Document · PDF

Bijlage 2 Jaardocument 2025 GGD ZL

Raadsvergadering 11 juni 2026, gemeente BeekBij agendapunt: Hamerstuk: GGD-Zuid-Limburg: Jaardocument 2025, begrotingswijziging 2026 en begroting 2027.16.267 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

JAAROVERZICHT 2025

Concept

Samen werken aan een gezonde samenleving

Heerlen, 31 maart 2026

Voorwoord Voor u ligt het jaarverslag van 2025. Met veel plezier vertellen we u wat wij vorig jaar deden om de gezondheid van de inwoners van Zuid-Limburg te bevorderen. We schetsen eerst een beeld van de GGD-organisatie en de concernbrede zaken die in 2025 actueel waren. Hierna gaan we zowel inhoudelijk als financieel dieper in op

Concept de afzonderlijke organisatieonderdelen binnen de GGD en brengen

we trends en cijfers in beeld.

We wensen u veel leesplezier.

GGD Zuid-Limburg | Jaaroverzicht 2025

Jaaroverzicht 2025

Inhoudsopgave Voorwoord

01 Introductie

Marion Leurs-Mordang Frank Klaassen

6 7

02 Bestuur en vaststelling

2.1 2.2

9 10

Rechtspersoonlijkheid en verantwoordelijkheid Vaststelling jaarstukken 2025

04 Programma GGD

4.1 4.2 4.3 4.4 4.5 4.6

29 32 34 37 40

Infectieziektebestrijding Trends infectieziekten- en tuberculosebestrijding Seksuele gezondheid Hygiëne en Inspectie Medische Milieukunde Academische Werkplaats Publieke Gezondheid Mosa 4.7 Publieke gezondheid 4.8 Psychosociale hulp (PSH) bij ongevallen en rampen 4.9 Openbare geestelijke gezondheidszorg (OGGZ) 4.10 Centrum Seksueel Geweld 4.11 Forensische Geneeskunde 4.12 Rekening van baten en lasten 2025 Programma GGD

Concept 03 Organisatiebrede ontwikkelingen 11 3.1 3.2 3.3 3.4 3.5 3.6 3.7 3.8 3.9

GGD Zuid-Limburg | Jaaroverzicht 2025

Concern Personeel Organisatieontwikkeling Het dienstverleningspakket Bedrijfsvoering Crisisorganisatie Klachten Trendbreuk aanpak Balans voor resultaatbestemming per 31.12.2025

12 13 14 15 16 18 18 20 22

42 43 48 49 51 52 55

05 Programma Jeugdgezondheidszorg 5.1

Programma JGZ: 3 rollen binnen het wettelijke kader 57 5.2 Kinderen in beeld en in zorg 58 5.3 Investeren in Zorg op Maat 59 5.4 Doorontwikkeling basiszorg met provinciale subsidie 60 5.5 Bijdrage aan Trendbreuk en integrale preventie 61 5.6 Uniformering VVE-indicering en spraaktaalontwikkeling 62 5.7 Facilitering en ondersteuning van het uitvoerend proces 63 5.8 Vaccinatiegraad: inzet op bereik en vertrouwen 64 5.9 Wijzigingen in het RVP en implementatie 2025 65 5.10 Jeugdgezondheidszorg in beeld 66 5.11 Rekening van baten en lasten 2025 Programma Jeugdgezondheidszorg 70

06 Programma Veilig Thuis

6.1 6.2 6.3 6.4 6.5 6.6 6.7

72 74 74 75 76 77

Uitvoeren wettelijke taak Aanpak werkzaamheden en wachtlijst Veilig Thuis Nieuw cliëntregistratiesysteem Samenwerking en innovatie Opleiden, scholen en trainen van medewerkers Veiligheid medewerkers en juridische zaken Rekening van baten en lasten 2025 Programma Veilig Thuis

Concept GGD Zuid-Limburg | Jaaroverzicht 2025

Colofon

79 80

Introductie

Concept GGD Zuid-Limburg | Jaaroverzicht 2025

Voorzitter bestuur Marion Leurs-Mordang Voor mij markeert dit verslag een bijzonder moment: 2025 is mijn eerste jaar als voorzitter van GGD Zuid-Limburg. Hoewel ik de GGD al jarenlang kende als bestuurslid, heb ik de organisatie in 2025 nog beter leren kennen. Onder meer door werkbezoeken heb ik van dichtbij de betrokkenheid van de medewerkers kunnen zien en heb ik kennisgemaakt met verschillende clusters en gremia.

Ik ben er trots op dat we in 2025 samen met alle bestuurders in de regio de GGD-begroting voor 2026 hebben kunnen vaststellen. Daarnaast is het bemoedigend om te constateren dat het regionaal gezondheidsbeleid inmiddels in alle gemeenteraden is vastgesteld. Dit laat zien dat er breed draagvlak is voor een gezamenlijke koers op gezondheid in Zuid-Limburg.

Hierbij wil ik alle GGD-medewerkers, ook namens het bestuur bedanken voor het harde werk van het afgelopen jaar. Iedere dag opnieuw hebben jullie gewerkt aan het verkleinen van de gezondheidsverschillen in deze regio.

Als voorzitter sta ik voor een GGD die krachtig is georganiseerd en met beide benen in de samenleving staat. Een organisatie die er voor iedereen is en ziet wat er leeft in de steden, dorpen en buurten. Of het nu gaat om het beschermen van onze gezondheid in crisissituaties, het voorkomen van ziekte of het bieden van een gezonde start voor kinderen.

Concept

Vanuit mijn rol als voorzitter van de Commissie Zorg en Veiligheid Zuid-Limburg ben ik nauw betrokken bij thema’s op het gebied van zorg en veiligheid. In het bijzonder bij de ontwikkelingen rondom Veilig Thuis. Ik heb gezien dat deze afdeling in 2025 alle zeilen bij moest zetten. Met een te beperkt aantal medewerkers is gezorgd dat de dienstverlening op peil bleef.

GGD Zuid-Limburg | Jaaroverzicht 2025

Met open vizier kijk ik vooruit. Ik zie ernaar uit om samen met collega’s, bestuurders en partners verder te bouwen aan een gezonder Zuid-Limburg. Met openheid, betrokkenheid en het hart op de juiste plaats. Want gezondheid maken we samen.

Marion Leurs-Mordang Voorzitter bestuur GGD Zuid-Limburg

Directeur Publieke Gezondheid Frank Klaassen 2025 was een bijzonder jaar voor GGD Zuid-Limburg en voor mij persoonlijk. Na veertig jaar inzet voor de publieke gezondheid, was dit hoogstwaarschijnlijk mijn laatste volle jaar bij de organisatie. Als ik terugkijk, ben ik trots op de ontwikkeling van de GGD, de maatschappelijke betekenis van ons werk en op de vele collega’s en partners met wie ik dit heb mogen realiseren.

Vanuit mijn rol als directeur publieke gezondheid heb ik bijgedragen aan het verbinden van het sociaal domein, zorg en preventie binnen de Gemeentelijke- en Bestuurlijke Regiegroep Gezond Zuid-Limburg. Daar zetten we de landelijke zorgakkoorden om in lokale plannen met impact. Dit kon ik niet zonder de inhoudelijke input van vele GGD-collega’s.

Als GGD staan we midden in de maatschappij. De ontwikkelingen in gezondheid, zorg en veiligheid vragen om een domeinoverstijgende aanpak. In 2025 keken we met het bestuur kritisch naar onze kerntaken in relatie tot de financiële situatie van de gemeenten. Die dialoog leidde tot begrip en een gezamenlijke focus.

2025 laat zien dat GGD Zuid-Limburg niet alleen inspeelt op maatschappelijke veranderingen, maar actief de toekomst van gezondheid en veiligheid in onze regio vormgeeft. Dankzij de betrokkenheid van medewerkers, gemeenten en partners bouwen we samen aan een gezonde en veerkrachtige samenleving.

Concept

Inhoudelijk zette de organisatie belangrijke stappen. Veilig Thuis, de doorontwikkeling van de jeugdgezondheidszorg, forensische geneeskunde en het bereik van vaccinatieprogramma’s stonden centraal. Tegelijkertijd werkten vele collega’s in 2025 aan het doorontwikkelen van de organisatie.

