Progressief Beek BSM 3 november Weerbare Samenleving
Tekst van het document
Formulier voor het indienen van vragen voor de vragenweek Naam: Suzan Vroomen Fractie: Progressief Beek Vragen bij agendapunt 5, Commissie BSM van 3-11-2026 Vraag 1: Naar aanleiding van de uitgangspositie op blz. 6 van het beleidskader: waar zitten naar verwachting de grootste uitdagingen voor de gemeente Beek als het gaat over de weerbaarheid in noodsituaties? Bijvoorbeeld in relatie tot wat landelijk bekend is over uitdagingen. Antwoord: Welke uitdagingen voor de gemeente Beek het grootst zijn, kunnen we pas na afronding van fase 1 (de eerste onderzoeksfase) goed onderbouwen. De nulmeting brengt de huidige voorbereiding in beeld. De afhankelijkheidsanalyse laat zien welke bedrijfsprocessen, informatiesystemen en/of middelen van elkaar afhankelijk zijn. De gap-analyse vergelijkt de huidige voorbereiding met het gewenste niveau van weerbaarheid en maakt duidelijk wat nog ontbreekt en welke maatregelen nodig zijn. Een andere belangrijke uitdaging is het behouden van voldoende wendbaarheid om in te kunnen spelen op actuele ontwikkelingen en veranderende maatschappelijke risico's.
Recente gebeurtenissen, zoals het incident met de digitale beveiliging bij Albert Heijn in oktober 2026 en het uit voorzorg tijdelijk onbereikbaar maken van verschillende overheidswebsites op 21 oktober vanwege ernstige beveiligingsproblemen in software, laten zien hoe snel verstoringen kunnen ontstaan en gevolgen kunnen hebben voor dienstverlening en het dagelijks leven. Maatschappelijke weerbaarheid vraagt daarom niet alleen om voorbereiding op bekende risico's, maar ook om het vermogen om tijdig bij te sturen wanneer nieuwe situaties ontstaan. Na fase 1 ontvangt het college een voorstel met verschillende ambitieniveaus: varianten voor de omvang van de inzet en de te bereiken resultaten. Per variant worden de belangrijkste opgaven, benodigde maatregelen, personele inzet en financiële gevolgen afgewogen. Zo kan Beek gericht prioriteiten stellen en tegelijkertijd ruimte behouden om gedurende de looptijd in te spelen op nieuwe ontwikkelingen.
- 2 - Vraag 2: Hoe kan de gemeente Beek gebruikmaken van andere gemeenten die ervaring hebben met initiatieven voor het mobiliseren van de burgerkracht in voorbereiding op noodsituaties? Antwoord: De gemeente Beek wil zoveel mogelijk gebruikmaken van bestaande kennis, ervaringen en initiatieven van andere gemeenten. Naast de structurele overleggen met Veiligheidsregio Zuid-Limburg (VRZL) onderhouden we daarom ook contacten met onze buurgemeenten en onder andere de gemeente Kerkrade. Kerkrade behoort tot de gemeenten die al in een vroeg stadium vanuit de gemeenteraad middelen beschikbaar hebben gesteld om maatschappelijke weerbaarheid verder vorm te geven. Door ervaringen, aanpakken en ontwikkelde werkwijzen uit te wisselen, kunnen we leren van andere gemeenten en voorkomen dat iedere gemeente afzonderlijk dezelfde voorbereidingen moet treffen. Daarbij gaat het bijvoorbeeld om de manier waarop zij inwoners en vrijwilligers bereiken, afspraken over burenhulp maken en samen oefenen. Bruikbare werkwijzen worden vervolgens aangepast aan de Beekse kernen en bestaande netwerken, waaronder Burger!Kracht. Daarnaast willen we in Beek vooral aansluiten bij bestaande verenigingen, vrijwilligersorganisaties en maatschappelijke netwerken.
