3.Concept Jaardocument 2023 VRZL

24 uur per dag en 365 dagen per jaar staat de operationele brandweerorganisatie paraat. Het onderdeel Incidentbestrijding omvat de repressieve taakuitvoering van de brandweer. Deze taak wordt uitgevoerd vanuit 26 kazernes die voor 16 gemeenten in ons verzorgingsgebied brandweerzorg leveren. Repressieve Brandweerzorg wordt geleverd in de vorm van: - Brandbestrijding - Technische hulpverlening - Incidenten bestrijding gevaarlijke stoffen - Waterongevallen

De incidenten in 2023, in totaal 5.105, zijn weergegeven in figuur 2 uitgesplitst naar gemeenten.

Figuur 2. Aantal inzetten per gemeente in 2023

Veiligheidsregio Zuid-Limburg – concept jaardocument VRZL 2023

pagina 20/83

Kazernes De kazernes hebben een lokale functie en kunnen een functie vervullen voor de omliggende gemeenten. Een aantal kazernes heeft daarnaast een regionale functie of een functie als servicecentrum. Een Service Centrum beheert (aanschaffen, onderhouden, afstoten) materieel en materiaal behorende tot het domein. De Service Centra bevinden zich in de beroepskazernes en bedienen de hele regio vanuit hun eigen specialisme. SC gebruiksgoederen, oefenmiddelen, transport (Maastricht Noord) Vanuit Maastricht Noord worden alle kazernes voorzien van de benodigde verbruiksgoederen. Dit zijn niet alleen huishoudelijke producten, maar ook uitruk-gerelateerde producten. Door het slim en regionaal inkopen worden zo veel mogelijk kosten bespaard en de interne ‘klanten’ goed gefaciliteerd. Daarnaast koopt, onderhoudt en keurt deze kazerne alle middelen die gebruikt worden tijdens oefeningen bij alle kazernes in Zuid-Limburg. In 2023 zijn HV-oefenkarren aangeschaft en ingericht, waardoor het voor de kazernes eenvoudiger wordt om te kunnen oefenen met specifieke materialen van de hulpverleningsvoertuigen zonder deze voertuigen iedere keer “uit de uitruk te halen”.

Vanuit Maastricht Noord dragen we ook zorg voor alle logistieke bewegingen van goederen en materialen tussen de kazernes en service centra in Zuid-Limburg, reinigen we de vuilwerkpakken en toebehoren na een uitruk of oefening, reinigen en onderhouden we de pakken en uitrusting van het oppervlakte reddingsteam. SC verbindingen, kleding, slangen en armaturen (Kerkrade) Het SC Verbindingen draagt zorg voor producten die gelieerd zijn aan verbindingen en of verbindingsmiddelen. Het gaat dan onder andere om portofoons, mobilofoons en pagers, kazernealarmering en lichtkranten. Dit houdt in dat er onderhoud, reparaties en herstelwerkzaamheden, keuringen en periodieke controles en vervangingen gedaan worden van en aan deze producten. De producten van het SC Verbindingen bestaan in groeiende mate uit ICT-oplossingen. Er is steeds meer sprake van overlap met Operationele Informatie Voorziening (OIV) en ICT. In 2023 is verder ingezet op samenwerking met OIV en ICT op productniveau om toekomstbestendig te worden. Kerkrade draagt ook zorg voor alle kleding en bijpassend schoeisel per kledingsoort die door medewerkers van de veiligheidsregio gedragen en vanuit de dienst verstrekt wordt. Vanuit Kerkrade dragen we ook zorg voor al het materieel waar water door heen gaat.

Dit houdt voor het reguliere proces in dat er onderhoud, reparaties en herstelwerkzaamheden, keuringen en periodieke controles en vervangingen gedaan worden van en aan dit materieel. SC Grote Voertuigen (Brunssum) Het SC Grote Voertuigen is verantwoordelijk voor alle (brandweer)voertuigen zwaarder dan 3.500 kg en containers van Veiligheidsregio Zuid-Limburg. Het SC GRV zorgt 24/7 voor de inzetbaarheid van een 60-tal brandweervoertuigen zoals tankautospuiten, hulpverleningsvoertuigen, redvoertuigen, haakarmvoertuigen, bakwagens en een 30-tal containers in de gehele regio. Het SC GRV draagt zorg voor projecten zoals aanbesteding, aanschaf, bouwbegeleiding, ombouw en implementatie van nieuwe voertuigen en containers. Het SC GRV voert onderhoud werkzaamheden uit, verhelpt zelf storingen /verricht reparaties zowel ter plaatse als in de werkplaatsen. Werkzaamheden aan chassis, keuringen en schades worden deels uitgegeven aan dealers. Het SC GRV heeft reserve tankautospuiten ter beschikking die als vervanging op de kazernes worden gewisseld. Het SC GRV verzorgt alle logistieke bewegingen van de voertuigen in eigen beheer.

SC persoonlijke beschermingsmiddelen, adembescherming (Heerlen en Maastricht Zuid) De medewerkers incidentbestrijding van de kazernes Heerlen en Maastricht Zuid verzorgen het onderhoud en keuringen van de ademlucht apparatuur voor alle 26 kazernes in Zuid-Limburg en het Centrum voor Vakmanschap. Vanuit kazerne Heerlen worden tevens de blushelmen onderhouden en kazerne Maastricht Zuid is daarnaast verantwoordelijk voor het onderhoud van de duikapparatuur. Ademlucht en persoonlijke beschermingsmiddelen is een strategisch servicecentrum binnen incidentbestrijding. Daarom worden de medewerkers jaarlijks (2023: 30) geschoold bij de firma Dräger om deze werkzaamheden uit te mogen voeren. Binnen het servicecentrum heeft in 2023 een optimalisatie van het keuringsproces plaatsgevonden, waarbij het keuringsproces is vereenvoudigd. Dit heeft tevens geresulteerd in een reductie van workload en kosten.

Veiligheidsregio Zuid-Limburg – concept jaardocument VRZL 2023

pagina 21/83

Daarnaast heeft het service centrum in 2023 een structurele bijdrage geleverd aan het realiseren van de realistische oefeningen bij campus Vesta te Antwerpen, middels het leveren van ademlucht apparatuur. SC bepakking en kleine voertuigen (Sittard-West) SC kleine voertuigen verzorgt het beheer en onderhoud van alle kleine voertuigen van VRZL. Tevens onderhoudt het SC de boten en aanhangers die in gebruik zijn. Naast het beheer en onderhoud zijn we ook verantwoordelijk voor de vervanging van de voertuigen. Dit jaar is worden de eerste stappen gezet om in 2025 alle personenbussen en kleine voertuigen te vervangen. Het streven is om de overstap te maken naar elektrische voertuigen. Het SC bepakkingen is verantwoordelijk voor de bepakking van alle voertuigen van incidentbestrijding. Het SC bepakkingen houdt zich bezig met het controleren, keuren en vervangen van de bepakking. Wekelijks komen er voertuigen naar Sittard voor de jaarlijkse controle. Op deze manier blijft de bepakking up-to-date en gekeurd. Dit jaar wordt beoogd om alle voertuigen te voorzien van het nieuwe hydraulische redgereedschap. Dit redgereedschap wordt aangedreven door accu’s waardoor de pompjes met een verbrandingsmotor vervangen worden. Met bovenstaand zet het SC bepakkingen en kleine voertuigen stappen om steeds duurzamer te worden.

SC Bedrijfsvoering (Beek) SC Bedrijfsvoering geeft uitvoering aan een 15-tal administratieve werkprocessen van zowel het programma Brandweerzorg alsook het programma Bedrijfsvoering. Hierbij kan gedacht worden aan het verwerken, controleren en klaarzetten van declaraties, registeren van verlof en beheer van alle tankpassen. Daarnaast is SC Bedrijfsvoering verantwoordelijk voor het functioneel beheer van ondersteunende programma’s als Topdesk en AG5, voor de regionale roosters van de repressieve dienst en voor het aansturen van de multifunctionele poule. Het speerpunt van SC Bedrijfsvoering is ‘andere afdelingen ontzorgen in de uitvoering van administratieve processen voor zover dat past binnen de capaciteit van het SC. Dit jaar is er bij het SC Bedrijfsvoering sprake van aanzienlijke uitstroom van repressieve beroepsmedewerkers naar andere organisatieonderdelen. In het kader van 2e loopbaan kiezen repressieve medewerkers steeds vaker voor een koude functie binnen de organisatie. Dit maakt dat zowel de continuïteit van de werkprocessen in het SC als de compleetheid van de beroepsbezetting een zorgpunt is. In 2023 is er daarom hard gewerkt aan het verfijnen en digitaliseren van de werkprocessen van het SC Bedrijfsvoering. Hierdoor wordt de overdracht van werkzaamheden naar nieuwe medewerkers eenvoudiger en duidelijker.