GGD Zuid-Limburg | Jaaroverzicht 2025

Frank Klaassen Directeur Publieke Gezondheid

Bestuur en vaststelling

Concept GGD Zuid-Limburg | Jaaroverzicht 2025

2.1 Rechtspersoonlijkheid en verantwoordelijkheid De GGD Zuid-Limburg is een gemeenschappelijke regeling voor alle 16 gemeenten in Zuid-Limburg. Het Dagelijks Bestuur van de GGD Zuid-Limburg draagt zorg voor het opstellen van de jaarrekening. Het Algemeen Bestuur van de GGD Zuid-Limburg is verantwoordelijk voor het vaststellen van de jaarrekening. Het Dagelijks Bestuur is per 1 januari 2026 als volgt samengesteld: Naam

Het Algemeen Bestuur is per 1 januari 2026 als volgt samengesteld:

Gemeente

Functie

Naam

Gemeente

Burgemeester mevr. M.F.H. Leurs-Mordang

Stein

Voorzitter

Wethouder dhr. M.J.A.M. Meurkens

Beek

Wethouder dhr. I.A.M.H. Tillie

Sittard-Geleen

Vicevoorzitter

Wethouder mevr. J. Quadvlieg-van Dam

Beekdaelen

Brunssum

Concept

Wethouder mevr. A.E.H.T. Vrusch

Heerlen

Lid

Wethouder dhr. J.L.W. van Dijk

Wethouder dhr. R. van Drunen

Kerkrade

Lid

Wethouder dhr. C.A.C.N. Piatek

Eijsden-Margraten

Wethouder dhr. A.J.M. Schiffelers

Landgraaf

Lid

Wethouder dhr. F.J.E. Derksen

Gulpen-Wittem

Wethouder dhr. J. W. Hoenderkamp

Maastricht

Lid

Wethouder mevr. A.E.H.T. Vrusch

Heerlen

Wethouder dhr. R. van Drunen

Kerkrade

GGD Zuid-Limburg | Jaaroverzicht 2025

Wethouder dhr. A.J.M. Schiffelers

Landgraaf

Wethouder dhr. J.W. Hoenderkamp

Maastricht

Wethouder mevr. I.E.H. Smeets

Meerssen

Wethouder mevr. A.A.H. Ernes

Simpelveld

Wethouder dhr. I.A.M.H Tillie

Sittard-Geleen

Wethouder dhr. J.A.G. Ummels

Stein

Burgemeester mevr. M.F.H. Leurs-Mordang

Stein

Wethouder mevr. E. Jaegers

Vaals

Wethouder dhr. J.I.M. Kleijnen

Valkenburg aan de Geul

Wethouder dhr. G.A.H. Delsing

Voerendaal

2.2 Vaststelling jaarstukken 2025 De jaarstukken GGD Zuid-Limburg 2025 worden door het Algemeen Bestuur vastgesteld in de vergadering van 15 april 2026.

Concept GGD Zuid-Limburg | Jaaroverzicht 2025

Organisatiebrede ontwikkelingen

Concept GGD Zuid-Limburg | Jaaroverzicht 2025

3.1 Concern

Organisatie GGD Zuid-Limburg

De organisatie GGD Zuid-Limburg had in 2025 drie programma’s: Jeugdgezondheidszorg, Veilig Thuis en GGD. Alle taken staan beschreven in het dienstverleningspakket. De meeste taken hebben een wettelijke grondslag in de Wet publieke gezondheid (Wpg), de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) of de Wet op de lijkbezorging.

DIRECTIE

Concept VEILIG THUIS

GGD

gezonde wijk

ONDERSTEUNENDE DIENSTEN

gezonde jeugd

GEZOND ZUID-LIMBURG kwetsbare

overige taken

personen

beschermende taken

JGZ

GGD Zuid-Limburg | Jaaroverzicht 2025

3.2 Personeel Onze medewerkers zijn ons grootste goed. Investeren in kwalitatief goed personeel is daarom essentieel. Volgens de visie van Personeel en Talentontwikkeling (PTO) investeren we in de vitaliteit, professionaliteit en wendbaarheid van onze medewerkers. Zo kunnen we onze maatschappelijke opdracht krachtig uitvoeren in een omgeving die continu verandert. We focussen op het behouden van medewerkers en het aantrekken van nieuwe collega’s.

Concept

Een toekomstbestendige GGD met voldoende hoogwaardig gekwalificeerd personeel vraagt om vooruitdenken. Daarom is het belangrijk dat de GGD een goede positie behoudt op de arbeidsmarkt met een sterk werkgeversmerk. In 2025 lanceerden we daarom de nieuwe arbeidsmarktcampagne 'Volg je hart'. Deze campagne benadrukt de maatschappelijke waarde en unieke positie van de GGD. Zo zijn en blijven we een aantrekkelijke werkgever.

De GGD streeft naar een veilige werkomgeving met gelijke kansen voor iedereen. Aandacht voor diversiteit en inclusie helpt ons om onze opdracht nóg beter uit te voeren. Die opdracht is het vergroten van de gezondheid van alle inwoners in Zuid-Limburg. Na het ondertekenen van het Charter Diversiteit gingen we aan de slag met de doelstellingen uit dit charter.

GGD Zuid-Limburg | Jaaroverzicht 2025

Arbeidsmarktcampagne Volg je hart

3.3 Organisatieontwikkeling We zijn een GGD met een heldere missie: de groep gezonde Zuid-Limburgers móet groter en de gezondheidsverschillen kleiner. Dat is een forse uitdaging. De wereld om ons heen verandert snel. Gezondheidsvraagstukken worden complexer en overstijgen steeds vaker de grenzen van één domein. Dat vraagt om een GGD die haar professionaliteit integraal inzet, vitaal blijft en wendbaar inspeelt op wat nu en in de toekomst belangrijk is.

Deze nieuwe interne inrichting faciliteert betere samenwerking tussen de clusters en nieuwe inhoudelijke programmalijnen: academische werkplaats publieke gezondheid, vaccineren en gezonde samenleving. Hiermee sluiten we effectiever aan op actuele vraagstukken en vragen vanuit de samenleving. We vergroten zo onze slagkracht en impact. Ook richtten we de clusters Bedrijfsvoering en Concernstaf in. Dit bevordert de strategische samenwerking binnen de hele organisatie.

Het organisatieontwikkeltraject Canvas staat voor één GGD Zuid-Limburg die over grenzen heen denkt en werkt. Zowel intern (cluster- en themaoverstijgend) als extern met partners binnen én buiten de zorg. De zorg van morgen vraagt om een brede, domeinoverstijgende aanpak.

Deze nieuwe manier van werken ging formeel op 1 januari 2026 van start. De komende jaren vullen we dit verder in en we verfijnen het.

Concept

In 2025 zetten we een belangrijke stap in dit meerjarige organisatieontwikkeltraject voor een toekomstbestendige GGD. De vulden de nieuwe structuur in om onze doelen te kunnen halen. Hierdoor kregen sommige medewerkers een nieuwe plek in de organisatie en pasten we functiebeschrijvingen aan.

GGD Zuid-Limburg | Jaaroverzicht 2025

3.4 Het dienstverleningspakket GGD Zuid-Limburg is de Geneeskundige Gezondheidsdienst van de 16 gemeenten in Zuid-Limburg. Voor deze gemeenten voeren we diverse diensten uit. Alle diensten hebben een wettelijke basis. Het dienstverleningspakket sluit aan op de ambities uit het regionale gezondheidsbeleid 2025-2030: ‘Gezondheid nu, voor later!’. Dit beleid is in 2025 vastgesteld door alle Zuid-Limburgse gemeenten.

Infectieziektebestrijding

Seksuele Gezondheid

Hygiëne en Inspectie

Medische Milieukunde

Jeugdgezondheidszorg

Publieke Gezondheid

Het bestrijden van infectieziekten, inclusief tuberculose en seksueel overdraagbare aandoeningen.

Het verbeteren van de seksuele gezondheid, in het bijzonder van risicogroepen.

Toezicht kwaliteit kinderopvang, toezicht Wmo, inspectie tatoeage, piercing, permanente make-up, daken thuislozenopvang, seksinrichtingen, asielzoekerscentra, kinderboerderijen, advisering publieksevenementen.

Het signaleren en onderzoeken van de invloed van milieufactoren op de gezondheid en hierover informeren en adviseren.

Het systematisch volgen en beoordelen van de ontwikkeling van jeugdigen en hun ouders ondersteunen bij het oplossen van problemen.

Wettelijke taken zijn onder meer epidemiologie, preventieprogramma’s, gezondheidsbevordering en advisering.

• Wet publieke gezondheid, Wet kinderopvang • Verplicht bij de GGD • Sterk geprotocolleerd

• Wet publieke gezondheid • Verplicht bij de GGD • Sterk geprotocolleerd

• Wet publieke gezondheid • Niet verplicht bij de GGD • Stevige wettelijke basis

Centrum Seksueel Geweld

Openbare Geestelijke Gezondheidszorg

Forensische Dienst Limburg

Veilig Thuis

Biedt in Limburg professionele hulp aan iedereen die een nare seksuele ervaring heeft gehad of seksueel misbruik heeft meegemaakt.

Activiteiten voor kwetsbare personen die niet zelfstandig of vrijwillig (zorgmijders) van de beschikbare voorzieningen gebruikmaken.

Expertisecentrum voor geweld in afhankelijheidsrelaties, ondersteunend aan de lokale zorgstructuur en zorgverleners.

