Uitvoeringsprogramma VTH 2026

Uitvoeringsprogramma Vergunningverlening, Toezicht & Handhaving 2026

Datum: februari 2026 Gemeente Beek Raadhuisstraat 9 6191 KA Beek T 046 – 43 89 222

1

-2-

Inhoudsopgave

Inhoudsopgave

2

Inleiding

3

Omgevingsanalyse

4

Kerntaken

9

Doelen

10

Organisatie

17

Monitoring

19

Bijlage 1

Risicoanalyse

21

Bijlage 2

Toezichttaken

24

Bijlage 3

Taken & uren VTH

25

Bijlage 4

Handreiking toezicht & handhaving onder de Wkb

28

Bijlage 5

Werkprogramma

29

2

-3-

Inleiding Waarom een uitvoeringsprogramma?

Leeswijzer

Vanuit het Omgevingsbesluit (art. 13.8) moet jaarlijks een uitvoeringsprogramma VTH worden opgesteld, waarin de in het programmajaar uit te voeren activiteiten zijn opgenomen voor de taken op het gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving (VTH). In het uitvoeringsprogramma wordt daarnaast de inzet van mensen en middelen gekoppeld aan de uit te voeren activiteiten.

Het uitvoeringsprogramma is opgebouwd uit verschillende hoofdstukken. In het eerste hoofdstuk Omgevingsanalyse wordt de omgeving waarin de VTH-taken moeten worden uitgevoerd in kaart gebracht, aan de hand van de gebiedsanalyse, actuele ontwikkelingen en de risicoanalyse. Onder Taken worden de wettelijke en overige taken beschreven. Vervolgens wordt een beeld gegeven van de Organisatie van de VTH-taken in de organisatie en de daarvoor relevante samenwerkingen met externe partijen.

Het integrale uitvoeringsprogramma wordt opgezet aan de hand van de probleem- en risicoanalyse, die is opgenomen als bijlage 1 en voorziet in concrete doelstellingen en acties voor de beleidsvelden ruimtelijke ordening, vergunningen & toezicht, handhaving, APV en brandveiligheid (VRZL).* Het Uitvoeringsprogramma VTH wordt jaarlijks door het college van burgemeester en wethouders vastgesteld en ter kennisname gebracht van de gemeenteraad via de commissie GGZ.

In het hoofdstuk Doelen wordt ingegaan op de doelstellingen voor het uitvoeringsjaar 2026 en de daarvoor benodigde acties. Tevens wordt hier de koppeling gemaakt tussen de strategische- en beleidsdoelen en de interne werkprocessen en wordt inzicht gegeven in de risico’s van gemaakte keuzes. Het uitvoeringsprogramma wordt afgesloten met het hoofdstuk Monitoring, waarin wordt aangegeven op welke wijze de uitvoering wordt geborgd en geëvalueerd.

3

-4-

Omgevingsanalyse Gebiedsanalyse Kenmerken van Beek De gemeente Beek is met een oppervlakte van 21,59km2 een relatief kleine gemeente met ongeveer 16.000 inwoners. De gemeente wordt gevormd door de kernen Beek, Neerbeek, Spaubeek, Genhout, Geverik en Kelmond. Hoewel de verstedelijking in de kernen duidelijk zichtbaar is, heeft het buitengebied van Beek nog altijd het landelijk karakter weten te behouden. Dwars door de gemeente loopt de Keutelbeek, die ontspringt in Kelmond en over een lengte van ongeveer 7 kilometer naar de Geleenbeek stroomt.

De omgeving van Beek De gemeente wordt omringd door zowel landelijk gebied, stedelijk gebied alsmede industrieel gebied. Aan de noordzijde van de gemeente Beek ligt autosnelweg A76 en de gemeente Sittard-Geleen met het industriecomplex Chemelot. Aan de oostzijde het heuvelland en de gemeente Beekdaelen. Aan de zuidzijde de luchthaven Maastricht - Aachen Airport (vliegveld Beek) en de gemeente Meerssen. Aan de westzijde autosnelweg A2, de spoorweg Maastricht - Sittard, het NS- station Beek - Elsloo en de gemeente Stein.

Ondernemend Beek Beek heeft vele voorzieningen, zoals winkelcentra, supermarkten, cafés, restaurants en sportvoorzieningen. Naast het dorpscentrum Beek ligt, op het bedrijventerrein Beekerhoek, het overdekte winkelcentrum Makado waar grotere winkelketens zijn gevestigd, naast vele andere winkels en restaurants, die jaarlijks vele bezoekers trekt. Beek heeft verder relatief veel bedrijvigheid op de bedrijventerreinen Aviation Valley, Technoport Europe (TPE) en Beekerhoek.

4

-5-

Omgevingsanalyse Gebiedsanalyse - vervolg Bebouwing in Beek De gemeente heeft zowel dorpse kenmerken: smalle straatjes met oude boerderijen, als stedelijke kenmerken: drukke verkeerswegen, hoogbouw en bedrijfsgebouwen. Beek is verder rijk aan diverse historische kerken, kapellen en enkele indrukwekkende boerderijen. In Beek is relatief veel hoogbouw aanwezig in de vorm van flats en appartementengebouwen.

Natuur & Landschap in Beek Beek heeft ‘het beste van twee werelden’: naast de stedelijke kwaliteiten, worden ook de landelijke kwaliteiten gekoesterd. In Beek grenzen de kernen aan de natuur van het buitengebied. De aanwezige landschapstypen lopen door over de gemeentegrenzen. De onderliggende landschapscultuur kent een fundamenteel ruimtelijk contrast: dichte bebouwing en dichtbegroeide groene dalen, terwijl het aanwezige plateau gekenmerkt wordt door openheid en weidse vergezichten, zowel op land als op stad. In het landschap wordt veelal nog gebruikt gemaakt van agrarische gronden.

Erfgoed & Archeologie Binnen de gemeente Beek bevinden zich 54 Rijksmonumenten, waaronder de kerkgebouwen in Beek, Genhout, Spaubeek en Neerbeek de kapel in Geverik en de Sint-Annakapel in Spaubeek. De gemeentelijke monumentenlijst bestaat momenteel uit twee objecten: de Onze Lieve Vrouwe van de Wonderdadige Medaille kapel (ook wel Mariakapel) en het Openluchttheater Spaubeek. Beek kent daarnaast gebieden die, volgens de Archeologische advieskaart hoge of zeer hoge archeologische verwachtingswaarde hebben.