Ook geeft het onze klant beter inzicht in de diensten van het SC Bedrijfsvoering. Ook zijn er gedurende 2023 een aantal applicaties (Topdesk en AG5) verbeterd en gebruiksvriendelijker gemaakt. Vakbekwaamheid / Centrum voor Vakmanschap De vakbekwaamheid van ons eigen personeel dient te allen tijde op orde te zijn. Dat vraagt een gedegen voorbereiding en hoge mate van deskundigheid. De brandweer investeert continu in haar vakkennis en sluit aan bij ontwikkelingen in onze samenleving. Alle opleidings- en oefenactiviteiten worden, na versoepeling van de COVID-19-maatregelen, weer in de volle breedte georganiseerd en aangeboden. Centraal stond in 2022 en staat in 2023 de bijscholing rondom de ‘basisprincipes brandbestrijding’. Er wordt vernieuwend gewerkt, waarbij leren ook leuk mag zijn. Voorbeeld hiervan was eerder al de inzet van Skills-lab voor alle repressieve medewerkers. In een uitdagende escaperoom werden de skills van de professionals en het bevorderen van de communicatie en samenwerking getraind, alles geënt op de vijf basisprincipes brandbestrijding. In 2023 is dit doorgetrokken in de richting van realistisch oefenen op de Campus Vesta in Antwerpen.

In deze setting werd in eerste instantie de blustechnieken en -tactieken (i.h.k.v de basis principes brandbestrijding) beoefend om ze vervolgens ten uitvoer te brengen in het middagprogramma waarbij men geconfronteerd werd met een grote brand in een appartementen complex. Het programma is goed ontvangen door de repressieve medewerkers en vrijwilligers en is afgerond in december 2023.

Veiligheidsregio Zuid-Limburg – concept jaardocument VRZL 2023

pagina 22/83

De afgelopen periode stond ook in het teken van de bijscholing van alle chauffeurs (in totaal 400) en is gestart in de gehele regio (waaronder ook het 4x4 rijden) en officieren zijn getraind op de onderwerpen situationele commandovoering (basisprincipes), brandbestrijding en rookverspreiding. Deze lijn word doorgezet in 2024. Naast de bijscholingen hebben we voortdurend 100 tot 120 cursisten in opleiding voor een repressieve functie. Daarnaast is het meer en meer merkbaar dat de planning c.q. beschikbaarheid van instructeurs en opleiders voor al deze activiteiten een steeds grotere uitdaging wordt. Dit wordt een topic voor 2024. Meldkamer In het jaar 2023 is de meldkamer drukdoende geweest met het op orde brengen van het formatiehuis. Veel verloop zorgt ervoor dat de aandacht gaat naar het werven van nieuw personeel. Daarnaast is er akkoord gegeven om vanuit de extra BDuR gelden een extra CaCo te werven. Het formatiehuis is nu op orde. Nieuwe centralisten en CaCo’s zijn aangenomen en worden op dit moment ingewerkt. De extra 2 CaCo’s en centralist om het verloop beter op te vangen worden op dit moment geworven. EOCS (het nieuwe radio bediensysteem) is nog altijd niet geïntegreerd in de meldkamer. Problemen met het systeem hebben ervoor gezorgd dat er vertraging is opgelopen. In Q1 2024 zal de meldkamer Limburg overgaan naar EOCS.

Om beter inzicht te krijgen in de verwerkingstijden van de meldkamer, wordt op dit moment het dashboard programma Cognos ingericht. De nieuwe NL Alert is actief. Centralisten zijn allen opgeleid om deze nieuwe app te kunnen bedienen. Het multi-evalueren meldkamer proces is goedgekeurd door de hoofden meldkamers en dit is al geïntegreerd binnen de meldkamer. De eerste evaluatie heeft al plaatsgevonden. De CaCo’s houden ook een After Action Review met centralisten als dit nodig is. Tenslotte zijn VRZL en VRLN gezamenlijk aan de slag om de procedures beter op elkaar af te stemmen en te harmoniseren. Het projectplan is beschreven en akkoord bevonden. De uitvoering moet nog gaan plaatsvinden. Vanaf november 2023 is een pilot opleiding brandweercentralist lopend. In deze pilot zitten twee centralisten van de meldkamer Limburg. Zij krijgen de nieuwe opleiding en daar zit een certificering aan vast. In Q1 2024 zullen alle zittende centralisten een examen afleggen om officieel gecertificeerd te worden. Onderstaande zien jullie nog de huidige cijfers tot en met december 2023 van de meldkamer. Dit zijn alleen de cijfers van Zuid-Limburg.

Veiligheidsregio Zuid-Limburg – concept jaardocument VRZL 2023

pagina 23/83

Totaal aantal incidenten Alarm Januari 2023 Februari 2023 Maart 2023 April 2023 Mei 2023 Juni 2023 Juli 2023 Augustus 2023 September 2023 Oktober 2023 November 2023 December 2023

Bezitsaantasting Brand

6 5 6 3 7 10 11 11 9 6 5 4

1

1

Dienstverlening Gezondheid Hulpvraag Leefmilieu Ongeval Veiligheid e Verkeer

251 157 174 169 230 277 233 198 219 181 155 255

26 30 48 28 41 58 62 33 29 29 33 50

31 30 34 31 24 29 31 41 31 30 34 34

67 57 76 51 52 327 101 93 230 92 113 102

38 38 46 42 46 41 41 26 47 47 55 39

3 1 6 2 5 2 3 2 4 1 1 1

1 1 3 1 1 4 1

1

Risicobeheersing Voortdurend wordt de samenleving beïnvloed door maatschappelijke en technologische ontwikkelingen, wijzigingen in wet- en regelgeving, nieuwe optredende risico’s en andere verwachtingspatronen van burgers en (keten)partners. Het wordt complexer en leidt tot meer en andere risico’s. Het effect en de impact hiervan noodzaken tot een nog intensievere integrale samenwerking binnen de veiligheidsketen. Als verbindend thema hierin ligt de nadruk op risicobeheersing vanuit een risicogerichte benadering. De ‘Visie op inrichting Risicobeheersing’ is vastgesteld en opgenomen in het Meerjarenbeleidsplan 2024-2027 van de VRZL. De veiligheidsregio werkt risicogericht en richt zich vooral op het creëren en instandhouding van een veilige leefomgeving, een veilige incidentbestrijding en op bewustwording en zelfredzaamheid. In het thema ‘Voorkomen van brand’ krijgt de veiligheidsregio een steeds belangrijkere rol. In 2023 is met de gemeente Heerlen en Gulpen-Wittem een start gemaakt met het implementeren van het brandweer risicoprofiel. Dit risicoprofiel is afgeleid van het provinciale risicoprofiel en geeft specifiek inzicht in de brandweer-risico’s op gemeentelijk niveau.

Op basis van dit brandweer risicoprofiel heeft de veiligheidsregio samen met de gemeenten Heerlen en Gulpen-Wittem gewerkt aan integrale veiligheidsplannen (IVP’s) waarin alle maatregelen in het kader van voorkomen van risico’s in gezamenlijkheid omschreven worden per gemeente. In de komende beleidsplan periode zullen ook met de andere 14 gemeenten dit traject worden doorlopen. Het brandweer risicoprofiel geeft ook een beeld van trends (op basis van de incidenthistorie) en ontwikkelingen (zoals de klimaatverandering en de energietransitie) en de (mogelijke) consequenties daarvan voor de (brandweer)organisatie. Omdat het palet aan risico’s continu in beweging is en steeds opnieuw geïnventariseerd en geanalyseerd moet worden (om proactief in te kunnen spelen op ontwikkelingen), wordt het statisch brandweer risicoprofiel omgevormd tot een dynamisch exemplaar. Het dynamisch brandweer risicoprofiel is gebaseerd op databronnen die real time (of periodiek) geactualiseerd worden. Het resultaat wordt weergegeven in digitale tools zoals een geoviewer en een dashboard en zoomt in op gemeente- en op buurtniveau. Het is voornamelijk bedoeld als middel om in gesprek te gaan met gemeenten over het afdekken van risico’s maar zal ook gebruikt worden bij advisering (ten aanzien van omgevingsvisie, -plan en -vergunning).

