VVD vragen en antwoorden AZC Barneveld ivm voorbereiding commissievergadering AZC 22 juni DEF.pdf

Raadhuisplein 2 Postbus 63 3770 AB Barneveld Telefoon 14 0342 Fax (0342) 495 376 E-mail info@barneveld.nl Internet www.barneveld.nl

VVD De heer T. Bos

Geachte heer Bos, Datum: 13 juni 2023

Ons kenmerk:

Afdeling: Samenleving Onderwerp: Beantwoording schriftelijke vragen in verband met de voorbereiding voor de behandeling van het azc in de commissievergadering van 22 juni 2023

Op 1 juni 2023 heeft uw fractie schriftelijke vragen gesteld, op grond van artikel 42 van de Organisatieverordening van de gemeenteraad, in verband met de voorbereiding voor de behandeling van het asielzoekerscentrum in de commissievergadering van 22 juni 2023. Graag reageren wij op uw vragen. Veiligheid 1. Is het politiebureau in Barneveld 24 uur per dag 7 dagen per week bemenst? Het politiebureau, gevestigd in het Hulpverleningscentrum (HVC) in Barneveld is op werkdagen voor publiek geopend van 09.00 uur tot 17.00 uur. Het bureau is daarentegen wel 24/7 bemenst. Er is altijd minimaal een duo auto beschikbaar voor incidenten afhandeling. 2. Kunnen aangiftes direct fysiek op het politiebureau in Barneveld opgenomen worden? Nee, aangiftes worden op het politiebureau in Barneveld opgenomen op basis van afspraak. Men belt met 0900-8844 of maakt een terugbelverzoek aan via www.politie.nl. Vanuit de afdeling intake en service wordt contact opgenomen om een afspraak in te plannen. Bij heterdaad zaken / meldingen komt een eenheid (24/7) ter plaatse na aansturing door de centrale meldkamer. Indien nodig wordt dan direct ter plaatse een aangifte opgenomen. 3. Wat is de huidige beschikbare capaciteit voor het opnemen van fysieke aangiftes op het politiebureau in Barneveld? Op afspraak worden aangiftes tussen 09.00 – 17.00 uur opgenomen op het politiebureau in Barneveld.

Binnen deze tijden wordt de capaciteit ingedeeld. 4. Zijn er mogelijkheden om de capaciteit voor het opnemen van fysieke aangiftes te verhogen als dit nodig blijkt te zijn? De politie is een operationele organisatie die inspringt op (maatschappelijke) veranderingen. Wanneer blijkt dat er op structurele basis veranderingen waarneembaar zijn, zal de politie, ook hier, op inspelen. 5. Er is één wijkagent voor de wijk waar het asielzoekerscentrum komt. Is die betreffende wijkagent altijd bereikbaar?

De wijkagent werkt op onregelmatige tijden en niet 24/7. Via politie.nl kunnen wel altijd contactverzoeken worden ingestuurd die bij de wijkagent terechtkomen. De wijkagent is actief in de gehele wijk waar het asielzoekerscentrum (azc) gerealiseerd zal moeten worden. 6. Hoe realistisch blijft één wijkagent in gebied waar een asielzoekerscentrum gepland is? Hoe doen andere gemeente dit? In Nederland is de standaardregel dat er 1 wijkagent op 5000 bewoners staat. Bewoners van het azc zullen als inwoners worden meegeteld. De precieze werklast voor de politie als gevolg van het te realiseren azc zal in de praktijk moeten blijken. Blad 2

7. Zijn er technisch gezien mogelijk om extra straatverlichting aan te brengen? Ja. 8. Wat als we een optimale straatverlichtingssituatie willen voor de weg en het fietspad, wat kost dit naar verwachting? Onduidelijk is wat precies wordt bedoeld met ‘optimaal’. We begrijpen het belang om langs doorgaande wegen en fietspaden passende verlichting te hebben. Indien er extra verlichting moet komen, dan zal er een nieuwe kabel gelegd moeten worden. Dit betreft dan aansluitkosten voor de netbeheerder Liander, materiaalkosten en arbeid. De hoogte van de kosten ligt aan hoeveel extra verlichting er moet komen. 9. Welke technische en juridische mogelijkheden zijn er om veiligheidscamera’s te plaats op en rondom het terrein (in de openbare ruimte)? De technische mogelijkheden zijn haast onbeperkt, maar wordt beperkt door de juridische kaders, onder meer vanwege privacy. Voor de openbare plaatsen gelden dezelfde voorwaarden als elders in de gemeenten. Artikel 151C van de Gemeentewet en artikel 2:77 van de APV gelden ook hier. Dit betekent dat de burgemeester indien dat in het belang van de handhaving van de openbare orde aantoonbaar noodzakelijk is, kan besluiten om voor een bepaalde tijdsduur camera’s in te zetten voor het toezicht op een openbare plaats. Dit kan zowel vaste als mobiele camera’s betreffen.