5

-6-

Omgevingsanalyse Actualiteiten en ontwikkelingen Bouwen met een kwaliteitsborger

Omgevingswet

Ondermijning

Vanaf 1 januari 2024 is het verplicht om een kwaliteitsborger in te schakelen voor het realiseren van gebouwen in gevolgklasse 1 – nieuwbouw. De kwaliteitsborger is verantwoordelijk voor de taak die voorheen bij de gemeente was belegd: toetsen en toezicht op de technische kwaliteit van een bouwwerk. Door deze wijziging, is de rol van de gemeente veranderd. De gemeente houdt in bepaalde mate toezicht op het correct uitvoeren van de werkzaamheden van de kwaliteitsborger. De gemeente blijft bevoegd gezag en wordt daarnaast geacht in actie te komen (handhaving) wanneer is gebleken dat een bouw niet aan de technische vereisten kan voldoen.

De Omgevingswet is per 1 januari 2024 in werking getreden. Inmiddels is voor gemeenten goed inzichtelijk geworden wat van hen verwacht wordt, vanuit de gewijzigde systematiek van deze wetgeving.

In het kader van de gemeentelijke taken op het gebied van ondermijning, is BIBOB een belangrijk onderwerp. In de ideale situatie worden aanvragen om een omgevingsvergunning standaard gecheckt op financiële rechtmatigheid. In de praktijk is dit omslachtig en niet noodzakelijk bij alle aanvragen.

In 2025 is het proces met bouwen onder kwaliteitsborging landelijk, langzaam op gang gekomen. Ook in Beek zien we ontwikkelingen op dit gebied. Voor 2026 wordt hier uitvoering van de eerste projecten onder kwaliteitsborging verwacht.

Ook eventuele oneffenheden in de wetgeving worden inmiddels goed zichtbaar. Dit leidt tot diverse aanpassingen in de regelgeving, zowel op nationaal als regionaal niveau. Zo werden de Wet en de regelingen (Bbl, Bkl, Bal, Omgevingsregeling) in 2025 gewijzigd en staan er aanvullende wijzigingen in 2026 op de planning. Hiermee wordt de nieuwe wetgeving en daarmee ook de werkwijze verder gefinetuned.

Het BIBOB-beleid van de gemeente Beek, dat werd vastgesteld in 2024, biedt wel voldoende handvaten om een aanvraag om omgevingsvergunning aan een BIBOB-onderzoek te onderwerpen, indien daarvoor voldoende reden is (risicoactiviteiten).

Vanuit de integrale benadering van initiatieven en vraagstukken wordt meer en meer afstemming gezocht met andere bevoegde gezagen en adviesorganen. Ook dit proces krijgt steeds meer solide vorm, maar vereist nog altijd voldoende aandacht om te perfectioneren. 6

-7-

Omgevingsanalyse Actualiteiten en ontwikkelingen - vervolg Wonen Landelijk gezien, maar zeker ook in de gemeente Beek bestaat een sterke behoefte aan het uitbreiden van het aantal woningen. Het gaat om woningen die bestemd zijn voor elke doelgroep (ouderen, starters, enz.) Binnen de gemeente is in 2025 gewerkt aan het Programma Woningbouw, dat inzet op de verwezenlijking van de woningbehoefte. Op termijn zal dit ook leiden tot een toename aan aanvragen om omgevingsvergunningen. Het Masterplan Wonen is vastgesteld in 2025. Naar verwachting zal het effect daarvan in 2026 geleidelijk zichtbaar worden. Naast de interne ontwikkelingen op het gebied van wonen, loopt op landelijk politiek niveau nog steeds het programma STOER, dat inzet op het stimuleren van de realisatie van meer woningen. Ondanks de politieke situatie, wordt dit programma wel tot uitvoering gebracht en komen er naar verwachting in juli 2026 wijzigingen in de regelgeving, waarmee procedures rondom woningbouw vereenvoudigd en versneld moeten worden.

Arbeidsmigranten Het huisvesten van arbeidsmigranten is de laatste jaren een actueel thema. Waar deze groep inwoners voorheen voornamelijk in vakantieparken werd gehuisvest, zien we tegenwoordig steeds vaker huisvesting van arbeidsmigranten in reguliere woningen of voormalige horeca/bedrijfspanden. Het huisvesten van arbeidsmigranten is in veel gevallen niet rechtstreeks toegestaan binnen de geldende bestemming. Voor de gemeente heeft dit tot gevolg dat taken uit voortkomen voor zowel vergunningverlening, toezicht en handhaving. Naast de taken voor het reguleren van deze ontwikkeling, liggen er taken voor toezicht en handhaving op het gebied van (mogelijke) overlast van de huisvesting van deze doelgroep. Met name toezicht op brandveiligheid van panden waar arbeidsmigranten zijn gehuisvest, staat op de agenda voor de gemeente Beek.

Klimaat & Duurzaamheid Vanuit de gemeente Beek wordt geïnvesteerd in de verduurzaming van onze bebouwde omgeving en wordt toegewerkt naar een klimaat adaptief niveau. Dat vertaald zich onder meer in een actieve advisering aan burgers over de mogelijkheden tot verduurzamen van hun panden. Met diverse subsidiemogelijkheden wordt de burger aangezet tot het uitvoeren van duurzame maatregelen. Niet in alle gevallen zijn de te nemen maatregelen vergunningsvrij. Eveneens is men zich er niet in alle gevallen van bewust dan men mogelijk toestemming van de gemeente nodig heeft voor het treffen van duurzame maatregelen. De totstandkoming van duurzame maatregelen bij panden, heeft daardoor invloed op de taken van VTH.