Voor het dynamisch brandweer risicoprofiel is een procesbeschrijving opgesteld. In april 2023 is een pilot gestart in de gemeente Heerlen en Gulpen-Witten. In januari 2024 wordt deze pilot afgerond. In 2023 zijn op de respectievelijke aandachtsgebieden resultaten geboekt. Het team risicobeheersing kent een verdeling naar ruimtelijke veiligheid, industriële veiligheid, brandveiligheid en brandveilig leven.

Veiligheidsregio Zuid-Limburg – concept jaardocument VRZL 2023

pagina 24/83

Onderstaand een niet uitputtende opsomming van gerealiseerde zaken: • Ruimtelijke veiligheid Heeft in de eerste helft 99 adviezen ruimtelijke ordening en opgeleverd. Daarnaast is er deelgenomen aan de regionale werkgroep omgevingstafel, de regionale werkgroep omgevingsplan, het projectleidersoverleg Omgevingswet en is er regionaal geoefend met de omgevingswet. Ook is in eerste helft van 2023 gewerkt aan het brandweerrisicoprofiel, het project Veilige Energie Transitie, zaakgericht werken VTH, Communicatie risicobeheersing, een workshop zelfredzaamheid bij Chemelot incidenten voor zorginstellingen en scholen. • Industriële veiligheid Dit team is belast met de veiligheid rondom industriële objecten in onze veiligheidsregio. Het gaat dan om 15 zogenaamde Brzo-bedrijven (Chemelot geldt als 1 bedrijf met 20 deelinrichtingen verdeeld over 12 site-users). In 2023 zijn 35 Brzo-inspecties uitgevoerd. Daarnaast zijn 48 adviezen op milieuvergunningen gegeven. Ook is een bijdrage geleverd aan convenant: “Voor een veilige ontwikkeling van Chemelot en haar omgeving”. • Brandveiligheid Binnen dit onderdeel zijn in 2023, 399 handhavingsadviezen afgegeven, 250 evenementenvergunningen behandeld en 844 adviezen bij vergunningen verstrekt. •

Brandveilig leven (BVL)

Dit onderdeel is continu bezig met de bewustwording rondom met name het onderwerp brandveiligheid. In 2023 zijn 51 activiteiten geweest in het kader van brandveilig leven. Voorbeelden van producten die geleverd zijn, herhalingstraining interne Ambassadeur BVL, voorlichting BVL via sociale media, TV Maastricht, Voorlichting Senioren Limburg, programma voor basis scholen en hoge school, deelname aan regulier overleg met wooncorporaties, deelname aan buurtcontactdagen. In oktober heeft in Beek de eerste pop up store Veilig Leven plaatsgevonden. De brandweer, politie, gemeente Beek, het Rode Kruis Limburg, PVO Limburg, KBO Limburg, studenten van het Vista college, Samen veilig rondom Chemelot en het Huis voor de Sport Limburg stonden 14 dagen klaar om vragen te beantwoorden en informatie te geven over uiteenlopende zaken als rookmelders, de sirene, levensreddend handelen, inbraaken valpreventie en nog veel meer. Zo’n 3000 bezoekers kwamen langs en daar zijn we ontzettend blij mee, want je veilig voelen in je eigen huis en omgeving, dat raakt iedereen. Het is belangrijk dat je beschikt over de juiste informatie, je goed voorbereid bent en weet wat je moet doen als er onverhoopt toch iets aan de hand is. Met de pop-up store hebben we daar zeker een bijdrage aan kunnen leveren. Volgend jaar zal een vervolg worden gegeven aan deze pop up store in een andere gemeente.

Veiligheidsregio Zuid-Limburg – concept jaardocument VRZL 2023

pagina 25/83

Kaderstelling De resultaten van het team Kaderstelling zijn onder te verdelen in een drietal thema’s te weten, ‘beleidsmatige ontwikkeling en ondersteuning’, ‘bedrijfsmatige doorontwikkeling en ondersteuning’ en ‘operationele ondersteuning’. Op het gebied van beleidsmatige ontwikkeling en ondersteuning is in het begin van het jaar een significante bijdrage geleverd aan de bestuurlijke dialoog. Hiervoor is onder meer de basis gelegd voor het dekkingsplan 2024-2027. Daarnaast is gestart met de implementatie van de ambitie op het gebied van toekomstige incidentbestrijding. Meer gericht op beleidsmatige doorontwikkeling en ondersteuning vanuit landelijke ontwikkelingen is er gestart met de implementatie van de landelijke visie op hulpverlening en is het project Grootschalig en specialistisch brandweeroptreden (GBO-SO 2.0) in de implementatiefase terecht gekomen. Deze ontwikkelingen zorgen er onder meer voor dat bijstand van en voor andere veiligheidsregio’s soepeler kan gaan verlopen en er eenduidig wordt gewerkt. Op het gebied van bedrijfsmatige doorontwikkeling en ondersteuning zijn er diverse projecten gerealiseerd of nog lopende. Een voorbeeld hiervan is de vaststelling van de interne procedure voor ongevalsonderzoek na arbeidsongevallen. Deze procedure richt zich op de verplichte taken als organisatie bij arbeidsongevallen.

Ook is er een flinke bijdrage geleverd aan het interne werkproces rondom het Meerjareninvesteringsplan, wat meer inzicht geeft in onze investeringen als organisatie. Daarnaast werd ook het interne werkproces ‘Management of Change ingevoerd. Hiermee wordt bereikt dat (persoonlijke) beschermingsmiddelen en of arbeidsmiddelen (materiaal of materieel) aangeschaft, vervangen, of in gebruik genomen wordt nadat de risico’s bekend en gewogen zijn en de noodzakelijke veiligheids- en beheersmaatregelen genomen zijn. Ook zijn alle Arbo-taken in 2023 (ad hoc en conform planning) uitgevoerd. Een specifiek project binnen de bedrijfsmatige doorontwikkeling is het opzetten van een vernieuwde evaluatiesystematiek en het uitvoeren van evaluaties van incidenten. In 2023 zijn 12 grotere of bijzondere incidenten geëvalueerd door team Kaderstelling of is ondersteuning geboden aan de evaluatie. Binnen de operationele ondersteuning heeft het team bijdragen geleverd op diverse fronten. Een voorbeeld hiervan is het oppakken van de verbeterpunten uit de evaluatie van de watersnoodramp 2021. Een voorbeeld hiervan is het versterken van het actiecentrum Brandweer. Het actiecentrum Brandweer wordt opgeroepen bij langdurige, complexe of grootschalige brandweerinzet. Dit jaar is de structuur van dit actiecentrum opnieuw vastgesteld, zijn aanvullende middelen aangeschaft en is er uitgebreid geoefend.

Verder is gestart met het vernieuwen van de procedures rondom decentrale uitgifte, die gericht zijn op het ontlasten van de meldkamer brandweer bij onder meer extreme weersomstandigheden met veel meldingen. Als laatste zijn in het afgelopen jaar ook de taken voor onze verkenningseenheden uitgebreid. Deze kleine eenheden staan op verschillende kazernes in Zuid-Limburg gestationeerd en werden van oudsher ingezet voor metingen van vrijgekomen gevaarlijke stoffen. Mede door landelijke ontwikkelingen en de ervaringen van de watersnoodramp in 2021 is hun takenpakket uitgebreid. Zij kunnen nu ook ingezet worden om bijvoorbeeld door wateroverlast of uitval van nutsvoorzieningen getroffen gebieden in kaart te brengen voor crisisteams.

Veiligheidsregio Zuid-Limburg – concept jaardocument VRZL 2023

pagina 26/83

2.3.4 Wat heeft het gekost? Bedragen in onderstaande tabel zijn x € 1.000. Programma Brandweerzorg

Rekening 2022

Begroting 2023 voor wijziging

Begroting 2023 na wijziging

Rekening 2023

12.453 47.451

1.400 40.310

27.942 63.308

31.909 65.722

-

-

196 196

196 196

Dotatie voorzieningen Onttrekking voorzieningen Mutatie voorzieningen

3.517 3.517

1.923 3.396 -1.473

3.528 3.528

3.752 3.752

Dotatie reserves Onttrekking reserves Mutatie reserves

4.332 3.476 856

4.072 4.372 -300

4.976 3.797 1.179

4.976 3.797 1.179

-39.371

-37.137

-40.269

-38.940

Baten Lasten Overhead Onvoorzien Totaal

Resultaat

Voor de toelichting op de cijfers verwijzen wij naar de jaarrekening.

