Bijdrage eerste termijn PB Programmabegroting 2025 en Meerjarenraming 2026-2028

PB inbreng 1e termijn Begroting 2025 Nederland verkeert politiek in een turbulente tijd. Een ondenkbaar geachte combinatie van partijen maakt nu de dienst uit in Nederland en het is onduidelijk hoe lang e.e.a. stand houdt. Daarnaast zijn de jaren van financiële jaren voorspoed voorbij en zijn bezuinigingen noodzakelijk. Binnen deze context heeft het vorige en huidige kabinet geen middelen beschikbaar gesteld aan de gemeenten voor het ravijnjaar 2026 en verder. In de begroting van de gemeente Beek is het ravijnjaar eveneens zichtbaar, echter dit start eigenlijk al in 2025. Het begrote exploitatie saldo 2025 voor inzet van de algemene reserve kent een tekort van € 991.700. Gelukkig mag de gemeente Beek vanaf 2024 10% van de algemene reserve inzetten ter dekking van de structurele lasten, mits de solvabiliteit > 20% blijft. Mede door de inzet van deze nieuwe maatregel kent de gemeente Beek voor 2025 een positief saldo van € 205.000. Een bedrag dat gerelateerd aan de totale inkomsten van 56 miljoen Euro een schijntje is. Bij ieder zuchtje tegenwind zal dit in 2025 leiden tot een financieel tekort. Gelet op de krappe marges is het ons inziens wenselijk om inzage te krijgen in de gevolgen van de september circulaire op de nu voorliggende begroting voor 2025.

Graag vernemen wij van de wethouder of de nu voorliggende begroting ook voor 2025 nog een structureel positief saldo laat zien op basis van de september circulaire? In de jaren na 2025 presenteert de gemeente Beek tekorten oplopend van 1,6 miljoen euro tot 2,9 miljoen euro in 2028. Hierbij rekening houdend dat er in die jaren jaarlijks circa 1,7 miljoen euro vanuit de algemene reserves geput moet worden. De inzet vanuit de algemene reserves is uitsluitend mogelijk vanwege de incidentele resultaten die de gemeente heeft behaald voor de opvang van Oekraïners in 2024 en in 2025 zal realiseren. Hierdoor worden de effecten van het ravijnjaar enigszins gedempt. Al met al ontstaat er voor Progressief Beek een beeld dat het opstellen van een structureel sluitende begroting voor de gemeente Beek niet meer mogelijk is onder de huidige omstandigheden. Een pijnlijke constatering.

In opdracht van de VNG heeft de gemeente een 5-tal bezuinigingsmaatregelen uitgewerkt inclusief de consequenties. Bij de gecombineerde commissievergadering zijn de mogelijke bezuinigingsmaatregelen al aan de orde gekomen, waarbij al duidelijk is dat het realiteitsgehalte van de maatregelen voor Progressief Beek onwaarschijnlijk is. Niettemin geven deze maatregelen aan dat bezuinigingen onvermijdelijk en pijnlijk zullen zijn onder de huidige omstandigheden. Vanuit de VNG is meerdere keren bij het kabinet aangedrongen op een evenwichtige balans tussen taken en middelen. Zonder extra middelen is een voorzetting van het huidige takenpakket door de gemeenten niet meer mogelijk. Het is in deze context opmerkelijk dat in de begroting van de gemeente Beek als nieuw beleid een uitbreiding van de formatie met 4,7 fte’s wordt voorgesteld. Een maatregel die vanaf 2025 en de daaropvolgende jaren structureel € 380.000 kost. De toelichting in de begroting op deze formatie-uitbreiding is ontoereikend en de wethouder heeft middels een brief nadere duiding gegeven aan de wens tot uitbreiding van de formatie.

Progressief Beek vraag zich oprecht af hoe je in deze voor de gemeente Beek krappe financiële tijden een uitbreiding wilt doen, wetende dat er in feite sprake is van een financieel tekort in 2025 en er voor de komende jaren bezuinigingen noodzakelijk zijn? Wij zijn benieuwd hoe de andere fracties in de Raad en het college hier naar kijken? Mantelzorg is een belangrijk instrument om ook in de toekomst voor eenieder de zorg te kunnen verlenen die nodig is. Het is voor de mantelzorger wenselijk als hij in de directe nabijheid kan wonen. Progressief Beek ondersteunt derhalve de motie Pré-mantelzorgwonen & mantelwonen. Inzake het op te zetten beleid gaan wij ervan uit dat dit beleid ook toepasbaar is voor particulieren. Daarnaast verzoek ik de wethouder bij het te vormen beleid expliciet onderzoek te doen naar de mogelijkheid van het tijdelijk huisvesten van beide ouderparen. Graag vernemen wij van de wethouder hoe hij hier tegenaan kijkt.

Voorzitter, De begroting van de gemeente beek is uitdagend als gevolg van de oplopende tekorten. Het is algemeen bekend dat er gemeenten zijn die het ravijnjaar kunnen opvangen binnen de eigen financiële kaders en middelen. De gemeente Beek behoort hier helaas niet toe. Een negatief exploitatie saldo in combinatie met sterk aflopende solvabiliteit zijn voortekenen van slecht weer. Progressief Beek maakt zich zorgen over de houdbaarheid van het huishoudboekje van onze gemeente. Onder de huidige omstandigheden zijn lastenverzwaringen voor de Beekse burgers onvermijdelijk. Het is geen fijne boodschap, maar wel de realiteit die wij onder ogen moeten zien. De wethouder heeft aangegeven om de Raad te betrekken bij het formuleren van de benodigde bezuinigingsmaatregelen. In dat kader is het voor Progressief Beek onverstandig om moties in te dienen bij de nu voorliggende begroting. Daarentegen willen wij graag met de andere fracties en het college constructief meewerken om middels realistische bezuinigingsmaatregelen de financiële uitdagingen voor de komende jaren van de gemeente Beek te lijf te gaan. Tot zover voorzitter.