Programmarekening 2020 Raad 01-07-2021.pdf
Tekst van het document
Jaarstukken 2020 Beek, juni 2021
Inhoudsopgave 1
2
Inleiding
6
Inleiding / Bestuurssamenvatting
7
Inleiding / Belangrijke data
12
Inleiding / Leeswijzer
13
Inleiding / Beek in cijfers
15
Jaarverslag 2020 Financieel resultaat
20
Jaarverslag 2020 / Samenvatting financieel resultaat
21
3
Jaarverslag 2020 Werk en economie
24
Werk en economie / Samenvatting
25
Werk en economie / Wat wilden we bereiken?
26
Werk en economie / Wat hebben we daarvoor gedaan?
29
Werk en economie / Wat heeft dit programma gekost?
34
4
5
6
7
Jaarverslag 2020 Zorg en inkomen
36
Zorg en inkomen / Samenvatting
37
Zorg en inkomen / Wat wilden we bereiken?
38
Zorg en inkomen / Wat hebben we daarvoor gedaan?
42
Zorg en inkomen / Wat heeft dit programma gekost?
47
Jaarverslag 2020 Maatschappelijke ontwikkeling
52
Maatschappelijke ontwikkeling / Samenvatting
53
Maatschappelijke ontwikkeling / Wat wilden we bereiken?
54
Maatschappelijke ontwikkeling / Wat hebben we daarvoor gedaan?
57
Maatschappelijke ontwikkeling / Wat heeft dit programma gekost?
63
Jaarverslag 2020 Ruimtelijk ontwikkelen
66
Ruimtelijk ontwikkelen / Samenvatting
67
Ruimtelijk ontwikkelen / Wat wilden we bereiken?
68
Ruimtelijk ontwikkelen / Wat hebben we daarvoor gedaan?
71
Ruimtelijk ontwikkelen / Wat heeft dit programma gekost?
77
Jaarverslag 2020 Openbare ruimte
80
Openbare ruimte / Samenvatting
81
Openbare ruimte / Wat wilden we bereiken?
82
Openbare ruimte / Wat hebben we daarvoor gedaan?
86
Jaarstukken 2020
2
Inleiding / Bestuurssamenvatting
1.1
Openbare ruimte / Wat heeft dit programma gekost? 8
9
10
11
90
Jaarverslag 2020 Bestuur en organisatie
94
Bestuur en organisatie / Samenvatting
95
Bestuur en organisatie / Wat wilden we bereiken?
96
Bestuur en organisatie / Wat hebben we daarvoor gedaan?
98
Bestuur en organisatie / Wat heeft dit programma gekost?
100
Jaarverslag 2020 Paragrafen
106
Paragraaf 1 / Weerstandvermogen en risicobeheersing
108
Paragraaf 2 / Onderhoud kapitaalgoederen
115
Paragraaf 3 / Financiering
122
Paragraaf 4 / Bedrijfsvoering
127
Paragraaf 5 / Verbonden partijen
136
Paragraaf 6 / Grondbeleid
159
Paragraaf 7 / Lokale heffingen
162
Paragraaf 8 / Informatiebeveiliging
173
Paragraaf 9 / Plan van aanpak sociaal domein
177
Paragraaf 10 / De Coronacrisis
180
Jaarrekening 2020 Rekening van baten en lasten
190
Jaarrekening 2020 / De rekening van baten en lasten
191
Jaarrekening 2020 / Toelichting op de rekening van baten en lasten
201
Jaarrekening 2020 De balans
212
Jaarrekening 2020 / De balans 2020
213
Jaarrekening 2020 / Toelichting op de balans
215
Bijlage 1:
Overzicht kostenoverschrijdingen > € 25.000 en accountantsoordeel
248
Bijlage 2:
Single Information Single Audit
252
Bijlage 3:
Overzicht geraamde baten en lasten per taakveld
257
Bijlage 4:
Overzicht reserves en voorzieningen
259
Bijlage 5:
Toelichting doel en aard reserves en voorzieningen
263
Bijlage 6:
Controleverklaring
273
Bijlage 7:
Overzicht geactiveerde kapitaaluitgaven
274
Bijlage 8:
Overzicht vaste geldleningen
282
Bijlage 9:
Overzicht gewaarborgde geldleningen
283
Bijlage 10:
Uitzettingen uit hoofde van de publieke taak
287
Jaarstukken 2020
3
1.1
Inleiding / Bestuurssamenvatting
Bijlage 11:
Overzicht incidentele baten en lasten
288
Bijlage 12:
Overzicht advies-, projectbegeleidings- en onderzoekskosten > € 10.000
296
Bijlage 13:
Samenstelling College / portefeuilleverdeling
297
Bijlage 14:
Begrippenlijst
303
Bijlage 15:
Lijst van afkortingen
325
Jaarstukken 2020
4
Inleiding / Bestuurssamenvatting
Jaarstukken 2020
1.1
5
1
Inleiding
Jaarstukken 2020
6
Inleiding / Bestuurssamenvatting
1.1
Inleiding / Bestuurssamenvatting ‘Samen Doen Veur Baek’ was ook in 2020 hét leidmotief waarmee we samen met onze burgers, bedrijven, instellingen, verenigingsleven hebben gewerkt aan en voor Beek. Het bleek echter een heel bijzonder jaar te worden…. 2020 begon nog met de jaarlijkse Nieuwjaarsreceptie in het gemeenschapshuis in Neerbeek en in heel Beek werd in het voorjaar van 2020 de vastelaovend als vanouds gevierd. Op datzelfde moment vernamen wij dat in China sprake was van een nieuw virus, COVID-19, dat zich snel verspreidde. Nadat begin maart ook in Nederland de eerste besmetting van COVID-19 werd vastgesteld belandde Nederland in een crisissituatie die de meeste generaties nog nooit hadden meegemaakt. Ons vocabulaire werd in ijltempo uitgebreid met begrippen als intelligente lockdown, hoestschaamte, virusdreiging, thuisquarantaine, groepsimmuniteit, 1,5 meter samenleving en de R-factor. Het coronavirus werd een pandemie die wereldwijd slachtoffers maakte en dat op het moment van schrijven van deze bestuurssamenvatting, mei 2021, nog steeds doet. Niet alleen ons vocabulaire veranderde snel. De duiding en naleving van rijksmaatregelen ter voorkoming van verdere verspreiding van het virus werd een dagelijkse hoofdtaak, terwijl bij alle zaken die fysieke ontmoetingen vergen aan de handrem werd getrokken.
Door overheden werden ingrijpende maatregelen genomen die een enorme impact hebben op het leven van alle Nederlanders, terwijl wij tegelijkertijd (fysiek) op meer afstand van onze inwoners kwamen te staan. Corona De gevolgen van COVID-19 werden tot in de haarvaten van onze maatschappij voelbaar te beginnen bij onze meest kwetsbaren, de ouderen. De bezoekregimes in verpleeg- en verzorgingshuizen werden enorm aangescherpt. Onze jongeren raakten vertrouwd met afstandsonderwijs. Evenementen, concerten, samen muziek maken of samen sporten zaten er niet meer in. Veel bedrijven waaronder de horeca en contactberoepen moesten hun werkzaamheden staken terwijl andere bedrijven waaronder supermarkten en webwinkels in financiële zin duidelijk baat hadden en nog steeds hebben bij deze situatie. Binnen die context vervulde de gemeente zo goed mogelijk de taken die haar toebehoren. Taken op het gebied van dienstverlening, ondersteuning, handhaving en uiteraard het besturen van Beek. Waar de nodige voorgenomen acties als gevolg van corona geen doorgang konden vinden, werden nieuwe initiatieven opgepakt. In de toelichtingen bij de programma’s kunt u teruglezen wat dit allemaal heeft betekend. In deze bestuurssamenvatting stippen we enkele van de meest in het oog springende zaken aan.
Economisch en sociaal-maatschappelijk terrein • De uitvoeringsorganisatie Participatiebedrijf Westelijke Mijnstreek staat, waarmee de integrale begeleiding van bijstandsgerechtigden en werknemers van de sociale werkvoorziening doeltreffender worden begeleid en ondersteund. • Het persoonlijk contact met ondernemers(verenigingen) is geïntensiveerd en waar mogelijk in de regio opgeschaald. • Via de bedrijvencontactfunctionaris zijn ondernemers geholpen met vragen over landelijke financiële steunmaatregelen geholpen. • De ontwikkeling van bedrijventerrein Aviation Valley kampt met het probleem van de mismatch op de arbeidsmarkt. Vraag en aanbod van personeel sluit niet op elkaar aan. Helaas zijn de
Jaarstukken 2020
7
1.1
Inleiding / Bestuurssamenvatting
•
•
•
•
•
•
• •
voorgenomen inspanningen van onderwijs, arbeidsbemiddeling en -integratie sterk gehinderd door corona. Er is extra persoonlijke aandacht uitgegaan naar ingeschreven mantelzorgers. Door hun telefonisch te benaderen is geïnformeerd of er extra hulpvragen waren ontstaan als gevolg van de coronarichtlijnen. Met een bloemenbon is deze onmisbare groep een hart onder de riem gestoken. Binnen de jeugdzorg is extra ingezet op preventie en begeleiding bij opvoedvragen en ondersteunt een maatschappelijk werker onze huisartsen bij de begeleiding van ouders met psychosociale klachten. Op het gebied van schuldhulpverlening hebben we ingespeeld op de nieuwe Wet Schuldhulpverlening per 2021 en ons voorbereid op het kunnen opvangen van de verwachte toename in de vraag naar hulp bij schulden o.a. als gevolg van corona. We zijn gestart met de bouw en het inregelen van de governance van de BMV Spaubeek. Bijzonder aan de BMV is dat meer dan 25 partijen gebruik gaan maken van de faciliteiten. De BMV wordt het nieuwe thuis voor een integraal kindcentrum, verenigingen, een sportaccommodatie, een multifunctioneel centrum, een gezondheidscentrum, horeca en overige voorzieningen. Een centrum waar jong en oud terecht kan voor dagelijkse activiteiten, die een bijdrage leveren aan de leefbaarheid en vitaliteit in Spaubeek.
