Bijlagenboek

Bijlagenboek Herijking Strategische toekomstvisie Beek

Datum: 6 mei 2021

1

Inhoud Huidig strategische toekomstvisie

3

1e synthese - interviews org, raad, bestuur & data/documenten analyse Eerste rode draden Highlights uit de factsheet Beeld uit de documentenstudie Input interview OR Input interview MT Beeld uit de medewerkers sessie Beeld uit de interviews raadsfracties Beeld uit interview college 1e Synthese piramide

4 4 6 6 6 6 7 10 11 12

2e synthese - participatie inwoners Eerste rode draden (enquête, platform, zoom tezamen) Enquête Markteffect input Platform (prikborden, stellingen) Droom voor de toekomst van Beek Prikbord voor duurzaamheid Prikbord voor samenleven Prikbord wonen en werken ZOOM bijeenkomsten People / samenleven Profit / werken en wonen Planet / duurzaamheid Platform stellingen Duurzaamheid Werken en wonen Samenleven Mentimeter input Opvallende tegenstellingen of overeenkomsten participatie

13 13 15 17 17 18 18 19 20 20 20 22 25 25 26 27 30 35

3e Synthese - Beekboard en Buurgemeenten Beekboard Feedback buurgemeente

38 38 38

Data factsheets

39

Resultaten Markteffect enquête

49

2

Huidig strategische toekomstvisie Ondernemend Beek: Veelzijdig en vitaal in Zuid-Limburg Beek gaat zich in de komende jaren tot 2030 in hoofdlijnen richten op de volgende ambities en speerpunten die 2-jaarlijks nader uitgewerkt en geactualiseerd worden in uitvoeringsplannen, beginnend in het voorjaar 2011: ●

●

●

● ● ●

● ●

● ● ●

●

Het actief stimuleren van bedrijvigheid en het ondernemersklimaat en daarmee de regionale economie. Hierbij worden grootschalige bedrijven gefaciliteerd om zich te vestigen bij de luchthaven en het bijbehorend bedrijventerrein BMAA of op een van de andere bedrijventerreinen; (Startende) MKB ondernemers worden gefaciliteerd om kleinschalige bedrijvigheid passend in de kernen te vestigen in de kernen. Het betreft hierbij niet alleen kleine winkels en ambachtelijke bedrijvigheid maar ook ondernemers in de maatschappelijke zorg of andersoortige voorzieningen die de leefbaarheid in de kern vergroten en ervoor kunnen zorgen dat inwoners langer in hun vertrouwde buurt kunnen blijven wonen; Het centrum van Beek moet naast een gevarieerd winkelaanbod tevens een aanbod krijgen voor ontmoeting en vertier om zodoende de levendigheid en de gezelligheid van het centrum te versterken; De bereikbaarheid van en in Beek moet in stand gehouden worden en zo mogelijk verbeterd; Geen grootschalige recreatievoorzieningen in Beek maar uitsluitend kleinschalige dagrecreatieve voorzieningen worden gefaciliteerd; Het woon-en leefklimaat wordt zodanig versterkt dat dit voor alle leeftijdsgroepen en voor zowel de huidige als toekomstige nieuwe inwoners aantrekkelijk is, waarbij kwaliteit boven kwantiteit gaat en groen in de leefomgeving een belangrijk uitgangspunt is; Het landelijke karakter van het

buitengebied wordt behouden en versterkt, waarbij samenwerking met en het faciliteren van agrariërs belangrijk is; Cultureel-maatschappelijke voorzieningen, zorgvoorzieningen, sportvoorzieningen en detailhandelsvoorzieningen moeten binnen de gemeente bereikbaar zijn, maar niet noodzakelijk in elke kern. Het op termijn clusteren van voorzieningen op één locatie en multifunctioneel gebruik van voorzieningen is hiervoor noodzakelijk; Inwoners worden gestimuleerd en gefaciliteerd om actief te participeren in de samenleving, o.a. op het gebied van mantelzorg en vrijwilligerswerk; Sportontwikkelingen, in het bijzonder op het gebied van gehandicapten, chronisch zieken en senioren, worden gestimuleerd; Ingezet wordt op een klantgerichte effectieve dienstverlening richting de burgers waarbij de gemeente een betrouwbare partner en een facilitator is die zowel vraaggericht als aanbodgericht handelt; Bovenstaande ambities en speerpunten zullen gerealiseerd worden door middel van een proactieve rol in de regio en in een open dialoog tussen gemeente en inwoners, waarbij duurzaamheid een belangrijke kernwaarde is.

3

1e synthese - interviews org, raad, bestuur & data/documenten analyse Eerste rode draden Rode draden vanuit de gesprekken raad, college, organisatie Duurzaamheid ● Zonne Energie biedt kansen voor Beek in de toekomst ● Organisatie: Beek moet goed uitkijken hoe ze wel/niet het voortouw neemt in duurzaamheids initiatieven, goed kijken naar wat haalbaar is ● Waar kun je als kleine gemeente groot in zijn? ● Koppeling aan omgevingswet en integratie ● Energietransitie (aanleg groene net Chemelot, zonneweide, stimuleringslening) en klimaatadaptatie: welke strategie gaat Beek hiervoor kiezen in de komende jaren? Dit ook goed communiceren met de inwoners zodat zij hier rekening mee kunnen houden ● Nu en in de toekomst overlast: water, hitte, geluid

Wonen en werken ● Beek is een fijne woongemeente. Aandacht voor woningvoorraad transformatie voor jong en oud ● Beek meer profileren: mooie woongemeente in natuur, met stedelijke elementen (bereikbaarheid, vliegveld), centrale ligging, ondernemend ● Economische groei is niet langer heilig. Meerde focus op circulaire economie, cradle to cradle, regionale producten en innovatieve bedrijven ● Beek is een welvarende gemeente. De gemeente zelf is financieel gezond, maar verwachting is dat dit wel iets minder wordt (o.a. door sociaal domein) ● Bevolkingsgroei laat een dalende trend zien, maar minder een doemscenario dan 10 jaar geleden. Keuze op de visie hierin wel gevraagd ● Vliegveld en rapport vliegveld: moet Beek iets mee. ● Koppeling aan recente woonvisie, centrumplan & toerisme visie ● Zelfstandigheid Beek: De organisatie ziet dat Beek meer moet gaan uitbesteden, is zelfstandig blijven nog wel een reeel scenario? ● Arbeidsmigranten ● Bereikbaarheid (mobiliteit en deeleconomie) Samenleven ● Visie moet ook reeel zijn (Beek is een kleine gemeente), goed aan verwachtingsmanagement doen richting de inwoners: wat doen we wel en wat niet? ● Voorzieningen niet alleen economisch insteken (wat is rendabel en wat niet) maar: wat sluit aan bij de behoefte van de inwoners? Basisvoorzieningen versus bevolkingsontwikkeling. Maak dus keuzes, niet elke kern hoeft hetzelfde te krijgen.

● Preventie op sociaal domein van belang & ontschotten en meer integraal werken ● Rol van de overheid & burgerkracht: Burgerkracht moet nog meer vorm en beleid krijgen, nu nog geen echt onderdeel van de organisatie. Meer wijkgericht werken

4

● ● ● ●

De visie moet ruimte bieden nog aan organisatie en inwoners om flexibel om te gaan met keuzes maken binnen de vastgestelde koers. Voor verenigingsleven is het accommodatiebeleid van belang Individualisering, sociale inclusie en eenzaamheid Jeugdzorg en de betaalbaarheid hiervan

AANVULLENDE AANTEKENINGEN Algemeen: - men is over het algemeen tevreden met het feit dát er een visie ligt - er is algemeen draagvlak om de visie te herijken (politiek, bestuurlijk, ambtelijk) - de gebruikswaarde / toepassing is nog relatief beperkt (ligt niet onder t kussen) - men is het over eens dat de visie nog / te weinig keuzes maakt Er is behoefte en noodzaak om scherper te kiezen in de herijkte visie vanwege: - nieuwe trends en ontwikkelingen (verandering/dynamiek) - duidelijker profiel naar vestigers (concurrentie/marketing) - duidelijker positionering in de regio (omgeving) - verslechterde financiële positie (budget) Nieuwe elementen/accenten tov huidige visie (zowel bestuurlijk, politiek als ambtelijk genoemd): 1. Klimaat en energie(transitie) 2. Sociaal domein 3. vliegveld prominenter - in balans 4. Wonen - woningvoorraad, transformatie, krapte, starters, doorstroming 5. Groen en natuur behoud en uitbreiden 6. Voorzieningenniveau / kernenbeleid / accommodatiebeleid ??? 7. Demografie - oplossing - geen spook 8. Rol overheid - participatie - voorbeeld geven en stimuleren (ipv verzorgen, uit handen nemen) 9. Samenwerking - zelfstandigheid 10.