• Niet verplicht bij de GGD • Er is geen wettelijke verplichting

• Wet maatschappelijke ondersteuning • Niet verplicht bij de GGD • Beleidsrijk

De forensische geneeskundigen zorgen voor lijkschouw en bieden arrestantenzorg. Dit doen we in Limburg samen met GGD Limburg Noord en voor Politie, Openbaar Ministerie en gemeenten.

Concept

GGD Zuid-Limburg | Jaaroverzicht 2025

• Wet publieke gezondheid • Verplicht bij de GGD • Sterk geprotocolleerd

• Wet publieke gezondheid • Verplicht bij de GGD • Sterk geprotocolleerd; meer vrije ruimte in het preventie-deel

• Wet op de lijkbezorging • Niet verplicht bij de GGD • Sterk geprotocolleerd

• Wet publieke gezondheid • Verplicht bij de GGD • Beleidsrijk m.u.v. epidemiologie, die een sterke landelijke basis kent

• Wet maatschappelijke ondersteuning • Niet verplicht bij de GGD • Stevige wettelijke basis

3.5 Bedrijfsvoering Ondersteunende diensten en een solide bedrijfsvoering zijn belangrijke randvoorwaarden om het werk te kunnen doen. Deze taken spelen vaak op de achtergrond, maar zijn essentieel. We lichten een aantal actuele ontwikkelingen toe:

Met de inspanningen van 2025 staat nu een ICTlandschap waarop we de komende jaren zowel organisatorisch, technisch als in vakmanschap verder kunnen bouwen.

Eén GGD

In 2025 voerden we een nieuw digitaal dossier voor Veilig Thuis in en maakten we een start voor een nieuw digitaal dossier voor jeugdgezondheidszorg. Hiermee ondersteunen we het primaire proces en voldoen we aan de geldende wet- en regelgeving. We startten de voorbereiding voor een geïntegreerd bedrijfsmanagementsysteem (ERP) en geven deze in 2026 verder vorm.

In 2025 werkten we hard aan alle procesmatige, personele en technische voorbereidingen van de nieuwe organisatiestructuur Canvas en de bijbehorende procesinrichting die vanaf 1 januari 2026 van kracht is. Hiermee zetten we belangrijke stappen naar een toekomstbestendige GGD die wendbaar, integraal en effectief opereert.

Technologie

In 2025 zetten we de kwaliteitscyclus richting NEN 7510-certificering in gang en in het najaar vond een interne audit plaats. Hiermee legden we een basis voor een certificering in 2026.

Concept

De GGD moet net als andere organisaties inspelen op het veranderende technologische landschap en op de kansen en bedreigingen die daarin spelen. In 2025 is hier een solide en innovatieve basis. We werkten aan een duurzaam ICT-landschap. Dit bevatte de aanbesteding en invoering van ICT en telefonie, inclusief uitrol binnen de hele organisatie. Dit betekent: betere samenwerking tussen professionals, betere voorspelbaarheid, meer mogelijkheden voor datagedreven sturing en sterker inzicht (monitoring) voor de organisatie en waar nodig voor onze partners.

GGD Zuid-Limburg | Jaaroverzicht 2025

Informatiebeveiliging en kwaliteit

De kwaliteit van dienstverlening begint bij vakmanschap. In 2025 zetten we binnen het team Bedrijfsvoering in op extra scholing en training, zowel op individueel als collectief niveau. We focusten specifiek op het vergroten van actuele vakkennis. Dit is nodig omdat de (complexe) technologische ontwikkelingen elkaar in hoog tempo opvolgen. In een samenleving die continu in verandering is met dreigingen van buitenaf, is informatiebeveiliging een essentiële randvoorwaarde voor betrouwbare publieke dienstverlening.

Duurzaamheid We kijken naar duurzaamheid in brede zin. Duurzaamheid gaat niet alleen over de inhoud van het GGD-werk. Het gaat ook over bewustwording bij onze medewerkers en de doorvertaling hiervan naar ons inkoop- en aanbestedingsbeleid (duurzaamheid van ons gebouw, elektrische auto’s, enzovoort). Daarnaast gaat het over duurzame inzetbaarheid van onze medewerkers en sociale duurzaamheid, zoals inclusie en diversiteit. In 2025 zetten we het duurzaamheidsprogramma ‘In balans’ voor onze medewerkers voort. Ook voldeden we aan de wettelijke verplichtingen, zoals CO2-registratie. Duurzaamheid blijft de komende jaren nadrukkelijk onderdeel van de verdere doorontwikkeling van de organisatie.

Data

Concept

Datagedreven werken is een essentieel speerpunt. In 2025 troffen we de voorbereidingen voor een nieuw en toekomstbestendig datawarehouse. Ook zetten we in op de doorontwikkeling richting betere informatievoorziening en monitoring. Dit sluit aan bij de behoefte om gezondheidsdata in Zuid-Limburg beter samen te brengen en onze rol als adviespartner nog sterker uit te voeren. Het betekent vooral dat we sneller kunnen inspelen op in- en externe behoeften. We versterken hiermee de continuïteit van de GGD. Ook zijn we beter in staat om onze partners betrouwbaar te ondersteunen, onder andere op het vlak van inzicht en monitoring.

GGD Zuid-Limburg | Jaaroverzicht 2025

3.6 Crisisorganisatie

3.7 Klachten

In 2025 ging de GGD actief aan de slag met het versterken van de eigen rol in crisissituaties. Reden hiervoor was dat de Geneeskundige Hulpverleningsorganisatie in de Regio (GHOR) vanaf 1 januari vorig jaar niet meer bij de GGD ondergebracht is. In 2025 benoemden we een adviseur crisisbeheersing. Ook namen we de crisisprocessen van de GGD opnieuw onder de loep en actualiseerden deze. Voor crisisbeheersing is het essentieel dat er landelijk, bovenregionaal en regionaal wordt samengewerkt. Denk bijvoorbeeld aan het ontwikkelen van opschalingsdraaiboeken. Ook investeerden we in het trainen, opleiden en oefenen van medewerkers met piketdienst. Hiermee vergroten we de kwaliteit en paraatheid van de GGD als crisisorganisatie.

We vinden het belangrijk dat inwoners tevreden zijn over onze dienstverlening. Onze medewerkers doen er alles aan om iedereen zo goed mogelijk te helpen. Desondanks kan het voorkomen dat een inwoner ontevreden is of zelfs een klacht heeft. Deze klachten nemen we serieus en deze kunnen gemeld worden via een online formulier. De klachtopvang-functionaris ontvangt de klachten en in eerste instantie wordt hier vervolgens binnen de bestaande afdeling het gesprek over gevoerd met de betrokkenen.

Concept

GGD Zuid-Limburg | Jaaroverzicht 2025

In de meeste gevallen leidt dit tot een passende oplossing. Als dit niet tot een oplossing leidt, kan door een inwoner als vervolg daarop een externe klachtencommissie ingeschakeld worden. Ook kan een inwoner zich direct met een klacht wenden tot de externe klachtencommissie. Onze voorkeur is om eerst samen het gesprek aan te gaan. We zien dat de binnengekomen klachten nauwelijks hebben geleid tot een vervolgklacht bij de klachtencommissie.

Trends

Klachten van cliënten aantal per jaar

Toelichting tabel De 1ste kolom van de tabel geeft het klachtenverloop bij de klachtenfunctionaris weer, met ingang van 2022. In de 2de kolom staat de klachtafhandeling die via de klachtencommissie verloopt. De klachtencommissie heeft 5 klachten behandeld waarvan er 3 ongegrond, 1 gegrond en 1 deels gegrond en deels ongegrond is verklaard. Deze klachten zijn rechtstreeks bij de klachtencommissie ingediend. Er zijn met name adviezen gegeven over de communicatie van afdelingen naar cliënten. Ook wordt er -als daar redenen voor zijn- excuses aangeboden en zijn aanpassingen gedaan in dossiers.

Via klachtenfunctionaris

Klachtencommissie

2022

4051

2023

1252

2024

2025

1 2

235 klachten hadden betrekking op de Covidorganisatie. Waarvan nog 2 voor ambulancezorg en 19 klachten over Covid uitvoeringsorganisatie.

Concept

GGD Zuid-Limburg | Jaaroverzicht 2025

Fte aantal per jaar

Medewerkers aantal per jaar

Ziekteverzuim percentage

2022

632

2022

768

2022

6,9

2023

487

2023

631

2023

5,6

2024

497

2024

647

2024

4,9

2025

474

2025

612

2025

6,4

3.8 Trendbreuk aanpak De GGD is zowel partner als kartrekker van het programma Trendbreuk. Als kartrekker voeren we het programmamanagement uit. Begin 2025 brachten we voor de 5e keer de voortgangsrapportage uit met de resultaten en trends van de afgelopen periode. Om voor de toekomst blijvend bestuurlijk commitment te borgen, was er behoefte aan een stevig plan voor het vervolg en de versteviging van Trendbreuk Zuid-Limburg. Daarom leverden we in 2025 het geactualiseerde programmaplan Trendbreuk op. Dit plan is het fundament voor het vervolg. Het beschrijft doelen en ambities, maar ook de gewenste organisatiestructuur en randvoorwaarden.

