concept convenant

CONVENANT Voor een veilige ontwikkeling van Chemelot en haar omgeving

Preambule Naar aanleiding van enkele ernstige ongevallen bij Brzo-bedrijven op de site Chemelot in 2015 en 2016, heeft de Onderzoeksraad voor Veiligheid (OvV) in 2017 een onderzoek geëntameerd. In juni 2018 heeft de OvV het onderzoeksrapport ‘Chemie in samenwerking. Veiligheid op het industriecomplex Chemelot’ gepubliceerd. In dit rapport doet de OvV aanbevelingen die moeten bijdragen aan het vergroten van de veiligheid op en rond het chemiecomplex. Aan Gedeputeerde Staten van de provincie Limburg doet de OvV de aanbeveling om, in samenwerking met de omliggende gemeenten een ambitieuze en uitgewerkte visie te formuleren om de veiligheid op Chemelot en voor de omgeving te bevorderen. Onder regie van de Provincie is in samenwerking met de gemeenten Sittard-Geleen, Stein en Beek, Stichting Chemelot / CSP, de Veiligheidsregio Zuid-Limburg en de Regionale UitvoeringsDienst Zuid-Limburg, de ‘Veiligheidsvisie Chemelot e.o.’ opgesteld. In december 2019 is deze door de Provincie en de genoemde gemeenten vastgesteld. In het voorjaar 2022 is de Strategische Gebiedsvisie Omgeving Chemelot afgerond. Het hoofddoel van deze strategische visie is het verbeteren van de kwaliteit van de omgeving van Chemelot. De in deze visie gemaakte keuzes zijn richtinggevend voor de ontwikkeling van het gebied en voor het zekerstellen en versterken van bestaande waarden.

De uitgewerkte veiligheidsvisie zal aansluiting moeten vinden bij deze gebiedsvisie. De gezamenlijke ambitie en daarmee het hoofddoel van deze veiligheidsvisie in algemene zin is het creëren van een veilige leefomgeving op en rondom de site Chemelot. Meer in het bijzonder, het beschermen van de fysieke leefomgeving en omgevingskwaliteit tegen een ongewoon ongeval op de site Chemelot. Daarbij is vastgelegd om in de uitwerking van deze ambitie verder te reiken dan wat wet- en regelgeving voorschrijven. De veiligheidsvisie bevat diverse maatregelen. De uitwerking hiervan komt grotendeels samen in het door een externe, onafhankelijke Technische VeiligheidsCommissie (TVC) ontwikkelde veiligheidskader ‘Veiligheid in samenwerking’. Dit veiligheidskader ziet op nieuwe initiatieven binnen en buiten Chemelot alsmede op ingrijpende veranderingen aan bestaande installaties die een veranderend risicoprofiel met zich meebrengen. Het veiligheidskader is ontwikkeld in nauwe samenspraak met bestuurlijke en ambtelijke vertegenwoordigers van de provincie Limburg, de gemeente Sittard-Geleen, de gemeente Stein, de gemeente Beek, Chemelot / CSP, DSM, RUD ZL en VRZL. In reflectieve zin zijn ook Provinciale Staten van Limburg, de Raden van genoemde gemeenten en de Klankbordgroep Chemelot betrokken.

De convenantpartners beschouwen ‘Veiligheid in samenwerking’ als een waardevol denk- en beleidskader voor een veilige ontwikkeling van Chemelot en omgeving. Het kader en de hierin opgenomen, tot de diverse betrokken partijen gerichte aanbevelingen, vormen belangrijke bouwstenen voor een integrale en brede bestuurlijke afweging betreffende deze ontwikkeling. Het resultaat van deze brede bestuurlijke afweging, en daarmee de vertaling van het geambieerde bovenwettelijk karakter, komt tot uitdrukking in de onderlinge afspraken in dit convenant.