Mobiliteit en bereikbaarheid Denken in scenario's → Assenkruis met kernonzekerheden, bijvoorbeeld - hoe gaat / moet demografie zich ontwikkelen? - krimp - stabilisatie - groei (bevolking)? - hoe lang kan / wil / moet Beek zelfstandig blijven (bestuur)? - hoe zal / moet voorzieningenniveau zich in Beek ontwikkelen (markt)? - meer stedelijk of meer landelijk? nu gemengd

5

Highlights uit de factsheets De factsheets zijn als losse bestanden toegevoegd aan het bijlagenboek. ● ● ● ● ● ● ● ●

Bevolkingsprognose: naar 2050 laat de bevolkingsprognose een licht afnemend beeld zien. Inkomen: Beek is een naar verhouding (Limburg) een welvarende gemeente. Woonomgeving: De inwoners van Beek waarderen de buurt als leefomgeving en voor de voorzieningen hoger dan gemiddeld in Limburg. Economie: voor een aantal sectoren stijgen (dienstverlening) of dalen (landbouw) het aantal bedrijfsvestigingen. Veiligheid: aantal diefstallen nam af, het aantal verkeersongelukken in Beek toe. Afvalscheiding: het ene neemt af (huishoudelijk afval) en het andere juist toe (tuinafval). Energie en uitstoot: energiegebruik verkeer en vervoer is fors hoger t.o.v. rest van Limburg. Zonne energie: de zonne energie doet het goed in Beek t.o.v. rest van Limburg.

Beeld uit de documentenstudie ● ● ● ●

Beleid geïnventariseerd: regionaal, lokaal, verschillende domeinen Visie op wonen, toerisme, centrumplan meest recent Rapport vliegveld actueel Beleidspiramide (operationeel, tactisch, strategisch) ○ Veel sectoraal beleid in het middenstuk ○ Laatste jaren veel (tactisch) beleid in sociaal domein ○ Minder voor Economie en Ruimte

Input interview OR ● ● ● ● ● ● ●

Organisatie kan niet alleen aan, niet tegen alles ja zeggen Wij willen meegeven: Je wil een visie schrijven die realistisch is, voor een kleine organisatie. En reëel naar de burger toe: wat kan je van elkaar verwachten. Burgerkracht is niet ‘’zodra iets met de burger te maken heeft’’, gaat verder dan dat en moet nog verder ontwikkelt worden, ligt nu nog geen beleid achter Werken in wijkteams nu los van burgerkracht We worden een Meerssen (annexatie) , die kant gaan we nu op (JR vitaliteit genoeg), is zelfstandig blijven nog wel reeel? Visie moet aansluiten op de drieluik (samenwerking, organisatie en toekomstvisies) Je moet niet alleen kijken naar de economie, kijk ook naar de burger. Op welke manier wil je de voorzieningen organiseren voor de inwoners?

Input interview MT ● ● ● ● ● ●

Niet alles willen, Beek is een kleine gemeente met een max aan wat ze kan Beek is een easy follower, geen early adapter Politiek kan via toekomstvisie ook doen aan verwachtingsmanagement naar inwoners, wat wel en wat niet Sociaal domein en preventie belangrijk voor de toekomstvisie Duurzaamheid ook belangrijk: wel opletten dat je niet het voortouw gelijk wil nemen Accommodatiebeleid moet ook een plek krijgen

6

●

● ● ●

Organisatie heeft vanuit toekomstvisie ook flexibiliteit nodig om in te spelen op de ontwikkelingen, wel moet de visie een koers uitzetten waar de organisatie aan vast kan houden Inwoners hebben ook ruimte nodig om eigen keuze te maken, beleid mag niet alles dichttimmeren (gaat in tegen burgerkracht) Maak het ook financieel en koppel er budgetten aan Maak medewerkers onderdeel van de proces van de vorming van de visie

Beeld uit de medewerkers sessie SAMENVATTING ● De huidige toekomstvisie heeft sterke punten: ○ Duidelijke keuze voor economisch perspectief, aandacht voor vliegveld ○ Introductie van burgerkracht, initiatief om inwoners echt te betrekken ○ Hoge ambitie en weerspiegelt de tijdgeest ● De huidige toekomstvisie heeft ook zwakke punten: ○ Te generalistisch, weinig typering Beek ○ Mist visie op ontwikkelingen die komende jaren gaan spelen ○ Maakt geen echt keuzes ○ Wat is realiteitsgehalte en gebruikswaarde? Geen koppeling financiële middelen ● Ontwikkelingen Sociaal domein: ○ Effecten individualisering, sociale inclusie, eenzaamheid ○ Burgerparticipatie bevorderen, de wijk in gaan ○ Preventief werken ○ Jeugdzorg en de betaalbaarheid ○ Integraal werken, ontschotten sociaal domein ● Ontwikkelingen Economische domein:

●

○ Innovatieve bedrijven ○ Arbeidsmigranten ○ Vliegveld ○ Economische groei niet langer heilig ○ Circulaire economie, cradle to cradle, regionale producten Ontwikkelingen Fysiek domein: ○ Energietransitie, klimaatadaptatie ○ Omgevingswet, integraliteit ○ Woningvoorraad transformatie ○ Basisvoorzieningen versus bevolkingsontwikkeling ○ Mobiliteit (bereikbaarheid en deeleconomie)

UITGEBREID Legenda: * sterretje sticker = Belangrijk - Door medewerkers aangegeven als extra belangrijk A. Huidige toekomstvisie Sterk ● ● ●

Biedt flexibiliteit* Duidelijke keuze voor aandacht aan economische zaken, aandacht voor vliegveld Hoofdlijnen pagina met opsomming (is meest handzaam)

7

● ● ●

De introductie van een meer vraaggerichte houding tegenover burger en ondernemers, initiatief om burgers te betrekken Hoge Ambitie tov relatief kleine schaalgrootte Weerspiegelt de tijdgeest (o.a. economie, vestigingsklimaat bedrijven)

Zwak ● ● ● ● ● ● ● ●

Blijft op hoofdlijnen, er staat wat we willen maar niet hoe dat te bereiken Te generalistisch, weinig typering van Beek en de ontwikkeling voor Beek komende jaren Nauwelijks aandacht voor sociaal domein/ RO, jeugd/verjonging Maakt geen echte keuzes** Is het wel een visie, wat is de gebruikswaarde en toegevoegde waarde?* Gebrek aan onderhoud (APK) gedurende de jaren (noodzaakt nu tot groot onderhoud) Te veel herhaling, te veel een samenvatting van losse beleidsplannen Geen koppeling met financiele middelen

B. Trends en ontwikkelingen ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ●

Digitalisering/cybercrime/technologie Individualisering/inclusieve samenleving/dalende animo voor verenigingen en vrijwilligerswerk** Kloof tussen arm en rijk* (segregatie in het algemeen) Vergrijzing Eenzaamheid Afbrokkelen van de verzorgingsstaat Voorzieningen in kernen neemt af Burgerkracht/kernenbeleid/ terugtrekkende overheid* ○ omgevingswet vraagt om meer integratie en burgerparticipatie Van centraal naar decentraal Wantrouwen in de overheid* Demografische ontwikkeling onduidelijk* Bevolkingsgroei door migratie naar Nederland Internationalisering/euregio/arbeidsmarkt Duitsland/België, arbeidsmigratie* Samenwerking Schaalvergroting/bestaansrecht als kleine gemeente → kernonzekerheid* Ontwikkeling: aantal taken zelfstandig door Beek uitgevoerd daalt 4-jaarlijkse cyclus/ coalitieperiode → onzekerheid Bezuinigingen

Omgevingswet ● Klimaatadaptatie/energietransitie/hittestress/klimaatverandering/energietransitie/circul aire economie** ● Lucht/geluid kwaliteit C. Welke specifieke elementen worden gemist / zouden moeten worden toegevoegd (Per domein) Fysiek ●

Energietransitie/klimaat verandering** (aanleg groene net (chemelot restwarmte), zonneweide, stimuleringslening), klimaatadaptatie

8

● ● ● ● ● ● ● ● ● ●

Instandhouding buitengebied Omgevingswet- burgerparticipatie - integraliteit Basisvoorzieningen versus bevolkingsontwikkeling vergroening Luchthaven (geluidsoverlast) Verkeersdoorstroom Woningvoorraad transformatie (vraag/aanbod en doorstroom) Klimaatadaptatie, water overlast (beek is een dal gebied) hitte stress Inrichten openbaar gebied, meer waarde creëren, aansluiten op afname voorzieningen Mobiliteit (duurzaam, multimodaal, deeleconomie)