Concept

Zowel ambtelijk als bestuurlijk kregen de aanpak per fase én het belang van een doorgaande lijn in al die fasen prioriteit. Daarom vormden we een programmateam met kartrekkers per fase. In het nieuwe regionaal gezondheidsbeleid stelden we voor om de Trendbreukaanpak te verbreden naar de fasen van volwassenen en ouderen. Hiermee borgen we vanaf 2025 de doorgaande lijn van -9 maanden tot 100+.

GGD Zuid-Limburg | Jaaroverzicht 2025

Een belangrijke opbrengst van het programmamanagement Trendbreuk is het verbinden van professionals, inwoners en organisaties over alle domeinen heen. Een andere opbrengst is het organiseren van kennisdeling in Zuid-Limburg. Dit was onder andere terug te zien in het Kansrijke Start-evenement voor professionals in de eerste 1000 dagen. Hier lichtten we de regionale inzet toe voor een gezonde start van jonge kinderen en hun gezinnen. Ook organiseerden we de Taalrijke Start-bijeenkomst. Veel (Zuid-)Limburgse professionals en bestuurders waren getuige van de start van dit project. Hierbij staat bewustwording van een vroege taalverwerving centraal.

De doelgroep ‘jonge ouders’ betrokken we steeds meer. Zij leveren waardevolle input om te toetsen of de uitvoering aansluit bij hun behoeften en wensen. Trendbreuk heeft een voorbeeldfunctie voor Nederland als het gaat om integraal en domeinoverstijgend werken. Daar zijn we trots op. We leverden onder andere een bijdrage aan de landelijke preventiereis in mei. Ook gingen we in gesprek met VWS, de VNG, Provincie Groningen en het Radboud UMC. Daarnaast ontvingen we de gemeente Den Bosch. Deze gemeente maakte, samen met vele partners, tijdens een werkbezoek kennis met onze Trendbreukaanpak.

Trendbreuk wordt ook gezien als basis en daarmee als voorbeeld voor de regionale preventie-infrastructuur. Samen met andere partners binnen het netwerk Gezond Zuid-Limburg formuleerden we een breed gedragen Visie op preventie. Ook schreven we als GGD, samen met MUMC+, aan een voorstel tot samenhang in preventie. Dit voorstel helpt om verder uitvoering te geven aan de invoering van de 14 uitgangspunten. In het kader van het Regioplan Zuid-Limburg voerde de GGD namens de 16 Zuid-Limburgse gemeenten de regionale coördinatie uit voor 10 thema’s van het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA). Daarbij legden we de verbinding binnen het netwerk Gezond Zuid-Limburg. Ook vervulden we een adviserende en coördinerende rol in de brede regionale samenwerking in het kader van Integraal Zorgakkoord (IZA). Dit deden we onder meer door:

Concept

• Het voorzitterschap van de Bestuurlijke Regiegroep Gezond Zuid-Limburg • Het organiseren van en bijdragen aan regionale kennisbijeenkomsten • Het adviseren van de Gemeentelijke en Ambtelijke Regiegroep Gezond Zuid-Limburg

Feestelijke start Taalrijke Start Zuid-Limburg. Met inspirerende bijdragen van onder andere prinses Laurentien van Oranje, gouverneur Emile Roemer, gedeputeerde Marc van Caldenberg en taalwetenschapper Paula Fikkert.

GGD Zuid-Limburg | Jaaroverzicht 2025

Daarnaast stelden we samen met het Dataonderzoeksteam indicatoren op voor de monitoring van het Regioplan Zuid-Limburg. Hiermee kunnen we de impact meten op het verminderen van gezondheidsachterstanden en verkleinen van gezondheidsverschillen.

3.9 Balans per 31.12.2025

Activa

(balans voor resultaatbestemming)

Kapitaalverstrekkingen aan deelnemingen

31 december 2025 in €

31 december 2024 in €

14.695.334

14.579.371

Vaste activa Materiële vaste Activa Investeringen met economisch nut Financiële vaste activa Overige uitzettingen met een rentetypische looptijd van één jaar of langer

Totaal vaste activa

189.469

207.469

5.183.333

5.700.000

5.372.802

5.907.469

20.068.136

20.486.840

12.031

15.324

Vlottende activa Voorraden

Concept Uitzettingen met een rente typische looptijd korter dan één jaar:

Vorderingen op openbare lichamen

1.776.932

3.027.626

Schatkistbankieren

3.964.721

2.820.293

Rekeningen courant

Overige vorderingen

239.047

180.157

5.980.700

6.028.076

Liquide middelen

Kas

2.735

Bank

532.246

527.524

532.316

530.259

Europese en Nederlandse overheidslichamen nog te ontvangen voorschotbedragen

883.679

1.192.618

Overige nog te ontvangen en vooruitbetaalde bedragen

1.879.743

1.602.835

2.763.422

2.795.453

Totaal vlottende activa

9.288.469

9.369.112

Totaal activa

29.356.605

29.855.952

Overlopende activa

GGD Zuid-Limburg | Jaaroverzicht 2025

Balans per 31.12.2025

Passiva

31 december 2025 in €

31 december 2024 in €

776.845

Vaste passiva Eigen vermogen Algemene reserve Bestemmingsreserves

1.323.403

330.485

Gerealiseerde resultaat

2.164.841

1.479.127

4.265.089

2.586.457

1.354.048

1.010.233

12.545.833

13.512.500

Voorzieningen Voorzieningen ter egalisering van kosten Vaste schulden met een rente typische looptijd van langer dan één jaar: Onderhandse leningen van binnenlandse banken en overige financiële instellingen

Concept Vlottende passiva

Netto vlottende schulden met een rente typische looptijd korter dan één jaar:

Kasgeldleningen

Rekeningen courant

Overige schulden

385.858

5.611.533

4.960.205

5.611.533

5.346.063

Overlopende passiva

Verplichtingen die in het begrotingsjaar zijn opgebouwd

Europese en Nederlandse overheidslichamen ontvangen voorschotbedragen

5.505.434

7.362.123

74.668

38.576

5.580.102

7.400.699

Totaal vlottende passiva

11.191.635

12.746.762

Totaal passiva

29.356.605

29.855.952

Overige vooruitontvangen bedragen die ten laste van volgende begrotingsjaren komen

GGD Zuid-Limburg | Jaaroverzicht 2025

Rekening van baten & lasten 2025 1/2

Rekening

Begroting na wijzigingen

2025 in €

Bijdragen gemeenten

41.396.652

Tarieven Gemeenten

GGD Zuid-Limburg

Baten

3.812.138

3.904.000

Plusproducten bijdragen

907.051

Bijdrage Rijk/Provincies

10.884.691

7.557.000

Overige bijdrage

8.817.395

4.553.387

Incidentele opbrengsten

287.893

110.000

66.105.820

57.521.039

Totale baten

Concept Lasten

Personeelslasten

37.408.241

37.641.081

Huisvestingslasten

3.210.799

2.421.000

Afschrijvingslasten

142.203

57.000

Rentelasten en Bankkosten

400.007

Beheers en adm. lasten

1.487.539

1.113.499

Lasten vervoermiddelen

13.725

15.000

Lasten Automatisering

988.068

1.433.000

Lasten medische middelen

752.079

617.000

Lasten uitvoering derden

4.955.118

1.039.000

Incidentele lasten

395.525

111.000

49.753.304

44.447.580

Totale lasten

GGD Zuid-Limburg | Jaaroverzicht 2025

Rekening van baten & lasten 2025 2/2

Rekening

Begroting na wijzigingen

2025 in €

Algemene dekkingsmiddelen

1.463.128

Overhead

15.613.289

14.536.587

Resultaat vóór VPB en vóór bestemming

2.202.355

44.596-

7.082

2.164.841

GGD Zuid-Limburg

Vennootschapsbelasting boekjaar Ontrekkingen aan reserves gedurende het jaar Gerealiseerde resultaat

Concept Na de rekening van baten en lasten per programma is een overzicht van de primaire en gewijzigde begroting per programma opgenomen. In de toelichting op de rekening van baten en lasten is steeds een vergelijking gemaakt tussen de realisatie en de bijgestelde begroting 2024.