De voorwaarden die gelden voor het plaatsen van camera’s zijn onverkort van toepassing. 10. Wat kosten extra veiligheidscamera’s? Dit is verschillend en niet op voorhand te zeggen. Er zouden dan offertes op maat moet worden opgemaakt om dit inzichtelijk te krijgen. Kosten 11. Wie is er verantwoordelijk voor het bouwrijp maken van het perceel en het aanleggen van het asielzoekerscentrum? Over het bouwrijp maken is nog geen besluit genomen, dit volgt na vaststelling van de locatiekeuze in de uitvoeringsfase. De bouw van de locatie zelf valt onder het COA. 12. Wie gaat de woningen plaatsen? Een bouwbedrijf onder regie van het COA. 13. Wie gaat de woningen betalen?

Het COA. 14. Wordt er binnen de gemeente een beleidsmedewerker asielzoekerscentrum aangesteld? Zo ja, voor om hoeveel FTE gaat het en in welke schaal? Dit is nog niet besloten, dat moet nog worden uitgewerkt. 15. Wie betaalt de kosten voor de beveiliging en voor het creëren van veiligheid? Naast personele inzet op het terrein ook te denken aan: meer verlichting, meer veiligheidscamera's, enzovoort. Het COA is verantwoordelijk voor het beheer en de beveiliging op het terrein. Blad 3

16. Welke proceskosten heeft de gemeente momenteel al gemaakt voor het AZC? Graag een overzicht aanleveren. De gemaakte kosten welke, op dit moment, geboekt zijn op de kostenpost voor het azc betreffen €56.758,11. Daarnaast zijn er uren gemaakt door medewerkers in de projectgroep azc. De uren hiervan worden bijgehouden in een projectregistratie. 17. Worden de proceskosten betaald door het COA of de gemeente? Wij hebben bij het COA aangegeven dat wij deze kosten vergoed willen zien. Hierover is constructief overleg tussen het COA en de gemeente. COA 18. Wilt u ons voor de commissievergadering het opgestelde (concept) contract met de COA toesturen? Deze bevindt zich als bijlage 5 en bijlage 5.1 bij het raadsvoorstel, zoals ook toegezegd door de burgemeester op de informatieavond voor omwonenden op 11 mei 2023. 19. Wilt u belangrijke en relevante toezeggingen buiten het contract van het COA (en ministerie van J&V) toesturen voor de commissievergadering? Anders dan als antwoord op vraag 17 zijn er geen aanvullende toezeggingen. 20. Heeft het COA aan de gemeente laten weten dat de afspraak om geen alleenstaande minderjarige asielzoekers op te vangen nog gehandhaafd kan worden? Ja, dit is een afspraak tussen de gemeente en het COA en deze afspraak is opgenomen in de concept-bestuursovereenkomst tussen de gemeente en het COA, zoals ook genoemd in het antwoord op vraag 18. 21.

Is het college bereid in het contract met het COA op te laten nemen, er geen mensen uit veilige landen en alleenstaande mannen worden gehuisvest? Nee. Wel is in de concept-bestuursovereenkomst opgenomen dat het COA, mede afhankelijk van de instroom, oog heeft voor balans in de samenstelling van de gebruikers van het azc in Barneveld. Aantal woningen 22. Hoeveel woningen komen er nu daadwerkelijk op het terrein? In de stukken

is circa 30 in de tweede informatiebijeenkomst benoemde de burgemeester 35 woningen. Wat is het nu? Het worden circa 30-35 woningen. Dit hangt af van het te ontwikkelen stedenbouwkundige concept na afronding van de besluitvorming over de locatiekeuze In de afspraken met het COA gaan we kijken naar de variatie in type en grootte van de woningen en tevens naar het definitieve aantal mensen dat per type woning kan worden opgevangen; dit zijn 8-10 mensen per woning. 23. Hoeveel vluchtelingen worden er nu daadwerkelijk opgevangen? De burgemeester heeft het tijdens de tweede informatiebijeenkomst over ongeveer 300 vluchtelingen. Is het nu ongeveer of maximaal 300? Blad 4

