Gemeente Beek - Concept accountantsverslag 2024
Tekst van het document
Accountantsverslag Gemeente Beek XX juni 2025
Aan de gemeenteraad van Gemeente Beek Raadhuisstraat 9 6191 KA BEEK Betreft: accountantsverslag 2024 Geachte leden van de gemeenteraad, U hebt ons opdracht gegeven de jaarrekening 2024, welke onder verantwoordelijkheid van het college van burgemeester en wethouders is opgesteld, te controleren. Onze belangrijkste bevindingen voortvloeiend uit de door ons uitgevoerde werkzaamheden vindt u in het accountantsverslag bij deze brief. Onderdelen en reikwijdte accountantsverslag Dit verslag vat onze belangrijkste bevindingen vanuit onze accountantscontrole samen. Daarnaast gaan wij nader in op een aantal formele aspecten die samenhangen met onze controlewerkzaamheden. Onze bevindingen vloeien voort uit onze werkzaamheden als onderbouwing van ons oordeel. Deze werkzaamheden zijn gericht op het uitbrengen van een controleverklaring als resultaat van de controle van de jaarrekening en zijn derhalve niet primair gericht op het onderkennen van alle aandachtspunten in de administratieve organisatie en interne beheersing, inclusief de procedures die zijn gericht op de betrouwbaarheid en de continuïteit van de geautomatiseerde informatiesystemen. Verder is onze controle niet specifiek gericht op het ontdekken van mogelijke onregelmatigheden, waaronder fraude.
Hadden wij een specifiek onderzoek ingesteld, dan waren ons mogelijk aanvullende zaken ter kennis gekomen die wij zouden hebben gerapporteerd. Wij streven ernaar om belangrijke tekortkomingen of aandachtspunten niet op zichzelf maar altijd met een passende oplossingsrichting aan u te rapporteren. Uiteraard zijn wij bereid om u verder te begeleiden in het realiseren van oplossingen rondom belangrijke aanbevelingen of aandachtspunten. Tot slot Wij vertrouwen erop u hiermee van dienst te zijn geweest. Mocht u op enig moment nog nadere vragen hebben over de inhoud van dit verslag, neem dan gerust contact met ons op. Met vriendelijke groet, RSM Netherlands Accountants N.V.
drs. S.J.M. Prevoo RA
RSM Netherlands Accountants N.V. is een onafhankelijk lid van het RSM netwerk en handelt onder de naam RSM. RSM is de handelsnaam van elk bij het RSM netwerk aangesloten kantoor. Het RSM netwerk is een samenwerkingsverband van onafhankelijke accountants- en advieskantoren, die ieder voor eigen verantwoordelijkheid werken. Het RSM netwerk bestaat in geen enkel rechtsgebied als afzonderlijke rechtspersoon. Op alle opdrachten zijn onze algemene voorwaarden van toepassing, die op verzoek kosteloos worden toegezonden. RSM Netherlands Accountants N.V. is ingeschreven bij de Kamer van Koophandel onder 34255759.
Inhoud 1. Samenvatting
4
Controleverklaring Goedkeurings- en rapporteringstoleranties Verklaring betreffende overige door wet- of regelgeving gestelde vereisten Evaluatie van ongecorrigeerde controleverschillen 2. Belangrijkste controlebevindingen
10
Nadere toelichting van ongecorrigeerde controleverschillen Overige bevindingen Wet normering topinkomens (WNT) Werkzaamheden en bevindingen ten aanzien van geïdentificeerde significante risico’s 3. Analyse van de jaarrekening
15
Ontwikkeling van balansverhoudingen Kengetallen Resultaat verslagperiode en financiële positie Weerstandsvermogen 4. Overige elementen
20
Frauderisicofactoren Geautomatiseerde gegevensverwerking Naleving van wet- en regelgeving Onafhankelijkheid Financiële rechtmatigheid Bijlagen Accountantsverslag | 3
26
1. Samenvatting Controleverklaring De strekking van de controleverklaring bij de jaarrekening 2024 is goedkeurend. Deze jaarrekening is opgesteld in overeenstemming met het Besluit Begroting en Verantwoording Provincies en Gemeenten (BBV).
De strekking van de controleverklaring is goedkeurend.
Accountantsverslag | 4
Wij hebben onze controle uitgevoerd volgens Nederlands recht, waaronder ook de Nederlandse controlestandaarden, het Besluit accountantscontrole decentrale overheden (Bado), het controleprotocol voor de accountantscontrole op de jaarrekening 2024 van de gemeente Beek en het Controleprotocol Wet normering topinkomens (WNT) 2024 vallen. Als gevolg van de aanpassing van de Gemeentewet verstrekt de accountant vanaf begrotingsjaar 2023 geen rechtmatigheidsoordeel meer over de jaarrekening als geheel. De gemeente heeft een rechtmatigheidsverantwoording in de jaarrekening opgenomen waarin het college van burgemeester en wethouders verantwoording aflegt over de rechtmatige totstandkoming van baten, lasten en balansmutaties.
Goedkeurings- en rapporteringstoleranties Een fout wordt als materieel beschouwd indien redelijkerwijs kan worden verwacht dat deze, afzonderlijk of gezamenlijk, van invloed zijn op de economische beslissingen die gebruikers op basis van de financiële overzichten nemen. Onze werkzaamheden zijn erop gericht een redelijke mate van zekerheid te verschaffen dat fouten en onzekerheden die het door ons vastgestelde materialiteitsniveau te boven gaan of die kwalitatief materieel zijn, tijdens de accountantscontrole worden gesignaleerd. Op grond van het Besluit accountantscontrole decentrale overheden (Bado) stelt de gemeenteraad de goedkeuringstolerantie (materialiteit) en rapporteringstolerantie vast die de accountant bij de jaarrekeningcontrole dient te hanteren.