Veiligheidsregio Zuid-Limburg – concept jaardocument VRZL 2023

pagina 27/83

2.4 PARAGRAFEN 2.4.1 Weerstandsvermogen en risicobeheersing 2.4.1.1 Definities Het weerstandsvermogen kan worden omschreven als het vermogen van VRZL om incidenteel en structureel niet begrote kosten die onverwachts en substantieel zijn, te dekken zonder verstoring van de continuïteit in de uitvoering van de reguliere taken van de veiligheidsregio. Het weerstandsvermogen bestaat enerzijds uit de weerstandscapaciteit in beschikbare middelen en mogelijkheden en anderzijds de risico’s waarvoor geen of onvoldoende voorzieningen zijn getroffen of verzekeringen voor zijn afgesloten. Het weerstandsvermogen is van belang voor het beoordelen van de financiële positie van de Veiligheidsregio. De financiële eindverantwoordelijkheid voor de financiële positie van VRZL wordt door de deelnemende gemeenten gedragen, conform de Gemeenschappelijke Regeling. Onverlet deze eindverantwoordelijkheid heeft VRZL als zelfstandig orgaan een eigen verantwoordelijkheid om voldoende weerstandsvermogen te vormen. Het weerstandsvermogen kan als volgt in een formule worden weergegeven.

Weerstandscapaciteit Weerstandsvermogen

=

Risico’s

De weerstandscapaciteit bestaat uit het vrij aanwendbare eigen vermogen (algemene reserve) en de ruimte in de exploitatiebegroting. Voor de geneeskundige hulpverlening (GHOR) is bepaald dat de algemene reserve maximaal 12% van de begrote gemeentelijke bijdrage mag bedragen. In oktober 2022 heeft het algemeen bestuur middels de nota reserves en voorzieningen ermee ingestemd de omvang van de algemene reserve van de Veiligheidsregio Zuid Limburg als onderdeel van de weerstandscapaciteit, te maximeren op 4% van de begrotingsomvang (exclusief mutaties in de reserves). 2.4.1.2 Autonome ontwikkelingen Vanuit de risicoanalyse die door VRZL gemaakt is komen onderstaande autonome ontwikkelingen naar voren die een forse financiële impact kennen op VRZL. Deze autonome ontwikkelingen zijn: • • •

CAO lonen Omgevingswet Wet open overheid (Woo)

Primair doen wij er alles aan om deze forse financiële impact vanuit de bestaande kaders en begroting te mitigeren. Daar waar dit niet lukt zullen wij dit bestuurlijk bespreken om te komen tot een oplossing. Het heeft de voorkeur dit gebundeld te laten terugkomen nadat de loon- en prijsindexcijfers zijn gepubliceerd in de CPB Kerngegevenstabel MEV met als peildatum september 2024. 2.4.1.3 Risico’s In het kader van de jaarrekening VRZL wordt jaarlijks een risicoanalyse gemaakt die meer inzicht in de risico’s geeft waar VRZL rekening mee dient te houden en die een mogelijke impact kennen voor deelnemende gemeenten. De methodiek die wordt toegepast is op basis van een kwantitatieve analyse. De kwantitatieve analyse zorgt er voor dat de risico’s concreter worden omschreven. Daarnaast wordt duidelijker hoe de risico’s zich ten opzichte van elkaar verhouden en wat het aandeel is in de totale risico-impact. De kwantitatieve analyse vereist ook meer specialistische kennis en is mede daardoor tijdrovender aangezien de risico’s niet alleen in woorden maar ook in termen van impact en kans worden beschreven. Milieu eisen worden regelmatig aangescherpt en deels ad hoc ingevoerd. We hebben in de tabel rekening gehouden met aanscherpingen die maken dat de verhouding anders is geworden.

Veiligheidsregio Zuid-Limburg – concept jaardocument VRZL 2023

pagina 28/83

Natuurlijk geldt dat risicomanagement ‘going concern’ zal blijven. Het beoordelen van de risico’s heeft derhalve een cyclisch karakter en loopt mee met het verschijnen van de P&C documenten. Risico's

1 2 3 4 5 6 7 8 9

•

CAO-ontwikkelingen 2023 Technologische ontwikkelingen Mileu-eisen Datalekken / Informatiebeveiliging Krapte arbeidsmarkt Omgevingswet Wet open overheid (Woo) Huisvestingsbeleid bestuurlijke dialoog Verlofsparen

Impact

1.629.029 500.000 500.000 750.000 600.000 150.000 200.000 PM 600.000

Kans

Veiligheidsregio Brandweerzorg Zuid-Limburg

100% 50% 75% 50% 75% 75% 75%

1.629.029 250.000 375.000

75%

450.000 2.704.029

125.000 150.000 112.500

C&R

125.000 150.000

Bedrijfsvoering

125.000 150.000 150.000

387.500

275.000

425.000

CAO ontwikkelingen 2023: Risico's 1. CAO ontwikkelingen 2023

Impact € 1.629.029

Kans 100%

VRZL Brandweerzorg € 1.629.029

C&R

Bedrijfsvoering

Conform besluit Algemeen Bestuur wordt de gemeente bijdrage (regulier) jaarlijks geïndexeerd op basis van de indexcijfers van de CPB Kerngegevenstabel MEV met peildatum september van het lopende jaar. Van de indexpercentages voor loon en materieel wordt een gemiddelde index berekend op basis waarvan de gemeentelijke bijdrage zal worden geïndexeerd. Dit gemiddelde wordt berekend op basis van de volgende verhouding tussen de loonkosten en de materiële kosten: 2/3 loonkosten – 1/3 prijzen. Het AB heeft in haar vergadering van 3 december 2022 uitgesproken dat VRZL voor 2023 de indexering dient toe te passen zoals die vermeldt staat in de CPB kerngegevenstabel MEV 2022 peildatum september voor het jaar 2023. Hierdoor ontstaat duidelijkheid voor de te verwachten indexering bij de deelnemende gemeenten VRZL. Toepassing van de indexcijfers betekent een loonindex van 2,8% (2/3 deel) en een prijsindex van 5,9% (1/3 deel). In de begroting 2023 hebben wij een loonkostenstijging verwerkt van 2,8%, zijnde € 823.820 die volledig gedekt wordt door de indexering van de gemeente bijdrage. Het prijsindexcijfer 2023 dat VRZL heeft toegepast is conform de CPB Kerngegevenstabel MEV 2022 met als peildatum september 2022. In het jaar 2023 is er een akkoord gesloten met de vakbonden inzake een nieuwe CAO.

Dat heeft ertoe geleid dat er een forse loonstijging is afgesproken die een structurele doorwerking naar 2024 en verder kent. Deze loonstijging wordt niet volledig gecompenseerd door de indexering van de gemeentelijke bijdrage. Hierdoor voorzien wij een structureel tekort op de loonkosten. Conform de memo die in de AB vergadering van 14 april jl. is besproken, inzake autonome ontwikkelingen met een financiële impact op VRZL, hebben wij een maximale impact voor deelnemende gemeenten afgegeven van € 2.093.180 inzake de structurele stijging van de CAO lonen. In de bestuurlijke halfjaarrapportage heeft VRZL rekening gehouden met een loonindex van 3,5% en een prijsindex van 5,9% die voortkomt uit CPB Kerngegevenstabel MEV met als peildatum maart 2023. In de maand december hebben wij hier opvolging aan gegeven door het AB mee te nemen in de cijfers tot en met de maand oktober 2023. Conform de eerder gemaakte bestuurlijke afspraak heeft VRZL de definitieve impact berekend na publicatie van de CPB Kerngegevenstabel MEV met peildatum september en daaruit blijkt dat de loonindex 3,6% bedraagt. Op basis van deze loonindexering van 3,6% op de reguliere gemeentelijke bijdrage van deelnemende gemeenten VRZL, heeft VRZL nog een tekort op de salariskosten vanwege de Cao stijging die niet volledig wordt vergoed vanuit de stijging van deze loonindex.

Dit heeft tot gevolg dat op basis van de nu gerealiseerde werkelijke loonkosten ultimo december 2023, het in april benoemde financieel risico voor deelnemende gemeenten VRZL ultimo 2023 daalt van € 2.093.180 naar een structureel bedrag van € 1.629.029 per december 2023. In het AB van 1 december 2023 hebben wij ons bestuur een update gegeven van de structurele impact waarbij rekening is gehouden met de salariskosten tot en met de maand september 2023. Deze liet een structurele impact zien met een omvang van € 1.391.802. De stijging wordt veroorzaakt doordat IKB in veel gevallen pas in december 2023 is uitbetaald evenals de vergoeding voor piketten.