In de concept-bestuursovereenkomst tussen de gemeente en het COA is opgenomen: circa 300 asielzoekers. 24. U geeft aan voor een ‘duurzaam concept’ te gaan en dat om dat rendabel te maken voor een periode van 10 jaar is gekozen. Wilde het COA niet meewerken aan een kortere periode? Door de insteek te kiezen voor een toekomstbestendig concept (welke ook duurzaam te realiseren), vergelijkbaar met het azc in Burgum, liggen de investeringslasten voor het COA hoger. Hierdoor is een langere exploitatietermijn noodzakelijk. 25. Was dit een voorstel van het COA of van het college? Het is een keuze van het college om voor dit model te kiezen. 26. Wat zijn deze woningen nog waard nadat deze zijn gebruikt als azc? Als je 10 mensen, al dan niet getraumatiseerd, in 1 woning plaats is het eigenlijk niet reëel te verwachten dat na 5 of na 10 jaar de woning nog in goede staat verkeerd. Deze woningen worden nieuw gebouwd en hebben permanente service en onderhoud in die 10 jaar. Daarnaast krijgen de interieurs een grote onderhoudsbeurt na 10 jaar (evt. nieuwe keukens, renovatie badkamers, schilderwerken binnen, vloerbekleding/afwerking). 27. Worden de kosten van het renoveren van de woningen vergoed door het COA? Ja. Omgevingsvergunning en woningbouw 28.

Waarom wordt voor deze definitieve woningen dan toch gekozen voor een (snelle) tijdelijke omgevingsvergunning? Het College kiest voor een tijdelijke omgevingsvergunning omdat het college, naast de afspraken met het COA via de bestuursovereenkomst, ook via het ruimtelijke spoor de tijdelijkheid van 10 jaar wil borgen. Naar aanleiding van de ‘herijkingsevaluatie’ in jaar 8 wordt gekeken naar een vervolgbestemming van de betreffende woningen. De gemeenteraad kan, wetende de relevante feiten en omstandigheden op dat moment, een zelfstandige afweging maken over het gebruik van de woningen na 10 jaar. U stelt verder dat een tijdelijke omgevingsvergunning een zekere snelheid met zich meebrengt in de besluitvorming. Dat herkent het college niet. De mogelijkheden tot inspraak en

bezwaar voor belanghebbenden zijn ook bij een procedure ‘tijdelijke omgevingsvergunning’ gewoon aanwezig. Zie ook de beantwoording van vraag 30. 29. Er is hier spraken van een natuur zonering bij de Esvelderbeek! Is deze woningbouw op deze plaats juridisch wel mogelijk via deze (snelle) tijdelijke omgevingsvergunning? De zonering rondom de Esvelderbeek levert geen beperking op. De locatie van het azc ligt niet in de Groene Ontwikkelingszone (GO) zoals vastgesteld door de provincie Gelderland (zie afbeelding 1). Afbeelding 1 Blad 5

Ook valt de locatie van het azc buiten het stedelijk uitloopgebied rondom de Esvelderbeek zoals vastgelegd in de Structuurvisie Buitengebied 2022 (zie afbeelding 2 op de volgende pagina).

Afbeelding 2

Blad 6

30. Met de keuze voor een tijdelijke omgevingsvergunning hebben inwoners slechts eenmaal de mogelijkheid tot indienen van zienswijzen, bezwaar en beroep in vergelijking met de omgevingsplanwijziging én omgevingsvergunning waarbij inwoner(s) twee keer deze mogelijkheid krijgen. Waarom is hiervoor gekozen en hoe kijkt het college hiernaar? Zie voor het eerste deel van het antwoord het antwoord bij vraag 28. In het geval van een tijdelijke omgevingsvergunning zijn er voor de inwoners drie momenten van inspraak in de vorm van: 1. bezwaar (bij de gemeente, advies door de Adviescommissie bezwaarschriften); 2. beroep bij de rechtbank; en 3. hoger beroep bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State. Bij een bestemmingsplanprocedure gaat het om zienswijzen (bij de gemeente) en beroep bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State. Na de bestemmingsplanprocedure kan dan de omgevingsvergunning worden verleend waartegen dan weer bezwaar, beroep en hoger beroep mogelijk is, vergelijkbaar als bij de tijdelijk omgevingsvergunning. Het college kan bij een bestemmingsplanprocedure ook kiezen voor een zogenaamd gecoördineerd besluit conform de door de raad vastgestelde ‘Coördinatieverordening gemeente Barneveld’.