Sociaal ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ●

Effecten individualisering - sociale cohesie - verenigingen - eenzaamheid* Burgerparticipatie bevorderen functioneel gebruik accommodaties Meer preventief werken, samen met de inwoners Meer collectieve voorzieningen Gezondheid Veiligheid/zorg Vitaliteit Sportgebied Luchthaven (werkgelegenheid) De wijk in gaan (wijkteams, burgerkracht) Verborgen armoede / kloof arm rijk Accommodatiebeleid Ouderenzorg Betaalbare jeugdzorg* Integrale benadering, ontschotting sociaal domein

Economisch ● ● ● ● ● ● ● ● ●

Evenwicht tussen bedrijven en leefbaarheid Innovatieve bedrijven*? Arbeidsmigranten*? Luchthaven (toplocatie Euregio)* Vergrijzend MKB, geen bedrijfsopvolging, leegstand Bezuinigingsopgave (gerelateerd aan de zorg/jeugdzorg) Circulaire economie/ Cradle to cradle / regionale producten / duurzaamheidsfilter, bijv. meest duurzame luchthaven (=discussiepunt) Werkgelegenheid / arbeidsmarkt Economische groei niet meer heilig

Overig ● ●

Data digitalisering Zelfstandigheid van Beek. Willen versus kunnen?

9

Beeld uit de interviews raadsfracties SAMENVATTING: ● Toekomstvisie is breed gedragen door de gemeenteraad ● Onderdelen van de visie zijn sterk ○ Economische focus - Ondernemend Beek ● Onderdelen van de visie zijn nu zwak volgens Raad ○ Te economisch, andere onderdelen onderbelicht ○ Discussie over democratische legitimiteit versus regiegemeente zijn ○ Subsidiebeleid erg rijk, niet elke kern hoeft hetzelfde te krijgen ● Scherpere keuzes maken volgens Raad: ○ Focus op eigenheid Beek (landelijk & stedelijk, ondernemend, ligging) ○ Woontransformatie (voor oud en jong) ○ Keuze voorzieningen in kernen, financieel reëel ○ Energietransitie ○ Visie op demografie ● Huidige ontwikkelingen plaats geven in herijking (sociaal domein, individualisering, vliegveld, etc.) ● Voor draagvlak van de toekomstvisie is van belang: ○ Jongeren generatie en inwoners betrekken ○ Verwachtingsmanagement richting inwoners (voorbeeld bloemlezing) ○ Meenemen van Raad in het proces

10

Beeld uit interview college ● ●

●

●

● ●

Scherpere keuzes maken is nodig, o.a. voor profilering van Beek en vanwege financieel beeld We hebben nu namelijk ook de financiële ruimte om van visie naar uitwerking/ontwikkeling te gaan. Dit is dan nu ook het moment om te gaan profileren en scherpere keuzes te maken: waar ga je op investeren en wat ga je een ontwikkelingsrichting geven? Hierin moet je de inwoners ook goed meenemen, om hun uit te leggen dat je een totaal propositie hebt Thema’s die een prominentere plek moeten krijgen aldus college: ○ Vliegveld ○ Rol overheid & dienstverlening ○ Woningvoorraad & accommodatie (transformatie westelijke mijnstreekvisie) ○ Duurzaamheid, omgevingswet ○ Decentralisaties Sociaal domein ■ Wat doet dat voor Beek en hoe gaat Beek hiermee om. Dienstverlenend en actief naar de inwoners, mag ook een plek krijgen in aangenaam wonen en leven. ○ Welke voorzieningen moet je instand houden om de leefbaarheid inhoud te geven en wat is de plek van het maatschappelijk middenveld hierin? ○ Bestuurlijke ontwikkelingen provincie ○ Krimp: destijds een doemscenario, moet ook nu wel weer een plek krijgen Aandachtspunten voor de herijking: ○ Gevaar voor de herijking: alsnog alle thema’s opnemen ○ Omgevingsvisie slim verbinden aan de toekomstvisie. Zelfde geldt voor wonen en duurzaamheid ○ Er is een drieluik: toekomstvisie, organisatievisie en visie op samenwerking.

Dit moet een dynamisch geheel zijn, waarbij je ook bij nieuwe trends moet kunnen omstellen naar een ander scenario. ○ Participatie is erg belangrijk, moet representatief zijn en verwachtingen moeten we goed managen Burgemeester wordt boegbeeld namens college Werken met scenario’s heeft de voorkeur, wel tussentijds toetsen bij college en raad

11

1e Synthese piramide

12

2e synthese - participatie inwoners Eerste rode draden (enquête, platform, zoom tezamen) Duurzaamheid ● Meer groen en natuur. Minstens behoud maar liever uitbreiden ● Zorgen om overlast hitte, water, geluid, fijnstof, inwoners vragen om oplossingen ● Gemeente moet inwoners stimuleren en helpen in verduurzamen, denk aan belonen van vergroening of regels opleggen. Zelf ook het goede voorbeeld geven. ● Beek is te klein voor een grote kartrekkersrol, eerder slimme initiatieven en samenwerking met de regio ● Zonneweiden, meer groen langs wegen, tuinen vergroenen en agrarische sector meer biodivers maken gaat hittestress tegen en is beter voor natuur en biodiversiteit ● Inwoners denken graag mee over energietransitie en duurzaamheid, blijven ook graag op de hoogte zodat ze hierop in kunnen spelen ● Slim inzetten van zonnepanelen, zonder een groot park (extra verharding) ● Inwoners verwachten de komende 10 jaar een opkomst van elektrisch rijden, deelauto nog niet direct. Belang elektrische fiets wel meer aanwezig ● Openbaar vervoer belangrijk in bestrijding eenzaamheid, autoluwe maken centrum voor woon en recreatie plezier Wonen en werken ● Beek is een fijne woongemeente met dorps karakter door de centrale ligging en snelle toegang tot de omliggende natuur. Groene poort naar het heuvellandschap past bij Beek.

● Focus op zelfstandigheid van Beek met slimme samenwerking waar dit financieel handig of überhaupt noodzakelijk is ● Geen grote angst voor krimp, wel aandacht gevraagd voor vergrijzing ● Woningen voor jong én oud, focus op goede doorstroom, focus op behouden van jongeren en aantrekkelijk blijven houden voor ouderen ● Fiets- en wandelpaden verbinden, goed onderhouden en dit promoten voor dagtoerisme en gebruik door inwoners ● Meer dagtoerisme kan, maar er mogen hierdoor niet te veel auto’s in het centrum komen ● Meer werkgelegenheid voor hoger opgeleide jongeren ● Belang economische bedrijfvigheid wordt door inwoners niet vaak benoemd, wel in relatie tot winkels en horeca. ● Vliegveld is niet toekomstbestendig en beperkt woongenot, vooral door groot vrachtverkeer ● OVERLAST door geluid (auto, snelweg, vliegveld, fabrieken), fijnstof, water en hittestress gaan woongenot beperken in de toekomst Samenleven ● Veiligheid verder stimuleren. Veiligheidsgevoel zit meer in angst voor gezondheid (door overlast geluid, hitte, water, fijnstof), situatie rondom station en hangjongeren en kwaliteit fietspaden (ook vooral rondom station) ● Het centrum moet kwaliteit horeca, winkels en kleine bedrijven bieden, dit kan ook meer gepromoot worden. Speelt een belangrijke rol in de verbinding tussen jong en oud, verenigingsleven en tegen eenzaamheid. Makado is meer voor groot aanbod.

● Verenigingsleven koesteren, maar is niet meer de enige manier voor verbinding. Inwoners zien de verbondenheid afnemen en verwachten dat dit trend doorzet. Ontmoeten in de

13

● ●

buitenruimte, beweging creëren tussen de kernen is ook belangrijk om eenzaamheid en individualisme tegen te gaan Voorzieningen in de kernen belangrijk, maar moeten wel rendabel blijven. Focus op eerste levensbehoeften en aanbod van sociale- en zorgvoorzieningen. Horeca van groot belang. Sport en ontspanning ook belangrijk, maar door inwoners zelden gekoppeld aan Haamen en meer aan natuur en rust.