In 2020 heeft in navolging van de evaluatie van Stichting de Haamen de nadruk gelegen op het op orde brengen van de bedrijfsvoering en verandering van de governance. In die lijn zijn ook voorbereidingen getroffen voor een nieuwe programmering en verbetering van het aanbod. Iedereen Kan Sporten (IKS) is in 2020 opgericht waarbij de gemeente Beek de voorzittersrol heeft. Aangepast sporten is benoemd tot een van de speerpunten van het landelijk afgesloten Sportakkoord. De tijdens de lockdown uitgevoerde indoorverbouwing van De Haamen is in december opgeleverd. Het belangrijkste uitgangspunt van Burger!Kracht is dat inwoners van kernen in onze gemeente zelf aan zet zijn bij het vormgeven van een aangenaam woon- en leefklimaat. Dit betekent dat er per kern sprake is van maatwerk. In 2020 heeft dit o.a. geleid tot de Dorpsvisie Genhout en de door de gemeenteraad aangenomen motie Brede Maatschappelijke Voorziening Beek die oproept om via de principes van Burger!Kracht een verkenning met Beekse stakeholders op te starten om te komen tot de ontwikkeling van een BMV voor de kern Beek.
Ruimtelijke ontwikkeling en Beheer Openbare Ruimte • In 2020 is door Provinciale Staten de Structuurvisie Wonen Zuid-Limburg geëvalueerd. Onze reeds langer levende wens om de compensatieplicht voor nieuwe woningbouwplannen te laten vervallen is via de vaststelling van de beleidsregel ‘Ruim baan voor goede woningbouwplannen 2021’ gerealiseerd. • Diverse (woning)bouwplannen zijn in aanbouw dan wel gerealiseerd. Zonder volledig te zijn vermelden we hier het plan Prins Mauritslaan – Vondelstraat, het gerealiseerde gezondheidscentrum in de voormalige Mavo, appartementen in Stationsstraat, Raadhuispark en de locatie Auwt Patronaat. Daarnaast zijn er plannen uitgewerkt voor de realisatie van zorgwoningen in de kloostertuin bij het Carmelitessenklooster. • Op het gebied van duurzaamheid is samen met de raadswerkgroep Energietransitie gewerkt om te komen tot het omgevingsbeleid voor zonneparken in Beek. Daarnaast is in regionaal verband de Regionale Energie Strategie mee vorm gegeven. • Het samen met Sittard-Geleen en Stein werken aan het onderhoud van de openbare ruimte via wijkteams is in 2018 ontstaan om gezamenlijk een efficiënte inzet van arbeidsparticipatie te realiseren. We kunnen inmiddels stellen dat de integratie van de medewerkers via het
Jaarstukken 2020
8
Inleiding / Bestuurssamenvatting
•
• •
1.1
Participatiebedrijf en de buitendienstmedewerkers is geslaagd met als belangrijk resultaat dat de kwaliteit van het onderhoud van de openbare ruimte zichtbaar is toegenomen. Nadat de gemeenteraad in de aprilvergadering een voorbereidingskrediet beschikbaar heeft gesteld, werd eind 2020 de aanbestedingsprocedure voor directie & toezicht, archeologische begeleiding en de civiele werken voor de ontkluizing Keutelbeek fase 1b opgestart. Het gaat hier dan om het tracé tot aan de Oude Pastorie. Daarnaast is fase 2 van het project Keutelbeek verder uitgewerkt. Uit modelberekeningen is de dimensionering van de nieuwe open Keutelbeek door Neerbeek bepaald welke als basis dient voor de ontwerpwerkzaamheden. Er is nauw samengewerkt met de door bewoners opgerichte werkgroep om de verkeerssituatie op de doorgaande weg in Spaubeek te verbeteren. In het buitengebied tussen Neerbeek en Beek zijn bloemrijke bermen gerealiseerd om o.a. de biodiversiteit te vergroten.
Dienstverlening en bedrijfsvoering • De gemeentelijke dienstverlening is zoveel mogelijk in tact gebleven ondanks corona. Om de veiligheid van bezoekers en personeel te bevorderen is de publieksbalie overgestapt op een afsprakensysteem dat goed blijkt te werken. • De staat van de Beekse ICT-voorzieningen bleek bij het uitbreken van corona voldoende aan de maat om te kunnen voldoen aan de norm van thuiswerken. • Om het digitaal overleggen en vergaderen te ondersteunen is in allerijl MS-Teams uitgerold. • De provincie Limburg heeft in haar rol als financieel toezichthouder haar vierjaarlijkse verdiepingsonderzoek uitgevoerd met als resultaat dat Beek onverminderd voor repressief toezicht in aanmerking komt. Verder is uit het onderzoek gebleken dat de gemeente een goed financieel beleid voert en een gezonde financiële positie en goede financiële functie heeft. • In 2020 is op het gebied van veiligheid specifiek ingezet op het tegengaan van ondermijnende criminaliteit (hennepteelt, diefstal, fraude, mensenhandel, intimidatie etc.). • Onze BOA’s zijn intensief ingezet om er mede voor te zorgen dat de coronaregels worden nageleefd. Naast alle miserie die corona heeft veroorzaakt heeft het ons één ding nog meer doen beseffen dan voorheen, en dat is het gemis aan sociaal contact; contact tot onze basale menselijke levensbehoeften hoort.
Of dat nou op het werk, op school, in verzorgingshuizen, binnen familie- en vriendenkring, bij je vereniging of ‘op het terras’ plaatsvindt. Ondanks dat gemis geeft de veerkracht die de Beekse samenleving kenmerkt ons het vertrouwen dat we samen de gevolgen van deze crisis het hoofd kunnen bieden. Een opgave die we ‘samen doen’ maar waarin wij als gemeentebestuur een leidende en stimulerende rol vervullen ‘veur Baek’ en waarvan het lokale herstelplan ‘Baek to normal’ een treffend voorbeeld is.
Jaarstukken 2020
9
1.1
Inleiding / Bestuurssamenvatting
De Cijfers: Het rekeningresultaat. De jaarrekening sluit met een positief saldo van € 443.000. De jaarstukken die voor u liggen bevatten zowel positieve als negatieve bijstellingen. In de nu voorliggende jaarstukken is het resultaat € 172.000 positiever ten opzichte van het verwachte resultaat in de 2e Bestuursrapportage. Dit saldo is een cumulatie van diverse posten. Een specificatie van de afwijkingen ten opzichte van de 2e Bestuursrapportage vindt u in de samenvatting van het financiële resultaat in paragraaf 2.1. Raming (*)
V/N
Realisatie
V/N
Verschil
V/N
Resultaat voor inzet van reserves
-1.358.700
N
-112.100
V
1.246.600
V
Inzet reserves
1.629.700
V
555.100
V
-1.074.600
N
271.000
V
443.000
V
172.000
V
Saldo (*) 2e Bestuursrapportage 2020
De Cijfers: onze financiële positie. De jaarrekening laat zien dat Beek nog steeds over een robuuste financiële huishouding beschikt. Een uitgebreide verantwoording vind u in paragraaf 9.1. De kengetallen ten aanzien van de financiële positie geven een positief beeld over de financiën van de gemeente Beek . In de nota risicomanagement en weerstandsvermogen heeft de gemeenteraad bepaald dat de ratio van het weerstandsvermogen (de verhouding tussen de beschikbare en de benodigde weerstandscapaciteit) minimaal 1,0 dient te zijn. Deze jaarrekening laat een ratio van 2.11 zien waarbij meer dan voldaan wordt aan het door de raad gestelde kader. De ratio is flink positief. Recapitulatie begrotingsevenwicht: Bedragen x € 1.000
JR 2020
Saldo baten en lasten
-112.100
Toevoegingen en onttrekkingen aan reserves
555.100
Jaarrekeningsaldo na bestemming
443.000
Waarvan incidentele baten en lasten (saldo)
630.500
Structureel jaarrekeningsaldo
-187.500
Deze verplichte tabel geeft een beeld van in hoeverre structurele lasten met structurele baten zijn gedekt in deze jaarstukken. Incidentele lasten mogen gedekt worden door zowel structurele als door incidentele baten. Beek in de Westelijke Mijnstreek Tot slot worden een aantal kengetallen getoond die – uitgedrukt per inwoner – een beeld geven van de Beekse financiële structuur in relatie tot die van onze buurgemeenten in de Westelijke Mijnstreek. Omdat bij de samenstelling hiervan nog niet alle rekeningcijfers 2020 bekend waren/zijn, hanteren we hiervoor de gegevens uit de vastgestelde jaarstukken 2019.