Veiligheidsregio Zuid-Limburg – concept jaardocument VRZL 2023

pagina 29/83

2022

2023

€

CPB Ke rnge ge ve ns ta be l MEV

We rke l i jke l ooni nde x 2023 3,6%

31.483.981

€

Verschil

Tota a l Sa l a ri s kos te n VRZL

34.191.011

€

2.707.030

€

1.078.001

€

1.629.029

Voor 2024 en verder is het gezien de bovenstaande ontwikkeling niet haalbaar om dit zonder aanvullende middelen op te vangen. VRZL blijft zoeken naar mogelijkheden om de stijging van de gemeentelijke bijdrage te beperken. Vanuit de extra beschikbare middelen in 2023 is VRZL de deelnemende gemeenten voor 2023 tegemoet gekomen en heeft conform besluit van het AB besloten deze structurele impact ten bedrage van € 1.391.802 voor 2023 niet af te rekenen met de deelnemende gemeenten VRZL. Hierbij tekenen wij expliciet aan dat VRZL dit alleen voor 2023 kan doen, wat betekent dat wij de deelnemende gemeenten vragen om vanaf het jaar 2024 wel de structurele bijdrage regulier te verhogen met het bedrag van € 1.629.029 op basis van de bestuurlijk afgesproken verdeelsleutel en dit voor zienswijze aan bieden aan de gemeenten gelijktijdig met de jaarrekening stukken. Dit zorgt voor een stabiele bijdrage van deelnemende gemeenten VRZL. Aangezien dit via een zienswijzetraject dient plaats te vinden is het op dit moment onzeker dat deze middelen toegekend worden, waarbij de kanttekening geplaatst dient te worden dat dit zal leiden tot een structureel tekort voor VRZL vanaf 2024. Dat zou ertoe kunnen leiden dat in eerste aanleg dit tekort in mindering wordt gebracht op de algemene reserve totdat deze uitgeput is.

Dit heeft gevolgen voor onze weerstandcapaciteit en het weerstandsvermogen en daarnaast zijn de gemeenten conform de GR verplicht exploitatietekorten af te dekken indien VRZL daar geen dekking voor heeft. •

Technologische ontwikkelingen: Risico's 2. Technologische ontwikkelingen

€

Impact 500.000

Kans 50%

€

VRZL Brandweerzorg 250.000

C&R

Bedrijfsvoering

De snelheid van technologische ontwikkelingen hebben steeds invloed op VRZL. Indien deze technologische ontwikkelingen elkaar snel opvolgen en daarmee leiden tot een implementatierisico kan dat een operationeel risico met zich meebrengen. Ten aanzien van 2023 is de kans dat dit zich voordoet in 2024 gelijk gebleven, aangezien wij hier als VRZL wel enige mate van invloed op hebben in de zin met welke snelheid wij deze technologische ontwikkelingen willen volgen. •

Milieu eisen: Risico's 3. Milieu eisen

€

Impact 500.000

Kans 75%

€

VRZL Brandweerzorg 375.000

C&R

Bedrijfsvoering

Milieu eisen worden regelmatig aangescherpt en deels ad hoc ingevoerd. Dit brengt het risico met zich mee dat er meer kosten gemaakt dienen te worden en mogelijkerwijs het buiten werking stellen van materieel. •

Datalekken / informatiebeveiliging: Risico's 4. Datalekken / Informatiebeveiliging

€

Impact 750.000

Kans 50%

VRZL

Brandweerzorg C&R Bedrijfsvoering € 125.000 € 125.000 € 125.000

De Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) is een Europese verordening die de regels voor verwerking van persoonsgegevens door bedrijven en overheidsorganisaties in de hele Europese Unie standaardiseert en worden gemonitord door de Autoriteit Persoonsgegevens. Datalekken die ontstaan kunnen leiden tot het opleggen van een boete. Daarnaast is het van groot belang dat de informatiebeveiliging op orde is om zo beter bestand te zijn tegen cyberaanvallen door kwaadwillenden. Dit risico is ten opzichte van 2023 licht gedaald. •

Krapte arbeidsmarkt: Risico's 5. Krapte arbeidsmarkt

€

Impact 600.000

Kans 75%

Veiligheidsregio Zuid-Limburg – concept jaardocument VRZL 2023

VRZL

Brandweerzorg C&R Bedrijfsvoering € 150.000 € 150.000 € 150.000

pagina 30/83

Door de huidige krapte op de arbeidsmarkt kost het VRZL meer moeite om kwalitatief goede medewerkers aan te trekken binnen de programmalijnen en kan dit leiden tot meer wervingskosten en eventueel salariskosten. Dit risico ten opzichte van 2023 fors toegenomen waarbij de kans dat dit zich voordoet gelijk is gebleven.

•

Omgevingswet: Risico's 6. Omgevingswet

€

Impact 150.000

Kans 75%

VRZL

Brandweerzorg € 112.500

C&R

Bedrijfsvoering

Op 1 januari 2024 wordt de Omgevingswet en Wet kwaliteitsborging voor het bouwen van kracht. De start van een periode van jaren waarin ook risicobeheersing gaat leren en ervaren wat exact de betekenis en impact van de nieuwe wet is. Denk aan de uitwerking van gewijzigde wettelijke taken en de uitwerking van processen en werkafspraken, die zijn opgesteld en afgestemd met ketenpartners, gemeenten en provincie. Ook moeten we ons vormen naar andere manieren van adviseren, bijvoorbeeld meer integraal en tijdens omgevingstafels. Met de inwerkingtreding van de omgevingswet verandert het stelsel van regelgeving voor de fysieke en gezonde leefomgeving. Deze wetgevingsoperatie heeft gevolgen voor overheden waaronder de veiligheidsregio's en de brandweer. Ten opzichte van 2023 is in samenwerking met de teamleider Risicobeheersing gekeken naar dit risico en is besloten de impact in 2024 bij te stellen waarbij de kans dat dit risico zich voordoet gelijk is gebleven. De Omgevingswet zal tot structurele meerkosten gaan leiden. Gemeenschappelijke regelingen krijgen hier niet zelf een extra bijdrage voor van het rijk, deze kosten zijn onderdeel van de vergoeding die gemeenten extra ontvangen vanuit het gemeentefonds. •

Wet open overheid (Woo): Risico's 7. Wet open overheid (Woo)

€

Impact 200.000

Kans 75%

VRZL

Brandweerzorg

C&R

Bedrijfsvoering € 150.000

De Wet open overheid (Woo) is op 1 mei 2022 (deels) in werking getreden. Het doel van de Woo is overheden en semi-overheden transparanter te maken om zo het belang van openbaarheid van publieke informatie voor de democratische rechtsstaat, de burger, het bestuur en economische ontwikkeling beter te dienen. De wet wil bereiken dat overheidsinformatie beter vindbaar, uitwisselbaar, eenvoudig te ontsluiten en goed te archiveren is. Naast de Woo is er sprake van ‘aanpalende’ informatiewetgeving, reeds geldend of in behandeling, zoals de Wet modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer (Wmebv) en de Archiefwet. De Woo (en andere i-wetten) brengt voor de veiligheidsregio een aantal verplichtingen met zich mee die zowel een juridische en technische opgave zijn, maar ook nopen tot een cultuurverandering. Met de implementatie van deze wetgeving hangen een aantal andere discussies/opgaven samen zoals het invoeren van elektronische handtekeningen, anonimiseren in openbaar te maken documenten en digitaal toegankelijk maken van documenten. De Wet Openbare Overheid zal tot structurele meerkosten gaan leiden. Gemeenschappelijke regelingen krijgen hier niet zelf een extra bijdrage voor van het rijk, deze kosten zijn onderdeel van de vergoeding die gemeenten extra ontvangen vanuit het gemeentefonds.

Het Rijk heeft financiële middelen ter beschikking gesteld aan gemeenten conform de meicirculaire gemeenten 2021 (zie paragraaf 2.2. punt 18). Met de beschikbaarstelling van deze financiële middelen ondersteunt het Rijk gemeenten bij de implementatie en uitvoering van de Woo. De financiële middelen bestaan uit zowel incidentele als structurele middelen. De incidentele middelen (voor de periode 2022 tot en met 2026 € 24,98 miljoen per jaar) zijn bestemd voor het verbeteren van systemen, het opleiden van medewerkers en het aanpassen van processen en de organisatie. De structurele middelen (€ 21,03 miljoen in 2022, oplopend naar structureel € 42,06 miljoen vanaf 2026) zijn bedoeld voor de actieve openbaarmaking van de informatiecategorieën zoals genoemd in de Woo, het aanwijzen van een contactfunctionaris en het beheer en onderhoud van systemen. Ten opzichte van 2023 is de impact verdubbeld en de kans dat dit risico zich voordoet gelijk gebleven.

