus begroot excl. de kosten van de ambtenaren in loondienst. Eventuele inhuur dient wel, als vanouds te worden meegenomen in de begrote kosten van de investering. Daarnaast treft u in de bijlage de terugkoppeling van de stand van zaken op door de raad ingediende en aangenomen moties bij de behandeling van de kaderbrief 2025.

Financiële overwegingen Voor de verdere financiële en inhoudelijke toelichting wordt verwezen naar de begroting zelf inclusief het bijbehorende projectenboek in Pepperflow (https://beek.begrotingsapp.nl).

Beslispunten 1. De programmabegroting 2025 en het bijbehorende projectenboek vast te stellen; 2. Kennis te nemen van de meerjarenbegroting 2026-2028; 3. Kennis te nemen van de terugkoppeling op de aangenomen moties bij de behandeling van de kaderbrief 2025; 4. De salariskosten van de uren van ambtenaren in loondienst, en de overhead van deze uren worden jaarlijks doorbelast naar de investeringen waaraan gewerkt wordt; 5. De investering zal worden begroot exclusief de kosten van de doorbelaste uren en overhead van ambtenaren in loondienst; 6. Afschaffen van de hondenbelasting.

Beek, BURGEMEESTER EN WETHOUDERS VAN BEEK,

Paul de Jonge

Christine van Basten-Boddin

Gemeentesecretaris (wnd.)

Burgemeester

Besluit Gemeenteraad

De raad van de gemeente Beek;

gezien het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 08-10-2024;

Besluit: 1. De programmabegroting 2025 en het bijbehorende projectenboek vast te stellen; 2. Kennis te nemen van de meerjarenbegroting 2026-2028; 3. Kennis te nemen van de terugkoppeling op de aangenomen moties bij de behandeling van de kaderbrief 2025; 4. De salariskosten van de uren van ambtenaren in loondienst, en de overhead van deze uren worden jaarlijks doorbelast naar de investeringen waaraan gewerkt wordt; 5. De investering zal worden begroot exclusief de kosten van de doorbelaste uren en overhead van ambtenaren in loondienst; 6. Afschaffen van de hondenbelasting.

Beek, 07-11-2024 GEMEENTERAAD,

Guliël Erven Raadsgriffier

Christine van Basten-Boddin Voorzitter