7

-8-

Omgevingsanalyse Risicoanalyse Voor alle relevante activiteiten die in het kader van het Omgevingsrecht worden uitgevoerd, is een risico- inschatting (analyse) gemaakt. Dit risico is bepaald volgens een vaste methodiek, waarbij verschillende beoordelingscriteria in acht zijn genomen, te weten: - Veiligheid & gezondheid - Leefbaarheid & duurzaamheid - Financiële & economische impact - Bestuurlijk imago & maatschappelijke impact

Risicosturing wil ook zeggen dat sommige onderdelen van aanvragen of meldingen intensiever en andere onderdelen juist minder uitgebreid worden gecontroleerd. Hieraan zijn beperkingen verbonden (verschillend per wetgevingskader). Het laagste niveau van toetsing is de controle op aanwezigheid van alle van belang zijnde stukken en een marginale toets op de adequaatheid van de geleverde informatie (vergunningverlening en of toezicht is dan op aannemelijkheid). Het hoogste niveau van toetsing bestaat uit een integrale toets op alle aspecten.

De score is bepaald door voor elk criterium een inschatting te maken van het effect van slecht naleefgedrag op deze criteria. Het gemiddelde van deze vijf scores is het gemiddelde effect van slecht naleefgedrag. Omdat voor sommige activiteiten vaker sprake is van overtredingen en dus de kans op slecht naleefgedrag groter is, wordt ook deze kans meegenomen in de risicoanalyse.

De risico’s moeten beheersbaar en controleerbaar zijn. Het vaststellen van de aspecten en de diepgang waarop een vergunningsaanvraag/melding en of toezicht dient te worden uitgevoerd en het vastleggen daarvan in protocollen maken die risico’s beheersbaar en controleerbaar. Middels beleid, protocollen en checklisten wordt e.e.a. bestuurlijk vastgesteld en worden interne risico’s afgedekt.

De risicoanalyse is opgenomen als bijlage 1

8

-9-

Kerntaken Vergunningverlening, toezicht & handhaving De VTH-werkzaamheden van de gemeente bestaan uit vergunningverlening, controle/toezicht/handhaving en andere taken, zoals afhandelen klachten van inwoners en bedrijven, controle illegale bouw, werkzaamheden als gevolg van de Wet BAG, advies in het kader van de Alcoholwet, controle gebruik percelen en gebouwen, beheer diverse applicaties, verzamelen CBS-gegevens, advies bij projecten, controle evenementen, inzet calamiteiten, uitvoering APV-vergunningverlening, meldingen activiteiten milieubeheer of brandveilig gebruik, et cetera. De VTH-taken zijn vastgelegd in een aantal wetten en regels. Gemeenten moeten bij het uitvoeren van deze taken voldoen aan de door de Rijksoverheid en gemeenteraad vastgestelde minimale kwaliteitscriteria (Kwaliteitscriteria versie 2.3). Onderstaand een (niet limitatieve) opsomming van de betreffende wetten, regels en verordeningen: - Omgevingswet en bijbehorende AMvB’s - Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) - Woningwet - Algemene Plaatselijke Verordening (APV) - Alcoholwet - Hennepconvenant

Bouw- en woningtoezicht (BWT) voert in de dagelijkse praktijk taken uit gericht op onder andere: - De (ver-)bouw van projectmatige en particuliere woningbouw - Het achterstallig onderhoud van bouwwerken en percelen - Leegstand van gebouwen - Het illegaal gebruik van bouwwerken en/of percelen - Controle evenementen - Inzet calamiteiten - Afhandeling klachten - Risicobronnen: brand- en constructieve veiligheid - Registratie ISOR in het REV (register externe veiligheid) met risicobronnen explosie, instorting, brand en giftige stoffen - Alcoholwet inrichtingseisen Ruimtelijke Ordening voert in de dagelijkse praktijk taken uit gericht op onder andere: - Beoordeling gebruik en effecten omgeving - Toets op stedenbouwkundige uitgangspunten - Et cetera De afdeling BMO voert in de dagelijkse praktijk taken uit gericht op onder andere: - Uitvoering APV- vergunningen - Uitvoering Alcoholwet - Handhaving 9

- 10 -

Doelen Uitvoering geven aan wettelijke taken Vergunningverlening Iedere aanvraag omgevingsvergunning wordt gestructureerd behandeld. Het proces is vertaald naar zaaktypen in Rx.Mission (VTH-systeem). Het systeem borgt ook de termijnbewaking. We hanteren de volgende uitgangspunten bij behandeling van iedere aanvraag: - We sturen op volledigheid, vroeg in het proces - We beogen snelle, interne advisering van afhankelijke disciplines - Eventuele belemmeringen worden oplossingsgericht benaderd en aangepakt - We communiceren zoveel en helder mogelijk met inwoners - We steven naar het doorlopen van het proces binnen de wettelijke behandeltermijn van 8 weken - Verlengen van de behandeltermijn doen we enkel bij noodzaak en in goed overleg met de aanvrager - We zorgen daarnaast voor rechtszekerheid voor inwoners en ondernemers - We stellen nut en noodzaak centraal

Om inwoners niet in een vroeg/verkennend stadium te belasten met een volledig te doorlopen procedure, bieden we de mogelijkheid om richting te bepalen via een informatieverzoek. Een informatieverzoek geeft binnen 2 tot 5 werkdagen antwoord op eenvoudige vragen zoals vergunningplichten of maximale bebouwingsoppervlakte op locaties. We verwachten in 2026 de volgende aantallen aanvragen te behandelen:

Technische bouwactiviteit Omgevingsplanactiviteit bouwen en/of gebruik Omgevingsplanactiviteit anders dan bouwen en/of gebruik Buitenplanse omgevingsplanactiviteit

41 60 15 30

We verwachten daarnaast in 2026 de volgende hoeveelheid concept- en informatieverzoeken te behandelen:

Conceptverzoeken Informatieverzoeken

60 120

Een omgevingsvergunningaanvraag kan vooraf gegaan worden door een conceptverzoek. We hanteren in dat geval dezelfde uitgangspunten. Een conceptverzoek kent een maximale (niet wettelijke) behandeltijd van 12 weken.