De goedkeuringstolerantie is gebaseerd op de werkelijke lasten. De rapporteringstolerantie is overeenkomstig het controleprotocol.
De door ons gehanteerde goedkeuringstolerantie is gebaseerd op de werkelijke lasten inclusief de toevoegingen aan de reserves en is berekend op grond van de bepalingen in het controleprotocol 2024 van de gemeente Beek. De rapporteringstolerantie is eveneens in het controleprotocol voorgeschreven. De door ons gehanteerde toleranties, naar beneden afgerond op duizendtallen, zijn als volgt: Goedkeuringstolerantie
Rapporteringstolerantie
Fouten
1% van de totale lasten
€ 675.000
€ 25.000
Onzekerheden
3% van de totale lasten
€ 2.025.000
€ 25.000
Aanvullend wordt vermeld dat een geconstateerde afwijking die kwalitatief relevant is, terwijl deze de rapporteringstolerantie niet overstijgt, in voorkomende gevallen ook wordt gerapporteerd.
Accountantsverslag | 5
Verklaring betreffende overige door wet- of regelgeving gestelde vereisten - SiSa Waar de accountant vanaf begrotingsjaar 2023 enkel een getrouwheidsoordeel verstrekt over de jaarrekening als geheel, wordt verwacht dat de accountant ten aanzien van de verantwoorde specifieke uitkeringen een oordeel verstrekt over de rechtmatigheid. Omdat dit oordeel specifiek wordt verstrekt voor de verantwoording van de specifieke uitkeringen en dus geen oordeel vormt over de jaarrekening als geheel, is dit oordeel in een separate paragraaf van de controleverklaring opgenomen, genaamd “Verklaring betreffende overige door wet- of regelgeving gestelde vereisten”. De verantwoording van de Single Information en Single Audit (SiSa) is wettelijk verplicht. Wij hebben op grond van artikel 5, vierde lid Bado voor de controle de volgende rapporteringstoleranties gehanteerd per specifieke uitkering: ▪ € 12.500 indien de lasten kleiner of gelijk zijn aan € 125.000; ▪ 10% indien de lasten groter zijn dan € 125.000 en kleiner dan of gelijk zijn aan € 1.000.000; ▪ € 125.000 indien de lasten groter zijn dan € 1.000.000.
De baten en lasten, alsmede de balansmutaties met betrekking tot de specifieke uitkeringen (SiSa) zijn rechtmatig tot stand gekomen.
Zoals hierboven beschreven, zijn de rapporteringstoleranties voor de SiSa-verantwoordingsinformatie afwijkend van de rapporteringstoleranties voor de overige onderdelen van de jaarrekening. De achterliggende reden hiervan is om vakdepartementen en de Algemene Rekenkamer te voorzien van voldoende informatie teneinde de specifieke uitkering vast te stellen. Wij hebben in onze controle in overeenstemming met de Nota Verwachtingen Accountantscontrole SiSa 2024 specifieke werkzaamheden uitgevoerd om een oordeel te kunnen verstrekken over de SiSa-verantwoordingsinformatie. De door ons uitgevoerde werkzaamheden bestaan uit het beoordelen van de interne beheersing en het uitvoeren van gegevensgerichte werkzaamheden. In de SiSa-verantwoording is een tweetal verschillende indicatoren opgenomen, te weten: ▪ indicatoren die van invloed zijn op de financiële vaststelling; en ▪ indicatoren zonder invloed op de financiële vaststelling. Voor de indicatoren die van invloed zijn op de financiële vaststelling geldt dat er een relatie is tussen de jaarrekening en de SiSaverantwoordingsinformatie. Deze indicatoren zijn door ons getoetst op de negen rechtmatigheidscriteria. Voor indicatoren zonder invloed op de financiële vaststelling hebben wij enkel de deugdelijke totstandkoming vastgesteld en derhalve niet de rechtmatigheid.
Op grond van het Bado rapporteren wij in dit verslag over de fouten en onzekerheden van de specifieke uitkeringen die in het kader van SiSa zijn verantwoord. Wij doen dit door middel van navolgende tabel die als bijlage bij de SiSa-verantwoordingsinformatie moet worden meegezonden. Deze tabel moet ook worden meegezonden wanneer er geen fouten of onzekerheden zijn vastgesteld.
Accountantsverslag | 6
Bevindingen controle SiSa-verantwoordingsinformatie SiSa-regeling FIN B2 BZK C62 BZK C92 OCW D8 OCW D14 OCW D23 IenW E3 IenW E27B IenW E44B IenW E84 SZW G2 SZW G3 SZW G4
Accountantsverslag | 7
Regeling specifieke uitkering gemeentelijke hulp aan gedupeerden toeslagenproblematiek Specifieke uitkering aan gemeenten voor de bekostiging van de kwijtschelding van gemeentelijke belastingen van gedupeerden door de toeslagenaffaire Regeling specifieke uitkering Informatiepunten Digitale Overheid Onderwijsachterstandenbeleid 2023-2026 (OAB) Regeling specifieke uitkering inhalen COVID-19 gerelateerde onderwijsvertragingen Regeling eenmalige specifieke uitkering en subsidies lokale bibliotheekvoorzieningen Subsidieregeling sanering verkeerslawaai Brede doeluitkering verkeer en vervoer (SiSa tussen medeoverheden) Tijdelijke impulsregeling klimaatadaptatie 2021–2027 (SiSa tussen medeoverheden) Regeling stimulering verkeersveiligheidsmaatregelen 20222023 Gebundelde uitkering op grond van artikel 69 Participatiewet_gemeentedeel 2024 Besluit bijstandverlening zelfstandigen 2004 (uitsluitend kapitaalverstrekking)_gemeentedeel 2024 Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo)_gemeentedeel 2024
Fout of onzekerheid
Financiële omvang van fout of onzekerheid
Toelichting
N.v.t.