GGD Zuid-Limburg | Jaaroverzicht 2025

Rekening van baten & lasten 2025 per programmalijn Begroting GGD Zuid-Limburg

Rekening

2025 in €

Programma- Programmalijn GGD lijn GGD onderdeel: onderdeel: COVID-19 GGD Regulier

Begroting

Rekening

na wijzigingen

Rekening

na wijzigingen

2025 in €

Programma- Programmalijn GGD lijn GGD totaal: totaal: COVID-19 + COVID + GGD Regulier GGD Regulier

Programmalijn Veilig Thuis

Begroting Rekening

Begroting

na wijzigingen

Rekening

na wijzigingen

2025 in €

Programmalijn Jeugd gezondheidszorg

Totaal programmalijnen: GGD, Veilig Thuis en JGZ

Baten Bijdragen gemeenten Tarieven Gemeenten

Concept -

10.331.143

9.136.516

21.928.993

41.396.652

3.904.000

2.450.692

2.605.000

26.146

1.335.300

1.299.000

3.812.138

Plusproducten bijdragen

907.051

Bijdrage Rijk/Provincies

2.222.347

8.005.011

10.227.358

7.284.000

657.333

273.000

10.884.691

7.557.000

5.376

8.082.293

8.087.669

3.543.387

2.030

727.696

1.010.000

8.817.395

4.553.387

277.235

110.000

2.577

8.081

287.893

110.000

2.227.723

30.053.425

32.281.148

23.873.530

9.167.269

9.136.516

24.657.403

24.510.993

66.105.820

57.521.039

977.266

14.637.328

15.614.594

14.594.829

6.135.445

7.134.160

15.658.202

15.912.092

37.408.241

37.641.081

386.817

591.738

978.555

762.000

381.120

106.000

1.851.124

1.553.000

3.210.799

2.421.000 57.000

Overige bijdrage

Incidentele opbrengsten Totale baten Lasten Personeelslasten Huisvestingslasten Afschrijvingslasten

2.559

8.000

139.644

49.000

142.203

383.421

16.586

400.007

Beheers en adm. lasten

61.502

1.008.135

1.069.637

636.877

191.743

107.509

226.159

369.113

1.487.539

1.113.499

Lasten vervoermiddelen

12.351

15.000

1.374

13.725

15.000

Lasten Automatisering

57.393

300.923

358.316

1.115.000

260.318

66.000

369.434

252.000

988.068

1.433.000

Lasten medische middelen

23.210

621.525

644.735

550.000

107.344

67.000

752.079

617.000

4.141.014

1.037.000

781.370

32.734

2.000

4.955.118

1.039.000

1.918

316.034

317.952

111.000

14.597

62.976

395.525

111.000

1.520.457

22.002.677

23.523.134

18.829.706

7.764.593

7.413.669

18.465.577

18.204.205

49.753.304

44.447.580

Rentelasten en Bankkosten

Lasten uitvoering derden Incidentele lasten Totale lasten

GGD Zuid-Limburg | Jaaroverzicht 2025

Begroting GGD Zuid-Limburg

Rekening

2025 in €

Programma- Programmalijn GGD lijn GGD onderdeel: onderdeel: COVID-19 GGD Regulier

Begroting

Rekening

na wijzigingen

Rekening

na wijzigingen

2025 in €

Programma- Programmalijn GGD lijn GGD totaal: totaal: COVID-19 + COVID + GGD Regulier GGD Regulier

Programmalijn Veilig Thuis

Begroting Rekening

Begroting

na wijzigingen

Rekening

na wijzigingen

2025 in €

Programmalijn Jeugd gezondheidszorg

Totaal programmalijnen: GGD, Veilig Thuis en JGZ

1.463.128

Overhead

47.209

8.494.361

8.541.570

6.506.952

1.567.351

1.722.847

5.504.368

6.306.788

15.613.289

14.536.587

Resultaat vóór VPB en vóór bestemming

660.057

1.019.515

1.679.572

164.675 -

687.458

2.202.355

Algemene dekkingsmiddelen

Concept

Vennootschapsbelasting boekjaar

Onttrekkingen aan reserves gedurende het jaar

Gerealiseerde resultaat

660.057

GGD Zuid-Limburg | Jaaroverzicht 2025

44.596-

44.596 -

44.596-

7.082

982.001

1.642.058

164.675 -

687.458

2.164.841

Programma GGD De GGD Zuid-Limburg beschermt, bewaakt en bevordert de gezondheid van de inwoners van Zuid-Limburg. Dat doet zij namens de gemeenten in Zuid-Limburg voor alle inwoners, bovenal voor mensen die extra hulp nodig hebben om gezond(er) te leven.

Ook vervult de GGD een coördinerende taak bij het Centrum Seksueel Geweld. Minder zichtbaar is de ondersteuning die we bieden aan personen met onbegrepen gedrag en forensische geneeskunde. In de volgende paragrafen zetten we onze concrete inspanningen en activiteiten van 2025 nader uiteen.

Het programma GGD is divers van samenstelling. We staan klaar bij vragen over gezondheid, onderzoek en seksualiteit. Maar ook voor vaccinaties ter bescherming van ziektes als kinkhoest, bof of baarmoederhalskanker. GGD Zuid-Limburg verricht bijvoorbeeld onderzoek naar infectiezieken en seksueel overdraagbare aandoeningen en monitort de gezondheid van burgers. Ook kan de burger bij ons terecht als er zorgen zijn over de gezonde leefomgeving, bijvoorbeeld als men wordt geconfronteerd met woningvervuiling of tocht- en schimmelproblemen.

Concept GGD Zuid-Limburg | Jaaroverzicht 2025

4.1 Infectieziektebestrijding De COVID-19-pandemie heeft laten zien dat een grootschalige infectieziekte-uitbraak grote impact kan hebben op individuele gezondheid, publieke gezondheid én op de maatschappij. De GGD speelt een centrale rol in de preventie van infectieziekten en in de infectieziektebestrijding.

Vaccineren

Concept

In 2025 werkten we aan de voorbereidingen voor de opening van een eigen vaccinatievoorziening Algemene Gezondheidszorg (AGZ) per 1 januari 2026. Binnen deze voorziening worden reisvaccinaties, beroepsvaccinaties en vaccinaties op maat aangeboden. Ter voorbereiding wierven we medewerkers en leidden ze op. Ook werkten we de praktische inrichting van de vaccinatievoorziening uit. Daarnaast bekeken we het (algemene) vaccinbeheer kritisch en ontwikkelden dit verder door, met als doel een eenduidige en beter geborgde werkwijze.

GGD Zuid-Limburg | Jaaroverzicht 2025

Om erachter te komen hoe de vaccinatiegraden verhoogd kunnen worden, voerden we in 2025 een onderzoek uit naar de vaccinatiebereidheid onder alleenstaande minderjarige vluchtelingen. Dit gaf ons beter inzicht in factoren die de bereidheid beïnvloeden. Samen met de jeugdgezondheidszorg ontwikkelden we plannen en pilots met de gemeenten Maastricht en Heerlen. Het doel is om in 2026 de vaccinatiegraad te verhogen in wijken en gebieden waar de vaccinatiegraad het meest achterblijft. We voeren deze aanpak in 2026 uit en bouwen deze ook verder uit.

Zoönose

Samenwerking in en buiten de regio In 2025 versterkten we de samenwerking met andere GGD’en in Limburg, Brabant en Zeeland. We deden dat via verschillende disciplines en functieniveaus. In werkgroepen stemmen artsen, verpleegkundigen, management en beleidsadviseurs hun werkzaamheden op elkaar af. Het gezamenlijk doel is om werkwijzen en werkprocessen binnen de regio te uniformeren, kennis te delen, besluitvorming te versnellen en beleid beter te laten aansluiten op de praktijk. Zo werken we toe naar een gezamenlijke en effectieve aanpak van de infectieziektebestrijding in regio Zuid.

Concept

In 2025 behandelden we meerdere zoönose-casussen, waaronder een Q-koortsmelding bij een dierentuin en vogelgriep bij een dierenpark. In deze situaties schaalden we snel op en werkten we volgens een duidelijke crisisstructuur. Bij de Q-koortsmelding kregen we in korte tijd duidelijkheid over de risico’s voor medewerkers en bezoekers. Dit maakte het mogelijk om direct overzicht te creëren, taken en verantwoordelijkheden te verdelen en effectief samen te werken met in- en externe partners. Door deze maatregelen voorkwamen we verdere verspreiding. Bij de vogelgriepcasus handelden we eveneens snel. Door de gestructureerde aanpak met bron- en contactonderzoek, monitoring en heldere communicatie hielden we de impact beheersbaar.

GGD Zuid-Limburg | Jaaroverzicht 2025

Een belangrijk moment hierin was de uitbraakoefening van de regio’s. Tijdens deze oefening liepen we samen een realistisch scenario door waarin een grootschalige infectieziekte-uitbraak werd nagebootst. De oefening bood ruimte om te ervaren hoe het is om onder druk samen te werken, keuzes te maken en te communiceren. De deelname van de volledige regio heeft de gezamenlijke paraatheid voor toekomstige crisissituaties versterkt.

4.2 Tuberculosebestrijding (TBC) In 2025 steeg het aantal TBC-patiënten en infecties ten opzichte van eerdere jaren. Dit was onder andere het gevolg van enkele grote TBC-uitbraken in de regio. De opvang van asielzoekers, vluchtelingen en ontheemden in de regio nam de afgelopen jaren toe. Dit ging gepaard met een grotere behoefte aan TBC-screening en begeleiding. Het team zette daarom meer capaciteit in.