Veiligheidsregio Zuid-Limburg – concept jaardocument VRZL 2023

pagina 31/83

•

Huisvestingsbeleid bestuurlijke dialoog: Risico's 8. Huisvestingbeleid Bestuurlijke dialoog

Impact PM

Kans

VRZL

Brandweerzorg

C&R

Bedrijfsvoering

In het jaar 2023 is samen met het algemeen bestuur intensief gesproken over een aantal thema’s uit de bestuurlijke dialoog verantwoorde brandweerzorg 2024-2030. Benadrukt is het belang van de vrijwilligheid; vanuit het oogpunt van betaalbaarheid maar zeker ook vanuit inwoner-betrokkenheid. Daarbij heeft het algemeen bestuur aangegeven dat zij binnen de huidige financiële kaders wensen te blijven. Ten aanzien van het mogelijk veranderd beleid inzake huisvesting, zullen de financiële effecten en risico’s apart worden beschouwd. •

Verlofsparen: Risico's 9. Verlofsparen

€

Impact 600.000

Kans 75%

€

VRZL Brandweerzorg 450.000

C&R

Bedrijfsvoering

Het BBV geeft aan dat er een voorziening moet worden opgenomen voor arbeidskosten gerelateerde verplichtingen van niet gelijke omvang. Bij alle uren die conform de CAO als bron kunnen dienen voor het verlofsparen is sprake van een niet gelijke omvang van de opbouw en afbouw (dit is feitelijk de omvang van het bovenwettelijke verlof per balansdatum). Hierdoor is de jaarlijkse omvang van deze arbeidskosten gerelateerde verplichting niet gelijk. Voor deze verlofuren moet dan ook een voorziening op de balans worden opgenomen. Deze verplichting tot het vormen van een voorziening geldt vanaf 2022. Het risico bestaat echter dat indien meer medewerkers binnen VRZL hiervan gebruik gaan maken met als doel verlofuren te sparen over een langere periode, dit niet vanuit de eigen begroting kan worden gefinancierd. Jaarlijks zal er per de datum 31 december een inventarisatie plaats vinden van medewerkers die gebruik hebben gemaakt van de mogelijkheid tot verlofsparen, om zo het saldo te bepalen van het aantal verlofuren dat is overgeheveld of opgenomen vanuit het verlofsparen. Deze uren worden vervolgens financieel gemaakt conform de afgesproken systematiek met de accountant. In het jaar 2023 zijn enkele risico’s zoals benoemd in de jaarrekening 2022 gemitigeerd (zie tabel).

2.4.1.4 Beleid weerstandscapaciteit en risico’s Het weerstandsvermogen wordt, zoals hierboven is omschreven, bepaald als de verhouding tussen de weerstandscapaciteit en de risico’s. Er wordt naar gestreefd dat de weerstandscapaciteit groter is dan de financiële omvang van de risico’s. Cijfermatig betekent dit een weerstandsvermogen dat groter is dan 1. In de volgende tabel is hieraan nadere invulling gegeven. Weerstandsvermogen

Betekenis

> 2,0 1,4 – 2,0 1,0 – 1,4 0,8 – 1,0 0,6 – 0,8 < 0,6

Uitstekend Ruim voldoende Voldoende Matig Onvoldoende Ruim onvoldoende

Veiligheidsregio Zuid-Limburg – concept jaardocument VRZL 2023

pagina 32/83

2.4.1.5 Bepaling weerstandsvermogen Op 31 december 2023 is de weerstandcapaciteit als volgt (bedragen x € 1.000): Omschrijving Algemene reserve Crisisbeheersing & Rampenbestrijding en Brandweerzorg Algemene reserves GHOR Totaal weerstandscapaciteit Omschrijving Weerstandsvermogen

31 december 2023 1.348 103 1.451 31 december 2023 0,38

Op grond van deze cijfers kan worden geconcludeerd dat het geraamde weerstandsvermogen voor de veiligheidsregio als geheel ruim onvoldoende is.

Veiligheidsregio Zuid-Limburg – concept jaardocument VRZL 2023

pagina 33/83

2.4.1.6 Kengetallen Bedragen in onderstaande tabel zijn x € 1.000.

De structurele exploitatieruimte bedraagt -1,87% hetgeen neerkomt op een negatief structureel begrotingssaldo van € 1,7 mln., waarvan € 1,6 mln. Cao gerelateerd. Het structureel begrotingssaldo is verder toegelicht in de jaarrekening in paragraaf 3.4.10.

Veiligheidsregio Zuid-Limburg – concept jaardocument VRZL 2023

pagina 34/83

2.4.2 Onderhoud kapitaalgoederen De kapitaalgoederen van VRZL concentreren zich binnen het programma Brandweerzorg. De kapitaalgoederen betreffen voertuigen, materieel en kazernes. Vervanging van kapitaalgoederen vindt plaats op basis van het meerjarige investeringsplan, op basis van wettelijke eisen of indien kwaliteitsverbetering daartoe aanleiding geeft. Een onderhoudsplan indiceert jaarlijks de kosten. Beleidskader, uitvoering en financiële consequenties In de financiële verordening is bepaald dat periodiek een actualisatie plaatsvindt van het meerjarig onderhoudsplan. Het onderhoudsplan voor de panden is in 2023 geactualiseerd. Op basis van dit onderhoudsplan is een voorziening groot onderhoud gevormd en worden de panden onderhouden. Er is een meerjarig investeringsplan opgesteld ten aanzien van de kapitaalgoederen. Op basis van dit meerjarig investeringsplan hebben er vervangingsinvesteringen plaatsgevonden in 2023. Op basis van het geactualiseerd onderhoudsplan zijn de panden onderhouden. De dotatie aan de voorziening groot onderhoud heeft plaatsgevonden op basis van het geactualiseerd onderhoudsplan. In 2023 heeft een dotatie plaatsgevonden aan de voorziening onderhoud panden van € 581.000 en kent een structureel karakter. De gerealiseerde onderhoudskosten van de panden zijn in 2023 onttrokken aan de voorziening.

2.4.3 Financiering Ingevolge de Wet Financiering Decentrale Overheden (Wet FIDO) moet de Veiligheidsregio beschikken over een Treasurystatuut. Op 27 maart 2014 is het Treasurystatuut Gemeenschappelijke Regeling Veiligheidsregio Zuid-Limburg vastgesteld. De bedragen in de volgende tabel zijn x € 1.000. Kasgeldlimiet

1.

2.

3.

4.

1e kw. 2023 2e kw. 2023 3e kw. 2023 4e kw. 2023

2023

Omvang begroting (lasten) per 1 januari (grondslag)

84.677

84.677

84.677

84.677

84.677

Toegestane kasgeldlimiet - in procenten van de grondslag - in bedrag

8,20% 6.944

8,20% 6.944

8,20% 6.944

8,20% 6.944

8,20% 6.944

Gemiddelde omvang vlottende korte schuld Opgenomen gelden < 1 jaar Schuld in rekening courant Gestorte gelden door derden < 1 jaar Overige geldleningen niet zijnde vaste schuld

5.977 406 -

14.918 406 -

10.575 406 -

14.082 -9 -

14.082 -9 -

133 838

151 31.249

145 25.261

139 29.599

139 29.599

5.412 6.944 1.531

-16.077 6.944 23.020

-14.425 6.944 21.369

-15.666 6.944 22.609

-15.666 6.944 22.609

Vlottende middelen (gemiddeld kwartaal) Contante gelden in kas Tegoeden in rekening courant Overige uitstaande gelden < 1 jaar Toets kasgeldlimiet Totaal netto vlottende schuld ( 2 - 3 ) Toegestane kasgeldlimiet ( 1 ) Ruimte ( + ) / Overschrijding ( - ) ( 1- 4 )

De kasgeldlimiet geeft het renterisico op de korte termijn weer. Hieronder vallen alle kortlopende financieringen met een rente typische looptijd korter dan 1 jaar. De kasgeldlimiet wordt bepaald door een ministerieel vastgesteld percentage (8,2%) van de totale omvang van de begroting (lasten). Hiermee wordt de maximale hoogte aangegeven van de kort aan te trekken middelen. VRZL kent geen overschrijding van de kasgeldlimiet. Hieronder wordt de renterisiconorm (modelstaat B) weergegeven. Een, bij de aanvang van het jaar op basis van de Wet Fido, gefixeerd percentage van het begrotingstotaal dat bij realisatie niet mag worden overschreden. De renterisiconorm heeft als doel om het renterisico bij herfinanciering te beheersen. Hoe meer de aflossing van de schuld in de tijd wordt verspreid, hoe minder gevoelig de begroting wordt voor renteschokken bij herfinanciering. De renterisiconorm houdt in, dat de jaarlijkse verplichte aflossingen en de renteherzieningen niet meer mogen bedragen dan 20% van het begrotingstotaal.