€0
N.v.t.
N.v.t.
€0
N.v.t.
N.v.t.
€0
N.v.t.
N.v.t.
€0
N.v.t.
N.v.t.
€0
N.v.t.
N.v.t.
€0
N.v.t.
N.v.t.
€0
N.v.t.
N.v.t.
€0
N.v.t.
N.v.t.
€0
N.v.t.
N.v.t.
€0
N.v.t.
N.v.t.
€0
N.v.t.
N.v.t.
€0
N.v.t.
N.v.t.
€0
N.v.t.
SZW G10
Wet inburgering 2021_ gemeentedeel 2024
N.v.t.
€0
N.v.t.
SZW G12
Kwijtschelden publieke schulden SZW-domein hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire_gemeentedeel 2024
N.v.t.
€0
N.v.t.
SZW G13
Onderwijsroute_ deel gemeente 2024
N.v.t.
€0
N.v.t.
VWS H4
Regeling specifieke uitkering stimulering sport 2024-2025
N.v.t.
€0
N.v.t.
VWS H21
Specifieke uitkering cliëntondersteuning
N.v.t.
€0
N.v.t.
N.v.t.
€0
N.v.t.
N.v.t.
€0
N.v.t.
N.v.t.
€0
N.v.t.
N.v.t.
€0
N.v.t.
N.v.t.
€0
N.v.t.
N.v.t.
€0
N.v.t.
N.v.t.
€0
N.v.t.
VWS H30 VWS H35B VRO J55
Specifieke uitkering versterking voor sport en bewegen, gezondheidsbevordering, cultuurparticipatie en de sociale basis 2023-2026 Specifieke uitkering IZA-doelen 2023-2026 (SiSa tussen medeoverheden) Aanpak energiearmoede
Regeling houdende regels verstrekking specifieke uitkering aan gemeenten verduurzaming […] van eigenaars, woonverenigingen en wooncoöperaties Meerjarige regeling specifieke uitkering flexibele inzet VRO J210B woningbouw Tijdelijke regeling capaciteit decentrale overheden voor KGG K28 klimaat- en energiebeleid VRO J94
AenM M16
Bekostigingsregeling opvang ontheemden Oekraïne
Rechtmatigheidsoordeel specifieke uitkeringen (zoals blijkt uit de controleverklaring):
Goedkeurend
Strekking controleverklaring getrouwheid gehele jaarrekening:
Goedkeurend
De baten en lasten, alsmede de balansmutaties over 2024 met betrekking tot de specifieke uitkeringen zijn rechtmatig tot stand gekomen.
Accountantsverslag | 8
Evaluatie van ongecorrigeerde controleverschillen Onderstaand zijn de fouten en onzekerheden die de rapporteringstolerantie overschrijden schematisch weergegeven. Wij hebben één fout groter dan de rapporteringstolerantie in de jaarrekening vastgesteld. Het ongecorrigeerde controleverschil is op de navolgende pagina’s tekstueel nader toegelicht. Het ongecorrigeerde controleverschil overschrijdt de goedkeuringstolerantie niet en is derhalve niet van invloed op de strekking van de controleverklaring.
Er is sprake van één ongecorrigeerd controleverschil. Dit controleverschil overschrijdt de goedkeuringstolerantie niet en is niet van invloed op de strekking van de controleverklaring.
Accountantsverslag | 9
Uit hoofde van volledigheid en zorgvuldigheid vermelden wij dat onze controle met een hoge mate, maar geen absolute mate, van zekerheid is uitgevoerd, waardoor het mogelijk is dat tijdens onze controle niet alle fouten ontdekt worden.
Overzicht fouten en onzekerheden Fouten
€
Onjuiste periodetoerekening van lasten
39.000
Totaalbedrag fouten
39.000
Onzekerheden
€
N.v.t.
N.v.t.
Totaalbedrag onzekerheden
N.v.t.
2. Belangrijkste controlebevindingen Nadere toelichting van ongecorrigeerde controleverschillen Onjuiste periodetoerekening van lasten
Als gevolg van onjuiste periodetoerekening van lasten bestaat een fout ter grootte van in totaal € 39.000.
Bij de uitvoering van onze detailwerkzaamheden op de overige lasten hebben wij geconstateerd dat een afrekening van een energieleverancier uit 2022 en 2023 is verantwoord in boekjaar 2024. Wij hebben vernomen dat deze afrekening zodanig laat is verstuurd aan de gemeente vanwege problemen met het informatiesysteem bij deze energieleverancier. Wij begrijpen dat de gemeente geen invloed heeft op het moment van verzenden van afrekeningen door leveranciers. Deze constatering leidt echter tot een te hoge verantwoording van lasten in 2024. Als gevolg hiervan hebben wij een analyse op de kosten van de energieleverancier uitgevoerd om vast te stellen of er sprake is van andere nagekomen kosten. Op basis van deze analyse constateren wij in totaal 29 nagekomen facturen. Vorenstaande heeft tot gevolg dat de lasten in 2024 voor een bedrag van per saldo € 25.000 te hoog zijn verantwoord. Los van de bevinding ten aanzien van de afrekeningen van de energieleverancier, hebben wij vier facturen van andere leveranciers geconstateerd die niet aan de juiste periode zijn toegerekend. Deze bedragen qua omvang € 2.000. Omdat wij een steekproef uitvoeren waarbij niet de gehele populatie wordt gecontroleerd, dienen wij deze constatering te vertalen naar de totale populatie, het zogeheten extrapoleren. Vertaald naar de totale populatie bedraagt de afwijking € 14.000.