Momenteel worden twee termen gebruikt in de bestrijding van TBC: tuberculose infectie en actieve tuberculose. We rapporteren deze ook apart van elkaar. • Tuberculose infectie: Dit zijn mensen die de tuberculosebacterie hebben opgelopen, maar hier (nog) niet ziek van zijn. Ze kunnen later mogelijk wel actieve tuberculose ontwikkelen, maar dat hoeft niet. In de cijfers zijn dit de mensen die onder ‘recente infecties TBC’ staan. • Actieve tuberculose: Dit zijn mensen die ziek zijn geworden door de tuberculosebacterie. Zij hebben meestal klachten en kunnen in sommige gevallen besmettelijk zijn. In de cijfers zijn dit de mensen die onder ‘patiënten met TBC’ staan.

Concept

Omdat tuberculose in Nederland relatief weinig voorkomt, krijgt de ziekte niet altijd vanzelfsprekend aandacht. De stijging van het aantal gevallen en de intensivering van de screening benadrukken het belang van blijvende alertheid. Door deze inzet spoorden we infecties eerder op en beperkten we verdere verspreiding zoveel mogelijk

GGD Zuid-Limburg | Jaaroverzicht 2025

4.2 Trends infectieziekten- en tuberculosebestrijding Gemelde infectieziekten

aantal per jaar

Vaccinaties COVID-19

Overige infectieziekten

2022

221

160.176

2023

269

1.958

2024

783

2025

242

2023 2024 2025

2022

427.415

2023

111.083

2024

91.893

2025

84.463

Aantal vaccinaties COVID-19 per locatie

4 5

2023

2024

2025

2022

2023

2024

2025

2022

36.247

26.757

23.841

2023

Heerlen

91.361

36.568

30.627

27.063

2024

Maastricht

150.710

35.642

24.055

21.910

2025

4.119

2.626

2.812

2.829

Wijlre

7.624

6.942

Vaals

217

Kerkrade

253

Overig

1.408

Totaal

427.415

111.083

91.893

84.463

Geleen

939 776

In 2022 zijn de gemelde infectieziekten aanzienlijk hoger ten opzichte van de jaren die volgen. Dit kan verklaard worden door de Coronapandemie, waarvan in dat jaar 160.176 Covid-19-meldingen zijn gedaan en 221 overige meldingen van infectieziekten. Vanaf 2024 wordt dit niet meer apart bijgehouden. Vragen over COVID-19 zijn afgehandeld door de Coronainformatielijn en zijn hier niet in opgenomen.

GGD Zuid-Limburg | Jaaroverzicht 2025

Recente infecties TBC aantal per jaar

120.839

371

600

Thuisvaccinatie/ instellingen

2022

Concept

Vragen over infectieziekten5 aantal per jaar 2022

Totaal

Covid-19 3

Patiënten met TBC aantal per jaar

Telefoontjes van inwoners en professionals over infectieziekten in 2025 Meldingen van infectieziekteclusters in instellingen:

Top 5 infectieziekten aantal per jaar

De zorginstelling

De kinderopvang

Onderwijsinstellingen

AZC

Overig

Invasieve pneumokokkenziekte

Legionella

iGAS

Kinkhoest

CPE6

Concept GGD Zuid-Limburg | Jaaroverzicht 2025

Dit is: carbapenemaseproducerende Enterobacteriaceae, zeer resistente darmbacterie die infecties kan veroorzaken en behoort tot de meldingsplichtige infectieziekte (categorie C).

4.3 Seksuele gezondheid Het Centrum voor Seksuele Gezondheid Limburg (CSG) heeft als doel de seksuele gezondheid in de regio te verbeteren. Het richt zich daarbij vooral op kwetsbare groepen in de samenleving en risicogroepen voor seksuele overdraagbare aandoeningen (soa). Het CSG werkt samen met vele partijen. Sense Limburg is speciaal ingericht voor jongeren tot en met 24 jaar. Zij kunnen hier gratis terecht met al hun vragen over seks(ualiteit) en soa's. In ZuidLimburg kunnen inwoners terecht bij onze locaties in Maastricht, Heerlen en Sittard-Geleen.

Concept

Bezuinigingsopdracht

Het CSG wordt voor meer dan de helft gefinancierd via directe rijksmiddelen. In 2025 kondigde het Rijk forse bezuinigingen aan. Het centrum anticipeerde hierop. Zo richtten we de uitvoering meer op een efficiënte en effectieve inzet van medewerkers en middelen. Ook intensiveerden we de samenwerking met Limburg-Noord. Ter voorbereiding op de aangekondigde bezuinigingen herijkten we het dienstverleningspakket kritisch. Daarbij voerden we inhoudelijke aanscherpingen en kostenreducties door waar mogelijk en met aandacht voor behoud van kwaliteit en een sluitend aanbod. In dit kader beoordeelden we verschillende beleidsterreinen en contracten, waaronder het laboratoriumcontract en het PrEP-beleid.

GGD Zuid-Limburg | Jaaroverzicht 2025

Collega's van Team Seksuele Gezondheid waren samen met andere GGD-afdelingen aanwezig op de INKOM in Maastricht.

Inzet binnen het basisonderwijs: Gezonde relaties en weerbaarheid

Dit beleid is gericht op het verkleinen van seksuele risico’s bij mannen die seks hebben met mannen. Sinds 1 augustus 2024 kunnen inwoners met een verhoogd risico op hiv uitsluitend bij het CSG terecht voor de halfjaarlijkse medische controles en het voorschrijven van een PrEPrecept. De medicatie wordt daarbij door inwoners zelf betaald en via de apotheek verkregen. Uitsluitend voor de meest kwetsbare inwoners richtten we in 2025 een tijdelijke vangnetregeling in. Dit gebeurde op verzoek van het Algemeen Bestuur.

In 2025 boden we binnen het programma ‘Gezond in Mijn Streek’ een lesmodule aan over gezonde relaties en weerbaarheid voor leerlingen van groepen 6, 7 en 8. Dit deden we in samenwerking met het Nationaal Programma Heerlen-Noord. De lesmodule bestaat uit vier interactieve lessen waarin thema’s als vriendschap, respectvol omgaan met elkaar en (online) veiligheid centraal staan. We voerden deze lessen uit op meerdere basisscholen in de regio en bereikten een grote groep kinderen. Met dit aanbod ondersteunden we scholen bij het versterken van de sociaal-emotionele ontwikkeling van leerlingen en droegen bij aan een veilige, gezonde en veerkrachtige leeromgeving.

Daarnaast herzagen we de interne werkwijze om de dienstverlening goed te laten aansluiten bij kwetsbare inwoners die dit het hardst nodig hebben. Dit resulteerde in vereenvoudigde werkprocessen en een betere, efficiëntere afstemming binnen het team van professionals. De PrEP-verstrekking uit eigen middelen rondden we goed af. Met samenwerkingsafspraken tussen Aidsfonds-Soa Aids Nederland en de CSG’s wordt dit vanaf 2026 gefinancierd uit het PrEP-noodfonds.

Concept Nu Niet Zwanger

Sinds 1 januari 2023 is Nu Niet Zwanger (NNZ) structureel ondergebracht binnen het CSG van de GGD. Ook in 2025 bleek opnieuw dat NNZ Zuid-Limburg succesvol is. Dit succes brengt echter met zich mee dat we tegen onze eigen grenzen aanlopen en dat het huidige (anticonceptie) budget niet langer toereikend is. Het aantal aanmeldingen steeg ook dit jaar verder. In 2025 namen 605 mensen deel aan NNZ, tegenover 558 in 2024. Daarnaast trainden we in 2025 in totaal 26 nieuwe aandachtsfunctionarissen.

Nieuwe studenten maakten kennis met de GGD en de dienstverlening voor jongeren.

GGD Zuid-Limburg | Jaaroverzicht 2025

Trends

Procent soa topics jongeren <25 jaar8

Verdeling bezoekers CSG (in percentages)

2022

Hetero Man

MSM7

Vrouw

2022

51 49

Percentage

2023

2024

2025

Aantallen Nu Niet Zwanger Totaal

Aantal Sense9 topics jongeren <25 jaar Begeleiding Begeleiding door door NNZ NNZ-aandacht verpleegkun- functionarissen digen

Aantal 2022

971

2023

940

Concept 2022

168

292

2024

845

275

2025

403

2023

462

187

2024

558

207

351

2025

605

242

363

7 8

GGD Zuid-Limburg | Jaaroverzicht 2025

460

MSM zijn mannen die seks hebben met mannen. Een topic verwijst naar een specifiek onderwerp of thema dat tijdens een consult aan bod komt. Dit kan bijvoorbeeld een soa-test zijn, een vraag over anticonceptie, seksuele problemen of seksueel geweld. Er kunnen meerdere topics in één consult worden besproken. Sense staat voor betrouwbare informatie en hulpverlening rondom alles wat met liefde, verliefdheid, relaties en seksualiteit te maken heeft.