Veiligheidsregio Zuid-Limburg – concept jaardocument VRZL 2023

pagina 35/83

Het begrotingstotaal komt daarbij in de plaats van de totale vaste schuld. De renterisiconorm heeft betrekking op uitsluitend het begrotingsjaar. VRZL kent geen overschrijding van de risiconorm. De bedragen in de volgende tabel zijn x € 1.000. Stap

5a (4>3) 5b (4<3)

Variabelen renterisiconorm 1 Renteherzieningen 2 Aflossingen 3 Renterisico (1+2)

2023 2.127 2.127

4 Renterisiconorm Ruimte onder renterisiconorm Overschrijding risiconorm

16.210 14.083 -

Berekening renterisiconorm 4a Begrotingstotaal 4b Percentage regeling 4= 4a*4b Renterisiconorm

81.049 20% 16.210

De bedragen in de volgende tabel zijn x € 1.000. Renteschema

2023

a

De externe rentelasten over de korte en lange financiering

442

b

De externe rentebaten Saldo rentelasten en rentebaten

484 (42)

c1

De rente die aan de grondexploitatie moet worden doorberekend

c2

De rente van projectfinanciering die aan het betreffende taakveld moet worden toegerekend

c3

De rentebaat van doorverstrekte leningen indien daar een specifieke lening voor is aangetrokken, die aan het betreffende taakveld moet worden toegerekend Aan taakvelden toe te rekenen externe rente

(42)

d1 d2

Rente over eigen vermogen Rente over voorzieningen Totaal aan taakvelden toe te rekenen rente

(42)

e

De aan taakvelden toegerekende rente (renteomslag)

f

Renteresultaat op het taakveld Treasury

Veiligheidsregio Zuid-Limburg – concept jaardocument VRZL 2023

(42)

pagina 36/83

2.4.4 Bedrijfsvoering

2.4.4.1 Wie zijn we? Waar de programma’s brandweerzorg en C&R invulling geven aan de primaire processen, geeft bedrijfsvoering invulling aan de ondersteunende processen. Bedrijfsvoering is een belangrijke partner van de programma’s en draagt bij aan de professionaliteit van de organisatie. Bedrijfsvoering staat ten dienste van de primaire processen met betrekking tot brandweerzorg en C&R en levert gevraagd en ongevraagd advies om deze processen te bevorderen en te verbeteren. Daarnaast heeft bedrijfsvoering (eigen) expertise die van belang is bij het uitzetten van de koers voor de lange(re) termijn. Denk hierbij onder andere aan het vormen van beleid en het aanleveren van relevante en betrouwbare managementinformatie aan de hand waarvan de organisatie (bij)gestuurd kan worden. Binnen bedrijfsvoering kennen wij de onderstaande teams: • • • •

Bestuurs- en Directieondersteuning (BDO) Financiën & Inkoop (F & I) Personeel & Organisatieontwikkeling (P & O) Informatie, Automatisering & Facilitair (I, A & F)

Concern-control heeft een brede scope en is primair op directie en bestuur gericht. Concern-control is onder directe aansturing van de directeur van VRZL geplaatst.

2.4.4.2 Waar staan we voor? Bedrijfsvoering wil vanuit vakmanschap en betrokkenheid de verbindende partner zijn in het voeren van het bedrijf. Wij leveren proactief de juiste producten en diensten gericht op permanente verbetering. We doen dat sinds 2022 gestructureerd als één programma en op basis van drie pijlers: • • •

Ontwikkeling: beleid, projecten en advies Regievoering: Planning & Control en besluitvormingsproces Dienstverlening: zowel aan leidinggevenden alsook aan gebruikers

We helpen/ ondersteunen/ adviseren de primaire programma’s om het geheel van personele, financiële en materiële middelen duurzaam efficiënt en effectief in te zetten om de rol en positie van maatschappelijk verbonden partner in het veiligheidsveld te kunnen blijven invullen. Daarnaast hebben we eigen taken en verantwoordelijkheden. De benoemde drie pijlers zijn in 2023 verder doorontwikkeld.

2.4.4.3 Wat hebben we daarvoor in 2022 gedaan? Bedrijfsvoering algemeen Het eerste half jaar van 2023 is een aanzet gegeven aan het tot uitvoering brengen van in 2022 vastgestelde bedrijfsvoeringsfilosofie. Dit heeft geleid tot de volgende afspraken: • • • • •

De totstandkoming van één bedrijfsvoerings-breed jaarwerkplan 2023 Een set aan afspraken die het hybride werken faciliteren In het kader van huisvesting, een opdrachtverstrekking aan een extern bureau met als opdracht mogelijke huisvesting van Bedrijfsvoering op één van de bestaande locaties. De bedrijfsvoering teams die nog geen procesbeschrijvingen kennen, hebben hiermee een start gemaakt Er is een start gemaakt met het opzetten van een structuur voor eenduidigheid van projectmatig werken binnen de organisatie. Het gaat hier om een organisatie brede werkwijze. Inzet is om eind 2023 een template en werkproces beschikbaar te hebben, waarmee projecten binnen VRZL op eenduidige wijze worden geïnitieerd, gerealiseerd en beheerst.

Veiligheidsregio Zuid-Limburg – concept jaardocument VRZL 2023

pagina 37/83

BDO Team BDO ondersteunt bestuur en directie in de breedste zin van het woord. Ook in 2023 vormde de (bestuurlijke) ondersteuning in de opvang-crisis een belangrijke portie werk voor team BDO. Onderwerpen waar in 2023 verder opvolging aan is gegeven, zijn o.a. het zorgvuldig doorlopen van de processen rondom de vaststelling van het meerjarenbeleidsplan 2024 t/m 2027, zowel binnen de organisatie zelf, als richting bestuur en gemeenteraden. Hetzelfde geldt voor de herziene gemeenschappelijke regeling VRZL die op dit moment voorligt binnen de gemeenten. Een ander belangrijk aandachtspunt betreft het beschrijven van de interne kritische processen, zodat het nodige voorwerk wordt verricht voor het voldoen aan de WOO-wetgeving en de BIO-normering en tegelijkertijd werk wordt gemaakt van het verder optimaliseren van deze processen. Onderdeel van BDO is het Team Communicatie, dat zich bezighoudt met de interne en externe corporate communicatie. Nadat het team in het najaar van 2022 op volle sterkte is gebracht, is sindsdien onder andere gewerkt aan het ontwikkelen van een nieuw social mediabeleid, een begin gemaakt met werken volgens de newsroom gedachte en zijn de banden met de afdelingen/kazernes verder aangehaald. Dit alles heeft geresulteerd in méér, betere en meer diverse communicatie op zowel de interne als externe kanalen.

In haar adviserende rol heeft Team Communicatie onder andere intensief onderdeel uitgemaakt van diverse projectgroepen. Zo is binnen het programma Brandweerzorg ondersteuning geboden bij het meerjarenbeleidsplan en de bestuurlijke dialoog brandweerzorg. Binnen het programma C&R is het team vertegenwoordigd in landelijke werkgroepen, zoals rondom het NL Alert en ondersteunt zij de specialisten. Binnen Bedrijfsvoering is onder andere meegewerkt aan de projectgroep Werving & Selectie, Strategische Personeelsplanning, de Aan Tafelsessies en bij de afhandeling van WOO-verzoeken. F&I Voor Financiën en Inkoop heeft 2023 in het teken gestaan van de implementatie van een nieuw financieel systeem en het Purchase to Pay (P2P). We hebben als organisatie gekozen voor het ERP systeem van AFAS. Een systeem dat gaat bijdragen aan een nog betere financiële beheersing van zowel de financiële processen als van het inkoop- en bestelprocessen. Het Purchase to Pay systeem leidt ook tot een beter contractbeheeren managementsysteem. Het contractenregister is in 2023 opgeschoond en up-to-date gemaakt en ingebed in het contractmanagementsysteem. Per 1 januari 2024 zijn we live gegaan met het nieuwe systeem. In 2024 zal er een doorontwikkeling plaatsvinden van de dashboards om de organisatie nog beter te voorzien van financiële stuurinformatie.