14

Enquête Markteffect input De uitgebreide versie van de resultaten uit de Markteffect enquête zijn terug te vinden aan het einde van het bijlagenboek. Wonen en werken ● Beek is een fijne woongemeente door de centrale ligging en snelle toegang tot de omliggende natuur ● Inwoners willen dat de gemeente zich inzet voor betaalbare huisvesting voor senioren. De gemeente moet in de toekomst jongeren behouden en nadenken over de verjonging van Beek. De doorstroom moet verbeteren in de toekomst. ● Het aantrekken van nieuwe inwoners is geen doel op zich voor inwoners, liever eerst limburgers en Beekenaren dan andere doelgroepen. ● Specifiek de leeftijdsgroep van 18-25 gaat wegtrekken verwachten de inwoners, o.a. door te weinig starterswoningen ● Negen op de tien inwoners geeft aan een groene ontwikkeling van Beek belangrijk te vinden ● Gemeente moet investeren in het aantrekkelijk houden en aantrekkelijker maken van het vestigingsklimaat voor bedrijven ● 62% van de inwoners ziet de toegevoegde waarde van het vliegveld voor de toekomst van Beek. Plus punten zijn werkgelegenheid, trots en economische waarde. Nadelen zijn overlast en hoge kosten.

Planet ● Ruim driekwart geeft aan duurzaamheid voor de toekomst belangrijk te vinden ● Er worden zorgen geuit richting de toekomst over de milieu- en geluidsbelasting door Chemelot en het vliegveld ● Onderhoud infrastructuur is een aandachtspunt Samenleven

15

●

Inwoners verwachten dat de verbondenheid van de inwoners van Beek zal afnemen.

Algemeen ● Gemiddeld genomen vinden de inwoners dat voor de toekomst de meeste aandacht verdient: zorgvoorzieningen, openbaar vervoer, recreatieve en culturele voorzieningen. ● Inwoners verwachten dat de gemeente in algemene zin aandacht besteedt aan: woningaanbod, voorzieningen in de kernen, groene natuur, zelfstandigheid van de gemeente. Andere ook redelijk belangrijke onderwerpen zijn hangjongeren, doorontwikkeling vliegveld en communicatie tussen gemeente (ambtenaren) en inwoners ● 86% van de inwoners wil dat Beek zelfstandig blijft, fuseren of herindelen moet geen hoger doel zijn. Mocht het echter allemaal niet meer te bekostigen zijn, dan zou samenwerken een verstandige keuze kunnen zijn. ● Inwoners willen graag op de hoogte blijven van de (toekomst)plannen van de gemeente, met een lichte voorkeur voor social media.

16

Platform (prikborden, stellingen) Droom voor de toekomst van Beek ●

● ● ● ● ● ● ● ● ●

●

● ●

Samenvatting: Focus op wonen voor jong én oud, meer groen, aandacht voor veiligheid, wandelen, fietsen, dorpskarakter, ontmoeten (en niet alleen per se via verenigingen) Aantal individuele reacties Ik hoop dat Beek over 10 jaar een gemeente is die flink verduurzaamd is, deelauto's heeft, overal zonnepanelen op gemeente-en bedrijfspanden. Flink veel nieuwe betaalbare woonruimte voor jongeren en ouderen, goede doorstroom Sluiting van het vliegveld Rustige woongemeente met lage geluidsdruk Gezond Beek, qua leefbaarheid en financiën, met inspraak door bewoners zoals nu ook wordt aangeboden, top! Een veilig Beek en heel veel aandacht aan voetgangers en vooral fietsers (o.a. fietspaden e.d.). Kwaliteit een verbinding van beiden laat nu nog te wensen over. Over tien jaar zijn er meer groene plekken in Beek. Omdat ik dat beter vind voor het klimaat. Over 10 jaar zou Beek een bruisend dorp kunnen zijn waar oud en jong leven en genieten van wonen, natuur, horeca en historie. Creatieve workshops, trainingen, verhuur, horeca zijn dan de werkgelegenheid. een ontmoetingsplek voor ouderen die hier kunnen ontspannen en zonnepanelen om deze plek van energie te voorzien.

Dit is mijn visie voor Beek! Dat alle inwoners van Beek zich zoveel als mogelijk veilig en comfortabel kunnen voelen en in een goede onderlinge verstandhouding samen kunnen wonen, werken en vieren en waar iedereen oog heeft voor de ander en voor de leefbaarheid in de verdere toekomst. Een attractieve zelfstandige gemeente, door zich te concentreren op het aantrekken of behouden van mensen in tijde van demografische uitdagingen. Beek heeft een aantal aantrekkelijke hotspots, mooi wandelgebied tussen Neerbeek,Genhout en Geverik met duidelijke wandelpaden en bos. Een andere hotspot is het mooie vliegveld, hier zou het aantrekkelijker zijn voor grote bedrijven om zich hier te vestigen. Ook zou er een flinke uitbreiding van het winkelaanbod bij de Makado wenselijk zijn. Het zou mooi zijn als de markt autoluw zou zijn, bomen krijgt en meer eet- en drinkgelegenheden met terras.

17

60 antwoorden:

Prikbord voor duurzaamheid ● ●

●

● ● ● ●

●

●

Deelauto’s Verantwoordelijkheid gemeente: geluid en fijnstof overlast tegengaan, zelf goede voorbeeld geven en duurzame initiatieven van inwoners belonen. Verantwoordelijkheid inwoners: zwerfafval en braakliggend terrein beplanten Tuiny forrest: zadenmix voor alle grondsoorten voor wilde beplanting https://www.sprinklr.co/blogs/tuinplanten-tips/tuiny-forest?gclid=Cj0KCQiA0-6ABhDMA RIsAFVdQv-pgbuGEINrOPDZLoSt7eUwYhZot_FT1j9xWYW1CxDInlYqkN0kx1saAnozEALw_ wcB Duurzame oplossingen (warmtepomp) mag niet het aangezicht van het dorp lelijk maken Inwoners helpen (financiële prikkel) met verduurzamen, maar de inwoners die dat al zelf gedaan hebben niet dubbel laten betalen Inwoners verplichten een deel per kavel te beplanten Een duurzaam opgezet zonnepark geeft ruimte aan een veelvoud van biodiversiteit, hier zijn vele voorbeelden van en ook goede onderzoeken van bijvoorbeeld Wageningen Universiteit. Vanuit een economisch principe moeten eerst de niet agrarische gronden worden ingezet voor zonneparken, denk hier aan het vliegveld, de stroken naast de snelwegen en de vele lege daken. Het zou goed zijn als de gemeente op korte termijn hun plannen laat weten ten aanzien van de verduurzaming (gas aansluitingen)van bestaande woningen. Dan kun je hier als woningeigenaar rekening mee houden, of tijdig over gaan meepraten.

Meer met de natuur mee bewegen en slimme oplossingen, zoals langs wegen en agrarische sector meer biodiversiteit

Prikbord voor samenleven ● ●

Het vliegveld mag nooit inbreuk maken op ons leefgenot. Ga voor de echte lange termijn met natuur, recreatie en duurzaamheid. Ata theater multifunctioneel maken (bieb en muziek)

18

● ●

● ●

Geluid en fijnstof overlast beperken leefgenot Groen poort naar het heuvellandschap: Klimbos, blote voetenpad, pluktuin, fruitboomgaarden, wandelroutes, mountainbikeroutes, paardrijroutes en heel veel bos. Rustige straten met veel groen. Zowel de gemeenteperken als de kavels van de inwoners zelf. Inzage in gemeentelijke uitgaven Afstand tot alle voorzieningen op fysiek, financieel en communicatief vlak verkleinen. Daarmee dus de toegankelijkheid vergroten en de interactie tussen mensen vergemakkelijken binnen alle woonkernen van de gemeente.

Prikbord wonen en werken ●

● ● ● ● ● ● ● ● ● ●

● ●

Vliegveld moet weg (specifieke overlast in Geverik) (8 van de 27 reacties) ○ een kleinschalig vliegveld zodat de omgeving niet verstoord wordt, er hobby-vliegtuigen en kleine business-vliegtuigen (charters) kunnen landen - en wellicht ook helikopters. De rest van het vliegveld omtoveren tot science park uitbreiding van Brightlands Campus en andere gerelateerde bedrijven. Waarom steeds investeren in een niet rendabel vliegveld (voor hoofdzakelijk toerisme naar het buitenland en vracht) groter te maken terwijl er legio vliegvelden op relatief korte afstand zijn die al aan die behoefte voldoen. ○ Meerdere hele negatieve en boze reacties over het vliegveld. ‘’Sluit nu eens eindelijk die bodemloze milieu vervuilende luchthaven. Blijf niet onverminderd bijdragen aan het erin pompen van 10 tallen miljoenen euro's belastinggeld.’’ Gebruik maken van lokale producten Veiligheid verbeteren (ook genoemd bij samenlever), specifiek voorbeeld station en veiligheid van fietsers daar Geluidsoverlast beperken (auto, vliegtuig, DSM, snelweg, werkzaamheden) Minder verkeersdrukte in het centrum, rekening hiermee houden met toerisme Gezondheids burgers stimuleren Grofvuil laten ophalen bij inwoners zonder auto Buurthuizen Supermarkten in de kernen Buslijn door de kernen van alle dorpskernen Boeren helpen met toegang tot objectieve informatie voor de duurzame, winstgevende landbouw.