In samenhang beschouwd met de in de eerste alinea beschreven bevinding betekent dit dat de lasten in 2024 in totaal voor een bedrag ter grootte van € 39.000 te hoog zijn verantwoord.
Accountantsverslag | 10
Overige bevindingen Niet voldoen aan de van toepassing zijnde aanbestedingsregels
Wij hebben zes afwijkingen geconstateerd van in totaal € 256.000 als gevolg van het niet (aantoonbaar) voldoen aan de aanbestedingsregels.
Wij hebben op basis van een zogeheten spendanalyse, waarbij wij zijn uitgegaan van de (meerjarige) gerealiseerde lasten per project per leverancier, diverse deelwaarnemingen uitgevoerd ten aanzien van door de gemeente verstrekte opdrachten. Op basis van deze deelwaarnemingen constateren wij voor 3 opdrachten met totale lasten in 2024 van € 256.000 een onrechtmatigheid. De geconstateerde onrechtmatigheden hebben in twee gevallen betrekking op het niet voldoen aan de gemeentelijke aanbestedingsregels en in één geval betrekking op het niet voldoen aan de Europese aanbestedingswetgeving. De aanbestedingsonrechtmatigheden vallen uiteen in een aantal oorzaken, te weten: • Het onterecht niet treffen van een hardheidsclausule ter afwijking van het gemeentelijke inkoopbeleid. Volledigheidshalve vermelden wij dat één van deze opdrachten zijn oorsprong kent in 2023 en daarmee een doorlopende opdracht betreft uit voorgaand jaar. • Het niet opnieuw aanbesteden van een opdracht bij het verstrijken van de contractperiode, welke in het verleden Europees is aanbesteed. Gezien de omvang van de jaarlijkse besteding van de opdracht, had deze opdracht Europees aanbesteed moeten worden. Het college van burgemeester en wethouders heeft de aanbestedingsonrechtmatigheden in de rechtmatigheidsverantwoording toegelicht, waarmee deze getrouw zijn verantwoord.
Voorziening wachtgeldverplichting en pensioenen (gewezen) wethouders Wij adviseren een voorziening te vormen voor de wachtgeldverplichting en pensioenen wethouders.
Accountantsverslag | 11
Wij hebben geconstateerd dat de uitbetalingen en hiermee gemoeide lasten inzake wachtgeldverplichting en pensioenen aan voormalige wethouders in de exploitatie worden verantwoord. Wij onderkennen dat de gemeente Beek voor deze lasten reeds enkele jaren een exploitatiebudget heeft gereserveerd. Wij adviseren de gemeente om voor de wachtgeldverplichting en voor de pensioenverplichting voor (gewezen) wethouders een voorziening te vormen, waarmee eventuele toekomstige schommelingen in de lasten uit hoofde van de uitbetalingen aan voormalige wethouders via een dergelijke voorziening worden geëgaliseerd en resultaatfluctuaties als gevolg van vorenstaande worden voorkomen.
Wet normering topinkomens (WNT) Wij hebben geen tekortkomingen geconstateerd ten aanzien van de verantwoording in het kader van de WNT.
Accountantsverslag | 12
Als onderdeel van de jaarrekeningcontrole hebben wij de in de jaarrekening opgenomen WNT-verantwoording gecontroleerd. Wij melden dat wij geen tekortkomingen of afwijkingen in de WNT-verantwoording hebben geconstateerd. Wij wijzen u voorts op het feit dat de verplichting geldt om de WNT-verantwoording openbaar toegankelijk op internet te publiceren voor een periode van tenminste zeven jaar, als onderdeel van de jaarrekening of desgewenst als apart document. De gegevens moeten vrij toegankelijk zijn en eenvoudig te vinden zijn. Wij geven uit dien hoofde in overweging om de WNT-verantwoordingen over de afgelopen jaren in een separate sectie op de website te presenteren.
Werkzaamheden en bevindingen ten aanzien van geïdentificeerde significante risico’s Als onderdeel van de planning van de jaarrekeningcontrole hebben wij een risicoanalyse uitgevoerd, waarbij wij significante jaarrekeningrisico’s hebben geïdentificeerd. Significante jaarrekeningrisico’s betreffen door ons geïdentificeerde risico’s waar tijdens de jaarrekeningcontrole bijzondere aandacht aan wordt geschonken. In onderstaande overzichten rapporteren wij over de werkzaamheden die wij ten aanzien van deze significante risico’s hebben verricht, alsmede de hieruit voortvloeiende bevindingen. Doorbreking van de interne beheersing door de leiding van de organisatie
Geïdentificeerde significant risico
Het management bevindt zich in een unieke positie om fraude te plegen, omdat het in staat is de administratieve vastleggingen te manipuleren en frauduleuze financiële overzichten op te stellen. Dit betreft een vanuit de regelgeving verplicht gesteld frauderisico. Dit risico kan zich openbaren door middel van het beïnvloeden van de jaarverantwoording via memoriaalboekingen c.q. correctieboekingen, het onrechtmatig beïnvloeden van schattingsposten en door middel van het onttrekken van activa aan de organisatie. Wij onderkennen het significante risico hoofdzakelijk op het element dat via correctieboekingen de jaarverantwoording wordt beïnvloed, waarbij lasten worden verschoven tussen diverse programma's, dan wel kosten worden uitgesteld.