Jaarstukken 2020
10
Inleiding / Bestuurssamenvatting
Cijfers per 31-12-2019
1.1
Stein
Sittard-Geleen
Beek
Kengetallen per inwoner
Aantal inwoners per 1 januari
24.961
92.661
15.929
Lasten
2.785
3.527
3.013
Alg. uitkering gemeentefonds
1.429
1.793
1.387
Vaste schuld
1.935
3.616
315
502
235
246
Algemene reserve
Specifiek inzoomend op Beek ziet het meerjarige verloop van deze kengetallen er als volgt uit: Cijfers per 31-12
2017
2018
2019
2020
Kengetallen per inwoner
Aantal inwoners per 1 januari
15.951
15.895
15.929
15.865
Lasten
3.026
3.040
3.013
3.125
Gecorrigeerde lasten
2.897
2.730
3.005
3.123
1.282
1.318
1.387
1.450
0
0
628
315
580
272
246
388
(zie 1.4 Beek in cijfers)
Alg.uitkering gemeentefonds Vaste schuld Algemene reserve
Beide tabellen én de opsomming van aansprekende resultaten rechtvaardigen de conclusie dat Beek in staat is gebleken om daadwerkelijk invulling te geven aan de ambitie om blijvend ondernemend, veelzijdig en vitaal te opereren.
Jaarstukken 2020
11
Inleiding / Belangrijke data
1.2
Inleiding / Belangrijke data In het vergaderschema 2021 zijn de volgende data opgenomen voor de behandeling van de jaarstukken 2020: Datum
Tijdstip
4 juni 2021 9 juni 2021
Toezending aan de gemeenteraad van de jaarstukken 2020. 19:00 uur
14 juni 2021 15 juni 2021
Actie
Info-avond raads- en commissieleden voor het stellen van technische vragen, eventueel digitaal. Indienen van technische vragen door de fracties.
17:00 uur
18 juni 2021
Behandeling jaarstukken 2020 en verslag van bevindingen accountant in de auditcommissie, inclusief toelichting van de accountant. Auditcommissie stelt advies op aan de raad. Beantwoording technische vragen aan de fracties.
24 juni 2021
19:00 uur
Beleidsmatige bespreking van de jaarstukken gecombineerde commissie Bestuurszaken.
1 juli 2021
19:00 uur
Vaststelling jaarstukken 2020 door de gemeenteraad.
Jaarstukken 2020
12
2020
in
de
Inleiding / Leeswijzer
1.3
Inleiding / Leeswijzer Algemeen Deze jaarstukken bestaan na dit inleidende hoofdstuk, uit het jaarverslag (hoofdstuk 2 t/m 9) en de jaarrekening (hoofdstuk 10, 11 en bijlagen). Hieronder treft u per groep een korte beschrijving aan.
Hoofdstuk 2
Het financiële resultaat 2020
Hier treft u de analyse van het financiële resultaat over 2020 aan.
Hoofdstuk 3 t/m 8
De verantwoording 2020 van onze 6 programma’s
De hoofdstukken zijn als volgt ingedeeld: • Hoofdstuk 3 Programma 1 Werk en economie • Hoofdstuk 4 Programma 2 Zorg en inkomen • Hoofdstuk 5 Programma 3 Maatschappelijke ontwikkeling • Hoofdstuk 6 Programma 4 Ruimtelijk ontwikkelen • Hoofdstuk 7 Programma 5 Openbare ruimte • Hoofdstuk 8 Programma 6 Bestuur en organisatie De programma’s zijn vervolgens verder onderverdeeld naar: • Samenvatting Hier is vermeldt waar ons beleid is geformuleerd. • Wat wilden we bereiken? Hier zijn de toekomstplannen en doelen geformuleerd, waarbij indicatoren zijn opgenomen op basis waarvan de effectiviteit kan worden beoordeeld. • Wat hebben we daarvoor gedaan? Hier zijn de activiteiten beschreven die in 2020 zijn opgepakt en uitgevoerd. • Wat heeft dit programma gekost? Elk programma sluit met een financiële samenvatting van het totale programma, waarna op hoofdlijnen per product een toelichting gegeven wordt op de geconstateerde afwijkingen ten opzichte van de door uw raad vastgestelde (bijgestelde) begroting 2020.
Hoofdstuk 9
De paragrafen
In dit hoofdstuk zijn de paragrafen opgenomen. De paragrafen zijn als het ware een dwarsdoorsnede van de jaarrekening, waarmee vanuit een programma overstijgende invalshoek de ontwikkelingen worden belicht. In de paragrafen worden de beleidslijnen met betrekking tot beheersmatige aspecten en de lokale heffingen vastgelegd, waarbij sprake kan zijn van een grote financiële of politieke betekenis of een aanzienlijk belang bij de realisatie van programma’s
Jaarstukken 2020
13
Inleiding / Leeswijzer
Hoofdstuk 10 en 11
1.3
De jaarrekening 2020
De jaarrekening (bestaande uit de rekening van baten en lasten en de balans) licht op basis van cijfermatige informatie de jaarstukken verder toe. De jaarrekening bevat: • de gerealiseerde baten en lasten per programma • het overzicht van de gerealiseerde dekkingsmiddelen • het saldo van de gerealiseerde baten, lasten en dekkingsmiddelen • de werkelijke toevoegingen en onttrekkingen aan reserves • het gerealiseerde resultaat Tevens bevat de jaarrekening de ramingen uit de begroting van bovenstaande zaken (voor en na wijziging). De balans geeft de stand van zaken weer voor wat betreft de omvang en samenstelling van het vermogen.
Bijlagen Tot slot treft u een aantal bijlagen aan welke mede op grond van het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten als nadere toelichting op diverse onderdelen van deze jaarstukken aan u worden voorgelegd: 1. Overzicht kostenoverschrijding > € 25.000 en accountantsoordeel 2. Single Information Single Audit 3. Overzicht geraamde baten en lasten per taakveld 4. Overzicht reserves en voorzieningen 5. Toelichting doel en aard van reserves en voorzieningen 6. Controleverklaring 7. Overzicht geactiveerde kapitaaluitgaven 8. Overzicht vaste geldleningen 9. Overzicht gewaarborgde geldleningen 10. Uitzettingen uit hoofde van de publieke taak 11. Overzicht incidentele baten en lasten 12. Overzicht advies-, projectbegeleidings- en onderzoekskosten > € 10.000 13. Samenstelling College / portefeuilleverdeling 14. Begrippenlijst 15. Lijst van afkortingen
Jaarstukken 2020
14
Inleiding / Beek in cijfers
1.4
Inleiding / Beek in cijfers Bron
2015
2016
2017
2018
2019
2020
Aantal inwoners
2
16.214
16.068
15.951
15.895
15.929 1
15.865
Aantal 0 t/m 3 jarigen
2
485
481
475
471
473
502
Aantal 4 t/m 12 jarigen
2
1.280
1.205
1.171
1.134
1.139
1.139
Aantal 13 t/m 18 jarigen
2
1.174
1.127
1.116
1.084
1.025
963
Aantal 19 t/m 64 jarigen
2
9.537
9.436
9.327
9.226
9.217
9.155
Aantal 65 plussers
2
3.738
3.819
3.862
3.980
4.075
4.106
Aantal niet Nederlandse nationaliteit
2 357
387
418
438
472 1
483
Aantal mannen
2
7.879
7.826
7.802
7.752
7.774
7.749
Aantal vrouwen
2
8.335
8.242
8.149
8.143
8.155
8.116
Beroepsbevolking (15 t/m 66 jaar)
2 10.818
10.708
10.584
10.463
10.620
11.448
595
575
Omschrijving A. Sociale structuur (per 1 januari)
Niet werkende werkzoekenden
2/4
Percentage niet werkende werkzoekenden
660
690
545
595 2
6,1%
6,4%
5,1%
5,7% 2
5,4%
5,0%
B. Fysieke structuur (per 1 januari) Aantal woningen
3
7.420 3
7.419
7.432
7.448
7.507
7.515
Aantal bedrijven
3
1.551 4
1.623
1.671
1.755
1.751
1.759
1
42.688
46.643
48.262
48.325
47.995
49.580
Gecorrigeerde lasten
1
40.658 5
45.673 6
46.205 6
43.388 6
47.866 6
49. 5516
Opbrengsten belastingen en heffingen
1
8.047
8.269
8.010
7.879
9.309
9.417
4.183
3.962
4.149
4.427
4.844
4.945
C: Financiële structuur (per 31 december) (x € 1.000) Lasten
waarvan: • alg.belastingen (OZB, hond, toer,BIZ)
1
• milieuheffingen (riool,afval)
1
3.297
3.371
3.135
2.892
3.462
3.605
• overige heffingen en leges
1
567
936
726
560
1.003
867
Algemene uitkering “oud”
1
12.886
13.356
13.308
13.904
20.251
21.237
Jaarstukken 2020
15
Inleiding / Beek in cijfers
Omschrijving
1.4
Bron
2015
2016
2017
2018
2019
2020
8.727
8.105
7.135
7.047
1.845
1.767
21.613
21.461
20.443
20.951
22.096
23.004
3.472
3.789
3.730
3.833
4.257
4.210
Integratie-uitkering sociaal domein
1
Totaal Algemene uitkering
1
Overige inkomensoverdrachten Rijk
1
Overige baten
1
11.780
13.794
16.551
13.714
15.722
13.392
Totale baten
1
44.912
47.313
48.734
46.377
51.384
50.023
Vaste schuld:
1
0
0
0
0
10.000
5.000
waarvan voor woningbouw
1
0
0
0
0
0
0
Lasten
2.632
2.903
3.026
3.040
3.013
3.125
Gecorrigeerde lasten
2.507 5
2.842 6
2.897 6
2.730 6
3.005 6
3.123 6
496
515
502
496
584
594
• alg.belastingen (OZB, hond, toer,biz)
258
247
259
279
304
312
• milieuheffingen (riool,afval)
203
210
197
182
217
227
• overige heffingen en leges
35
58
46
35
63
55
Algemene uitkering “oud”
795
831
835
875
1.271
1.339
Integratie-uitkering sociaal domein
538
504
447
443
116
111
Totaal Algemene uitkering
1.333
1.335
1.282
1.318
1.387
1.450
Overige inkomensoverdrachten Rijk
214
236
234
241
267
265
Overige baten
727
858
1.038
863
987
844
Totale baten
2.770
2.944
3.056
2.918
3.225
3.153
Vaste schuld:
0
0
0
0
628
315
waarvan voor woningbouw
0
0
0
0
0
0
per inwoner:
Opbrengsten belastingen en heffingen waarvan:
Bron: 1 = Gemeente, 2 = CBS, 3 = Algemene Uitkering, 4= UWV
1.