De verschraling heeft laten zien dat de informatiestromen binnen de sector erg eenzijdig zijn. Landbouw mag milieuvriendelijker worden. Bouwen van huizen voor jong en oud, slim gebruik maken van leegstaande panden Voor bedrijven het gunstiger te maken zich overal in Limburg op een milieuvriendelijke manier te vestigen en goede ontsluiting te voorzien naar alle infrastructuur. Op deze manier te te grote landschaps verharding per gemeente en provincie een halt toe te roepen.

19

ZOOM bijeenkomsten People / samenleven Voorzieningen in de kernen ● De voorzieningen in het centrum, Makado, het verenigingsleven, de horeca, de infrastructuur enz: Er is sprake van een “totaal voorziening”. Men hoeft bij wijze van spreken het dorp niet uit en Beek is nog centraal gelegen ook. ● Het verschil tussen kwaliteit in het centrum en het wat goedkopere segment in Makado is prima. Investeren in het centrum → horeca en winkels wel nodig ● Aandacht voor/ luisteren naar behoefte van verenigingen: huisvesting, ondersteuning met kennis en kunde en ruimte voor lokale evenementen in het dorp (ipv aan de randen van Beek) ● De komst van het sportlandgoed de Haamen mag niet ten kosten van de sportvoorzieningen in de kernen gaan. ● Winkels in kernen zijn commercieel niet haalbaar soms, alleen bij goede kwaliteit hebben ze ook regionale trekkingskracht. Minder winkels in kernen leidt wel tot meer eenzaamheid.

● Lasten (bieb, muziek) mogen gedeeld worden door gemeente en inwoners, wel ook mensen buiten Beek laten betalen of samenwerking buiten Beek opzoeken voor een breder aanbod ● Gezonde leefstijl mag de gemeente stimuleren, maar niet als hoofdtaak ● Verenigingsleven zal ook gaan vergrijzen, maar voren nu nog wel het hart van de kernen Recreatie ● Beek is een vergrijzende gemeente, belangrijk is de focus op voorzieningen doelgroep 60+, zoals goede fiets- en wandelpaden in de omgeving. ● Wandelen bij Kasteel Genbroek, recreatie in winkelcentrum. ● Gastvrijheid en mobiliteit is belangrijk. Herintroductie goede busverbinding Beek – Maastricht. ● Gastvrijheid beter benutten en niet investeren in attracties voor de jeugd. ● Saamhorigheid en activiteiten in de kernen is belangrijk, jongere generatie zoekt dit minder actief op, wordt als gemis gezien ● Laatste tijd geen activiteiten vanuit de buurtverenigingen meer, rol voor de gemeenten om dit te stimuleren en faciliteren van lokale kartrekkers die dit verder kunnen oppakken

Profit / werken en wonen Toerisme ● Beek is geen toeristische gemeente, welk paar lokale voorziening voor dagtoerisme ● Moet voor meer toerisme wel zorgen voor goede doorstroom, niet meer auto’s in het centrum ● Beek is wel een springplank voor het heuvellandschap, poort is iets waar je doorheen gaat, heeft een aantal onderbelichte parels ● Beek direct investeren in wandel-, fiets- en Mountainbikepaden (vanaf Neerbeek) met hieromheen goede voorzieningen voor deze doelgroep ● Beek is een eiland ingeklemd tussen infrastructuur (A2, A76, vliegveld, industrie) ● Toerist komt niet naar Beek voor geluid of uitzicht (drukte, fijnstof) ● Beek is er voor kort toerisme (2-3 dagen), hiervoor nog wel gemis aan B&B’s, campings en leuke arrangementen (samenwerking met de regio voor leuke deals en routes) ● Gemeente moet eens in de 5 jaar groot evenement faciliteren, kleine evenementen kunnen uit lokaal initiatief

20

Vliegveld ● Rapport van Geel → stelt omwonenden in gelijk voor compensatie, toenemend verzet inwoners, vooral door zwaar vrachtverkeer ● Bijzondere focus voor Geverik en Schietecoven, liggen dichtbij en meeste last ● o.a. Neerbeek ligt verder → focus van die kernen ligt op ‘’vliegveld niet weg maar ook niet groeien’’ ● Focus vliegveld is economische, inwoners willen woon-leefgenot focus ● Vliegveld ergernis voor ouderen, werkenden hebben er minder last van. Goed nadenken over pensioen doorbrengen in Beek. ● Zwaar vrachtverkeer is economisch rendabel, overlast voor omwonenden. Kleine toerisme is niet rendabel maar wel beter voor omwonenden. ● Informatiecentrum bij het hotel bij de luchthaven en daar de fietspaden laten starten. ● Samenwerking met Luik zoeken over vliegverkeer ● Conclusie: De groep was eensgezind over de luchthaven. Men zag niet veel heil in het verder uitbreiden van MAA. Gelet op de geluidsoverlast, fijnstof problematiek en de aantasting van de leefomgeving, de luchthaven geen toekomst meer zou moeten hebben en dan we moeten kiezen voor de burgers van Beek die last hebben van de luchthaven. Wonen ● Groot deel van de aanwezigen geven aan dat het behouden van jongeren belangrijk is maar leggen wel een koppeling met de werkgelegenheid vooral voor hoger opgeleiden, stop de braindrain. ● Er ligt echter een kans namelijk de universiteiten in België en Duitsland.

Deze worden te weinig gepromoot op middelbare scholen. Het euregio gevoel moet groeien! ● Hoe meer vrijheid mensen krijgen om thuis te werken, hoe meer mensen zullen willen terugkeren naar Beek. ● Aangegeven wordt om ook naar woonvormen te kijken waarin doelgroepen gemixt worden, waar zowel ouderen als jongeren als gezinnen kunnen wonen. ● Jonge mensen die in de randstad werken zullen terugkeren naar Beek zodra er woningen beschikbaar zijn. Nu kopen huisbazen woningen op en beperken het betaalbare aanbod. ● Andere deelnemers vragen zich echter af hoe groot is het probleem is en of het daadwerkelijk een probleem is. Men verwacht dat het zichzelf in de tijd oplost door de vergrijzing. ● De verwachting is dat het niet zo’n vaart loopt met krimp. Daarnaast biedt huisvesting voor statushouders kansen. ● Aangegeven wordt dat de gemeente ook proactief moet inspelen op krimp, door het tegengaan van leegstand en het voorzieningenniveau op peil te houden. Hierdoor is en blijft de omgeving voor alle doelgroepen interessant, ook voor gezinnen. ● Aangegeven wordt dat er minder auto’s en meer groen moet komen. De aanwezigen zijn zich bewust van zaken als hittestress, het creëren van schaduw is belangrijk. ● Een idee om groen te stimuleren op eigen terrein is door mensen te belonen.

● Een idee om vanuit burgerparticipatie het openbaar groen te laten onderhouden, dan hoeft het de gemeente niet meer te kosten. ● Daarnaast zou het volgens deelnemers logisch zijn als onder appartementen tevens het parkeren wordt opgelost. Dus niet meer extra blik op straat. ● Goede ideeën hoeven niet per se veel geld te kosten, uitgaande van de voorzieningen die er al in Beek zijn. Ga met inwoners/kartrekkers aan de slag en faciliteer die bijeenkomsten als Gemeente.Probeer dan per sessie consensus te krijgen en werk 1 - 2 concreet uit. ● Jeugd hou je ook dichterbij door een grotere diversiteit in de bedrijfssectoren binnen de gemeentegrenzen te stimuleren.