4.4 Hygiëne en Inspectie Verantwoorde kinderopvang en Wmo-diensten zijn voorbeelden van goede basisvoorzieningen voor kwetsbare groepen die van groot belang blijven. De GGD ziet toe op de kwaliteit van deze voorzieningen. Daarnaast voeren we inspecties uit op het gebied van technische hygiënezorg om infectieziekten te voorkomen.

Concept

Toezicht kinderopvang

De GGD houdt toezicht op de kinderopvang. Dit doen we door te beoordelen of kinderdagverblijven (KDV’s), buitenschoolse opvanglocaties (BSO’s), gastouders (GO’s) en gastouderbureaus (GOB’s) veilig, gezond en pedagogisch verantwoord werken. Dit gebeurt via inspecties op locatie, gesprekken met ouders en het controleren van wet- en regelgeving. In 2025 voerden we op alle KDV, BSO en GOB-locaties minimaal één inspectie uit. In totaal voerden we 870 inspecties uit op 739 locaties. Gastouders worden eens per twee jaar geïnspecteerd volgens een steekproef. In 2025 waren er 295 inspecties bij gastouders. In totaal zijn er 409 geregistreerde gastouders in Zuid-Limburg.

GGD Zuid-Limburg | Jaaroverzicht 2025

Sinds 2022/2023 is het toezicht op de kinderopvang aangepast. Bij bepaalde overtredingen kan de toezichthouder een herstelaanbod doen. Dit kan op meerdere onderdelen worden gedaan, maar wel slechts één keer per inspectie. Als bij de herbeoordeling blijkt dat dit niet tot naleving leidt, adviseert de toezichthouder de gemeente om handhavend op te treden. In 2025 boden we 215 keer herstelaanbod aan bij tekortkomingen bij KDV, BSO en GOB. Alle geconstateerde tekortkomingen werden na het herstelaanbod hersteld. Daardoor gaven we minder vaak een advies tot handhaving.

Calamiteitentoezicht Wmo

gemeenten, gericht op kennisdeling en ondersteuning. Zo kunnen we een cultuur van veiligheid en preventie versterken en daarmee het toezicht op Wmo-calamiteiten verbeteren.

Technische hygiënezorg De GGD voert jaarlijks verschillende taken uit op het gebied van technische hygiënezorg (THZ). Dit is de afspraak met de 16 Zuid-Limburgse gemeenten. Deze werkzaamheden omvatten onder meer inspecties bij seksbedrijven, advisering over de hygiëne bij publieksevenementen en het beoordelen van aanvragen voor tatoeëren, piercen en permanente make-up (PMU). Daarnaast voeren we THZ-taken uit bij asielzoekerscentra in opdracht van het COA.

Concept

In opdracht van alle Zuid-Limburgse gemeenten voert de GGD het calamiteitentoezicht binnen de Wmo uit. Wmozorgaanbieders zijn verplicht om direct melding te doen van een calamiteit, geweldsincident of situatie van misbruik. In 2025 ontving de GGD 9 meldingen, waarvan we er 3 opvolgden met een nader onderzoek.

In 2025 was er een lichte stijging in het aantal meldingen van calamiteiten in de Wmo ten opzichte van 2024. Opvallend is dat het aantal meldingen relatief laag blijft, net als voorgaande jaren. Slechts een kleine groep zorgaanbieders geeft meldingen door. Ook landelijk is sprake van lage en zelfs dalende aantallen. Een laag aantal meldingen betekent niet automatisch dat er weinig calamiteiten zijn. Mogelijke oorzaken kunnen onderrapportage of een gebrek aan herkenning zijn. Dit vraagt om verdere verdieping en samenwerking met

GGD Zuid-Limburg | Jaaroverzicht 2025

In 2025 nam het aantal afgegeven vergunningen voor tatoeëren, piercen en PMU af. Vergunningen moeten elke drie jaar worden vernieuwd, waarmee er een driejaarlijkse trend is. Het aantal inspecties bij asielzoekerscentra steeg minimaal ten opzichte van 2024.

Wat betreft de inspecties bij seksbedrijven controleerden we in 2025 iets meer bedrijven dan in 2024. In 2025 scherpten we de werkwijze voor deze inspecties aan. Dit deden we in samenwerking met het team Infectieziektebestrijding. Het doel is om de uniformiteit van de risicobeoordeling te verbeteren en de risico's voor de gezondheid van bezoekers van deze bedrijven te voorkomen.

Trends

Toezicht kinderopvang: onderzoek voor registratie

Kinderopvang: jaarlijks onderzoek

aantal per jaar

KDV/ BSO/ GB

Gastouder

KDV/ BSO/ GB

Gastouder

2022

2023

2022

422

185

2023

426

2024

113

281

2024

405

256

2025

405

179

Kinderopvang: nader onderzoek/ incidenteel onderzoek

Gemelde calamiteiten Wmo

Vergunningverlening permanente make-up

aantal per jaar

Concept 2022

2022

2023

2024

2025

154

2025

Vergunningverlening tattoo & piercing

Controle seksbedrijven

Controle asielzoekerscentra

aantal per jaar

2022

2023

2024

2025

2022

GGD Zuid-Limburg | Jaaroverzicht 2025

4.5 Medische Milieukunde De unit Medische Milieukunde (MMK) richt zich op het beschermen en bevorderen van de gezondheid in relatie tot de leefomgeving. De unit ondersteunt inwoners, gemeenten, de provincie en partners bij het signaleren en beoordelen van gezondheidsrisico’s en adviseert over passende maatregelen. In 2025 speelde MMK opnieuw een belangrijke rol in beleidsmatige ondersteuning. Datzelfde gold voor de beantwoording van vragen uit de regio van zowel inwoners als professionals. Concreet ging het bijvoorbeeld over het rapport van het RIVM over de gezondheid rond Chemelot en het rapport van NIVEL over de ervaren gezondheid en wonen nabij industrie.

Hierbij verspreidden we informatie naar gemeenten en woningcorporaties, zodat zij bewoners beter kunnen ondersteunen. Ook rondden we vorig jaar het project Active Citizen Participation (ACP) succesvol af. Het resultaat was dat we samen met andere gezondheidsautoriteiten en partners een grensoverschrijdende structuur voor burgerparticipatie ontwikkelden in de Euregio Maas-Rijn. Het ACP-project richtte zich op het bevorderen van gezonde gemeenschappen en het aanpakken van uitdagingen in grensgebieden, zoals klimaatverandering en sociale ongelijkheid. We leverden expertise en werkten samen om de leefomgeving te verbeteren.

Beantwoorden van vragen van inwoners en professionals Op het gebied van publieksadvies beantwoordde MMK veel vragen van inwoners en professionals. Inwoners zochten ondersteuning bij uiteenlopende milieugerelateerde gezondheidsvraagstukken, zoals zorgen over schadelijke stoffen, vocht- en schimmelproblemen in huizen, bodemkwaliteit en uitstoot van industrie. Professionals kregen advies over onderwerpen als zwemwaterveiligheid, ruimtelijke ontwikkelingen, binnenmilieu, geluidsoverlast en elektromagnetische straling. Deze ondersteuning leidde tot beter geïnformeerde inwoners en beter onderbouwde besluiten in de regio.

Concept

Gezonde leefomgeving / Gezondheid en milieu

Binnen het thema Gezonde leefomgeving / Gezondheid en milieu adviseerden de adviseurs van MMK diverse gemeenten en de provincie Limburg bij het ontwikkelen van omgevingsvisies. Ook zetten we actief in op kennisdeling via kennissessies, themabijeenkomsten en workshops. Professionals kunnen met de verzamelde kennis actuele gezondheidsinformatie toepassen in beleid en uitvoering. De unit was dit jaar onder andere betrokken bij regionale vraagstukken rondom industrie, transport en landbouw. De unit deed in 2025 actief mee aan de landelijke campagnes, zoals de schimmelcampagne.

Enquêteformulier van project Active Citizen Participation

GGD Zuid-Limburg | Jaaroverzicht 2025

Trends

Vragen van burgers

Huisbezoek met advies over gezond wonen

Adviezen/vragen onderzoek t.b.v. gemeenten, scholen en andere professionals

aantal per jaar

aantal per jaar 23

2022

10711

2023

2024

2025

2022

152

2022

2023

166

2024

187 443

2025

Concept 10

GGD Zuid-Limburg | Jaaroverzicht 2025

Sinds 2025 verloopt de communicatie met inwoners primair via het KCC. Een groot deel van de vragen wordt daar direct afgehandeld. In totaal werden 268 vragen door het KCC afgehandeld en 175 door professionals van de unit MMK. Het hoge(re) aantal vragen kwam voornamelijk vanuit gemeenten en provincie met betrekking tot hoogwater, overstromingen en hitte. Na 2022 werd de samenwerkingsafspraak met de provincie veranderd, waardoor er sindsdien geen vragen of opdrachten meer vanuit die kant komen. Tot slot waren er in 2022 ook nog vragen over COVID, wat in 2023 en 2024 logischerwijs afgenomen is.