10

- 11 -

Doelen Uitvoering geven aan wettelijke taken - vervolg Ruimtelijke ordening Omgevingsvisie Na inwerkingtreding van de Omgevingswet hebben gemeenten 3 jaar tijd om te komen tot een vastgestelde Omgevingsvisie. Dit betekent dat de visie vóór 1 januari 2027 moet zijn vastgesteld. Nadat eerst een visie op het Buitengebied is opgesteld en de ontwikkeling rondom de daadwerkelijke inwerkingtreding van de Omgevingswet is afgewacht, is in 2024 het aanbestedingstraject gestart en begin 2026 opdracht gegeven aan een extern bureau voor de ontwikkeling van een Omgevingsvisie. Uitgangspunt is dat in de omgevingsvisie een richting en doorkijk wordt gegeven naar 2040. Het jaar 2026 zal in het teken staan van participatie en ontwikkeling, gericht op vaststelling van de omgevingsvisie voor de komende gemeenteraadsverkiezingen in maart 2026. Transitie naar omgevingsplan Voor het vaststellen van een gebiedsdekkend omgevingsplan heeft de gemeente tot 2032 tijd gekregen. Tot dat moment beschikt de gemeente over het van rechtswege geldende omgevingsplan, bestaande uit alle vigerende bestemmingsplannen en (relevante) lokale verordeningen.

De totstandkoming van het omgevingsplan is ondanks de ruime termijn urgent, onder meer omdat het opstellen van ruimtelijke plannen in de vorm van een bestemmingsplan na inwerkingtreding van de Omgevingswet niet meer mogelijk is en ruimtelijke initiatieven in de vorm van (gebieds-)ontwikkelingen zich wel zullen

blijven aandienen. Een omgevingsvergunning voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit zal daarbij mogelijk niet altijd een geschikt alternatief zijn. Het opstellen van het omgevingsplan is een complexe opgave. Daartoe is door de gemeente in 2023 is een plan van aanpak opgesteld voor de transitie van het omgevingsplan vastgesteld, waarna is gestart met de pilot Omgevingsplan Neerbeek. Het doorlopen van de pilot en het uitvoering geven aan het transitieplan is een arbeidsintensief proces. De werkzaamheden die hier mee gemoeid zijn vragen een grote ambtelijke inzet. Deze inzet kan niet volledig binnen de bestaande formatie worden vrijgespeeld. Om die reden wordt hiervoor tijdelijke projectcapaciteit ingezet. Doestelling van de pilot is niet alleen om te komen tot een regeling voor dit gebied, maar vooral ook om te komen tot én een basisstructuur en systematiek voor het Omgevingsplan én een keuze en uitwerking van de samenwerkingsvorm tussen gemeente, adviesbureaus en initiatiefnemers. En verder is ook kennis en ervaring opdoen met de plansoftware en het DSO, die beide nog niet volledig zijn uitontwikkeld, doelstelling van de pilot. De pilot is in tijd uitgelopen, maar de verwachting is dat deze in 2026 afgerond kan worden.

11

- 12 -

Doelen Uitvoering geven aan wettelijke taken - vervolg Ruimtelijke ordening Omgevingsvisie De Omgevingswet verplicht gemeenten om vóór 1 januari 2027 een omgevingsvisie vast te stellen. Het jaar 2026 zal in het teken staan van de vertaling van de vastgestelde Koers op Hoofdlijnen naar een ontwerp Omgevingsvisie en het doorlopen van het vaststellingstraject. Afgesproken is om het vaststellingstraject te laten plaatsvinden in de nieuwe collegeperiode.

gemeente, adviesbureaus en initiatiefnemers. En verder is ook kennis en ervaring opdoen met de plansoftware en het DSO, die beide nog niet volledig zijn uitontwikkeld, doelstelling van de pilot. De pilot is in tijd uitgelopen, maar de verwachting is dat deze in 2026 afgerond kan worden.

Transitie naar omgevingsplan Voor het vaststellen van een gebiedsdekkend omgevingsplan heeft de gemeente tot 2032 tijd gekregen. Tot dat moment beschikt de gemeente over het van rechtswege geldende omgevingsplan, bestaande uit alle vigerende bestemmingsplannen en (relevante) lokale verordeningen. De totstandkoming van het omgevingsplan is ondanks de ruime termijn urgent, onder meer omdat verleende BOPA’s, TAM-IMRO-plannen en ook transitiehoofdstukken uiteindelijk ingepast moeten worden in het omgevingsplan. Dit is extra werk en dat dient waar mogelijk zoveel als mogelijk voorkomen moet worden. Het opstellen van het omgevingsplan is een complexe opgave. Daartoe is door de gemeente in 2023 is een plan van aanpak opgesteld voor de transitie van het omgevingsplan vastgesteld, waarna is gestart met de pilot Omgevingsplan Neerbeek. Doestelling van de pilot is niet alleen om te komen tot een regeling voor dit gebied, maar vooral ook om te komen tot én een basisstructuur en systematiek voor het Omgevingsplan én een keuze en uitwerking van de samenwerkingsvorm tussen 12

- 13 -

Doelen Uitvoering geven aan wettelijke taken - vervolg Ruimtelijke ordening Naast de ontwikkeling van de Omgevingsvisie en de Pilot Omgevingsplan blijven we ook aan de slag met de reguliere taken op het gebied van ruimtelijke ordening. Diverse gemeentelijke en particuliere initiatieven worden ondersteund middels BOPA’s en TAM-IMRO procedures. We verwachten in 2026 de volgende aantallen ruimtelijke procedures te doorlopen: TAM IMRO procedures 5 BOPA’s (zie kader vergunningverlening) 30 Parallel aan genoemde werkzaamheden wordt, samen met de gemeenten SittardGeleen en Stein en de Provincie Limburg, gewerkt aan een wijziging van het omgevingsplan voor Chemelot en de haven Stein inclusief het invloedsgebied. Dat invloedsgebied ligt ook over de gemeente Beek. Vanwege de noodzakelijke volgtijdelijkheid van omgevingsplanwijzigingen is de verwachting dat deze medio 2026 in procedure kan worden genomen. Tenslotte kan worden opgemerkt dat in 2026 de omgevingsplanwijziging die er op gericht is om een nieuwe bebouwingscontour houtkap planologisch vast te leggen in procedure zal worden genomen.