21

Infrastructuur ● ●

● ● ●

● ● ●

Gemeente en ook bedrijven moeten stimuleren dat woon-werk afstanden worden verkleind, moeten mensen in dienst nemen uit het eigen dorp/de eigen regio De fiets heeft veel potentie. Goed dat wordt ingezet op voorzieningen voor de fiets. Snelle fietsroute naar Maastricht wordt dankbaar gebruik van gemaakt. Echter fietsroutes naar station en Makado zijn niet aan de maat. Afsluitbare fietsenstallingen bij station gevraagd; Vergroenen wordt unaniem gedragen. Nieuwbouw moet dan ook vooral de hoogte in zodat minder uitbreiding van verharding plaatsvindt; Auto blijft nog lang belangrijk; Agrarische sector moet in het buitengebied worden geholpen met vergroening zoals de aanleg van hagen en graften. Meer groen is het credo, binnen en buiten de bebouwde kom; Groen waar mogelijk combineren met waterberging; Ook belangrijk is bij nieuwbouw inzetten op duurzame architectuur. Gemeente moet hierin voorbeeld geven.

Planet / duurzaamheid Mobiliteit ● Elektrisch voertuig heeft de toekomst in kernen en buitengebied. Aanschaf door inwoners maar oplaadpunten gebundeld strategisch te plaatsen door gemeente. ● Elektrische deelauto alleen strategisch in de kernen ● Gemeente moet nadenken over opslaan te veel geleverde energie door zonnepanelen ● De inzet van openbaar vervoer/wensbus voor bereikbaarheid en bijdrage voor het terugdringen van het autogebruik en eenzaamheid. ● Het autoluw maken van bepaalde gebieden/kernen creëert meer ruimte voor voetgangers en fietsers en beter gezondheid. ● Gemeente is verantwoordelijk voor aangenamere en veiligere verkeersomgeving door het stimuleren van een mentaliteitsverandering ● Groen opofferen voor verkeer mag indien dit gerelateerd is aan verkeersveiligheid, maar niet te snel naar deze optie grijpen, denk ook aan mobiliteitstransitie. Geen ontsluitingswegen in het buitengebied. ● Het aanbrengen van groen kan in combinatie met infra meerdere doelen dienen in bestaande en nieuwe infrastructuur (bijv. wanden langs infra). Klimaatadaptatie ● ●

● ●

●

●

Meer groen aanbrengen in de kernen, denk hierbij ook aan groene vegetatiedaken en gevelbeplanting/ gevelgroen; Zorg dat de bomen en planten voldoende water krijgen, door regenwater lokaal vast te houden en verdroging tegen te gaan. Ander soort bestrating toepassen (waterdoorlatend) of onder- en bovengrondse buffers realiseren voor regenwater op te vangen voor het groen Zonnepanelen wenselijk maar liever vanwege hittestress op bestaande daken (makado) Particulieren bezitten de helft van het verharde oppervlak dus relevant dat zij ook hun steentje bijdragen of liever gezegd: hun steentjes uit de tuin weghalen en groen in de plaats brengen en het regenwater op eigen terrein verwerken. Tegeltaks? Veel water stroomt af uit de hellingen uit het buitengebied, nog meer kijken naar oplossingen om water lokaal in het buitengebied vast te houden. Landgebruik en de wijze waarop percelen worden bewerkt speelt hierbij een rol. bestaande regenwaterbuffers geschikt maken voor infiltratie i.p.v.versneld leeg te laten om droogte tegen te gaan;

22

● ● ●

● ●

bij rioolreconstructies zorgen voor grotere buizen, meer afvoercapaciteit maar ook straatprofielen anders inrichten (komen hierdoor hoger te liggen dus meer wateroverlast). Project Keutelbeek een groene uitstraling geven Gemeente moet hitte-droogte-wateroverlast via communicatie onder de aandacht brengen bij inwoners, leeft nu alleen bij degenen met overlast zonder idee van de bredere impact Naast subsidieregelingen voor hemelwater af te koppelen kan naar de toekomst ook gedacht worden aan meer dwingende maatregelen Energie zelfstandigheid van woningen en bedrijfspanden vergroten levert veel winst op.

Groen/natuur ● ● ● ● ● ● ● ● ●

Er zou meer biodiversiteit moeten zijn. Landbouw wil op hun percelen ook maatregelen treffen voor ontwikkeling van biodiversiteit (bloemrijke bermen mits vergoeding). versterken landbouw en natuur hoeven elkaar niet uit te sluiten, landbouw kan zelfs helpen met het versterken van de biodiversiteit. Inwoners meer verbinden met het buitengebied Invulling openbare ruimte in het buitengebied zou in samenhang met omliggende gemeenten moeten worden bezien en niet per gemeente afzonderlijk. Bij vergroening moet meer ingezet worden op “hoog kwalitatief groen” in plaats van “laag kwalitatief groen”. Ontwikkeling van groen in het buitengebied moet passend in het landschap plaatsvinden Ontwikkeling van groen moet in samenspraak aangrenzende perceel eigenaren/ gebruikers plaatsvinden; Tegels eruit, planten erin: voorstel “Steenbreek” volgens bijlage klimaatadaptatie van Paul Altijd in de achterhoofd houden, mens heeft zich meer te voegen naar de natuur in plaats van andersom. De natuur bepaald uiteindelijk toch altijd wat er gebeurd.

Energietransitie ● Bekijk de totale keten. CO2 neutraal betekent niet dat er een geen uitstoot is van CO2. ●

Overheid kiest er voor de burger te belasten en de industrie te ontlasten

●

Rol van de gemeente bij de transitie op het gebied van warmte: moet meer sturend zijn, niet afwachtend. Vraag is wel of Beek als kleine gemeente de kennis en capaciteit heeft voor sturende rol. Intensieve samenwerking in de regio zal nodig zijn; Inwoners willen meedenken in de transitie visie warmte 2021 Bepaalde wijken zijn geschikt en er is animo voor energiecoöperatie (Burgerkracht) van onderop met kansen voor benutting aardwarmte, expertise vanuit de gemeente nodig Het moet een mix zijn van individuele en collectieve voorzieningen, echter collectief is alleen haalbaar en betaalbaar als voldoende deelname is (minstens 50% deelname). Deelname kan vooralsnog niet worden afgedwongen. Collectieve voorziening hebben nog geen goed imago vanwege monopoliepositie/er is geen marktwerking mogelijk. Tariefstelling is ook niet transparant. de groep gelooft in kleinschalige oplossingen waarbij groepen van woningen energie-zelfvoorzienend worden collectieve voorzieningen waar het kan, individueel waar het moet => collectieve voorziening als gemeente aanbieden, en individuele voorzieningen als gemeente ondersteunen Restwarmte van Chemelot moet voor de hele gemeente beschikbaar komen. Dus Genhout ook aansluiten op het Groene Net.

● ● ● ●

● ●

●

23

● ● ● ● ●

● ● ● ●

●

Kleinschalige windenergie (mini-turbbines) (omdat windmolens niet kunnen in Beek a.g.v. vliegveld): 8.000 winduren in nederland versus 1.500 zonne-uren Gemeente moet meer stimuleren en faciliteren om te komen tot zonne coöperaties waar inwoners in kunnen participeren Bedrijfsleven heeft veel potentie voor zonnepanelen en blijft momenteel achter Hanteer een volgorde in je beleid qua zonnepanelen: eerst focussen op de bebouwde gebieden en in de buurt van MAA, rijkswegen, spoorwegen en bedrijventerreinen Als de gemeente haar beleid zetten op zonneweides dat die op een duurzame manier aangelegd worden t.b.v. behoud van de biodiversiteit en groen houden van de ondergrond. Zorgen om wat de netbeheerder aan kan, daarom opwek van energie moet zo dicht mogelijk bij de gebruikers. Beperken transport. Doe een voorbeeld project in een wijk in Beek als voorbeeldrol en om van te leren Vliegveld is grootgebruikers die ook een bijdrage moeten leveren aan de oplossing, idem. Rijkswaterstaat. RWS moet ook aandeel voor haar rekening nemen; Communicatie gemeente: Kreet ‘van het gas af’ is te negatief, het moet positief zijn ‘meer duurzame energie’ en dit meer promoten. Meer duidelijk zijn over mogelijkheden, efficiency en kwaliteit richting inwoners. Korte lijnen zorgen voor duidelijkheid en begrip. Energietransitie zonder lawaaipompen, er is al te veel geluidsoverlast