Hiermee committeren de convenantspartners zich dan ook aan de actieve uitvoering van de hierna verwoorde, op het veiligheidskader gebaseerde activiteiten. De tijdhorizon van het convenant ligt op 31 december 2025. De intentie is erop gericht per deze datum de in het convenant vastgelegde verplichtingen te hebben gerealiseerd. Het veiligheidskader heeft betrekking op nieuwe initiatieven binnen en buiten Chemelot alsmede op ingrijpende veranderingen aan bestaande installaties die een ander risicoprofiel met zich meebrengen. Per de datum waarop het convenant bestuurlijke vaststelling krijgt vormt dit het leidend kader voor vanaf deze datum geïnitieerde nieuwe initiatieven dan wel veranderingen als hiervoor bedoeld. Het convenant biedt de ruimte deze te positioneren en hier waar mogelijk op in te spelen.

Partijen  Provincie Limburg, gevestigd en kantoorhoudende aan de Limburglaan 10, 6229 GA te Maastricht, te dezen ingevolge artikel 176 Provinciewet rechtsgeldig vertegenwoordigd door de Commissaris van de Koning, de heer E. Roemer handelend ter uitvoering van het ter zake genomen besluit van Gedeputeerde Staten van Limburg d.d. … 

Gemeente Sittard-Geleen, gevestigd en kantoorhoudende aan het Hub Dassenplein 3, 6131 LB te Sittard, te dezen ingevolge artikel 171 eerste lid Gemeentewet rechtsgeldig vertegenwoordigd door haar burgemeester de heer H. Verheijen handelend ter uitvoering van het ter zake genomen besluit van Burgemeester en Wethouders d.d. …



Gemeente Stein, gevestigd en kantoorhoudende aan …, te dezen ingevolge artikel 171 eerste lid Gemeentewet rechtsgeldig vertegenwoordigd door haar burgemeester mevrouw M. LeursMordang handelend ter uitvoering van het ter zake genomen besluit van Burgemeester en Wethouders d.d. …



Gemeente Beek, gevestigd en kantoorhoudende aan …, te dezen ingevolge artikel 171 eerste lid Gemeentewet rechtsgeldig vertegenwoordigd door haar burgemeester mevrouw van BastenBodin handelend ter uitvoering van het ter zake genomen besluit van Burgemeester en Wethouders d.d. …



Stichting Chemelot, gevestigd en kantoorhoudende aan … rechtsgeldig vertegenwoordigd door haar … de heer Radix handelend ter uitvoering van het ter zake genomen besluit van … d.d. ….



Chemelot Site Permit B.V. (hierna: CSP), gevestigd en kantoorhoudende aan …rechtsgeldig vertegenwoordigd door haar … de heer Radix handelend ter uitvoering van het ter zake genomen besluit van … d.d. …



DSM Industriegrond B.V. en DSM Site Grond B.V. (hierna: DSM), gevestigd en kantoorhoudende aan … rechtsgeldig vertegenwoordigd door haar … … ter uitvoering van het ter zake genomen besluit van … d.d. ….

Ieder voor zover het de eigen competenties betreft,

KOMEN OVEREEN Totstandkomingsvoorbehoud  Deze overeenkomst komt pas tot stand (artikel 6:217 BW) nadat: a. Partijen volledige overeenstemming hebben bereikt over de gehele inhoud van deze overeenkomst; b. Deze overeenkomst namens alle partijen bevoegdelijk is ondertekend.  Hetgeen in de considerans van dit of convenant is opgenomen, maakt integraal deel uit van deze overeenkomst.  Deze overeenkomst laat onverlet enige publiekrechtelijke bevoegdheden of plichten van de Provincie Limburg en de gemeenten Sittard-Geleen, Stein en Beek. Bij spanning tussen deze overeenkomst en het publiekrecht, prevaleert het publiekrecht. De (bestuursorganen van) genoemde Provincie en gemeenten zullen binnen de grenzen van hun wettelijke bevoegdheden en met inachtneming van de wettelijke procedures en de daarbij te betrachten zorgvuldigheid, waarbij ook de belangen van derden een rol kunnen spelen, zoveel mogelijk bevorderen dat de hieronder gemaakte afspraken worden gerealiseerd.  De bijlagen maken uitdrukkelijk deel uit van deze overeenkomst. In geval van strijdigheid prevaleren de afspraken in dit convenant.