Door deze ontwikkelingen – de totstandkoming van een nieuw gebieddekkend omgevingsplan, parallelle wijzigingen waaronder het deelomgevingsplan Chemelot, lopende TAM-bestemmingsplanprocedures, nieuwe Transitiehoofdstukken en de wettelijke verplichting om BOPA’s in te passen – wordt de inhoud van de nieuwe taak planbeheer alsook het belang daarvan, in 2026 nog inzichtelijker. Uiteraard worden ook in 2026 provinciale- en landelijke beleidsontwikkelingen gevolgd en wordt hier zo nodig op ingespeeld. Voorbeelden van zaken die nauwlettend worden gevolgd zijn de aanscherping van de POVI, de ontwikkeling van de provinciale Omgevingsverordening en de landelijke Nota Ruimte.

13

- 14 -

Doelen Uitvoering geven aan wettelijke taken - vervolg Bouwen onder kwaliteitsborging Voor nieuwbouw onder Gevolgklasse 1 is de inzet van een kwaliteitsborger verplicht. Verantwoordelijkheid hiervoor ligt bij inwoners zelf. Vanuit de gemeente informeren we zoveel als mogelijk over de verplichting van inwoners om de kwaliteitsborger in te schakelen.

In bijlage 4 bij dit uitvoeringsprogramma is de Handreiking toezicht & handhaving onder de Wkb opgenomen. Deze handreiking wordt specifiek aan het uitvoeringsprogramma gekoppeld om de gemeente gedurende de eerste jaren onder de Wkb richting te geven bij situaties die niet verlopen zoals het vanuit de Wkb bedoeld is.

Het indienen van een bouwmelding is vereist bij bouwen met een kwaliteitsborger, evenals het indienen van een start- en gereedmelding. Voor het indienen van de meldingen gelden de volgende termijnen:

Meldingen Voor het slopen met meer dan 10m3 sloopafval en voor het slopen/verwijderen van asbest is een sloopmelding vereist. Voor het behandelen van een sloopmelding is de wettelijke termijn 4 weken. Bij het slopen/verwijderen van asbest treedt de Omgevingsdienst Zuid-Limburg op als adviseur.

Bouwmelding Startmelding Gereedmelding

4 weken voor start werkzaamheden 2 dagen voor start werkzaamheden 2 dagen na afronden werkzaamheden

Voor het brandveilig gebruiken van bouwwerken is een melding vereist. De Veiligheidsregio Zuid Limburg treedt hierbij op als adviseur.

De gemeente dient al deze meldingen te controleren op volledigheid, binnen de termijn die daarvoor geldt. Een melding die niet volledig is, wordt geacht niet te zijn gedaan. Dit is van groot belang voor de uitvoerbaarheid van de werkzaamheden en daarmee voor inwoners. We zetten ons daarom in om iedere melding binnen de geldende termijn schriftelijk te beantwoorden.

We zetten ons in om iedere melding binnen de wettelijke termijn van 4 weken te voorzien van een schriftelijke reactie, ook als daarvoor advies nodig is van de Omgevingsdienst Zuid Limburg of de Veiligheidsregio Zuid Limburg. We verwachten in 2026 de volgende aantallen van deze meldingen te behandelen:

We verwachten in 2026 de volgende aantallen meldingen te behandelen:

Bouwmeldingen Startmeldingen Gereedmeldingen

3 4 2

Sloopmeldingen - asbest Sloopmeldingen – 10m3 sloopafval Melding brandveilig gebruik

75 1 10

14

- 15 -

Doelen Uitvoering geven aan wettelijke taken - vervolg Toezicht Prioritering is bepalend voor de mate waarin toezicht wordt gehouden en dient zich vooral te richten op de zaken met de meeste risico’s en daar waar het naleefgedrag te wensen over laat. Prioritering vindt plaats op basis van de risicoanalyse. Tot de uitvoerende taken van toezicht behoren, naast het vergunning gericht toezicht: - Toezicht op bestaande gebouwvoorraad - Toezicht n.a.v. handhavingsverzoeken - Toezicht op evenementen - Algemeen toezicht, zoals opsporen van illegaal gebruik (incl. ondermijning) of bouwwerken

Vergunning gericht toezicht Met vergunning gericht toezicht bedoelen we iedere vorm van toezicht die voortkomt uit een verleende vergunning of geaccepteerde melding, waaronder: - Toezicht op sloopmeldingen - Toezicht op brandveilig gebruik van bouwwerken Ook hier maken we de afweging om al dan niet toezicht te houden, op basis van de risicoanalyse. Toezicht op het brandveilig gebruik van bouwwerken, doen we in samenwerking met de Veiligheidsregio Zuid-Limburg. De laatste jaren heeft het toezicht op brandveilig gebruik, door andere prioriteiten in mindere mate dan gewenst plaatsgevonden. We maken in 2026 een start met de inhaalslag op dit gebied en zullen daardoor meer accent op deze toezichtcontroles leggen.

We verwachten in 2026 de volgende aantallen toezichtcontroles uit te voeren:

Toezicht n.a.v. handhavingsverzoeken Toezicht op bestaande gebouwvoorraad Toezicht op evenementen Overige toezicht

25 2 5 15

De daadwerkelijke inzet van het juridische bestuurlijke handhavingsinstrumentarium is functioneel gescheiden van de afdeling Ruimte en is belegd bij de afdeling BMO. Daarmee zijn toezicht, controle en legalisatie ambtelijk en bestuurlijk gescheiden van de inzet van het bestuurlijke handhavingsinstrumentarium.

Toezicht op het uitvoeren van asbestverwijdering wordt gedaan door de Omgevingsdienst Zuid-Limburg. We verwachten in 2026 de volgende aantallen vergunning gerichte toezichtcontroles:

Toezicht op verleende omgevingsvergunningen Toezicht op sloopmeldingen (geen asbest) Toezicht op brandveilig gebruik

65 2 90

15

- 16 -

Doelen Uitvoering geven aan wettelijke taken - vervolg Toezicht op vergunningsvrij bouwen Uitzondering is het toezicht op vergunningsvrij bouwen. Hierop houden we bewust geen toezicht. Dat is in lijn met de gedachtegang rondom de Omgevingswet en de behoefte vanuit de overheid om meer los te laten, ongeacht het risico dat een dergelijk bouwwerk in strijd kan zijn met het omgevingsplan, het BBL of de welstandsnota. We hanteren wel het zogenaamde piepsysteem: we komen in actie bij klachten of meldingen over vergunningsvrije bouwwerken die niet voldoen aan de regelgeving.