In dat geval worden het bestemmingsplan en omgevingsvergunning in 1 keer gedaan en is er slechts één keer de mogelijkheid voor het indienen van zienswijzen en één keer voor het instellen van beroep. Het college maakt vaker gebruik van deze mogelijkheid, onder andere in het geval van het bestemmingsplan “Kerkstraat-Rembrandtstraat” (plan pastoriebos). Naar mening van het college is er geen sprake van het beperken van rechten of bezwaarmogelijkheden.

31. Bent u het met ons eens dat een planschade claim indienen geen zin heeft, omdat dit afgewezen wordt in verband met het tijdelijke karakter van de omgevingsvergunning en dat u daarmee de bewoners die een claim willen indienen een dode mus biedt? Nee, hiermee zijn wij het niet eens. Ieder verzoek om planschade is uniek en kan niet op voorhand afgewezen worden. Bovendien, ieder verzoek wordt apart beoordeeld door onafhankelijke adviseurs. Belanghebbenden kunnen wel kennis nemen van de jurisprudentie en zich zo een beeld vormen over de kansrijkheid van een eventuele planschadeclaim.

Blad 7

32. Deze tijdelijke omgevingsvergunning geeft de indruk dat na tien jaar de AZC-woningen weer weg zullen zijn, maar dit is niet, per definitie, het geval immers wordt er na 8 jaar besloten over de toekomst van het AZC en er is gekozen voor een ‘duurzaam karakter’. In deze tien jaar kan een het omgevingsplan gewijzigd worden. Hoeveel kans maakt een indiener van een zienswijze op dit omgevingsplan dan als de woningen al gerealiseerd zijn? De tijdelijke omgevingsvergunning gaat over het gebruik van de te realiseren woningen. De gebruiksfunctie, voor 10 jaar een azc, wordt op deze wijze geborgd. De woningen die worden gerealiseerd hebben, ongeacht het gebruik, een langere levensduur en worden op duurzame wijze gerealiseerd. Het college vindt het niet passend om uitspraken te doen over eventuele, toekomstige procedures. In algemene zin geldt wel dat ‘de gemeente’ velerlei besluiten kan nemen maar dat deze wel goed gemotiveerd moeten worden. 33. Bij het vaststellen van een omgevingsplan moet de gemeente aantonen hoe zij burgers, bedrijven, maatschappelijke organisaties en andere bestuursorganen bij de voorbereiding betrokken heeft en ook wat de gemeenten met de resultaten heeft gedaan. Hoe is de gemeente van plan de inwoners te betrekken? Is hier nog inspraak mogelijk of is dit slechts een formaliteit? Aan het aspect ‘participatie en communicatie’ is en wordt veel aandacht besteed.

Naar aanleiding van het raadsbesluit om in te stemmen met de vestiging van een azc op 6 juli 2022, startte het college het participatie- en communicatietraject door een oproep aan inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties om mogelijke locaties aan te dragen. Na de locatiekeuze door het college op 28 maart 2023 zijn verschillende informatieavonden gehouden voor omwonenden, maatschappelijke organisaties en ondernemers. Ook zijn er, indien daar behoefte aan was, keukentafelgesprekken gevoerd. De samenvatting hiervan kunt u vinden in het participatieverslag, welke als bijlage 4 bijgevoegd zit bij het raadsvoorstel over de locatiekeuze van het azc die naar uw raad is gestuurd. Op 6 juni 2023 is daarnaast een participatieavond gehouden om samen te bekijken welke vraagstukken er liggen rondom de inpassing van het azc (bijvoorbeeld het waarborgen van de (sociale) veiligheid, ontsluiting/bereikbaarheid, etc..) en welke ideeën/suggesties kunnen bijdragen aan een goede integratie van het azc en haar bewoners in de wijk en onze gemeente. Deze worden uitgewerkt en afgewogen in de uitvoeringsfase in geval van positieve besluitvorming over de locatiekeuze door de gemeenteraad op 5 juli 2023. Ook hierover wordt na afweging en beoordeling gecommuniceerd vanuit de gemeente.