De toename met 34 inwoners ten opzichte van 2018 wordt veroorzaakt door de stijging van het aantal inwoners met een niet-Nederlandse nationaliteit (huisvesting statushouders). Daarnaast is vergrijzing zichtbaar.
2.
Aantal en bijgevolg het percentage zijn aangepast t.o.v. de jaarrekening 2018 vanwege een nieuwe peildatum per ultimo van het jaar.
3.
Op basis van de wet BAG zijn met ingang van 2015 de verblijfsobjecten met logiesfunctie (met name recreatiewoningen) door het CBS uit de telling gehaald.
Jaarstukken 2020
16
Inleiding / Beek in cijfers
4.
1.4
Met ingang van 2015 hanteert het CBS een nieuwe methode voor de vaststelling van het aantal bedrijfsvestigingen waarbij beter aangesloten wordt op de Europese definitie van een bedrijfsvestiging. De nieuwe methode leidt tot een hoger aantal eenmanszaken omdat bedrijven waarin minder dan 15 uur per week betaalde arbeid wordt verricht voortaan ook worden meegeteld. Het aantal bedrijfsvestigingen voor de jaren 2011 t/m 2014 is door het CBS gebaseerd op het aantal bedrijfsvestigingen van 2010 (volgens de oude telling), geïndexeerd met de groei van het aantal bedrijfsvestigingen volgens de nieuwe methode. Per 2015 wordt de inmiddels bekende reguliere telling van het CBS gehanteerd.
5.
In verband met beklemde algemene reserve € 13,5 miljoen omzetten naar vrije algemene reserve, € 2 miljoen storting in reserve Toekomst MAA vanuit algemene reserve, € 0,7 storting in reserve LED vanuit algemene reserve en technische verwerking investeringen via reserve dekking kapitaallasten.
6.
In verband met technische verwerking van investeringen via de reserve dekking kapitaallasten.
Baten 2020
Lasten 2020
Programma (bedragen x € 1.000)
Lasten
Percentage
Baten
Percentage
1 Werk en economie
-3.033
6,12%
395
0,79%
2 Zorg en inkomen
-18.567
37,45%
6.111
12,22%
3 Maatschappelijke ontwikkeling
-4.767
9,61%
1.900
3,80%
4 Ruimtelijk ontwikkelen
-4.802
9,69%
2.849
5,70%
5 Openbare ruimte
-8.069
16,27%
5.448
10,89%
6 Bestuur en organisatie
-10.342
20,86%
33.320
66,60%
Totaal
-49.580
100,00%
50.023
100,00%
Jaarstukken 2020
17
Inleiding / Beek in cijfers
1.4
Verplichte beleidsindicatoren Onderstaande door het Rijk verplicht gestelde beleidsindicatoren zijn aanvullend op de in de programmaparagrafen “wat wilden we bereiken” opgenomen door Beek benoemde programma-indicatoren. Indien in een kolom niets is ingevuld dan zijn in het betreffende jaar voor die indicator nog geen gegevens beschikbaar (g.g.b.) op de site waarstaatjegemeente.nl. De eerste 5 indicatoren (taakveld overhead) betreffen eigen gegevens.
Indicator
Eenheid
2016
2017
2018
2019
Fte per 1.000 inwoners
-
5,96
6,31
5,87
2020 6,04
Formatie Bezetting
Fte per 1.000 inwoners
-
5,51
6,06
5,69
5,78
Apparaatskosten
Kosten per inwoner
-
530,47
626,74
645,92
714,51
Externe inhuur
Kosten als % van totale loonsom + totale kosten inhuur externen
-
18,49%
13,20%
10,68%(**)
10,56%
Overhead
% van totale lasten
-
8,34%
9,13%
8,93%
9,61%
Verwijzingen Halt
Aantal per 10.000 jongeren
89,0
46,0
105,0
73,0
g.g.b.
Winkeldiefstallen
Aantal per 1.000 inwoners
1,6
1,3
1,3
1,6
g.g.b.
Geweldsmisdrijven
Aantal per 1.000 inwoners
5,3
4,1
3,1
3,8
g.g.b.
Diefstallen uit woning
Aantal per 1.000 inwoners
3,4
3,4
4,1
2,8
g.g.b.
Vernielingen en beschadigingen (openbare ruimte)
Aantal per 1.000 inwoners
6,8
5,3
5,3
5,7
g.g.b.
Functiemenging
%
56,5%
56,8%
56,7%
56,2%
g.g.b.
Vestigingen (van bedrijven)
Aantal per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15 t/m 64 jaar
147
153,5
159,3
158,9
g.g.b.
Absoluut verzuim
Aantal per 1.000 leerlingen
5,9
2,0
0,0
0,0
g.g.b.
Relatief verzuim
Aantal per 1.000 leerlingen
14
18
10
14
g.g.b.
Voortijdige schoolverlaters
% deelnemers aan het VO en MBO onderwijs
1,3%
2,0%
0,9%
1,2%
g.g.b.
Niet-wekelijkse sporters
%
53,00%
g.g.b.
g.g.b.
g.g.b.
g.g.b.
Banen
Aantal per 1.000 inwoners in de leeftijd 15 – 64 jaar
943,7
966,6
974,0
964,7
g.g.b.
Jaarstukken 2020
18
Inleiding / Beek in cijfers
1.4
Indicator
Eenheid
2016
2017
2018
2019
2020
Jongeren met een delict voor de rechter
% 12 t/m 21 jarigen
g.g.b.
g.g.b.
g.g.b.
1%
g.g.b.
Kinderen in armoede
% kinderen tot 18 jaar
6%
6%
6%
5%
g.g.b.
Netto arbeidsparticipatie
% van de werkzame beroepsbevolking ten opzichte van de beroepsbevolking
63,8%
65,6%
66,0%
66,7%
g.g.b.
Werkloze jongeren
% 16 t/m 22 jarigen
1%
1%
1%
g.g.b.
g.g.b.
Bijstandsuitkeringen
per 10.000 inw 18jr en ouder
282,9
284,3
261,4
237,2
275,3
Aantal re-integratievoorzieningen
per 10.000 inw 15-64jr
78,4
99,0
40,1
105,6
132,2
Jongeren met jeugdhulp
% van alle jongeren tot 18 jaar
11,0%
11,6%
12,8%
13,0%
13,9%
Jongeren met jeugdbescherming
% van alle jongeren tot 18 jaar
1,5%
1,5%
1,2%
1,2%
g.g.b.
Jongeren met jeugdreclassering
% van alle jongeren van 12 tot 23 jaar
g.g.b.
g.g.b.
g.g.b.
g.g.b.
g.g.b.
Cliënten met een maatwerkarrangement WMO
Aantal per 10.000 inwoners
740
730
730
730
680
Omvang huishoudelijk restafval
Kg/inwoner
108
109
110
108
g.g.b.
Hernieuwbare elektriciteit
%
2,8%
3,5%
5,7%
g.g.b.
g.g.b.
Gemiddelde WOZ waarde
Duizend euro
185
187
192
204
223
Nieuw gebouwde woningen
Aantal per 1.000 woningen
0,3
1,8
6,6
0,7
0,3
Demografische druk
%
73,2%
74,0%
75,3%
76,0%
77,1%
Gemeentelijke woonlasten eenpersoonshuishouden (*)
In Euro’s
663
638
640
726
771
Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden (*)
In Euro’s
755
729
693
777
822
Bron: www.waarstaatjegemeente.nl. Deze beleidsindicatoren kunnen afwijken ten opzichte van de jaarrekening 2020 en/of de begroting 2021 i.v.m. een actualisatie van de cijfers op www.waarstaatjegemeente.nl. Peildatum: 2 april 2021 (*) Deze beleidsindicatoren zijn een uitsplitsing naar een- en meerpersoonshuishouden, van de in paragraaf 7 Lokale heffingen vermelde gemiddelde gemeentelijke woonlasten. (**) t/m 2019 werd inhuur laag begroot, maar gedekt door ruimte binnen de salariskosten, zoals sprokkelformatie en niet ingevulde vacatures. De werkelijke inhuur bleek ieder jaar een stuk hoger te zijn. In 2017 is het bedrag op de jaarrekening berekend (dus werkelijk), in 2018 op basis van de 1 e bestuursrapportage (op begrotingsbasis). In 2019 is de inhuur op begrotingsbasis met € 300.000 structureel verhoogd. Bij de begroting 2019 is een winstwaarschuwing afgegeven die manifest is geworden bij de 1 e Bestuursrapportage 2019, zijnde een incidentele bijraming van € 285.000.