24

Platform stellingen Duurzaamheid

25

Werken en wonen

26

Samenleven

27

UITGEBREID V8 Wat vindt u belangrijk voor uw leefgenot in Beek de komende tien jaar? ● Meer groen (20) ● Toekomst- en leeftijdsbestendige woningen en een goede doorstroom (19) ● Veiligheid (14) ● Winkels in de kernen (10) ● Goede sociale/zorg voorzieningen dichtbij (9) ● Geen overlast van vliegveld (8) ● Behoud verenigingen in kernen (8) ● Meer plek/aantrekkelijk maken voor jongeren (8) ● Gezond Milieu (7) ● Onderhoud openbare ruimte (7) ● Betere fietspaden (4) ● Voldoende horeca (6) ● Betere wandelpaden (4) ● Goedkoper / beter openbaar vervoer (4) ● Bevordering gemeenschapszin jong en oud (4) ● Behoud basisscholen in kernen (3) ● Participatie inwoners en betrekken inwoners (3) ● Stimuleren kunst en cultuur (3) ● Bereikbaarheid (3) ● Parkeren (2) ● Sportvoorzieningen (2) ● Hondenpoep (2) ● Deelauto’s (1) ● Stimuleren kleine ondernemingen (1) ● Besluitvorming energietransitie (1) ● Aandacht voor gezonde levensstijl (1) ● Financieel gezonde gemeente (1) ● Dagjes mensen aantrekken (1) V9 Wat is voor u belangrijk om de komende tien jaar met plezier in Beek te leven? (denk hierbij aan sport, ontspanning, winkels, horeca, bereikbaarheid, enzovoort). ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ●

Meer horeca (29) Sport en ontspanning (27) Winkels (24) Bereikbaarheid (13) Natuur en meer groen (13) Verenigingsleven (8) Verbinding tussen jong en oud (7) Winkels in de kernen (6) Wandelpaden (5) Fietspaden (5) Woningtekort oplossen (5) Openbaar vervoer (5) 28

● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ●

Cultuuraanbod (5) Rust (4) Basisschool in kernen (4) Woongenot ouderen (4) Veiligheid (4) Vliegveld (3) Parkeren rondom de markt (2) Goede menging van functies (2) Geluidsoverlast (2) Economische bedrijvigheid (2) Zorgvoorzieningen (2) Openbare toiletten (1) Stationsomgeving en veiligheid (1) Voorzieningen jongeren (1)

Belangrijk is dat de gemeente duidelijker kiest voor een profiel dat zich niet persé hoeft te meten met een stad als bv. Maastricht. Beek is een dorp (of beter gezegd een cluster van dorpen). Wees je als woonplaats meer bewust van bijvoorbeeld het feit dat je in eerste plaats een woonplaats bent, en dan pas een werkplaats. Limburg is zo klein dat er overal wel gewerkt kan worden. Echter goed wonen (natuur, rust, vrijheid, voorzieningen, winkels) is steeds lastiger aan het worden. Het lijkt alsof Beek juist de omgeving minder fraai maakt en dat er besluiten worden genomen die voornamelijk gedreven zijn door economische motieven. Zoek daarom niet naar traditionele economische motieven, want deze zijn resultaten van een denkpatroon dat ooit in de jaren zeventig (na de mijnsluiting) wellicht nodig was.

29

Mentimeter input

30

31

DUURZAAMHEID

32

33

SAMENLEVEN

34

Opvallende tegenstellingen of overeenkomsten participatie Vergelijking tussen de inwonersparticipatie onderdelen (enquête, platform, zoom bijeenkomsten) en op hoofdlijnen afgezet tegen input vanuit organisatie (MT en medewerkers), politiek (college en Raad). Daar waar wordt gesproken over alle groepen gaat het dus om al deze genoemde groepen. PEOPLE / SAMENLEVEN Verenigingsleven Medewerkers, MT en raad benoemen accommodatiebeleid als belangrijk onderdeel in de discussie over het verenigingsleven. Inwoners (platform en enquête) in sommige gevallen ook, maar: zij doen meer nog een oproep om verbinding tussen jong en oud en een gemeente die hierin stimuleert. Voorzieningen in de kernen Organisatie en politiek vinden dat niet alle kernen hetzelfde kunnen krijgen, hierin mag Beek meer keuzes maken en slimme verdeling maken. Vanuit de enquête vinden inwoners de voorzieningen in de kernen wel 1 van de belangrijkste onderwerpen voor de toekomst van Beek. Vanuit het platform komt meer naar voren dat er ook wel begrip is voor een slimme verdeling over de kernen, mits de eerste levensbehoeften maar dichtbij blijven. Sociaal domein Medewerkers, MT, college en Raad zien sociaal domein, preventieve aanpak, wijkgericht werken en jeugdzorg als belangrijke thema’s voor de toekomst van Beek.

Inwoners (platform en enquête) zien dit meer als basisvoorzieningen (wel belangrijk maar gaan hier niet uitgesproken positief of negatief op in), zij kijken vooral naar verbinding tussen inwoners en tussen jong en oud. Wel vragen inwoners aandacht voor goede zorgvoorzieningen (enquête) die dichtbij zijn (platform). Veiligheid Vanuit de organisatie en politiek wordt er weinig over veiligheid gesproken. Inwonersenquête en platform) benoemen dit thema wel, maar vooral in lijn tot veiligheid van stationsgebied, hangjongeren en zorgen om overlast (geluid, fijnstof, water, hitte) voor eigen gezondheid, vooral veroorzaakt door Chemelot en vliegveld. Cijfers en enquête laten zien dat inwoners in het algemeen zich wel veilig voelen in Beek. Recreatie en toerisme Wellicht veroorzaakt door corona: inwoners vinden recreatie en ontspanning in Beek heel belangrijk. Vanuit de enquête was dit 1 van de belangrijkste onderwerpen voor de toekomst van Beek en op het platform wordt deze ook veel genoemd in relatie tot leefgenot. In het bijzonder wordt het belang van horeca vaak benoemd (platform) en wandelen, fietsen en natuur (enquête, platform, zoom bijeenkomsten). Door de organisatie en politiek wordt dit minder benoemd. Wel benoemen alle groepen het toerisme als aandachtspunt en te maken keuze voor de toekomst.

Hierin is overeen stemming: Beek is vooral geschikt voor dag- en dagen toerisme, niet voor lang verblijf. Hiervoor is het nodig om fietspaden en wandelpaden te 35

verbinden en verbeteren (platform) en de ‘’parels’’ van Beek meer te promoten (zoom bijeenkomsten en platform). PROFIT / WERKEN EN WONEN Krimp Geen van alle groepen ziet krimp echt als een groot probleem voor de toekomst. Wel de nadrukkelijke aandacht voor jongeren een woonplek bieden in Beek. Daarnaast ook aandacht voor geschoold en hoger opgeleid personeel naar Beek toetrekken, niet zo zeer grote groepen nieuwe inwoners. Inwoners (platform en enquête) zien ook belangrijke kansen hierin in de juiste voorzieningen creëren voor deze groepen zodat ze hier ook daadwerkelijk willen wonen. Woontransformatie Alle groepen zien een belangrijke opgave voor Beek om te werken aan de woontransformatie en doorstroom in woningen. Inwoners (enquête, platform en zoom bijeenkomsten) geven aan dat dit vooral voor jongeren en senioren geldt. Vliegveld Organisatie en politiek zien vliegveld als onderdeel van Beek, waarbij wel gekeken moet worden naar geluidsoverlast. Inwoners van Beek ziet beek in bepaalde opzichten nog wel als toegevoegd waarde voor Beek (62% ziet er trots, economische waarde en werkgelegenheid in) vanuit de enquête. Vanuit het platform en de zoom bijeenkomsten bleek vooral het negatieve geluid: geluidsoverlast door uitbreiding vluchten en zwaar vrachtverkeer. Zelfstandigheid Beek Politiek wil geen beheer gemeente worden. Organisatie vraagt zich af of dat wel te voorkomen is.