Wij zijn van mening dat inspraak geen formaliteit is, aangezien daadwerkelijk meegepraat en meegedacht kan worden over de invulling van de locatie en de directe omgeving. Aan de voorkant is helder gemaakt dat de participatie en communicatie in het teken staat van de locatiekeuze en inpassing. Gezien het gemeenteraadsbesluit op 6 juli 2022 staat dit traject niet in teken van de vraag of er een azc moet komen.

34. In Barneveld is een enorm grote behoeft aan betaalbare woningbouw in welke vorm dan ook. Mede door tijdrovende en kostbare planologische procedures blijkt dat initiatieven vaak moeilijk te realiseren zijn. Als de gemeenteraad het AZC plan op 5 juli goedkeurt mogen andere woningbouwplannen, waar ook enorme behoeft aan is, dan ook gebruik maken van de procedure die voor het AZC wordt gevolgd?

Blad 8

Initiatieven die betrekking hebben op woningbouw werden en worden, los van de ontwikkeling van een azc, op haalbaarheid onderzocht. Daarbij moet sprake zijn van ‘een goede ruimtelijke ordening’. Als college zien wij echter weinig tot geen plannen die betrekking hebben op tijdelijke woningbouw. Deze sneuvelen veelal in het voortraject in verband met de financiële uitvoerbaarheid. Als er sprake is van een principeverzoek voor een dergelijke ontwikkeling en wij willen er als college geen medewerking aan verlenen, wordt deze conform de bestaande afspraken aan de raad voorgelegd zodat zij daar een eindoordeel over kunnen vellen. 35. En zouden plannen in het kader van het functieveranderingsbeleid dan ook gebruik mogen maken van de procedure die voor het AZC wordt gevolgd? Het functieveranderingsbeleid gaat niet specifiek in op tijdelijke functies. Net als bij tijdelijke woonfuncties (vraag 34) voorzien wij uitdagingen op het gebied van (financiële) haalbaarheid. Echter, eventuele aanvragen waaraan het college geen medewerking wil verlenen, worden conform de bestaande afspraken aan de raad voorgelegd. Tewerkstellingsvergunning 36. Deze tewerkstellingsvergunning aanvragen is vrijwillig.

Hoe gaat u ervoor zorgen dat iedere vluchteling, indien hij of zij daar de mogelijkheid voor heeft, daadwerkelijk deze vergunning aanvraagt? Als werkgevers ondersteuning nodig hebben bij het aanvragen van een tewerkstellingsvergunning (zij zijn degene die de tewerkstellingsvergunning moeten aanvragen) zijn wij zeker bereid hierop te ondersteunen. Dit punt nemen wij mee bij de verdere uitwerking tijdens de fase van uitvoering. 37. Hoe hoog is deze bijdrage? De hoogte van de eigen bijdrage in de opvangkosten is afhankelijk van de gezinssamenstelling. Voor meer informatie verwijzen we u naar de Regeling eigen bijdrage asielzoekers met inkomen en vermogen (REBA). 38. Aan wie betaalt de vluchteling deze eigen bijdrage? Is dat aan de gemeente of het COA? Aan het COA. Commissievergadering en communicatie 39. Is het college bereid om op de website (https://www.barneveld.nl/over-barneveld/asielzoekerscentrum-azc) naast de communicatie over de besluit datum van 5 juli van de gemeenteraad (in het grijze kader) ook te communiceren dat mensen kunnen inspreken tijdens de commissievergadering (in het grijze kader) in plaats van alleen onder planning? Het college heeft de mogelijkheid tot inspreken expliciet gedaan tijdens de informatieavonden en dit aspect is – door uw vraag – ook nog toegevoegd op de website van de gemeente Barneveld.

40. Zie het college de mogelijkheid om via de gemeentelijke (sociale) mediakanalen nog extra oproepen te plaatsen om te komen inspreken tijdens de commissievergadering? Nee, het college heeft op verschillende manieren de mogelijkheid tot inspreken al proactief onder de aandacht gebracht. 41. Kunt u van alle informatiebijeenkomsten en individuele gesprekken die het college heeft gevoerd de gesprekverslagen toesturen voor de commissievergadering? Blad 9

Bij het raadsvoorstel die naar uw raad is gestuurd zit als bijlage het participatieverslag bijgevoegd, wat een overzicht geeft val alle bijeenkomsten en individuele gesprekken die zijn gevoerd tot en met 24 mei 2023.

Met vriendelijke groet, Burgemeester en wethouders,

W. Wieringa Secretaris

J. van der Tak Burgemeester