Jaarstukken 2020
19
2
Jaarverslag 2020 Financieel resultaat
Jaarstukken 2020
20
Jaarverslag 2020 / Samenvatting financieel resultaat
0
Jaarverslag 2020 / Samenvatting financieel resultaat Gerealiseerd resultaat Het gerealiseerd resultaat bedraagt door de inzet van de reserves € 443.000 positief. Gerealiseerd totaal saldo van baten en lasten Dit is het saldo vóór de mutaties in de reserves. Voor het jaar 2020 bedraagt het gerealiseerd totaal saldo van baten en lasten € 112.100 negatief, indien er geen inzet van reserves zou zijn geweest. Echter, conform raadsbesluiten, zijn voor € 555.100 reserves ingezet, waardoor dit resulteert in een positief resultaat van € 443.000. Diverse budgetten worden echter gedekt door reserves. In paragraaf 10.2 “Toelichting op de rekening van lasten en baten” treft u de toelichting op de reservemutaties aan. Raming (*)
V/N
Realisatie
V/N
Verschil
V/N
Resultaat voor inzet van reserves
-1.358.700
N
-112.100
N
1.246.600
V
Inzet reserves
1.629.700
V
555.100
V
-1.074.600
N
271.000
V
443.000
V
172.000
V
Saldo (*) 2e Bestuursrapportage 2020
Het gerealiseerd resultaat van baten en lasten na inzet van reserves over 2020 is € 172.000 positiever dan de bijgestelde begroting 2020. Uit de volgende analyse op hoofdlijnen blijkt dat het resultaat incidenteel van aard is. Een uitgebreidere toelichting treft u aan bij de verantwoording van de programma’s, in de paragrafen en in het jaarrekeningdeel (hoofdstuk 10 en 11). Het totaaloverzicht met een verwijzing naar een korte toelichting per afwijking > € 25.000 ziet er als volgt uit: Nummer taakveld - Product/toelichting
Blz.
I/S
Programma 1 Werk en economie 6.5 Arbeidsparticipatie: re-integratietrajecten
35
I
Verschillen < € 25.000 en indirecte lasten Programma 2 Zorg en inkomen
Verschil t.o.v. raming
V/N
120.700
V
59.700
V
61.000
V
-412.300
N
6.3 Inkomensregelingen: debiteuren BBZ
49
I
29.600
V
6.3 Inkomensregelingen: TOZO
49
I
52.000
V
6.3 Inkomensregelingen: Verstrekkingen om niet
49
I
-53.000
N
6.3 Inkomensregelingen: stelpost
49
I
25.700
V
6.6 Maatwerkvoorzieningen WMO
50
I
-73.700
N
6.71 Maatwerkdienstverleningen 18+: Zorg in natura HbH
50
I
-158.100
N
6.71 Maatwerkdienstverleningen 18+: Zorg in natura begeleiding
50
I
-62.000
N
6.71 Maatwerkdienstverleningen 18+: Eigen bijdrage WMO
50
I
-52.400
N
6.72 Maatwerkdienstverleningen: 18-: Zorg in Natura
51
I
-372.900
N
6.72 Maatwerkdienstverleningen: 18-: Jeugdzorg plus
51
I
200.000
V
6.72 Maatwerkdienstverleningen: 18-: Reserve storting in sociaal domein
51
I
141.600
V
6.82 Geëscaleerde zorg 18-: Zorg in Natura
51
I
-39.000
N
Jaarstukken 2020
21
0
Jaarverslag 2020 / Samenvatting financieel resultaat
Nummer taakveld - Product/toelichting
Blz.
I/S
Verschil t.o.v. raming
V/N
Verschillen < € 25.000 en indirecte lasten
-50.100
N
Programma 3 Maatschappelijke ontwikkeling
189.600
V
5.1 Sportbeleid en activering: subsidie huurkosten
64
I
56.800
V
5.3 Cultuur: subsidie Artamuse
65
I
92.900
V
Verschillen < € 25.000 en indirecte lasten
39.900
V
Programma 4 Ruimtelijk ontwikkelen
200.400
V
7.4 Milieubeheer: RUD
78
I
54.300
V
8.3 Omgevingsvergunningen: omgevingsvergunningen
79
I
28.500
V
Verschillen < € 25.000 en indirecte lasten
117.600
V
Programma 5 Openbare ruimte
-114.400
N
5.7 Openbaar groen: wijkteams
91
I
47.800
V
7.3 Afval: milieuparken
93
I
-74.500
N
7.3 Afval: btw
92
I
53.700
V
7.3 Afval: oud papier opbrengsten
93
I
-36.000
N
7.3 Afval: inzameling PMD
93
I
-53.300
N
7.3 Afval: pandemie
93
I
-36.000
N
Verschillen < € 25.000 en indirecte lasten
-16.100
N
Programma 6 Bestuur en organisatie
441.600
V
0.7 Algemene uitkering
102
I
-28.300
N
0.8 Overige baten en lasten: btw op afval
103
I
-53.700
N
0.8 Overige baten en lasten: onvoorzien
103
I
250.000
V
1.1 Veiligheidsregio: grondverkoop kazerne
104
I
-94.000
N
Verschillen < € 25.000 en indirecte lasten
367.600
V
Kostenverdeelstaat
-256.300
N
FAZA: archiefkosten
134
28.300
V
FAZA: pandemie
134
-25.200
N
ICT: documentkosten
134
I
30.700
V
ICT: algemene kosten
134
I
-75.400
N
ICT: onderhoud software
134
I
39.700
V
ICT: leasekosten
134
I
111.000
V
ICT: pandemie
134
I
-109.600
N
ICT: onttrekking reserve ICT
134
I
-114.600
N
P&O bedrijfsgezondheidskosten
134
I
-31.500
N
P&O salarissen
134
I
308.000
V
P&O Ingeleend personeel
134
I
-202.400
N
P&O stelpost
134
I
52.000
V
Bestuursondersteuning: advieskosten
135
I
-30.500
N
-236.800
N
2.700
V
Verschillen < € 25.000 en indirecte lasten Afronding
Jaarstukken 2020
22
Jaarverslag 2020 / Samenvatting financieel resultaat
0
Nummer taakveld - Product/toelichting
Blz.
I/S
Verschil t.o.v. raming
V/N
Totale afwijking t.o.v. 2e Bestuursrapportage 2020
172.000
V
Verwacht voordelig resultaat 2020 bij 2e Bestuursrapportage 2020
271.000
V
Totaal rekening resultaat
443.000
V
I/S: incidenteel/structureel, V/N: voordelig/nadelig In bovenstaand overzicht is de post Verschillen < € 25.000 en indirecte lasten opgenomen. Daar waar de overschrijding aanzienlijk is, betreft het voornamelijk een verschil van indirecte lasten bij de rekening t.o.v. de begrote bedragen. De afwijkingen van de indirecte lasten worden toegelicht in paragraaf 4 bedrijfsvoering.
Jaarstukken 2020
23
3
Jaarverslag 2020 Werk en economie
Jaarstukken 2020
24
Werk en economie / Samenvatting
3.1
Werk en economie / Samenvatting Waar is ons beleid geformuleerd? • • • • • • • • • • • •
Kadernota Detailhandelsvisie op hoofdlijnen (vastgesteld 2010) Actieplan leegstand (vastgesteld 2013) Participeren 2017-2018 (verlengd t/m 2019) Verordeningen Participatiewet 2017-2018 (vastgesteld december 2020) Maatregelenverordening participatiewet (2017) Kadernota Economisch Beleid 2018-2021 (vastgesteld 2017) Structuurvisie Ruimtelijke Economie Zuid-Limburg (vastgesteld 2017) Startersbeleid gemeente Beek 2018–2021 (vastgesteld 2018) Het strategisch koersdocument “Aviation Valley Maastricht Aachen Airport, Een economische toplocatie die verbindt” (ter kennisname 2018). Visie Vrijetijdseconomie Zuid-Limburg (vastgesteld april 2020) Toeristische Visie “Licht op Beek” (vastgesteld september 2020) Overeenkomst convenant Visit Zuid-Limburg 2021-2026 (vastgesteld september 2020)
Jaarstukken 2020
25
3.2
Werk en economie / Wat wilden we bereiken?
Werk en economie / Wat wilden we bereiken? Met ongeveer 10.000 voltijds arbeidsplaatsen binnen de gemeentegrenzen levert Beek een zeer substantiële bijdrage aan de werkgelegenheid in Zuid-Limburg. De luchthaven, de bedrijventerreinen Beekerhoek, Techno Port Europe (TPE) en Aviation Valley en twee goedlopende winkelcentra dragen hieraan bij. Doordat de provincie de luchthaven heeft overgenomen en besloten heeft om hierin te investeren, is de toekomst van de luchthaven zekerder. Dit zorgt ook voor vertrouwen bij investeerders. Voor de komende jaren zijn op het gebied van het passagiers- en vrachtvervoer stevige groeiambities uitgesproken. Hierbij is het van belang dat de luchthaven ook nadrukkelijker als economische motor voor het gehele gebied gaat functioneren. Hiertoe wordt hard gewerkt aan het opzetten en uitvoeren van een strategische ruimtelijk-economische gebiedsvisie. Ten aanzien van onze ondernemers heeft de gemeente een belangrijke ondersteunende functie. Ondernemers voeren het uit. Samen met de gemeente zullen ondernemers hun sterke positie behouden door tijdig in te spelen op maatschappelijke veranderingen. Ook op recreatief gebied zullen wij ondernemerschap ondersteunen om Beek ook zo op de kaart te zetten De gemeentelijke inzet blijft er op gericht om zoveel mogelijk uitkeringsgerechtigden te begeleiden richting werk. Werk biedt structuur aan het leven.