. Wij hebben inzicht verkregen in de gehanteerde dagboeken, alsmede de aard van de journaliseringen die op deze dagboeken plaatsvinden, de wijze waarop schattingsposten tot stand komen en daarbij gebruik wordt gemaakt van de deskundigheid van ter zake deskundige derden en hebben inzicht verkregen in de rechteninrichting in het betalingsproces.
Werkzaamheden
Als onderdeel van onze werkzaamheden hebben wij de in het begrotingsjaar doorgevoerde memoriaalboekingen onderzocht, met name in het geval dat sprake is van correctieboekingen tussen verschillende programma’s, hebben wij de (veronderstellingen onderliggend aan de) schattingsposten gecontroleerd aan de hand van onderliggende documentatie en hebben wij controlewerkzaamheden uitgevoerd ten aanzien van uitgaande betalingen. Daarnaast hebben wij begroting(swijzigingen) en mutaties in reserves met raadsbesluiten aangesloten. Op basis van de hiernaast beschreven uitgevoerde controlewerkzaamheden hebben wij geen openbaring van het risico op doorbreking van de interne beheersing door de leiding van de organisatie geconstateerd.
Bevindingen
Accountantsverslag | 13
Niet voldoen aan de van toepassing zijnde aanbestedingsregels Gemeenten doen zaken met een omvangrijk aantal leveranciers. Vanuit de frauderisicoanalyse is het risico geïdentificeerd dat van toepassing zijnde aanbestedingsregels niet worden nageleefd om opdrachten onterecht aan bevriende partijen te kunnen gunnen, hetgeen tot onrechtmatige besteding van middelen leidt.
Geïdentificeerde significant risico .
Werkzaamheden
Bevindingen
Accountantsverslag | 14
Om dit risico te adresseren hebben wij de volgende werkzaamheden uitgevoerd: 1) Inzicht verkrijgen in het proces dat de organisatie heeft ingericht om te waarborgen dat de organisatie aangaande haar bestedingen voldoet aan de van toepassing zijnde aanbestedingsregels; en 2) Spendanalyse uitvoeren op inkopen boekjaar en cumulatieve inkopen afgelopen vier boekjaren (in het kader van Europese aanbestedingen), in combinatie met deelwaarnemingen ter vaststelling dat de lasten zijn besteed volgens de juiste aanbestedingsvorm. Op basis van de hierboven beschreven uitgevoerde controlewerkzaamheden hebben wij geen openbaring van het risico op een materiële afwijking ten aanzien van de aanbestedingsrechtmatigheid welke niet is toegelicht geconstateerd. 1) Wij hebben door middel van interviews en het uitvoeren van een lijncontrole inzicht verkregen in het door de gemeente gehanteerde aanbestedingsproces; en 2) Vervolgens hebben wij door middel van gegevensgerichte controlewerkzaamheden de inkopen getoetst uitgaande van de van toepassing zijnde aanbestedingsregels. Wij hebben voor in totaal € 256.000 aan lasten geconstateerd die niet in overeenstemming met de van toepassing zijnde aanbestedingsregels tot stand zijn gekomen, dan wel waar de relevante documentatie waaruit de juiste aanbestedingsvorm blijkt niet aanwezig is.
Wij verwijzen naar de sectie “Overige bevindingen” voor een uitvoerigere beschrijving van deze onrechtmatigheden.
3. Analyse van de jaarrekening
Ontwikkeling van balansverhoudingen
+ Vlottende activa + Eigen vermogen + Voorzieningen + Langlopende schulden + Kortlopende schulden -
Resultaat boekjaar en financiële positie
+
€ 3.965.000
Vaste activa
Accountantsverslag | 15
Solvabiliteit
Ontwikkeling kengetallen
Grondexploitatiequote Netto schuldquote Structurele exploitatieruimte
+ + -
Weerstandscapaciteit
Ontwikkeling van balansverhoudingen Waar de staat van baten en lasten de financiële impact van de activiteiten in het boekjaar weergeeft, zowel begroot als gerealiseerd, geeft de ontwikkeling van balansverhoudingen inzicht in de vermogenspositie van de gemeente Beek en de wijze waarop de activa van uw organisatie zijn gefinancierd. Wij behandelen in de navolgende alinea’s de belangrijkste balansmutaties in 2024. De materiële vaste activa stijgen hoofdzakelijk als gevolg van diverse investeringen, waaronder het investeringsproject Stationsomgeving Beek-Elsloo. De balanspositie grondexploitaties ontstaat door het openen van de nieuwe grondexploitatie Herontwikkeling woningbouwlocaties Schoolstraat en Musschenberg in Spaubeek. Voorts is een toename van de kortlopende activa zichtbaar, hoofdzakelijk in de uitgezette liquiditeiten. Deze toename wordt verklaard door het ontvangen van de vergoeding voor de kosten voor opvang van Oekraïners. In 2023 heeft gemeente Beek de omvangrijke stroom lasten voor deze opvang als voorschot betaald, waarvoor ultimo 2023 een nog te ontvangen vordering op het Rijk was opgenomen onder de overlopende activa. Daarnaast heeft gemeente Beek een nieuwe lening afgesloten bij een mede overheidsorgaan, waardoor de langlopende schulden sterk stijgen. Hiertegenover staat mede de aflossing van de kortlopende kasgeldlening.
De overlopende passiva nemen toe als gevolg van nog te besteden subsidies waarvoor per balansdatum reeds een voorschot is ontvangen. Daarnaast neemt de afrekening nog te betalen kosten Jeugdzorg met bijna € 1.500.000 toe ten opzichte van voorgaand jaar als gevolg van lagere bevoorschotting gedurende 2024. Het saldo voorzieningen blijft op totaalniveau nagenoeg gelijk ten opzichte van voorgaand jaar, waarbij wel in de onderscheidenlijke voorzieningen verschuivingen zichtbaar zijn. De voorziening achterstallig onderhoud wegen is met € 809.000 gestegen als gevolg van een dotatie gedurende het jaar van € 1.033.000. Daartegenover staat dat de voorziening riolering met € 633.000 is gedaald als gevolg van een tekort op het taakveld riolering in 2024 dat via deze voorziening is gedekt.