Klachten & meldingen Inwoners, bedrijven en instellingen dienen jaarlijks bij de gemeente klachten en/of meldingen in met betrekking tot onder andere bouw, sloop, brandveiligheid en gebruik. Het gaat om gemiddeld Afhankelijk van de aard van de klacht wordt bezien of en welke toezichthouder wordt ingezet. Een klacht met betrekking tot brandveiligheid vraagt andere kennis en kunde dan een klacht over sloop of geur. Doch in beginsel zijn controle/toezicht op locatie zoveel mogelijk integraal.

We verwachten in 2026 het volgende aantal toezichtcontroles op vergunningsvrije bouwwerken:

Vergunningsvrije bouwwerken

15

We verwachten in 2026 het volgende aantal toezichtcontroles op basis van klachten & meldingen:

Klachten & meldingen bouwactiviteiten Klachten & meldingen brandveiligheid Klachten & meldingen sloopactiviteiten

20 2 2

In Bijlage 2 hebben we de toezichttaken inhoudelijk omschreven 16

- 17 -

Organisatie Personele organisatie Vergunningverlening, Toezicht & Handhaving Formatie Voor de uitvoering van de vergunnings- en toezichtstaken die in dit uitvoeringsprogramma zijn opgenomen is binnen de gemeente Beek formatie ingericht. Hoewel het takenpakket vaak breder is dan de (wettelijke) VTH-taken zoals casemanagement/vergunningverlening bouwen, toezicht bouwen, behandeling juridische aspecten vergunningverlening, bouwfysica, brandveiligheid, constructieve veiligheid, sloop (niet zijnde inrichtingen) en handhavingstaken, zijn de taken in basis ondergebracht bij de volgende formaties →

In bijlage 3 is een gespecificeerde taak- en urenverdeling opgenomen Financieel De VTH-taken zijn geborgd in de begroting, middels de volgende posten: Personele middelen Uitvoeringsbudget V&T Uitvoeringsbudget RO Projectmiddelen pilot Omgevingsplan Reserve ruimtelijke plannen

€ 1.062.000,00 € 7.000,00 € 11.000,00 € 400.000,00 € 83.000,00

17

- 18 -

Organisatie Samenwerking Omgevingsdienst Zuid-Limburg (ODZL) De wettelijke basistaken op het gebied van Milieu zijn door de gemeente Beek uitbesteed aan de ODZL. Vanuit de ODZL worden deze taken volgens hun eigen uitvoeringsprogramma opgepakt. De gemeente blijft echter bevoegd gezag en daarmee verantwoordelijk voor de uitvoering van deze taken. De taken zijn daarom vastgelegd in het Werkprogramma 2026 gemeente Beek (bijlage 5). Naast de uitvoering van Milieutaken, blijft de ODZL ook adviseur op het gebied van vergunningverlening voor aanvragen anders dan milieu-aanvragen.

Veiligheidsregio (VRZL) De veiligheidsregio Zuid-Limburg (o.a. brandweer) treedt op als adviseur bij aanvragen omgevingsvergunning waarin specialistisch brandveiligheidsadvies vereist is en bij beoordeling van de meldingen brandveilig gebruik binnen de gemeente Beek. Vanuit de VRZL wordt ook advies gegeven over externe veiligheid en bij evenementen. Met de VRZL is een adviesovereenkomst opgesteld waarvan de kosten zijn geborgd in de gemeentelijke begroting.

18

- 19 -

Monitoring Indicatoren voor monitoring Binnen het VTH-werkgebied is sprake van een grote mate van afhankelijkheid van de vraag naar ontwikkelingen in relatie tot de behaalde resultaten. Er is sprake van een vraag gestuurde workflow.

Juridische ontwikkelingen

Daarmee bedoelen we dat het verwachtte aantal aanvragen / toezichtzaken sterk afhankelijk is van diverse, actuele factoren. Hiernaast worden de mogelijke factoren die van invloed kunnen zijn op het aantal aanvragen weergegeven.

Landelijke ontwikkelingen

Monitoren op het behaalde aantal aanvragen en toezichtzaken is daardoor niet heel zinvol. We kiezen er daarom bewust voor om de monitoren op het proces van behandelen van de aanvragen en toezichtzaken.

Demografische ontwikkelingen

Indicatoren die de behaalde resultaten weergeven: - aanvragen omgevingsvergunning worden afgehandeld binnen de daarvoor geldende behandeltermijn van 8 + 6 weken - knelpunten worden zoveel mogelijk binnen de termijnen opgelost en leiden slechts een enkele keer tot vertraging - toezichtzaken worden opgepakt volgens prioritering - het weigeren van aanvragen is een laatste optie, we werken zoveel mogelijk aan oplossingen in samenspraak met inwoners - klachten & meldingen worden afgewogen op gevolg en opgepakt waar noodzakelijk

Gemeentelijke ontwikkelingen Economische ontwikkelingen Aantal

aanvragen Subsidiemogelijkheden Woningmarkt

Persoonlijke behoefte inwoner

19

- 20 -

Monitoring Inzicht in voortgang van uitvoering Het monitoren van het uitvoeringsprogramma kan efficiënt worden uitgevoerd via een dashboard dat gekoppeld is aan onze vakapplicatie Rx.Mission. Dit dashboard biedt real-time inzicht in de voortgang van het programma, met belangrijke indicatoren zoals prestaties, deadlines en mijlpalen. Door de koppeling met Rx.Mission kunnen alle gegevens uit het programma automatisch worden verzameld en visueel gepresenteerd, zodat teams snel knelpunten kunnen identificeren en waar nodig bijsturen.

432.567

De monitoring kan zowel op strategisch als operationeel niveau plaatsvinden, waarbij medewerkers met behulp van grafieken, tabellen en meldingen snel de status kunnen beoordelen en acties kunnen ondernemen. Zo wordt het uitvoeren van het programma niet alleen transparant, maar ook proactief gestuurd. In 2026 ontwikkelen we het dashboard verder door en implementeren we dit in de werkprocessen, zodat we meer inzicht krijgen in de uitvoering van onze (wettelijke) taak.