4.6 Academische Werkplaats Publieke Gezondheid Mosa De Academische Werkplaats Publieke Gezondheid Mosa (AWPG Mosa) is een samenwerkingsverband tussen GGD Zuid-Limburg en Universiteit Maastricht (UM). ‘Mosa’ symboliseert de Maas, de stroom van kennis en de verbinding tussen praktijk, onderzoek en beleid. De AWPG opereert niet alleen regionaal, maar ook nationaal en internationaal.

Met verworven subsidiegelden onderzochten we bijvoorbeeld: • Innovatieve interventies om vaccinatiebereidheid te vergroten. • Hepatitiszorg voor migranten en gedetineerden. • De impact van participatie van mbo-studenten in curriculumontwikkeling. • De impact van negatieve en positieve jeugdervaringen op latere gezondheidsuitkomsten.

Het centrum is opgenomen in de AWPG, bouwt voort op 20 jaar onderzoek en gaat bijdragen aan wetenschappelijke onderbouwing, capaciteitsopbouw en kennisdeling voor gezondere regio’s in Europa en daarbuiten.

Concept

AWPG Mosa is penvoerder en voorzitter/secretaris van het landelijke consortium voor AWPG’en Infectieziekten (CAPI). Hier faciliteren we opleidingsplaatsen voor jonge onderzoekers en verbinden alle 25 GGD’en met wetenschappelijke kennis via scholing en samenwerking met landelijke instituten zoals het RIVM. De 3 hoofdthema’s van AWPG Mosa zijn: • Infectieziektebestrijding • Gezonde jeugd en intergenerationele overdracht • Integraal gezondheidsbeleid

In 2025 promoveerden vier PhD’s. Ook publiceerden we 25 internationale wetenschappelijke artikelen en organiseerden we meerdere wetenschappelijke stages voor artsen.

GGD Zuid-Limburg | Jaaroverzicht 2025

Ook brachten we de stijging van Gonorroe onder jongeren in beeld en ontwikkelden we een toolbox voor huisartsen in het kader van infectiepreventie. Het onderzoek is nauw verbonden met de praktijk van infectieziektebestrijding en jeugdgezondheidszorg, net als met de Trendbreukaanpak.

In oktober 2025 wees de WHO het Care and Public Health Research Institute (CAPHRI) van de UM aan als Collaborating Centre Regions for Health and Cross-Border Public Health. Dit samenwerkingscentrum van de WHO versterkt de samenwerking met en binnen de UM op 3 cruciale thema’s: infectieziektebestrijding, mentale gezondheid van jongeren en milieugezondheid.

4.7 Publieke gezondheid Onderzoek en monitoring In 2025 deelden we de resultaten van de Gezondheidsmonitor Volwassenen & Ouderen met gemeenten en regionale partners. De duiding van de cijfers maakte ontwikkelingen zichtbaar op het gebied van leefstijl, mentale gezondheid en sociaaleconomische verschillen. Gemeenten gebruikten de informatie om lokale prioriteiten te stellen en te adviseren.

In 2025 werkten we aan het verdiepen en versterken van de regionale kennisbasis. Dat deden we onder meer via themasessies, verdiepende analyses en samenwerking met kennispartners. Hierdoor konden we verder vormgeven aan de ontwikkeling van het Kompas: een verdiepende laag op de Gezondheidsatlas Zuid-Limburg. We deden dit door cijfers te verbinden met context en handelingsperspectieven. Daarnaast zijn in het Kompas specifieke thema's verder uitgewerkt, zoals Gezonde Jeugd, Gezonde Toekomst (JOGG), Seks onder je 25e en gebiedsprofielen.

Concept

Daarnaast bereidden we de Kindmonitor 2025 voor en startten deze. Voor het eerst verzamelden we in alle Zuid-Limburgse gemeenten gegevens over de gezondheid, leefstijl en leefomstandigheden van jonge kinderen. De opzet, afstemming met partners en de eerste dataverzameling vormden een belangrijke stap in het verder versterken van de regionale monitoringscyclus. Naar aanleiding van de Gezondheidsmonitor Jongvolwassenen voerden we verdiepend onderzoek uit via focusgroepen. Jongvolwassenen gaven hierbij inzicht in thema’s zoals prestatiedruk, mentaal welbevinden, toekomstperspectief en bestaanszekerheid. We gebruikten deze kwalitatieve opbrengsten om trends te duiden en om beleid beter te laten aansluiten op hun ervaringen.

GGD Zuid-Limburg | Jaaroverzicht 2025

Strategie en beleid In 2025 werkten we aan het verder vormgeven van gezondheidsbeleid in de regio door inhoudelijke kennis, trends en signalen te verbinden aan beleidskeuzes. We gebruikten monitors, adviezen en thematische analyses om gemeenten te ondersteunen bij het bepalen van hun prioriteiten op onderwerpen zoals mentale gezondheid. De beleidsadvisering sloot aan op de regionale inzet binnen Trendbreuk, GALA en IZA en hielp om deze programma's inhoudelijk te versterken en richting te geven. Een belangrijke bijdrage in 2025 was de inhoudelijke en procesmatige ondersteuning bij de totstandkoming van het regionaal gezondheidsbeleid 2025-2030: ‘Gezondheid nu, voor later!’.

We startten in 2025 de voorbereiding op de uitbreiding van de Wet publieke gezondheid met het onderwerp suïcidepreventie per 1 januari 2026. Samen met ketenpartners en gemeenten verkenden we de opties hoe dit concreet vormgegeven kan worden. Dit leverde het Actienetwerk Preventie zelfdoding Zuid-Limburg op, waarvoor we afgelopen jaar de basis legden. In 2026 wordt dit netwerk operationeel onder regie van de GGD.

Concept

De prioriteiten en accenten in dit beleid zijn gebaseerd op inzichten uit monitors en aanvullende analyses en ervaringen vanuit gemeenten en netwerkpartners. Daarnaast stelden we beknopte inhoudelijke uitwerkingen op. Deze helpen om regionale thema’s op een overzichtelijke manier te vertalen naar lokale beleidsagenda’s. Alle 16 Zuid-Limburgse gemeenten stelden het beleid vast.

Ook organiseerden we regionale bijeenkomsten waarin professionals, bestuurders en partners uit verschillende domeinen in gesprek gingen over actuele gezondheidsthema’s, zoals de gezonde leefomgeving en mentale gezondheid. Deze bijeenkomsten droegen bij aan een gedeeld beeld van ontwikkelingen in de regio en aan een betere verbinding tussen beleid, uitvoering en monitoring.

GGD Zuid-Limburg | Jaaroverzicht 2025

Gezondheidsbevordering In 2025 werkten we aan het verder versterken van gezonde leefomgevingen voor kinderen, jongeren en gezinnen. Binnen Gezonde Kinderopvang, inclusief gastouderopvang, ondersteunden we locaties bij het stimuleren van gezonde keuzes. Een hoogtepunt was het verschijnen van het tweede Spring Mee! Magazine met het thema ‘Bewegen’. Het magazine biedt veel praktische handvatten.

De gemeenten Brunssum, Heerlen, Kerkrade en Landgraaf maakten het project Rookvrije Start van KWF stevig onderdeel van de zorgketen. Rookvrije Start is een 4-jarig project om (jong)volwassenen in de vruchtbare levensfase te helpen stoppen met roken. Hiermee beschermen we zowel de (aanstaande) ouders als het opgroeiende jonge kind beter tegen longkanker. Jongvolwassenen stopten succesvol met roken en vapen en waren zeer tevreden over het traject.

Van januari tot en met juni 2025 ontvingen we via een stoppen-met-rokencoach op locatie 23 verwijzingen vanuit het sociaal-medisch domein. Van deze verwijzingen startten 14 coachingstrajecten. Hiervan rondden 11 deelnemers het traject volledig af. Tot slot verzorgden we diverse voorlichtingen in AZC’s over onderwerpen zoals gezondheidszorg in Nederland, gezonde leefstijl en gezonde voeding. Zo bereikten we een bredere doelgroep.

De Lerende Netwerken en succesvolle gastouderbijeenkomsten zorgden voor waardevolle kennisuitwisseling. Hiermee versterken we de doorgaande lijn van kinderopvang tot en met het mbo, zodat kinderen en jongeren op elk niveau worden ondersteund in een gezonde leefstijl.

Concept

Binnen JOGG Zuid-Limburg lag de focus op voeding, bewegen, mentaal welbevinden en roken/vapen. We begeleidden scholen richting een Gezonde School en de Gezonde Basisschool van de Toekomst en werkten samen met sportverenigingen. De campagne Scoor Gezond rolden we succesvol uit binnen verenigingen.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Beek&id=8e5d7a1f-fe42-4633-b4d8-81c378683d34