Accountantsverslag | 16
Kengetallen Ten aanzien van de kengetallen hebben wij de begroting en realisatie van gemeente Beek afgezet tegen die van gemeenten van vergelijkbare omvang, waarbij de cijfers van 2024 nog niet gepubliceerd zijn. De solvabiliteit en netto schuldquote liggen in lijn met gemeenten van vergelijkbare omvang. De grondexploitatiequote is lager dan de vergelijkbare gemeenten, daar gemeente Beek in voorgaande jaren geen grondexploitaties heeft ontwikkeld.
Accountantsverslag | 17
Resultaat boekjaar en financiële positie In het kader van transparantie van de mutatie van de financiële positie van de gemeente Beek, vinden wij het van belang om naast het jaarrekeningresultaat de mutatie in het vermogen te duiden. Het jaarresultaat 2024 bedraagt € 3.965.000 positief. Daarnaast is gedurende 2024 per saldo een bedrag van € 1.912.000 ten gunste van het resultaat onttrokken aan de reserves. Vorenstaande betekent dat het eigen vermogen van de gemeente Beek met een bedrag van € 2.053.000 is toegenomen tot € 32.691.000 per 31 december 2024. De solvabiliteitsratio, uitgedrukt als het eigen vermogen als percentage van het balanstotaal, bedraagt per 31 december 2024 39,8% (31 december 2023: 41,5%).
Ontwikkeling financiële positie Algemene reserve
Bestemmingsreserves
Resultaat boekjaar
Totaal vermogen
€ x 1.000
€ x 1.000
€ x 1.000
€ x 1.000
Saldo per 1 januari 2024
6.311
14.669
9.658
30.638
Resultaatbestemming 2023
9.658
0
-9.658
0
Toevoegingen aan reserves
125
562
0
687
Onttrekkingen aan reserves
-1.315
-1.284
0
-2.599
0
0
3.965
3.965
14.779
13.947
3.965
32.691
Resultaat 2024 Saldo per 31 december 2024
Accountantsverslag | 18
Weerstandsvermogen
De financiële positie van de gemeente Beek wordt mede tot uitdrukking gebracht in het weerstandsvermogen. Het weerstandsvermogen laat zien in hoeverre de gemeente in staat is financiële tegenvallers op te vangen en toont daarmee de financiële weerbaarheid van de organisatie. In deze paragraaf staat de analyse van het weerstandsvermogen zoals opgenomen in de programmarekening centraal. In overeenstemming met het BBV heeft uw organisatie een inschatting gemaakt van de vereiste weerstandscapaciteit. In de navolgende tabel hebben wij een samenvatting opgenomen van het weerstandsvermogen van de gemeente Beek. Het weerstandsvermogen bestaat uit de relatie tussen de beschikbare weerstandscapaciteit en de benodigde weerstandscapaciteit op basis van de ingeschatte risico’s; deze wordt uitgedrukt in de weerstandsfactor. De hieruit voortvloeiende weerstandsfactor, uitgaande van de beschikbare incidentele weerstandscapaciteit van de gemeente Beek bedraagt 5,7 (2023: 2,5). De weerstandsfactor stijgt hoofdzakelijk door een sterke stijging van de beschikbare weerstandscapaciteit ten opzichte van de gelijkblijvende geïdentificeerde risico’s. De stijging in de beschikbare weerstandscapaciteit komt voort uit het omvangrijke resultaat van voorgaand boekjaar dat in 2024 aan de algemene reserve is bestemd bij het vaststellen van de jaarrekening 2023.
Accountantsverslag | 19
4. Overige elementen Frauderisicofactoren De primaire verantwoordelijkheid voor het voorkomen en detecteren van fraude berust bij het management van de gemeente Beek. Deze verantwoordelijkheid betreft ook het onderhouden van een zodanige interne beheersing om het opmaken van de jaarrekening mogelijk te maken zonder dat deze afwijkingen van materieel belang bevat als gevolg van fraude of van fouten. Onze controle is opgezet om een redelijke mate van zekerheid te verkrijgen dat de jaarrekening als geheel geen afwijkingen van materieel belang bevat als gevolg van fraude of fouten, maar richt zich niet specifiek op het ontdekken van fraude. Van het management hebben wij de bevestiging ontvangen dat er geen onregelmatigheden zijn geconstateerd waarbij het management of werknemers die een belangrijke rol spelen bij de maatregelen van interne beheersing zijn betrokken. Noch heeft het management materiële onregelmatigheden geconstateerd als gevolg van doen of nalaten door anderen binnen de organisatie.
Uit hoofde van de jaarrekeningcontrole hebben wij geen indicaties van fraude en/of ongeregeldheden.
Tevens hebben wij werkzaamheden uitgevoerd die gericht waren op het risico van het ‘omzeilen’ van de interne beheersingsmaatregelen door de leiding van de organisatie. Wij hebben specifieke controles uitgevoerd op: -
de memoriaalboekingen die in uw administratie zijn gemaakt; hiervan hebben wij onderzocht of deze aanvaardbaar zijn; de schattingen; wij toetsen de gemaakte schattingen met inachtneming van de geïdentificeerde tendentie; significante ongebruikelijke transacties; wij hebben onderzocht of er indicatie bestaat voor ongebruikelijke transacties en hebben indien aanwezig deze transacties onderzocht met behulp van data-analyse en onderliggende documentatie.
