Voorstel Raad

*24vra00144* 24vra00144

Voorstel Gemeenteraad Datum B&W vergadering: Datum Raadsvergadering: Afdeling: Raadscie: Portefeuillehouder: Steller:

05-11-2024 19-12-2024 SAM CIEI Marcel Meurkens Nadine Buis

Onderwerp Zuid-Limburgs Beleidsplan Preventie en Handhaving Jeugd & Middelen 2025-2028 Korte inhoud Gemeenten zijn wettelijk verplicht, conform artikel 43a van de Alcoholwet, een preventie- en handhavingsplan vast te stellen. In het proces van totstandkoming van het preventie- en handhavingsplan zijn externe expertise partijen en belanghebbenden uit gemeenten meegenomen. Er hebben inmiddels twee dialogen plaatsgevonden. De eerste dialoog stond in het teken van het divergeren (breed ophalen) van informatie. De tweede dialoog stond geheel in het teken van het convergeren (concretiseren) van de informatie uit de eerste dialoog. Dit leidde tot draagvlak houdende ambities in het Zuid-Limburgs Beleidsplan Preventie en Handhaving Jeugd & Middelen 2025-2028. Onlangs heeft het college ingestemd met de focusverbreding naar middelengebruik én heeft de Adviesraad Sociaal Domein advies gegeven op het conceptbeleidsplan. Inmiddels zijn alle adviezen verzameld en verwerkt in het definitieve Zuid-Limburgs Beleidsplan Preventie en Handhaving Jeugd & Middelen 2025-2028 dat hierbij aan uw raad wordt voorgelegd. Aanleiding Gemeenten zijn verplicht in het kader van de Alcoholwet (artikel 43a) een preventie- en handhavingsplan op te stellen. De Alcoholwet heeft als doel om schadelijke gevolgen van alcoholgebruik tegen te gaan en alcohol gerelateerde overlast terug te dringen.

Deze wet valt onder de verantwoordelijkheid van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) en is daarmee primair een gezondheidswet, maar heeft nadrukkelijk raakvlakken met handhaving en veiligheid (overlast openbare ruimte). De regionale werkgroep Jeugd en Middelen is in 2023 gestart met het proces om te komen tot het ZuidLimburgs Beleidsplan Preventie en Handhaving Jeugd & Middelen 2025-2028. In januari 2024 heeft een eerste brainstormsessie plaatsgevonden, om te komen tot bovengenoemd beleidsplan. Bij deze sessie waren ca. 15 vertegenwoordigers van gemeenten en (zorg)instellingen aangesloten. Hier werd o.a. de samenhang van alcoholgebruik, drugsgebruik en roken/vapen besproken. Tevens werd het belang van een integrale aanpak om deze problematieken tegen te gaan benadrukt. Naar aanleiding van deze bijeenkomst is aan het college het beslispunt voorgelegd om in te stemmen met een focusverbreding van jeugd & alcohol naar jeugd- en middelengebruik (te weten: drugsgebruik, alcohol en roken/vapen). Het college heeft op 23 april 2024 besloten hiermee in te stemmen. In juni 2024 heeft een tweede brainstormsessie (SWOT-analyse) plaatsgevonden, waar diverse externe partijen bij zijn aangesloten. Denk hierbij aan gemeenten, Gemeentelijke Gezondheidsdienst (GGD) Zuid-Limburg, Mondriaan, Trajekt (o.a.

jongerenwerk), Maatwerk in Kinderopvang en Partners in Welzijn (MIK en PIW Groep), Regionale Interventie en Expertisecentrum (RIEC), politie, Het Alternatief (Halt) en Zorg- & Veiligheidshuizen. Vanuit deze SWOT-analyse zijn ambities geformuleerd die zijn opgenomen in het voorliggende beleidsplan.

Overwegingen Gemeenten zijn verplicht, conform artikel 43a van de Alcoholwet, om iedere vier jaar een Preventie- en Handhavingsplan alcohol vast te stellen. De Zuid-Limburgse gemeenten vinden het belangrijk om de gezondheid van inwoners te verbeteren door ‘gezond leven’ te stimuleren en te faciliteren. Een aandachtsgebied hierin is het voorkomen van middelengebruik bij jongeren in de leeftijd tot 18 jaar. Daarom hebben de 16 Zuid-Limburgse gemeenten de handen ineengeslagen om, net als het Regionaal Gezondheidsbeleid, een Zuid-Limburgs Beleidsplan Preventie en Handhaving Jeugd & Middelen 2025-2028 op te stellen. Zonder een Zuid-Limburgs Beleidsplan Preventie en Handhaving Jeugd & Middelen 2025-2028 is er geen basis voor een regionaal en lokaal uitvoeringsplan. Op basis van dit beleidsplan zal begin 2025 een Zuid-Limburgs uitvoeringsplan worden opgesteld. In dit uitvoeringsplan zal per deelambitie bepaald worden of uitvoering regionaal of lokaal wordt ingevuld. De resultaten van het Preventie- en Handhavingsplan Jeugd en Alcohol 2021-2024, het nalevingsonderzoek 2023, de jeugdmonitor 2023 van GGD Zuid-Limburg en twee dialogen met externe partijen en andere belanghebbenden vormen de basis voor het Preventie- en Handhavingsplan Jeugd & Middelen 2025-2028. De adviezen van alle Zuid-Limburgs adviesraden zijn verwerkt in het definitieve beleidsplan.