Werk zorgt dat men meedoet, draagt bij aan eigenwaarde en levert sociale contacten op. Op het gebied van werk en inkomen verwacht de gemeente dan ook van iedereen een bijdrage aan de samenleving en dat iedereen zich naar vermogen inzet om te voorzien in hun eigen levensonderhoud. Het is en blijft onze ambitie om vernieuwende initiatieven te ontplooien. Burgers voor wie reguliere arbeid (nog) een stap te ver is worden gestimuleerd om vrijwilligerswerk te doen of worden ingezet in de wijk waar ze wonen. Hierbij wordt samengewerkt met het project wijkgericht werken in de openbare ruimte van de gemeente Sittard-Geleen en wordt gebruik gemaakt van de mogelijkheden binnen ‘Vitaal aan het Werk’.
Onze toekomstplannen Dit programma draagt bij aan de ambitie Aangenaam wonen en leven en aan de verwezenlijking van de speerpunten 1, 2, 3, 5, 9 en 11 van de strategische toekomstvisie 2010-2030 “Ondernemend Beek: veelzijdig en vitaal in Zuid-Limburg”: • Het actief stimuleren van bedrijvigheid en het ondernemersklimaat en daarmee de regionale economie. Hierbij worden grootschalige bedrijven gefaciliteerd om zich te vestigen bij de luchthaven en het bijbehorend bedrijventerrein BMAA of op een van de andere bedrijventerreinen. Belangrijk hierbij is om focus aan te brengen. • (Startende) MKB ondernemers worden gefaciliteerd om kleinschalige bedrijvigheid passend in de kernen te vestigen. Het betreft hierbij niet alleen kleine winkels en ambachtelijke bedrijvigheid maar ook ondernemers in de maatschappelijke zorg of andersoortige voorzieningen die de leefbaarheid in de kern vergroten en er voor kunnen zorgen dat inwoners langer in hun vertrouwde buurt kunnen blijven wonen. • Het centrum van Beek moet naast een gevarieerd winkelaanbod tevens een aanbod krijgen voor ontmoeting en vertier om zodoende de levendigheid en de gezelligheid van het centrum te versterken.
Jaarstukken 2020
26
Werk en economie / Wat wilden we bereiken?
• • •
3.2
Geen grootschalige recreatievoorzieningen in Beek maar uitsluitend kleinschalige dagrecreatieve voorzieningen worden gefaciliteerd. Inwoners worden gestimuleerd en gefaciliteerd om actief te participeren in de samenleving. Er wordt ingezet op een klantgerichte effectieve dienstverlening richting de burgers waarbij de gemeente een betrouwbare partner en een facilitator is die zowel vraaggericht als aanbodgericht handelt.
Doelen 2018-2022 Aanvullend op onderstaande door Beek benoemde programma-indicatoren, zijn de door het Rijk met ingang van de begroting 2017 verplicht gestelde beleidsindicatoren opgenomen bij 1.3 Beek in cijfers. 1
Activeren en participeren Pfh: T. van Es Het vergroten van de inzetbaarheid van de beroepsbevolking waardoor zij duurzaam kunnen participeren op de arbeidsmarkt, al dan niet met inzet van loonkostensubsidie, dan wel een positieve bijdrage kunnen leveren aan de samenleving bijvoorbeeld door middel van vrijwilligerswerk. Indicatoren
Gerealiseerd 2018 2019
2017
Streven 2020
30% van de beëindigde WWB en IOA uitkeringen is als gevolg van aanvaarding werk (eigen gegevens)
42%
29%
53%
50%
30%
50% van de WWB en IOA uitkeringsgerechtigden heeft een reïntegratietraject
60%
36%*
36%
36%
50%
(eigen gegevens)
2
Bedrijvigheid Pfh: C. van Basten-Boddin Het samen creëren van condities en randvoorwaarden waardoor het voor bedrijven aantrekkelijk is om zich te vestigen, optimaal te kunnen ondernemen en te groeien. Het ondernemersklimaat heeft continue aandacht en daar waar mogelijk worden, in overleg met stakeholders, verbeteringen doorgevoerd. Indicatoren Tevredenheid ondernemers over vestigingsklimaat
Gerealiseerd
Streven
2010/2011
2012/2013
2015/2016
3e plek
10e plek
10e plek
22e plek
2018/2019 Top 10
11e plek
13e plek
10e plek
11e plek
Top 10
7e plek
21e plek
15e plek
25e plek
Top 10
6e plek
8e plek
12e plek
24e plek
Top 10
(Rapport MKB*)
Imago over gemeente door niet-Beekse ondernemers (Rapport MKB*)
Gemeentelijke communicatie & beleid richting ondernemers (Rapport MKB*)
Prijs-kwaliteit inzake de lasten voor ondernemers (Rapport MKB*)
* Rapport MKB vriendelijkste gemeente van Nederland welke door MKB-Nederland om de 2 jaar wordt uitgegeven. In de tabel staat de plek van de gemeente op de ranglijst aangegeven ten opzichte van de andere gemeenten in Limburg.
Jaarstukken 2020
27
3.2
Werk en economie / Wat wilden we bereiken?
3
Vrijetijdseconomie Pfh: C. van Basten-Boddin Het bevorderen van de vrijetijdseconomie door samen het extensieve dagrecreatieve aanbod in de gemeente te onderhouden, te ontwikkelen en te vermarkten. Indicatoren
Gerealiseerd 2015 2017
2013 Tevredenheid inwoners restaurants of andere horeca aangelegenheden
Streven 2019
7,9
7,9
89% (*)
90% (*)
80-85%
7,7
7,7
84% (*)
85% (*)
80-85%
(Burgeronderzoek)
Tevredenheid inwoners uitgezette wandelfiets-, paardrijroutes (Burgeronderzoek)
(*) In het rapport ‘Burgerpeiling’ van Flycatcher (2017 en 2019) zijn percentages opgenomen en geen punten. Derhalve is het percentage (zeer) tevreden vermeldt.
4
Luchthaven MAA en Aviation Valley Pfh: C. van Basten-Boddin De luchthaven Maastricht Aachen Airport is van zowel regionaal als nationaal belang en er wordt ingezet op de erkenning van de toegevoegde waarde van het vliegveld samen met het economisch cluster Aviation Valley in de eigen gemeente, bij andere gemeenten, in Den Haag en in Europa. Hierbij wordt samen opgetrokken met de provincie Limburg.
Jaarstukken 2020
28
Werk en economie / Wat hebben we daarvoor gedaan?
Werk en economie / Wat hebben we daarvoor gedaan? De in onderstaande tabel opgenomen verbonden partijen zijn betrokken bij de realisatie van de programmadoelen. Voor een nadere toelichting op de betreffende verbonden partijen wordt kortheidshalve verwezen naar paragraaf 5 Verbonden partijen. Verbonden partij Gemeenschappelijke Regeling Vixia Participatiebedrijf Westelijke Mijnstreek (PWM)
Met ingang van 1 januari 2020 is de GR Vixia in liquidatie. Dat wil zeggen dat vanaf dat moment de GR haar taken heeft ondergebracht bij andere regelingen en dat de GR Vixia een traject gaat doorlopen om uiteindelijk te worden opgeheven. De taken met betrekking tot het formele werkgeverschap zijn overgegaan naar de GR Participatiewet Wsw, de huisvestingstaak opgeheven na de verkoop van het onroerend goed. De activiteiten van de BV Vixia die ook onderdeel uitmaakte van de GR Vixia zijn ondergebracht in het Participatiebedrijf Westelijke Mijnstreek (PWM). In dit bedrijf zijn de Werk & Inkomenstaken van Sociale zaken van Sittard- Geleen samengegaan met de uitvoering van de Wsw bij Vixia was ondergebracht. Met ingang van 1 januari 2021 is de naam veranderd in Vidar. 1
Activeren en participeren Pfh: T. van Es De belangrijkste reden om te komen tot een regionale uitvoeringsorganisatie door middel van het Participatiebedrijf Westelijke Mijnstreek (PWM) is de verwachting dat hiermee zowel de bijstandsgerechtigden als de SW-werknemers doeltreffender begeleid en ondersteund worden. Voorbeelden in het land geven aan dat een integrale benadering van deze klantgroepen leidt tot betere resultaten. Het is zaak dat, nu de uitvoeringsorganisatie staat, de deelnemende gemeenten hun beleid vertaald hebben in een dienstverleningsovereenkomst die zij sloten met het PWM. Het bieden van ondersteuning aan klanten bij het ontwikkelen van zodanige vaardigheden zodat de kansen op de arbeidsmarkt verder worden vergroot, is en blijft de eerste prioriteit. Binnen de deelname door Beek aan het PWM vindt de daadwerkelijke vormgeving van ‘beschut werk’ in het kader van de participatiewet plaats. Hierbij wordt vastgehouden aan de uitgangspunten zoals door de Raad in juli 2016 op basis van het rapport Berenschot zijn geformuleerd: het cafetariamodel, waarbij zoveel als mogelijk maatwerk wordt geleverd voor de klant. Een van deze onderdelen betrof de dagbesteding in combinatie met de dagbesteding in het kader van de WMO. Door een aanpassing van de wet is koppeling aan dagbesteding niet meer toegestaan en moet er bij beschutte werk sprake zijn van loonvormende arbeid.