Afbeelding ter illustratie

20

- 21 -

Bijlage 1 Risicoanalyse Werkwijze Om een adequaat toetsingsniveau te borgen, mogen en moeten gemotiveerd keuzes worden gemaakt en prioriteiten worden gesteld. Hierbij wordt standaard gebruikt gemaakt van de formule: Risico = Kans x Effect. De scores leiden tot vijf categorieën risico’s, zoals hieronder te zien. Risico op basis van kans & effect: Zeer groot Groot Redelijk

Effect

Klein Zeer klein

400-800 320-400 240-320 160-240 80-160

800-1200 640-800 480-640 320-400 160-240

1200-1600 960-1200 720-960 480-640 240-320

1600-2000 1200-1600 960-1200 640-800 320-400

1600-2000 1600-2000 1200-1600 800-1200 400-800

Zeer klein

Klein

Redelijk

Groot

Zeer groot

Kans Score per risico: Effectscore 20 40 60 80 100

Kans score 1 2 3 4 5

Risico Zeer klein Klein Redelijk Groot Zeer groot

21

- 22 -

60 60 80 60 80 40 80

20 40 60 20 80 20 60

20 40 40 20 20 20 40

240 400 460 240 300 200 460

4 2 2 3 2 3 2

Slopen met omgevingsvergunning omgevingsplanactiviteit

40

20

80

20

220

1

Risico categorie

Bestuurlijk imago & maatschappelijke impact

40 100 100 40 20 40 100

Score totaal

Financiële en economische impact

Bouwwerken

Kans

Leefbaarheid & duurzaamheid

Activiteit Bouwen met omgevingsvergunning Technisch Gevolgklasse 1 (verbouw) Bouwen met omgevingsvergunning Technisch Gevolgklasse 2 Bouwen met omgevingsvergunning Technisch Gevolgklasse 3 Bouwen met technische bouwmelding Bouwen met omgevingsvergunning omgevingsplanactiviteit bouwen Strijdig gebruik van gebouwen (omgevingsplanactiviteit) Melding brandveilig gebruik

Effectscores

Veiligheid & gezondheid

Risicoanalyse

960 Groot 800 Groot 920 Groot 720 Groot 600 Redelijk 600 Redelijk 920 Groot Zeer 220 klein 22

- 23 -

Sloopmelding - asbest Sloopmelding - meer dan 10m3 sloopafval Wijzigen Rijksmonument met omgevingsvergunning

80 40 20

40 20 20 20 80 100

20 20 20

280 160 320

4 2 2

Bouwen in strijd met redelijke eisen van welstand / welstandsexces Slechte staat van bouwwerken Huisvesten van arbeidsmigranten Overlast van airco's en warmtepompen

20 40 60 60

40 40 80 60

40 20 40 20

20 20 20 20

180 200 340 280

1 2 1 2

1120 Groot 320 Klein 640 Groot Zeer 180 klein 400 Redelijk 340 Klein 560 Redelijk

Evenementen

Brandveilig gebruik Technische veiligheid evenementen

100 100

20 20

20 20

80 80

340 340

3 3

1020 Groot 1020 Groot

Bedrijven

Bodemverontreiniging door bedrijfsactiviteiten Geluidsoverlast door bedrijfsactiviteiten

80 60

60 40

20 20

20 20

320 240

1 3

Lichthinder door bedrijfsactiviteiten Geurhinder door bedrijfsactiviteiten

40 60

40 60

20 20

20 20

200 280

1 3

320 Klein 720 Groot Zeer 200 klein 840 Groot

Reclame

Plaatsen van handelsreclame met omgevingsvergunning

20

20

20

20

120

2

240 Klein

Overig

Kappen van bomen of houtopstanden met omgevingsvergunning Overlast van hout stoken Afval dumpen in openbaar gebied

40 60 60

60 40 60

20 20 40

20 20 20

240 240 300

3 3 3

720 Groot 720 Groot 900 Groot

23

- 24 -

Bijlage 2 Toezichttaken Toezichttaken op basis van risicoanalyse, per onderdeel Taken

Toelichting

Opmerking

Constructieve veiligheid

Controle risicovolle bouwwerken in de uitvoeringsfase Calamiteiten en evenementen

Beperkt zicht tot bouwwerken in: - gevolgklasse 1, verbouw - gevolgklasse 2 en 3

Brandveiligheid gebouwen

Eindcontroles op omgevingsvergunning bouwen gezamenlijk met toezichthouder Veiligheidsregio (Brandweer) Calamiteiten en evenementen Ruimen hennepkwekerij brandgevaar en constructieve veiligheid Bij excessieve situaties Bij in belangrijke mate afwijken van verleende omgevingsvergunning Bij klachten of meldingen Strijdig gebruik bij controle In voorkomende gevallen in overleg en op basis van risico-inschatting Afstemmen van inzet en de mate waarin e.e.a. kan worden uitgevoerd Per aandienende zaak wordt bepaald of en in welke mate de toezichthouder bouwtoezicht hierbij betrokken moet zijn. Een tot twee inspecties bestaande uit wapening-controle fundering en eindcontrole na gereed melding

Handhaven omgevingsplan

Handhavingsverzoeken Integrale handhavingsacties Meldingen & klachten Noodzakelijke controles voortgang bouwwerkzaamheden Eindcontroles bouwwerkzaamheden

Toezicht WKB Overige toezichttaken

Beperkt zicht tot bouwwerken in: - gevolgklasse 1, verbouw - gevolgklasse 2 en 3

Afhankelijk van de aard van de (ver-)bouw en vergunning kan de controle zich beperken tot een meer administratieve controle: aan de hand van informatie en gegevens uit de systemen van vergunningen, actuele luchtfoto’s, verkregen informatie wordt gecontroleerd of de bouw volgens vergunning is gerealiseerd Toezicht in geval van een melding van de kwaliteitsborgen, op basis van vraag / frequentie en in overleg op basis van ‘ernst’ en capaciteit Projectmatige controles, themagerichte controles, algemeen toezicht en dergelijke inzet zullen in de regel niet of in heel beperkte mate uitvoerbaar zijn tenzij extra capaciteit daarvoor beschikbaar is of dat andere inzet wordt opgeschort dan wel komt te vervallen Controleverzoeken in verband met BAG, Alcoholwet en dergelijke worden in de regel volgens gemaakte afspraken uitgevoerd en afgehandeld