De ambitie van het Zuid-Limburgs Beleidsplan Preventie en Handhaving Jeugd & Middelen 2025 – 2028 is het middelengebruik bij jongeren onder de 18 jaar zo lang mogelijk voorkomen en het overmatig gebruik bij jongeren beperken. Om deze ambitie te realiseren, wordt als doel gesteld dat er in de periode 2025-2028 een positieve dalende trend zichtbaar is in alcohol- en middelengebruik. Om deze dalende trend te meten wordt gebruik gemaakt van de cijfers uit de GGD-monitor 2023 jongeren 12-18 jaar, in vergelijking met de nog uit te voeren GGD-monitor in 2027 (gezondheidsatlaszl.nl). Om de hoofdambitie te bereiken hebben is samen met professionals (met expertise op het gebied van middelengebruik) de strategie voor de komende beleidsperiode bepaald. Deze strategie is vertaald in deelambities: • Gebruikers van middelengebruik zijn zich bewust van de (gezondheids-)risico’s en schadelijke gevolgen van middelengebruik op jongeren en hun (sociale) omgeving. • Zwaardere zorg wordt voorkomen door in te zetten op eigen regie van de inwoner, vroegsignalering door de sociale omgeving en advies en ondersteuning van professionals. • Gemeenten dragen gezamenlijk dezelfde boodschap uit, namelijk; (overmatig) middelengebruik heeft negatieve invloed op jongeren onder de 18 jaar en onder de 18 jaar is het gebruik ervan niet toegestaan.

• Sport- en jeugdverenigingen hanteren een middelenbeleid (roken en drugs) en verantwoord alcoholbeleid. • De de-normalisatie van middelengebruik wordt gerealiseerd door in te zetten op effectieve preventie interventies. • Gezamenlijk zetten gemeenten in op risico gestuurde naleving/handhaving en de de-normalisatie van middelengebruik. • Gemeenten passen regionaal een uniform beleid toe op het gebied van handhaving van middelengebruik. Bijgaand treft u het Zuid-Limburgs Beleidsplan Preventie en Handhaving Jeugd & Middelen 2025-2028. In 2025 wordt er gewerkt aan een uitvoeringsplan waarin de monitoring, evaluatie, inwonersparticipatie en concrete interventies nader worden toegelicht.

Financiële overwegingen Op basis van dit beleidsplan zal begin 2025 een Zuid-Limburgs uitvoeringsplan worden opgesteld. In dit uitvoeringsplan zal per deelambitie bepaald worden of uitvoering regionaal of lokaal wordt ingevuld.

-3-

Hierbij wordt steeds bekeken op welke manier de meeste impact gerealiseerd kan worden. Daarom is ervoor gekozen geen financiële consequenties op te nemen. Het streven is om het uitvoeringsplan zo op te stellen dat realisatie van het uitvoeringsplan past binnen de reguliere middelen die de 16 ZuidLimburgse gemeenten reeds inzetten. In 2025 kan aanvullend beroep gedaan worden op het GALA budget voor Opgroeien in een Kansrijke Omgeving & Vroegsignalering Alcoholproblematiek. Eind 2025 zal bij de tussentijdse evaluatie bekeken worden welke financiële mogelijkheden er dan zijn. Communicatie Betrokken partners bij het proces om te komen tot het Zuid-Limburgs beleidsplan Preventie en Handhaving Jeugd & Middelen 2025-2028: 16 Zuid-Limburgse gemeenten (vertegenwoordiging door 8 gemeenten), RIEC, Politie, Welzijnswerk Trajekt, Mondriaan, Halt en GGD Zuid-Limburg. Vanzelfsprekend is de adviesraad van iedere Zuid-Limburgse gemeente betrokken bij het proces. Zij worden, net als de doelgroep en betrokkenen van het beleidsplan, bij het opstellen van het uitvoeringsplan betrokken.

Bijlage 1. Zuid-Limburgs Beleidsplan Preventie en Handhaving Jeugd & Middelen 2025-2028.

Beslispunten Instemmen met het Zuid-Limburgs beleidsplan Preventie en Handhaving Jeugd & Middelen 2025-2028 Beek, BURGEMEESTER EN WETHOUDERS VAN BEEK,

Paul de Jonge Gemeentesecretaris

Christine van Basten-Boddin Burgemeester

Besluit Gemeenteraad

De raad van de gemeente Beek;

gezien het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 05-11-2024;

Besluit: in te stemmen met het Zuid-Limburgs beleidsplan Preventie en Handhaving Jeugd & Middelen 20252028.

Beek, 19-12-2024 GEMEENTERAAD,

Guliël Erven Raadsgriffier

Christine van Basten-Boddin Voorzitter