Artikel 1 Doel en verplichtingen 1. Partijen stellen zich, ieder voor zover het tot de eigen competentie en bevoegdheid strekt, ten doel het realiseren van een veilige ontwikkeling van Chemelot en omgeving, waarbij de ambitie verder reikt dan wat wet- en regelgeving voorschrijft. 2. Basis voor deze veilige ontwikkeling vormt het als bijlage bijgevoegde en onlosmakelijk met dit convenant verbonden veiligheidskader ‘Veiligheid in samenwerking’. 3. Partijen verplichten zich daartoe tot het volgende: A. Partijen nemen de in het veiligheidskader gehanteerde uitgangspunten inhoudende: - dat de veiligheidssituatie op termijn omhoog dient te gaan; - dat de toepassing ziet op veranderende situaties (geen ‘terugwerkende kracht’); - een integrale benadering van veiligheid en alle optredende –effecten; - een proportionele kosten-batenafweging van maatregelen versus veiligheidswinst, vooralsnog over en 1. geven daartoe in een pilotomgeving nadere uitwerking en afbakening aan het concept integrale veiligheid op basis van de eerste grofmazige uitwerking als ontwikkeld; 2. besluiten op basis van de resultaten van deze testpilots medio 2023 definitief over het bovengenoemde uitgangspunten in relatie tot de relevante eigen visie- en beleidskaders. B.

De Provincie Limburg, in haar hoedanigheid van bevoegd gezag, bevordert door regulering via een beleidsmatige verankering in het bestemmingsplan – omgevingsplan(deel) Chemelot en/of vergunningvoorschriften, in combinatie met contractuele afspraken tussen Chemelot / CSP en de Brightlands Chemelot Campus, de borging van de veiligheid(smaatregelen) van de Brightlands Chemelot Campus met het oog op toekomstige ontwikkelingen. Een en ander als beoogt in het veiligheidskader ‘Veiligheid in samenwerking’.

C. De Provincie Limburg en de gemeente Sittard-Geleen, in hun hoedanigheid van bevoegd gezag, zorgen voor een adequate borging van de aanwezigheid en/of realisatie van redelijk gasdichte ruimtes in het bestemmingsplan – omgevingplan(deel) Chemelot alsmede daarvan af te leiden eventuele vergunningvoorschriften. D. De gemeente Sittard-Geleen brengt de consequenties in beeld van het hanteren van een ‘stand still-beginsel’ voor de in het veiligheidskader ‘Veiligheid in samenwerking’ benoemde zone 1. E. Met in achtneming van het onder A. – B. – C. – F. – G. bepaalde borgen de gemeente Sittard-Geleen, de gemeente Stein en de gemeente Beek, ieder voor zover het de eigen jurisdictie betreft, de in het veiligheidskader opgenomen visie en uitgangspunten voor de ruimtelijk-planologische ontwikkeling van Chemelot en omgeving, in het eigen ruimtelijkplanologisch beleid en instrumentarium. F. De gemeente Sittard-Geleen, de gemeente Stein en de gemeente Beek, ieder voor zover het de eigen jurisdictie betreft, bepalen op basis van de (berekening van de) realistische aandachtsgebieden als in het veiligheidskader ‘Veiligheid in samenwerking’ beschreven, de logische contouren van zone 1 en zone 2 en leggen deze vast in het bestemmingsplan – omgevingsplan Chemelot. G.