24

- 25 -

Bijlage 3 Taken & uren VTH

30 x 5 uur = 150 uur

Basis van kengetallen

80

80

10

10

Aanvraag omgevingsvergunning € 25.000 tot 1 miljoen

27 x 18 uur = 540 uur

Basis van kengetallen

200

200

70

70

Aanvraag omgevingsvergunning vanaf € 1.000.000

4 x 138 uur = 550 uur

Basis van kengetallen

250

250

50

50

Vooroverleg projecten derden

60 uur per jaar

Inschatting

20

20

20

20

Inlichtingen derden

205 uur per jaar

Ervaring/tijdschrijven

125

125

Toezicht werken tot € 25.000

27 x 4 uur = 120 uur

Basis van kengetallen

100

10

10

Toezicht werken € 25.000 tot 1 miljoen

27 x 10 uur = 270 uur

Basis van kengetallen

230

20

20

Toezicht werken vanaf € 1.000.000

4 x 50 uur = 200 uur

Basis van kengetallen

160

20

20

Afhandeling meldingen, klachten, leegstand, gebruik, et cetera

80 x 7,3 uur = 590 uur Basis van kengetallen

400

100

Controle illegale bouw, gebruik en controle evenementen

170 uur per jaar

Basis van kengetallen

170

CBS- gegevens

40 uur per jaar

Inschatting

100

Beleidsadviseur Ruimtelijke ordening

Aanvraag omgevingsvergunning tot € 25.000

Beleidsadviseur Openbare orde & veiligheid

Uren gebaseerd op

Medewerker bouwen & wonen (administratief)

Beleidsadviseur Juridisch Vergunningen & Toezicht

Uren

Bouwadviseur / Constructeur

Casemanager

Taken

Toezichthouder

Casemanager

Specificatie taken en uren VTH

40

40

25

- 26 -

Advies drank en horeca (Alcoholwet)

10 x 2 uur = 20 uur

Ervaring/tijdschrijven

20

Advisering ruimtelijke ordening

135 x 2 uur = 270 uur

Ervaring/tijdschrijven

Overleg extern met derden

270 uur per jaar

Inschatting

Vraagstelling ministerie, VNG, vereniging BWT et cetera

20 uur per jaar

Inschatting

Vraagstelling/overleg ODZL en veiligheidsregio projecten

45 uur per jaar

Inschatting

Controle constructies tot € 25.000

30 x 2 uur = 60 uur

Basis van kengetallen

Controle constructies € 25.000 tot 1 miljoen

27 x 6 uur = 162 uur

Basis van kengetallen

60

Controle constructies vanaf € 1.000.000

4 x 30 uur = 120 uur

Basis van kengetallen

162

Vergadering dorpsbouwmeester/welstand/monumentencommissie

104 uur per jaar

Basis van kengetallen

120

Overleg brandweer nieuwbouwprojecten

20 uur per jaar

Basis van kengetallen

25

25

Oplevering nieuwbouw bouwwerken

100 uur per jaar

Inschatting

20

20

Advisering brandveiligheid kleine projecten

20 uur per jaar

Inschatting

Advies bezwaar en beroep

150 uur per jaar

Inschatting

20

20

Info bestemmingsplannen en info vergunningen

360 uur per jaar

Inschatting

Invoer ISOR in REV

40 uur per jaar

Ervaring/tijdschrijven

Bedenkingen en zienswijzen

80 uur per jaar

Inschatting

5

Juridische procedures en zitting rechtbank

80 uur per jaar

Inschatting

80

Principeverzoeken

320 uur per jaar

Inschatting

80

Aanlegvergunningen

30 uur per jaar

Inschatting

Beleids- en beleidsstukken, P&C, et cetera

250 uur per jaar

Ervaring/tijdschrijven

30

Werkzaamheden Uitvoeringsprogramma/Jaarverslag VTH IBT

40 uur per jaar

Ervaring/tijdschrijven

250

Administratie BAG, vergunningen, RO, et cetera

560 uur per jaar

Ervaring/tijdschrijven

40

Jaarlijkse beleidsteksten, mededelingen commissie, et cetera

96 uur per jaar

Ervaring/tijdschrijven

230

Update waarstaatjegemeente.nl

8 uur per jaar

Inschatting

40

Lezen van stukken en voorbereiden overleggen in-extern

105 uur per jaar

Inschatting

8

Advies bij calamiteiten

120 uur per jaar

Inschatting

25

Overige zaken en reguliere werkzaamheden

225 uur per jaar

Inschatting

50

270 20

20

20

30

20

160

20 15

15

15 20

75

24

100

150 60

100

25

40

60

25

20

240 35

40

140

330 56

10

10

20

50

10

26

- 27 -

Casemanagement Omgevingswet/Wkb

350 uur per jaar

Inschatting

Uitvoeren speerpunten uitvoeringsprogramma

250 uur per jaar

Inschatting

Opstellen omgevingsvisie

400 uur per jaar

Inschatting

Opstellen omgevingsplan

800 uur per jaar

Inschatting

Hahdhavingsverzoeken

700 uur per jaar

Inschatting

Uren ad hoc werkzaamheden

690 uur per jaar

Inschatting

150

150

100

100 25

100

25 400 800 700

80

100

100

100

250

1520

1410

1310

1498

50

40

577

1175

750

1990

1

0,9

0,7

0,9

0,4

0,9

0,5

2

7,3

Fte

1450

1305

838

1305

564

1305

725

1900

9392

uren beschikbaar

10230 uren benodigd

Jaarlijks budget beschikbaar € 900.000,-

27

- 28 -

Bijlage 4 Handreiking toezicht & handhaving onder de Wkb Handreiking toezicht & handhaving onder de WKB

Handreiking VNG

Cntrl + klik om het document te openen

28

- 29 -

Bijlage 5 Werkprogramma Werkprogramma 2026 gemeente Beek

Werkprogramma

Cntrl + klik om het document te openen

29