Hoewel wij een professioneel kritische houding hebben ten opzichte van risico’s van fraude in de jaarrekening, willen wij opmerken dat onze controle niet specifiek is gericht op het ontdekken hiervan. Tijdens de uitvoering van onze controle van de jaarrekening 2024 zijn geen specifieke aanwijzingen voor fraude of vermoedens van fraude gebleken. Accountantsverslag | 20
Geautomatiseerde gegevensverwerking Wij zijn op grond van artikel 2:393 lid 4 BW verplicht melding te maken van onze bevindingen met betrekking tot de betrouwbaarheid en continuïteit van uw geautomatiseerde gegevensverwerking. Bij het uitvoeren van de controle zijn in dit opzicht geen acute bevindingen naar voren gekomen die aan u moeten worden gemeld. Wel vragen wij aandacht voor de regievoering en monitoring ten aanzien van uitbestede IT-activiteiten.
Naleving van wet- en regelgeving Wij hebben geen kennis van te rapporteren omstandigheden in verband met niet-naleving van wet- en regelgeving.
Onafhankelijkheid
Er is geen bedreiging geconstateerd ten aanzien van de onafhankelijkheid van RSM jegens de gemeente Beek.
Accountantsverslag | 21
Objectiviteit is naast vakbekwaamheid en zorgvuldigheid één van de pijlers van onze beroepsuitoefening. Onder meer door onze onafhankelijke positie geven wij invulling aan het fundamentele beginsel objectiviteit. Nederlands recht, waaronder de Wet toezicht accountantsorganisaties (Wta) en de Verordening inzake de onafhankelijkheid van accountants bij assurance-opdrachten (ViO), vereist daarom dat wij onafhankelijk zijn ten opzichte van onze controlecliënten. Binnen RSM Netherlands Accountants N.V. (hierna: RSM) kennen wij aantal waarborgen dat specifiek is opgezet om onze onafhankelijkheid te borgen. Periodiek wordt door ons de naleving van interne en externe onafhankelijkheidsvoorschriften en de daarbij behorende waarborgen beoordeeld. Daarnaast moeten onze professionals jaarlijks, alsmede per individuele opdracht, hun onafhankelijkheid schriftelijk bevestigen. RSM is onafhankelijk van de gemeente Beek en, voor zover bij ons bekend, heeft er zich geen inbreuk voorgedaan op de van toepassing zijnde regels en het beleid ten aanzien van onafhankelijkheid. Ons zijn geen relaties bekend tussen RSM en haar zuster- en/of dochterondernemingen en de member firms van RSM International en de gemeente Beek, die naar ons professioneel oordeel mogelijk van invloed kunnen zijn op onze onafhankelijkheid.
Wij hebben, voor zover van toepassing, de aard van de door ons uitgevoerde non-assurance dienstverlening geëvalueerd en geconcludeerd dat er geen sprake is van werkzaamheden die niet zijn toegestaan op basis van de van toepassing zijnde onafhankelijkheidsregels.
Financiële rechtmatigheid In het kader van de invoering van de rechtmatigheidsverantwoording zijn wijzigingen aangebracht in de Gemeentewet. Met de wijziging van de Gemeentewet is beoogd dat het college van burgemeester en wethouders in de jaarrekening zelf verantwoording aflegt over financiële rechtmatigheid en dat het getrouwheidsoordeel van de accountant zich ook uitstrekt over deze rechtmatigheidsverantwoording. De accountant geeft hierdoor geen oordeel meer over de rechtmatigheid van de baten en lasten, alsmede de balansmutaties in de jaarrekening.
De begrotingsoverschrijdingen hebben, gezien hun aard en toelichting, geen invloed op ons accountantsoordeel.
Accountantsverslag | 22
Het begrip financiële rechtmatigheid is concreet gemaakt met behulp van negen criteria. In de jaarrekening legt het college van burgemeester en wethouders verantwoording af over alle negen criteria van rechtmatigheid. De eerste zes criteria, die betrekking hebben op getrouwheid en óók onderdeel zijn van rechtmatigheid, komen tot uitdrukking in de balans en het overzicht van baten en lasten. De drie specifieke rechtmatigheidscriteria, te weten het begrotingscriterium, het voorwaardencriterium en het misbruik en oneigenlijk gebruik-criterium komen tot uitdrukking in de rechtmatigheidsverantwoording. Criterium Calculatiecriterium Valuteringscriterium Adresseringscriterium Volledigheidscriterium Aanvaardbaarheidscriterium Leveringscriterium Begrotingscriterium Voorwaardencriterium Misbruik en oneigenlijk gebruik-criterium
Afgedekt door
Balans en overzicht van baten en lasten
Rechtmatigheidsverantwoording
Verantwoordings- en rapportagegrens Op basis van de 212-verordening en het controleprotocol heeft de gemeenteraad de verantwoordings- en rapportagegrens bepaald. De verantwoordingsgrens is door het college gehanteerd om een conclusie te trekken of de verantwoorde baten en lasten in de jaarrekening, alsmede de balansmutaties rechtmatig tot stand zijn gekomen. De rapporteringsgrens bepaalt boven welk bedrag afwijkingen dienen te worden vermeld.
Uit de in de jaarrekening opgenomen rechtmatigheidsverantwoording blijken onrechtmatigheden welke de verantwoordingsgrens van 2% van de lasten inclusief toevoegingen aan reserves (zijnde € 1.350.000) te boven gaan. De rapportagegrens is door de gemeenteraad vastgesteld op € 25.000.
.