Inwoner (enquête 86% en platform) willen wel zelfstandig blijven maar wil dat Beek gaat samenwerken met de regio op de onderdelen die Beek niet alleen aan kan. Openbaar vervoer Inwoners vanuit de enquête zien openbaar vervoer als 1 van de belangrijkste onderdelen voor de toekomst van Beek. Ook in het platform bij de open antwoorden wordt dit belangrijk gevonden, voor de bereikbaarheid en het tegengaan van eenzaamheid. Als je kijkt naar de platform stellingen, dan valt wel op dat bijna niemand (6%) de voorkeur geeft aan reizen met het openbaar vervoer in de toekomst, afgezet tegen de auto en de fiets. Economische bedrijvigheid Economische bedrijvig was in de vorige toekomstvisie te sterk vertegenwoordigd aldus de organisatie en politiek. Wel blijft dit volgens deze groepen belangrijk voor de werkgelegenheid en welvaart, ondernemend karakter hoort ook bij het profiel van Beek. Inwoners in de enquête plaatsen werkgelegenheid op de een na laatste plaats als belangrijk thema voor de toekomst van Beek. Vanuit het platform vinden inwoners ook dat Beek meer een woon- dan een werk gemeente is. Wel willen inwoners (platform en zoom bijeenkomsten) dat de Beek meer werkgelegenheid voor geschoolden en hoger 36

opgeleiden moet bieden om deze groepen te behouden. Bedrijvigheid in de vorm van winkels en horeca is belangrijk voor inwoners. PLANET / DUURZAAMHEID Meer groen en natuur Organisatie en politiek benoemen meer groen en natuur niet heel nadrukkelijk. Meer in lijn met voorkomen hittestress, wateroverlast. Voor inwoners (platform uitgesproken vaak terug te lezen in de input, enquête 90%, zoom bijeenkomsten) is dit uitgesproken 1 van de belangrijkste onderdelen voor leefgenot en wooncomfort in Beek. Vanuit de zoom bijeenkomsten en platform ook de oproep om slimme stimulering van biodiversiteit, samenwerking met de regio en investeren in kwaliteit groen. Energietransitie Vanuit alle groepen vooral de oproep: kies een strategie en deel deze duidelijk met de inwoners, zodat zij hier rekening mee kunnen houden. Zo kunnen inwoners kijken welke aanpassingen ze aan hun huis kunnen doen (platform en zoom bijeenkomsten) en dus willen ze ook graag meedenken hierin. Inwoners geloven in een positief stimulerende en sturende rol van de overheid (zoom bijeenkomsten en platform). Aandacht voor warmte en kleinschalige oplossingen en collectieve voorzieningen vanuit de gemeente en individuele voorzieningen van inwoners ondersteunen. Overlast Beek heeft last van verschillende vormen van overlast, alle groepen zijn goed in staat om alle onderdelen te benoemen: geluid, water, hitte en fijnstof.

Klimaatadaptatie & duurzaamheid in het algemeen Voor alle groepen is dit een belangrijk thema. Inwoners delen veel ideeën via zoom bijeenkomsten en platform, vooral slimme ideeën en als gemeente hier voorbeeld in geven en over communiceren en soms ook wat dwingender optreden. Slim in de zin van: Bijv. niet te veel nieuwe zonnepanelen overal plaatsen, maar ook rekening houden met hittestress. Mobiliteit Inwoners verwachten opkomst van het elektrische rijden (platform en zoom bijeenkomsten) in de komende tien jaar. Er is geen eenduidige beeld over de deelauto, het wordt soms wel genoemd maar de verdieping tijdens de zoom bijeenkomsten gaf aan dat inwoners hier alleen nu in zien als de deelauto’s heel strategisch binnen de kernen worden verspreid. De fiets bleek vanuit het platform en de zoom bijeenkomsten wel relevant voor de toekomst, met in het bijzonder een focus op de elektrische fiets.

37

3e Synthese - Beekboard en Buurgemeenten Beekboard Feedback Beekboard: ● Inzetten op doelgroepen prima, vooral liever inzetten op thema’s en netwerken. People, planet, prosperity verdeling spreekt erg aan en sluit aan bij de deelnemers. Leefbaarheid is een mooi centraal thema voor Beek. ● Vitaliteit: inzetten op een trendbreuk en de positieve gezondheid verbeteren, ook door inzet op weerbaarheid en aanpassingsvermogen. Niet alleen reactief maar ook juist preventief, juist hier komt de thema aanpak goed van pas. Want de ouderen van de toekomst help je door de jongeren van nu te helpen/faciliteren. Een leven lang ontwikkelen staat hierin centraal. ● Coalitie- en netwerkdenken als handelingsperspectief. Niet allerlei losse organisaties en groepjes optuigen, maar de verbinding zoeken en samenwerken. Fluïde netwerken die nieuwe dingen bereiken over de grenzen van het oude. ● Beekboard wil graag een vervolg en gemeente Beek zelf ook. De deelnemers gaven zelf ook aan: wij kennen elkaar eigenlijk ook (nog) niet goed genoeg om goed onderling en cross-sectoraal de verbinding te maken. ● Wat nog mist: ○ Landbouw is al sterk bezig met biodiversiteit, lijkt nu alsof dat nog opgestart moet worden.

○ Koppeling met toerisme visie mag sterker en oude elementen mogen terug (Beeks parels en typering Beek als ‘bezinnings merk’) ○ Koppeling met centrumplan mag nog sterker naar voren komen ○ De groene kwaliteiten van Beek zijn nu al goed met elkaar verbonden ○ Sterkere verwoording van de kern: jongeren behouden en terughalen voor de economische kracht, arbeidskrachten vinden en houden blijft een grote uitdaging ○ Deelnemers geven aan: bereikbaarheid Beek is goed ○ Onderwijs en digitale bereikbaarheid een betere plek geven ○ Cultuur en sport verbinden - zorgen om toekomst van verenigingen o.a. vrijwilligers en verenigingen betrekken bij de oplossing ○ Ruimte voor innovatie projecten op het sociaal domein

Feedback buurgemeente Meerssen ● ●

Meerssen herkent het profiel van Beek in het prototype en vindt het een sterk en duidelijk profiel van Beek weergeven Oproep van Meersen om wel de koppeling te maken met (herijking van) de regionale samenwerking. Meerssen ziet juist wel aanknopingspunten hiervoor en wil ook graag meer met Beek optrekken.

38

Data factsheets De toekomstvisie 2010-2030 ‘Ondernemend Beek: Veelzijdig en Vitaal in Zuid-Limburg’ beschrijft een aantal thema’s die ook vandaag de dag nog meer dan relevant zijn: demografische ontwikkelingen (krimp en vergrijzing), een ondernemende en omgevingsbewuste houding met de blik naar buiten, excellente dienstverlening en werken aan een gemeente waarin het aangenaam wonen en leven is. Vanuit deze thema's is een visie en ambitie geformuleerd voor gemeente Beek voor de periode tussen 2010-2030. Om de toekomstvisie actueel te houden en passend bij de huidige situatie, maatschappelijke ontwikkelingen en behoeftes van betrokken partijen in Beek, wil de gemeente Beek haar toekomstvisie 2010-2030 herijken. Voor deze herijking is onder andere een vertrekpunt nodig, een overzicht van de de situatie van gemeente Beek zoals deze was in 2010 en hoe deze (mogelijk) is veranderd in de loop der jaren. Hiervoor is deze factsheet over gemeente Beek gemaakt, met relevante data over de maatschappelijke ontwikkeling en trends binnen gemeente Beek. De data is waar mogelijk ook vergeleken met de regio Limburg of met landelijke cijfers. Vanuit verschillende bronnen (CBS, WaarStaatJeGemeente, klimaatmonitor, etc.) is de data verzameld, per figuur is ook terug te vinden waar de data vandaan is gehaald.

Omdat de data van verschillende plekken afkomstig is en over verschillende jaren, is het niet altijd mogelijk om dezelfde jaartallen en/of vergelijking met de regio te maken per figuur. Op dit voorblad zijn een aantal opvallende punten uitgelicht, op de volgende pagina's wordt per thema de data weergegeven. • Bevolkingsprognose: naar 2050 laat de bevolkingsprognose van het CBS (nog) een licht afnemend beeld zien voor het inwoneraantal. Verhuizingen en migratie laten een nul-saldo zien. De vergrijzing en ontgroening gaan over de hele linie langzaam toenemen. Het aantal leerlingen in het primair en voortgezet onderwijs is in de afgelopen tien jaar behoorlijk afgenomen. • Inkomen: Beek is een naar verhouding welvarende gemeente. Er zijn minder lage inkomens t.o.v. Limburg en het gemiddeld besteedbaar inkomen ligt hoger dan gemiddeld is in Limburg. • Woonomgeving: opvallend is dat de inwoners van Beek de buurt als leefomgeving hoog waarderen (8,0), de fysieke leefomgevingskwaliteit gemiddeld (6.6) en voorzieningenniveau (7,0) hoger scoren dan de gemiddelde inwoner van Limburg. • Economie: voor een aantal sectoren stijgen of dalen het aantal bedrijfsvestigingen. Stijgers: bouwnijverheid, handel, vervoer en opslag, horeca en met name dienstverlening (ICT, financiële, verhuur, specialistisch zakelijk).

Dalers: landbouw, industrie • Veiligheid: ten aanzien van veiligheid is een afname te zien in het aantal diefstallen, maar een toename in het aantal verkeersongelukken in Beek. • Energie en uitstoot: energiegebruik verkeer en vervoer is fors hoger t.o.v. rest van Limburg. CO2 uitstoot groeit ook gestaag zo is te zien. • Zonne-energie: de zonne energie doet het goed in Beek t.o.v. rest van Limburg, dit stijgt sinds 2010 structureel en is structureel hoger dan gemiddeld in Limburg.