De gemeente Sittard-Geleen, de gemeente Stein en de gemeente Beek, ieder voor zover het de eigen jurisdictie betreft, treffen nader te bepalen maatregelen ter verbetering van de veiligheid in zone 2 en borgen deze in het eigen (ruimtelijk-planologisch) beleid en beleidsinstrumentarium. H. De gemeente Sittard-Geleen, de gemeente Stein en de gemeente Beek, als deelnemers in de GR Veiligheidsregio Zuid-Limburg, monitoren het aan de GR Veiligheidsregio ZuidLimburg gedane verzoek tot het oefenen van crisissituaties met de bevolking in de ontwikkeling van activiteiten aangaande risico- en crisiscommunicatie. I. CSP ontwikkelt een methodiek van Best Beschikbare Technieken gericht op veiligheid (BBT-v) en van Best Beschikbare Veiligheidsorganisatie (BBVo) op Chemelot en past deze toe. J. CSP monitort en audit de toepassing van BBT-v en BBVo door de Brzo-bedrijven op Chemelot. K. CSP faciliteert, monitort en audit (bijv. via peer review) de onderhoudsprogramma’s van de Brzo-bedrijven op Chemelot. L. CSP houdt bij nieuwe ontwikkelingen op site Chemelot binnen de koepelvergunning rekening met interne domino effecten (zijnde de gevolgen van een incident bij de ene fabriek voor / op de andere, omliggende fabrieken binnen het sitecomplex). M.

Stichting Chemelot maakt in afstemming en met toestemming van DSM en het Integral Development Team Chemelot een meerjarenplanning voor de ontwikkeling in het ruimtegebruik door Chemelot in het gecombineerde aandachtsgebied voor brand en explosie (zone 1). N. Stichting Chemelot zorgt voor een proactieve bijdrage aan de door de GR Veiligheidsregio Zuid-Limburg te verzorgen risicocommunicatie. O. CSP stelt een afwegingskader op voor het toestaan van nieuwe studieactiviteiten op de Brightlands Chemelot Campus en past dit toe. P. CSP zorgt voor een nadere concretisering en kritische toepassing van het afwegingskader voor het toestaan van events op de Brightlands Chemelot Campus. Q. Stichting Chemelot / CSP en DSM hebben de nadrukkelijke intentie dat nieuwe ontwikkelingen binnen de PR 10-6 risicocontour (zone 0) een binding hebben met de chemisch productieprocessen op Chemelot, een eigen extern veiligheidsrisico hebben en onder de koepelvergunning van Chemelot worden gebracht.

R. DSM ontwikkelt een integraal overzicht van historische risico’s (incl. de na-ijleffecten van de steenkoolwinning) in de ondergrond van site Chemelot en draagt zorg voor periodieke monitoring hiervan. 4. Partijen spreken de intentie uit de hiervoor opgesomde verplichtingen uiterlijk 31 december 2025 te realiseren.

Artikel 2 Uitvoering en monitoring 1. Uitvoering van de onder 1. hiervoor vastgelegde verplichtingen vindt plaats door de hiertoe aangewezen convenantpartners, ieder voor zover het tot de eigen competentie strekt. 2. Integrale inhoudelijke bespreking van de resultaten en de procesmatige voortgang van de uitvoering van de in het convenant vastgelegde verplichtingen en eventuele bijsturing hiervan gebeurt in het Bestuurlijk Overleg Veiligheid (BO-V). Het BO-V bestaat uit bestuurlijke vertegenwoordigers van de provincie Limburg (voorzitter), de gemeente Sittard-Geleen, de gemeente Stein, de gemeente Beek en Stichting Chemelot / CSP. Het BO-V komt met een frequentie van tweemaal per jaar (of zoveel vaker als gewenst) bij elkaar. 3. De projectgroep ‘Implementatie veiligheidsvisie Chemelot e.o.’ monitort inhoudelijk de resultaten en de procesmatige voortgang van de uitvoering van de in dit convenant vastgelegde verplichtingen en rapporteert aan het BO-V. De projectgroep bereidt de overleggen van het BO-V voor. De projectgroep bestaat uit ambtelijke vertegenwoordigers van de convenantpartners.