Het streven blijft om de jeugdwerkloosheid laag te houden. In eerste instantie wordt daarbij aangesloten bij regionale en landelijke initiatieven en subsidieregelingen. Binnen het regionale arbeidsmarktbeleid is het nadrukkelijk investeren in “arbeidsfitte” jongeren een speerpunt voor 2020 geworden, vanwege de corona-crisis. Uit het oogpunt van preventie wordt extra aandacht geschonken aan jongeren die hun opleiding vroegtijdig afbreken. Het doel daarbij is jongeren te behoeden voor het vroegtijdig stoppen met school en ze te stimuleren de juiste kwalificatie voor de arbeidsmarkt te behalen.
Jaarstukken 2020
29
3.3
3.3
Werk en economie / Wat hebben we daarvoor gedaan?
Bij contacten met werkgevers zal specifiek aandacht geschonken worden aan hoger opgeleiden die op zoek zijn naar een baan. Het is belangrijk deze groep te behouden voor deze regio. Bij de relatie met werkgevers zullen de portefeuillehouders arbeidsmarkt en economische zaken samen optrekken zodat deze relatie versterkt wordt en er meer ruimte komt om het sociale beleid op een hoger niveau te brengen. Hiervoor wordt een visie op het arbeidsmarktbeleid onder leiding van de portefeuillehouder Arbeidsmarktbeleid, in samenwerking met economische zaken, opgesteld. Economische zaken Samen met provincie en bedrijfsleven worden de mogelijkheden om in Aviation Valley vraag en aanbod van personeel beter af te stemmen en bij elkaar te brengen geïnventariseerd. Beschikbaarheid van goed opgeleid personeel is van groot belang voor het vestigingsklimaat. De aantrekkende economie zorgt voor een dalende werkloosheid en veel bedrijven zijn op zoek naar nieuw personeel, zowel in het kader van vervangingsvraag als uitbreidingsvraag. Dit geldt zowel voor de logistieke als de technische banen. De huidige instroom in de sector biedt onvoldoende aanbod om op korte en lange termijn te voldoen aan de vraag. Het is voor alle betrokken partijen van belang om deze mismatch te doorbreken. Het bieden van opleidingstrajecten kan daaraan een bijdrage leveren.
Het beleid daarbij is dat de behoefte van de werkgevers leidend is. In 2020 is gebleken dat de effecten van de coronapandemie ertoe hebben geleid dat de inspanningen om vraag en aanbod vanuit het arbeidsmarktbeleid een impuls te geven, achter zijn gebleven. Het onderwijs, de arbeidsbemiddeling en de arbeidsintegratie zijn dermate geraakt dat een invulling geven aan het matchen van vraag en aanbod van geschikt personeel achterwege is gebleven. Voor 2021 is voorzien om deze achterstand in te gaan halen, vanuit een verregaande samenwerking tussen arbeidsmarktbeleid en economische zaken. 2
Bedrijvigheid Pfh: C. van Basten-Boddin Uitvoering zal worden gegeven aan de Kadernota Economisch Beleid 2018-2021. Op basis van zes programmalijnen zal aan dit beleid nader invulling worden gegeven: (1) MAA en omgeving, (2) Detailhandel, (3) Het tegengaan van leegstand, (4) Startersbeleid, (5) Persoonlijk contact met ondernemers en marketing en (6) Toeristisch-recreatief aanbod. MAA en omgeving (1) Zie toelichting bij punt-4 ‘Luchthaven MAA en Aviation Valley’. Detailhandel (2) Bijzondere aandacht blijft uitgaan naar het centrum van Beek. Hiertoe is samen met stakeholders (ondernemers, vastgoedeigenaren en bewoners) gestart met het opstellen van een Toekomstvisie centrum Beek. Deze visie heeft tot doel het versterken van de economische aantrekkelijkheid en leefbaarheid van het centrum voor inwoners, bezoekers, ondernemers en vastgoedeigenaren. Daarnaast zetten wij ons in om elkaar te informeren over onder andere (detailhandels)ontwikkelingen die raakvlakken hebben tussen de verschillende winkelgebieden en bedrijventerreinen. Als gevolg van de Coronacrisis zijn de contacten met de ondernemers(verenigingen) geïntensiveerd en ook op regionaal niveau opgeschaald. Eind 2020 hebben de centrumondernemers zich uitgesproken vóór een verlenging van de Bedrijveninvesteringszone (BIZ) voor de periode 2021-2025.
91% van de ondernemers die een stem heeft uitgebracht, was vóór het voortzetten van de BIZ. In totaal stemde ruim 68% van de Beekse ondernemers.
Jaarstukken 2020
30
Werk en economie / Wat hebben we daarvoor gedaan?
Het tegengaan van leegstand (3) Op Zuid-Limburgs niveau wordt uitvoering gegeven aan de Structuurvisie Ruimtelijke Economie ZuidLimburg (SVREZL). Dit resulteert in een set aan spelregels waarmee op (sub)regionaal niveau afgewogen wordt waar nieuwe initiatieven voor detailhandel, bedrijven en kantoren zich kunnen vestigen. De voorkeur hiervoor hebben de zogenaamde concentratie- en balansgebieden zoals die aangeduid zijn in de SVREZL. Op sub regionaal niveau (Westelijke Mijnstreek) wordt de SVREZL door vertaald naar een uitvoeringsprogramma. Dit uitvoeringsprogramma geeft inzicht in de opgave en instrumenten om de opgave te verminderen c.q. de gewenste ontwikkelingen mogelijk te maken. Het desbetreffende uitvoeringsprogramma is in ontwikkeling. Tot slot is ook in regionaal verband de samenwerking op bepaalde gebieden geïntensiveerd en is besloten een tweetal onderzoeken en (beleids/visie) trajecten gezamenlijk op te pakken: regionaal detailhandelsbeleid en een regionale analyse en behoefteraming bedrijventerreinen en kantoren. In de regionale analyse en behoefteraming van bedrijventerreinen en karntoren wordt tevens een eerste verkenning gedaan naar het functioneren van deze terreinen voor wat betreft de aanwezige vestigingen, de leegstand op de terreinen en de kwaliteit van de terreinen.
Startersbeleid (4) Conform het gemeentelijk Startersbeleid worden pre-starters en/of startende ondernemers begeleid door deskundige instanties zoals het Starterscentrum Limburg en Stichting Ondernemersklankbord. De gemeente heeft hierin een doorverwijsfunctie van pre-starters en/of startende ondernemers naar deze instanties. Het afgelopen jaar is op Zuid-Limburgs niveau gewerkt aan een geüpdatete set aan afspraken met het Starterscentrum Limburg mede bezien in het licht van een post-Corona-aanpak voor (pre) startende ondernemers. Persoonlijk contact met ondernemers en marketing (5) De gemeente faciliteert waar mogelijk nieuwe initiatieven en blijft zich inzetten om gezamenlijk met partners de condities en randvoorwaarden te creëren waardoor het voor bedrijven aantrekkelijk is om zich te vestigen, optimaal te kunnen ondernemen en te groeien in Beek. Als gevolg van de Coronacrisis heeft de Brilliant Business Awards niet in fysieke vorm plaatsgevonden, maar zijn de winnaars via een online videoboodschap bekendgemaakt. Daarnaast is in de week van de Dag van de Ondernemer 2020 elke dag stilgestaan bij Ondernemend Beek en is ondernemers juist nu een ‘hart onder de riem’ gestoken. Daarnaast zijn twee ondernemers uit Beek die betrokken zijn bij een Corona-vaccin op de Dag van de Ondernemer, via een zoomsessie, in het zonnetje gezet.
Het afgelopen jaar is het persoonlijk contact met de ondernemers(verenigingen) geïntensiveerd en waar nodig in de regio opgeschaald: • Via de bedrijvencontactfunctionaris is regelmatig contact met (vertegenwoordigers van) ondernemersverenigingen en is deze functionaris voor ondernemers telefonisch bereikbaar voor ondernemersvragen, vragen over de landelijke financiële steunmaatregelen etc. • Daarnaast is op de gemeentelijke website een aparte ‘corona-pagina - informatie voor ondernemers’ gepubliceerd waarop de belangrijkste (landelijke) steunmaatregelen zijn weergegeven alsook links naar websites waar de regelingen aangevraagd kunnen worden. Alle updates van deze website/pagina worden per e-mail aan de ondernemersverenigingen doorgegeven met het verzoek deze breed te verspreiden aan hun leden / collega-ondernemers. Ook worden via de sociale media updates gepubliceerd van nieuwe en/of aangepaste landelijke regelingen. • Met ingang van 1 april 2020 heeft de gemeente de inningstermijn voor bouwleges voor ondernemers van dertig naar negentig dagen verlengd. Deze regeling gold tot 30 juni 2020. Daarnaast is het altijd mogelijk om een betalingsregeling te treffen met de gemeente mocht de ondernemer niet de verplichtingen kunnen voldoen.