Normenkader In samenhang met het controleprotocol stelt de gemeenteraad jaarlijks het normenkader vast, welke de externe en interne regelgeving bevat op basis waarvan de financiële rechtmatigheid wordt bepaald van de acties gedurende het boekjaar. Het niet opnemen van externe regelgeving ontslaat de gemeente niet van het naleven van de betreffende regelgeving. .
Accountantsverslag | 23
Het normenkader is geactualiseerd. De gemeenteraad heeft het normenkader in haar vergadering van 19 december 2024 vastgesteld. Het normenkader is niet door een onafhankelijke derde getoetst op volledigheid. Op basis van de kadernota rechtmatigheid is de volledigheid van het normenkader de verantwoordelijkheid van de gemeente.
Begrotingsrechtmatigheid De toe te passen normen voor het begrotingscriterium zijn vastgelegd in de Gemeentewet en moeten door de gemeenteraad zelf nader worden ingevuld. Deze nadere invulling heeft plaatsgevonden middels de zogenaamde 212-verordening. Het systeem van budgetbeheer en -bewaking moet waarborgen dat baten en lasten binnen de door de raad gestelde begrotingskaders blijven en dat significante wijzigingen tijdig aan de gemeenteraad worden gemeld. Hierdoor kan tijdig een besluit worden genomen door de gemeenteraad en wordt voorkomen dat het risico wordt gelopen op inbreuk op het budgetrecht van de gemeenteraad.
Indien een wijziging niet meer in het jaar zelf is vastgesteld zijn bestedingen boven het begrotingsbedrag strikt genomen niet rechtmatig. Deze overschrijdingen hoeven echter niet in alle gevallen te worden meegewogen in het accountantsoordeel. Voorwaarde hiervoor is onder meer dat deze kostenoverschrijdingen duidelijk herkenbaar in de jaarrekening moeten zijn opgenomen. Wij hebben vastgesteld dat voor de programma’s “Maatschappelijke ontwikkeling” en voor overhead en algemene dekkingsmiddelen een begrotingsoverschrijding op de lasten heeft plaatsgevonden groter dan de door de gemeenteraad vastgestelde rapporteringstolerantie. Voor een inhoudelijke duiding van de overschrijdingen verwijzen wij naar de toelichting op de afwijkingen die in de programmaverantwoording per afzonderlijk programma is opgenomen. In deze analyse voor wat betreft rechtmatigheid zijn de overschrijdingen toegelicht, waarmee het college van burgemeester en wethouders verantwoording aflegt over de rechtmatigheid van de lasten over het boekjaar.
.
Voorwaardencriterium De toetsing op de naleving van de weten regelgeving is in eerste instantie een verantwoordelijkheid van de gemeente. .
Accountantsverslag | 24
Wij hebben controlewerkzaamheden uitgevoerd ten aanzien van de beheersorganisatie en hebben tevens gegevensgerichte controlewerkzaamheden uitgevoerd. Wij hebben vastgesteld dat er sprake is van aanbestedingsonrechtmatigheden voor een bedrag van in totaal € 256.000. Deze onrechtmatigheden zijn lager dan de door de gemeenteraad vastgestelde verantwoordingsgrens.
Misbruik en oneigenlijk gebruik In de externe en interne regelgeving zijn diverse bepalingen opgenomen die erop zijn gericht om misbruik en oneigenlijk gebruik te voorkomen. De gemeente heeft de toets op het misbruik en oneigenlijk gebruik opgenomen in haar interne controlewerkzaamheden ten aanzien van de verschillende processen.
Accountantsverslag | 25
Er zijn vanuit het aspect misbruik en oneigenlijk gebruik geen bevindingen geconstateerd die invloed hebben op de financiële rechtmatigheid van baten en lasten en balansmutaties. Wij hebben desgevraagd geen signalen vanuit de organisatie ontvangen die wijzen op misbruik en oneigenlijk gebruik.
Bijlage: geplande en gerealiseerde urenbesteding Voorafgaand aan de start van de controleopdracht maken wij op basis van de reikwijdte en diepgang van de controle-opdracht, in combinatie met onze kennis van de markt waarin uw organisatie opereert, alsmede kennis van de huishouding van uw organisatie, een inschatting van de urenbesteding. In onderstaand overzicht geven wij de geplande en de (verwachte) gerealiseerde urenbesteding weer.
Overzicht geplande en gerealiseerde urenbesteding Functieniveau
Geplande uren
Gerealiseerde uren *
Verschil
Externe accountant
32
33
1
Supervisor/manager
113
124
11
Assistent accountants
248
536
288
Totaal
393
693
300
* De gerealiseerde uren omvatten de stand per heden, inclusief de verwachte uren ten aanzien van dossierafwikkeling.
Accountantsverslag | 26
Bekkerweg 10 Postbus 6005 6401 SB Heerlen T 045 405 5555 rsmnl.com
RSM Netherlands Accountants N.V. Bekkerweg 10 Postbus 6005 6401 SB Heerlen T 045 405 5555 rsmnl.com
RSM Netherlands Accountants N.V. is een onafhankelijk lid van het RSM netwerk en handelt onder de naam RSM. RSM is de handelsnaam van elk bij het RSM netwerk aangesloten kantoor. Het RSM netwerk is een samenwerkingsverband van onafhankelijke accountants- en advieskantoren, die ieder voor eigen verantwoordelijkheid werken. Het RSM netwerk bestaat in geen enkel rechtsgebied als afzonderlijke rechtspersoon. Op alle opdrachten zijn onze algemene voorwaarden van toepassing, die op verzoek kosteloos worden toegezonden. RSM Netherlands Accountants N.V. is ingeschreven bij de Kamer van Koophandel onder 34255759.
© RSM International Association, 2024
Accountantsverslag | 27