Het uitgangspunt is om bestaande kennis en de kracht van de samenleving optimaal te benutten, waarbij de gemeente vooral een verbindende en ondersteunende rol vervult, zonder alles zelf te hoeven organiseren of ontwikkelen. - 3 - Vraag 3: Op welke onderdelen van het beleidskader zal de tussenevaluatie in 2028 gericht zijn? Antwoord: De tussenevaluatie in 2028 richt zich op de voortgang van Beek Samen Weerbaar 2026– 2030 en de resultaten van de maatregelen die op dat moment daadwerkelijk in uitvoering zijn genomen. Daarbij worden alle acht samenhangende bouwstenen van het beleidskader betrokken. De nadruk ligt op de voortgang ten opzichte van de vastgestelde ambities, de bereikte resultaten, de samenwerking met inwoners en maatschappelijke partners en de inzet van beschikbare middelen. Daarbij gaat het bijvoorbeeld om de voorbereiding van inwoners ten opzichte van de nulmeting, het bereik onder inwoners met een extra ondersteuningsbehoefte, de werking van lokale netwerken en noodsteunpunten en de voortzetting van noodzakelijke gemeentelijke dienstverlening bij uitval. Ook de lessen uit oefeningen en eventuele terugkerende kosten worden betrokken. De concrete meetpunten en streefwaarden worden in het projectplan vastgelegd. De nulmeting, afhankelijkheidsanalyse en gap-analyse vormen hiervoor het vertrekpunt.
Op basis daarvan worden verschillende ambitieniveaus aan het college voorgelegd en worden prioriteiten bepaald. De tussenevaluatie maakt vervolgens inzichtelijk wat is gerealiseerd, welke knelpunten bestaan en of bijstelling van de ambities, maatregelen of middelen nodig is. Zo vormt de evaluatie niet alleen een terugblik, maar ook een moment om het programma waar nodig aan te passen aan nieuwe inzichten en maatschappelijke ontwikkelingen. - 4 - Vraag 4: Naar aanleiding van pagina 18, financieel kader: is het mogelijk inzicht te geven in de verwachting van de globale verdeling van de kosten? Antwoord: Dit € 200.000. Het gaat om zes bestedingscategorieën die meerdere van de acht inhoudelijke bouwstenen ondersteunen, dus niet om afzonderlijke budgetten per bouwsteen. Deze verdeling is richtinggevend. De nulmeting, afhankelijkheidsanalyse en gap-analyse moeten eerst inzicht bieden in de benodigde maatregelen, capaciteit en financiële middelen om de verdeling verder te onderbouwen. Ook de voorbereidende fase vraagt inzet en middelen, onder andere voor aanvullend onderzoek, inwonersparticipatie en een eerste kleinschalige bewustwordingscampagne. Deze campagne stimuleert inwoners om deel te nemen aan de aanvullende vragenlijst en draagt tegelijkertijd bij aan bewustwording over maatschappelijke weerbaarheid. De financiële verschillen tussen maatregelen kunnen aanzienlijk zijn.
Vanuit de eerste signalen rond de regionale oefeningen noodsteunpunten van VRZL is een indicatief bedrag van circa € 100.000 per noodsteunpunt genoemd. Dit bedrag is nog niet vastgesteld als kostenraming voor de situatie in Beek en moet nader worden onderbouwd, onder meer op basis van de regionale evaluatie en de lokale uitgangssituatie. Bij het kiezen van het opzetten van één noodsteunpunt (zijnde het gemeentehuis) zal het bedrag voor Beek aanzienlijk lager liggen omdat er voor de pilot waar Beek aan heeft deelgenomen al veel benodigdheden zijn ingericht. Na afronding van de analyses ontvangt het college een voorstel met verschillende ambitieniveaus. Per niveau worden de benodigde maatregelen, personele inzet en kosten inzichtelijk gemaakt en afgezet tegen de dan bekende rijksmiddelen en het voorgestelde gemeentelijke financiële kader van maximaal € 200.000. Wanneer aanvullende gemeentelijke middelen noodzakelijk of wenselijk blijken, wordt hiervoor met een onderbouwde afweging van prioriteiten en het gewenste ambitieniveau een afzonderlijk voorstel aan de gemeenteraad voorgelegd.