Jaarstukken 2020
31
3.3
3.3
Werk en economie / Wat hebben we daarvoor gedaan?
•
• •
• • •
De gemeente heeft een oproep aan vastgoedeigenaren gedaan om afspraken met huurders te maken voor vermindering of uitstellen van huurbetalingen. Omdat de gemeentelijke belastingen in maart – juni 2020 zijn opgeschort kan dit voordeel doorgegeven worden aan de huurders. Het faciliteren van een telefonisch spreekuur voor horecaondernemers gericht op vragen voor de heropening van 1 juni 2020 (na de eerste lockdown). Vanaf 1 juni 2020 geeft de gemeente de Cadeaubon Ondernemend Beek uit. Deze bon wordt cadeau gegeven aan jubilarissen uit de gemeente en kan verzilverd worden bij lokale ondernemers. Een Cadeaubon Ondernemend Beek is een waarde cheque van € 25. De ontvanger kan deze bon inwisselen bij deelnemende ondernemers. Dit initiatief is tot stand gekomen omdat wij de lokale ondernemer in Beek willen steunen, zeker in deze coronatijd. Intern wordt aangestuurd op het zo snel mogelijk betalen van facturen aan ondernemers. Via onze gemeentelijke communicatiekanalen is ‘koop lokaal’ gepromoot / onder de aandacht gebracht. Ook in regionaal verband is zowel bestuurlijk als ambtelijk regionaal overleg inzake de Coronacrsisis c.q. -aanpak voor ondernemers.
Toeristisch-recreatief aanbod (6) Zie toelichting bij punt-3 ‘Vrijetijdseconomie’. 3
Vrijetijdseconomie Pfh: C. van Basten-Boddin Bij een goed vestigingsklimaat zijn ook recreatieve mogelijkheden van belang. Met de Toeristische Visie “Licht op Beek” wordt nader vorm gegeven aan ons toeristisch-recreatief beleid. Hierbij is de Visie Vrijetijdseconomie Zuid-Limburg het kader waarbinnen wordt gefunctioneerd. De Toeristische Visie “Licht op Beek” gaat uit van een centrale rol van Beek binnen Zuid-Limburg met een open houding naar zowel haar eigen burgers als de regio om haar heen (een scharniergemeente), die zich wil verbinden met haar omgeving (zowel fysiek als thematisch). Met daarbij ruimte voor kleinschalige voorzieningen gebouwd rond het uitwaaierende groen en de interessante cultuurhistorische objecten. Onze ligging biedt toeristische kansen als slimme verbindingen gelegd kunnen worden via het optimaliseren van de wandel- en fietsinfrastructuur. Hierbij wordt uitgegaan van een integrale benadering vanuit woon-werk-school verkeer maar ook vanuit toerisme, waarbij we de toeristisch-recreatieve routestructuur in Beek in relatie tot de regio willen optimaliseren. Dit geeft tevens de mogelijkheid om de interessante en unieke toeristische en culturele parels beter te ontsluiten, zodat gasten en inwoners deze schatten kunnen bezoeken.
Beek dient tevens haar ligging (aan een kruispunt van wegen) en de high traffic locaties beter te benutten ten behoeve van de communicatie over de toeristisch-culturele schatten van Beek. Tenslotte heeft Beek een bijzondere kans voor profilering door ‘licht’ het nieuwe centrale thema te maken en nieuwe producten te ontwikkelen die dit lichtthema versterken.
Jaarstukken 2020
32
Werk en economie / Wat hebben we daarvoor gedaan?
4
Luchthaven MAA en Aviation Valley Pfh: C. van Basten-Boddin De luchthaven MAA is gelegen op de werklocatie Aviation Valley, waar dagelijks circa 5.500 mensen werken. Deze werklocatie is van belang voor Zuid-Limburg en is binnen de Structuurvisie Ruimtelijke Economie Zuid-Limburg dan ook aangewezen als één van gebieden waar een zelfstandige gebiedsontwikkeling plaatsvindt. Om hieraan invullen te geven en de aanwezige economische potentie van dit gebied volledig te benutten is gestart met de gebiedsvisie Aviation Valley. Uit de evaluatie van fase 1 van dit traject begin 2019 is naar voren gekomen dat de gevestigde ondernemers zich meer bewust zijn geworden van hun directe omgeving. Evenwel blijft focus noodzakelijk om te komen tot een dynamische werklocatie waar bedrijven de mogelijkheid wordt geboden om optimaal te ondernemen. Dit heeft ertoe geleid dat op verzoek van de ondernemers een onderzoek is gestart om te komen tot een bedrijfsinvesteringszone (BIZ). Voor de uitvoering van zaken zoals: veiligheid, onderhoud openbare ruimte, het voorkomen van leegstand en gebiedsmarketing zullen de overheden samen met de pandeigenaren en de bedrijven in het gebied zoeken naar een duurzame oplossing voor het gehele gebied Aviation Valley. Een vorm van integraal gebiedsmanagement heeft hierbij onze voorkeur.
Daarnaast blijven wij als gemeente inzetten om projecten in het kader van duurzaamheid en arbeidsmarkt & onderwijs onder de aandacht te brengen van de bedrijven/pandeigenaren en hen hierin te ondersteunen. Als gevolg van de Coronacrisis is op verzoek van de ondernemers het opstellen van bedrijfsinvesteringszone (BIZ) – het financiële fundament onder gebiedsmanagement op deze werklocatie – opgeschoven naar 2021. Eind 2020 is de Luchtvaartnota 2020-2050 gepubliceerd als kaderstellend voor de ontwikkeling van luchthavens in Nederland. De gemeente Beek blijft zich inzetten voor een duurzame ontwikkeling van de luchthaven MAA met inachtneming van de (milieu)regelgeving en een adequate handhaving hiervan. Samen met omwonenden en overige stakeholders zijn omgevingsafspraken gemaakt waarmee de juiste balans tussen deze economische ontwikkelingen en de leefbaarheid gewaarborgd wordt en blijft. Ingezet wordt om deze omgevingsafspraken, welke onder meer toezien op (het meten van) omgevingswaarden, verkeer, communicatie, fysieke ontwikkelingen en de landschappelijke inpassing hiervan, nader uit te werken.
Jaarstukken 2020
33
3.3
3.4
Werk en economie / Wat heeft dit programma gekost?
Werk en economie / Wat heeft dit programma gekost? Saldo matrix programma 1 werk en economie (x € 1.000) 2019
2020
Rekening
Begroting Primitief
Rekening
bijgesteld
Lasten exclusief mutatie reserves
-3.303
-2.715
-3.184
-2.846
Baten exclusief mutatie reserves
40
47
46
122
-3.263
-2.668
-3.138
-2.724
Stortingen in reserves (lasten)
-151
-137
-89
-187
Onttrekkingen uit reserves (baten)
623
239
468
273
Saldo mutatie reserves programma 1
472
102
379
86
-2.791
-2.566
-2.759
-2.638
Saldo van baten en lasten programma 1
Totaal resultaat programma 1
Het programma Werk en economie sluit met een positief saldo ten opzichte van de bijgestelde begroting van € 121.000. Per saldo wordt het programmabudget dus met 4,39% onderschreden. In de nu volgende toelichting wordt ingegaan op de financiële afwijkingen in de directe lasten en baten die groter zijn dan € 10.000. De afwijkingen in de indirecte lasten worden toegelicht in de paragraaf bedrijfsvoering. Financiële afwijkingen > € 10.000 ten opzichte van de bijgestelde begroting (x € 1.000) Product Begroot Werkelijk 2020 2020 3.3
Bedrijfsloket en bedrijfsregelingen
6.4 6.5
Financiële afwijking
-14
1
15
Begeleide participatie
-1.508
-1.495
13
Arbeidsparticipatie
-875
-782
93
Overige mutaties
-362
-362
0
-2.759
-2.638
121
Totaal
3.1 Economische ontwikkeling Dit product sluit ten opzichte van de bijgestelde begroting met een negatiever saldo van € 5.300. De indirecte lasten zijn € 5.400 negatiever. De indirecte lasten worden in totaliteit toegelicht in de paragraaf bedrijfsvoering. De geraamde bijdrage aan de stichting Economische Samenwerking Zuid-Limburg (ESZL) van € 36.100 is door de stichting niet in rekening gebracht omdat ESZL in 2020 is gestart met een nieuwe werkwijze waarbij een inhoud gedreven netwerkstrategie leidend is geworden. De samenwerking is niet langer geïnstitutionaliseerd. De inhoudelijke samenwerking op Zuid-Limburgse schaal krijgt middels coalities vorm. De incidentele budgetten ‘regionale analyse en behoefteraming bedrijventerreinen en kantoren’ van € 5.000 en ‘herijking detailhandelsbeleid‘ van € 7.500 worden overgeheveld naar 2021. Resumerend is hierdoor de onttrekking uit de reserve regionale economische samenwerking € 48.600 lager. Het incidentele restantbudget ‘Gebiedsvisie Aviation Valley’ van € 195.000, dat gedekt wordt vanuit de reserve maatregelen luchthaven, wordt overgeheveld naar 2021. Daarnaast is er door de Corona pandemie € 11.800 aan kosten gemaakt voor het begeleiden en ondersteunen van de stichting Centrummanagement Beek ten behoeve van de draagvlakmeting BIZcentrum (€ 10.000), is de cadeaubon Ondernemend Beek geïntroduceerd (€ 1.400) waarmee de lokale