De financiële processen zijn met de implementatie van AFAS efficiënter en effectiever ingeregeld. In 2024 zullen ook de hr-processen overgaan naar AFAS. De voorziene livegang van de hr-processen in AFAS is januari 2025. Het Dagelijks Bestuur moet vanaf het verslaggevingsjaar 2023 een rechtmatigheidsverantwoording afgeven in de jaarrekening. Eind 2022 zijn de benodigde documenten vastgesteld door het bestuur om de rechtmatigheidscontrole in 2023 uit te voeren. De financiële processen zijn beschreven en de risico’s zijn benoemd. De interne controlewerkzaamheden zijn uitgevoerd conform het vastgestelde interne controle plan en de rapportages over de voortgang hiervan zijn onderdeel van de managementrapportage en de bestuursrapportage geweest. De uitgevoerde interne controle werkzaamheden heeft het dagelijks bestuur in staat gesteld om een rechtmatigheidsverantwoording op te laten nemen in de jaarrekening 2023. P&O Begin 2023 heeft het 2e werkbelevingsonderzoek plaatsgevonden. Overall laten de resultaten een lichte stijging ten opzichte van het 1e onderzoek in 2021 zien. P&O heeft de regie gehad op de uitvoering van het onderzoek en op het proces van opmaak van plannen van aanpak door de diverse teams. Eind april 2023 zijn de plannen van aanpak opgeleverd en hieraan wordt op dit moment uitvoering gegeven.

Samen met communicatie is een actieplan voor de directie opgesteld en gecommuniceerd in de organisatie. De communicatie over de voortgang van dit actieplan vindt 1 x per kwartaal plaats. Eind 2022 en begin 2023 hebben een aantal medewerkers van het team die om diverse redenen besloten een nieuwe/andere carrièrestap te maken. Een groot gedeelte van 2023 heeft in het teken gestaan van het aanvullen van het team met nieuwe medewerkers en nieuwe functies, en het inwerken van nieuwe collega’s. Op dit moment is het team weer nagenoeg op sterkte.

Veiligheidsregio Zuid-Limburg – concept jaardocument VRZL 2023

pagina 38/83

In 2023 is een vervolg gegeven aan het in 2022 gestarte leiderschapsprogramma voor het gehele management. Daarbij is in 2023 is een programma voor de functies van ploegchefs en coördinatoren gestart. Dit programma kent een aantal bijeenkomsten waarbij overeenkomstig het programma van het management een aantal leiderschapsprincipes worden doorleefd in combinatie met het door VRZL omarmde (persoonlijk) leiderschapskader. Gedurende de laatste leiderschapsbijeenkomst van het management in oktober, is met het management gekeken hoe beide doelgroepen in 2024 op elkaar aangesloten kunnen worden. In januari is gestart met het project Strategische Personeelsplanning. Na het inzichtelijk maken van de in- en externe factoren die op de organisatie afkomen is gekeken naar de bestaande bezetting en de gewenste bezetting. In november zijn door de directie een aantal speerpunten vastgesteld met bijbehorende actiepunten. De verantwoordelijken van bepaalde actiepunten hebben door deze vaststelling de opdracht gekregen deze te verwerken in de A3 jaarplannen. In het eerste kwartaal is een digitale leeromgeving geïntroduceerd, in aanvulling op de IGOM academie waar VRZL bij is aangesloten, Via deze tool worden medewerkers digitaal ondersteund in vraagstukken waar verdieping op gewenst is. De eerste bevindingen zijn positief.

Op het gebied van 2e loopbaan heeft naast het begeleiden van individuele trajecten van medewerkers de afgelopen maanden in het teken gestaan van het aanbieden van een 1-jarige MBO4 opleiding met na afronding het verkrijgen van een volwaardig MBO 4 diploma. Deze opleiding wordt door het Gilde aangeboden en zal intern worden gegeven. 34 medewerkers zijn hiermee in september gestart. Het afgelopen jaar is een zodoende een behoorlijke groei te zien in het aantal medewerkers die bezig zijn (in allerlei verschillende vormen) met hun 2e loopbaan. Ook is met de OR en het GO het gesprek gevoerd over 2e loopbaanbeleid en de bijbehorende faciliteiten. Dit beleid dateert van 2012, terwijl er sprake is van nieuwe inzichten. De gesprekken over dit onderwerp zijn nog niet afgerond, in 2024 wordt hierover meer duidelijkheid verwacht. Een aantal beleidsdocumenten zijn de afgelopen maande hernieuwd. Het gaat onder andere om: Werving & Selectie beleid, Gratificatiebeleid en High potential beleid. Daarnaast is een leaseregeling voor de fiets ingeregeld en kent de organisatie in het IKB een nieuw doel zijnde verduurzaming van de woning. De werking van de arbeidsmarkt is eveneens in onze organisatie merkbaar. Dit heeft ertoe geleid dat een aantal medewerkers de organisatie hebben verlaten.

Gecombineerd met het toekennen van extra Bdur gelden in het kader van langdurige crisis en pensionering van een aantal medewerkers is het afgelopen jaar meer dan 150 vacatures in de organisatie vervuld (beroeps en vrijwillig). In verband met de verkiezingen van een nieuwe OR is door de WOR bestuurder met de OR een nieuwe faciliteitenregeling en reglement vastgesteld. I, A & F Het team I, A en F omvat Informatisering, automatisering en Facilitaire Zaken. Een zeer breed spectrum met veel lopende zaken. Afgelopen jaar is er gewerkt aan een visie op informatisering met bijhorende roadmap voor Informatiemanagement. Afgesproken is dat het in kaart brengen van bedrijfsprocessen het startpunt is om optimalisatie op IT te kunnen doorvoeren. Op dit moment zijn er al een groot deel van de kritische processen in kaart gebracht. Deze informatie zal gebruikt worden om onderlinge relaties met systemen en informatiebronnen in kaart te brengen. Hiermee kan er nog meer focus gelegd worden. Daarnaast is er dit jaar een nieuwe digitaal werkplek concept (VRZL Online) gerealiseerd. De eerste gebruikers zijn begin Q4 over gegaan naar deze omgeving. Op dit moment loopt er een traject om de samenwerking met PIT (Parkstad IT) de verdiepen en meer te laten aansluiten op de functionele wensen en eisen van VRZL.

Het doel is om het VRZL Online platform hiervoor te gebruiken en te laten ondersteunen door PIT. Op het gebied van informatiemanagement is er een nieuwe visie ontwikkeld waarbij het goed praktisch gebruik en een hoog kwaliteitsniveau de basis is. Het doel is om meer grip te krijgen op bedrijfsinformatie dit ook om nog beter te kunnen voldoen aan de archiefwetgeving, Wet Openbare Overheid (Woo) en gebruikersgemak. Een doorontwikkeling van het applicatielandschap is hierin cruciaal en diverse stappen zijn hier reeds in genomen. Hierbij is “Cloud first” nog steeds de basis. Naar verwachting zullen alle bedrijf kritische applicaties in Q1 2024 naar de Cloud gemigreerd zijn.

Veiligheidsregio Zuid-Limburg – concept jaardocument VRZL 2023

pagina 39/83

Op het gebied van huisvesting is men vooral druk met de bestuurlijke dialoog. Hierin wordt het eigendomsconstruct tegen het licht gehouden waarbij thema’s als duurzaamheid en flexibiliteit een grote rol spelen. Energie lasten zijn ook voor VRZL een belangrijke kostenpost en middels bewustwordingscampagnes en aanpassingen binnen de dienstverlening worden de eerste besparingen zichtbaar. Daarnaast is er afgelopen jaar focus geweest voor de interne organisatie van huisvesting. Diverse processen zijn onder de loep genomen en op niveau gebracht. Ook is de verwachting dat per Q1 2024 het team beter is afgestemd op de interne opgaaf in relatie tot de beschikbare capaciteit.

Algemene kengetallen op concernniveau Verzuimpercentage: Het gemiddelde verzuimpercentage over 2023 laat een daling zien van 1,5% ten opzichte van 2022. Het gemiddelde verzuimpercentage over 2023 is 5,32%.

Verzuimcijfers Veiligheidsregio ZL totaal

kort

middel

lang

Extra lang

0 t/m 7

8 t/m 42

43 t/m 365

366 t/m 999

kort

middellang

lang

extra lang

Programma C&R Programma Brandweerzorg Bedrijfsvoering Totaal

0,77% 0,69% 0,59% 0,68%