Artikel 3 Evaluatie 1. Partijen evalueren de uitvoering en werking van dit convenant uiterlijk op 1 juli 2025. De evaluatie bevat tevens een inhoudelijke actualisatie van het veiligheidskader. De evaluatie wordt bestuurlijk vastgesteld in de colleges respectievelijk de directies van de convenantpartners 2. De evaluatie wordt verricht door een onafhankelijke commissie van deskundigen. De evaluatiecommissie bepaalt de wijze van uitvoering van de evaluatie. 3. Partijen dragen de kosten van de evaluatie ieder voor een gelijk deel.

Artikel 4 Geschiloplossing en geschilbeslechting 1. Alle geschillen in verband met dit convenant of afspraken die daarmee samenhangen, trachten partijen in eerste instantie op te lossen door middel van onderling overleg. 2. Indien het onmogelijk is gebleken een geschil, als genoemd in het eerste lid, door middel van onderling overleg op te lossen, wordt getracht het geschil van een oplossing te voorzien met behulp van mediation overeenkomstig het reglement van de Stichting Nederlands Mediation Instituut. 3. Indien mediation niet tot een oplossing leidt wordt het geschil beslecht door bindende arbitrage overeenkomstig het reglement van het Nederlandse Arbitrage Instituut.

Artikel 5 Looptijd Dit convenant treedt in werking per … en eindigt op 31 december 2025. Partijen treden uiterlijk 6 maanden (1 juli 2025) voor laatstgenoemde datum in overleg over eventuele voortzetting van dit convenant.

Artikel 6 Wijziging en opzegging 1. Elke partij kan de andere partijen schriftelijk verzoeken het convenant te wijzigen. Partijen treden in overleg binnen 1 maand nadat een partij de wens daartoe aan de andere partijen schriftelijk heeft medegedeeld. 2. De wijziging behoeft de schriftelijke instemming van alle partijen. De wijziging en de verklaringen tot instemming worden als bijlagen aan het convenant gehecht. 3. Elke partij kan het convenant tussentijds met inachtneming van een opzegtermijn van 3 maanden schriftelijk opzeggen, indien een zodanige verandering van omstandigheden is opgetreden dat dit convenant billijkheidshalve op korte termijn behoort te eindigen. De opzegging moet de verandering in omstandigheden vermelden. 4. Partijen verplichten zich alvorens tot opzegging over te gaan met elkaar in overleg te treden. 5. Wanneer een partij het convenant opzegt, blijft het convenant voor de overige partijen in stand voor zover de inhoud en de strekking ervan zich daartegen niet verzetten.

Artikel 7 Openbaarheid en citeertitel 1. Binnen 1 week na ondertekening van dit convenant wordt de tekst daarvan op de voor partijen gebruikelijke wijze gepubliceerd. 2. Het convenant kan worden aangehaald als ‘Convenant voor een veilige ontwikkeling van Chemelot en haar omgeving’. -

Provincie Limburg De Commissaris van de Koning (handtekening) De heer E. Roemer d.d. … te Maastricht

-

Gemeente Sittard-Geleen De Burgemeester (handtekening) De heer H. Verheijen d.d. … te Sittard

-

Gemeente Stein De Burgemeester (handtekening) Mevrouw Leurs-Mordang d.d. … te Stein

-

Gemeente Beek De Burgemeester (handtekening) Mevrouw van Basten-Bodin d.d. … te Beek

-

Stichting Chemelot … (handtekening) De heer Radix d.d. … te Geleen

-

CSP … (handtekening) De heer Radix d.d. te Geleen

-

DSM Industriegrond BV … (handtekening) … d.d. te …

-

DSM Sitegrond BV … (handtekening) … d.d. te …