Tegenbegroting 2025 De Barneveldse VVD

Tegenbegroting 2025.

1

De Barneveldse VVD Mail: fractie@vvd-barneveld.nl Website: www.vvd-barneveld.nl

2

Voorwoord. Politiek is keuzes maken. Keuzes waar je het geld aan uitgeeft, welke prioriteiten je stelt en welke investeringen je doet. Je kunt elke euro maar één keer uitgeven en daarom is het belangrijk dat je de juiste keuzes maakt. Het college van SGP, Lokaal Belang en ChristenUnie maakt in onze ogen te weinig echte keuzes. Er wordt geen politieke lef getoond. Alle dorpen en wijken verdienen een begroting én een college dat ambitie heeft, de mouwen opstroopt en problemen oplost. De Barneveldse VVD laat met deze Tegenbegroting zien dat er andere keuzes mogelijk zijn. Is dit ons ideaalplaatje? Zeker niet. De Tegenbegroting is een eerste stap in de liberale richting.

Keuzes durven maken. De Barneveldse VVD kiest ervoor om meer middelen te investeren in wonen, veiligheid, en bereikbaarheid. Allemaal belangrijke taken van de gemeente, die vragen om een ambitieuze aanpak. De leefbaarheid en veiligheid in Barneveld staan immers onder druk. We willen dat Barnevelders zich veilig voelen en zijn in hun dorp of wijk. Daarnaast willen we voortvarender aan de slag met grote keuzes op het gebied van bereikbaarheid. We willen een gemeente zijn waar vervoer van A naar B vlot gaat. Waar starters een betaalbare koopwoning kunnen vinden en ouderen kunnen doorstromen. Elk van deze drie aandachtsgebieden draagt bij aan de Barneveldse economie én het ondernemersklimaat.

Houden aan de afspraken. Ook kiezen wij voor geen extra lastenverhoging. De coalitie van SGP, Lokaal Belang en ChristenUnie hebben in het coalitieakkoord beloofd dat een extra lastenverhoging als laatste optie ingezet wordt om te komen tot financieel solide beleid. Dat vinden wij een prima afspraak. Er zou eerst gekeken worden naar het vervangen van oud beleid voor nieuw beleid en herprioriteren van ambities. De keuze om de OZB volgend jaar extra te verhogen zonder eerst te bezuinigingen is simpelweg je niet houden aan de afspraken. Dat moet anders. Dit jaar geen stapels met moties en amendementen van de Barneveldse VVD op de begroting. Nee. Dit keer één constructief en integraal tegenvoorstel. Een Tegenbegroting waarin we niet alles veranderen maar enkele concrete voorstellen doen voor volgend jaar. Zie het als de eerste stap in de liberale richting. Een uitgestoken hand om samen te werken. Wij laten als Barneveldse VVD zien dat het ook anders kan in Barneveld. Wij staan voor een gemeente waar iedereen vrij en veilig zichzelf kan zijn, waar de kerntaken op orde zijn en waar er een solide gemeentelijke begroting is. Het is tijd om aan de slag te gaan voor onze inwoners en ondernemers. Keuzes durven maken. Problemen fixen.

Fractievoorzitter Barneveldse VVD

3

Inhoudsopgave. Voorwoord.

3

Dit willen we fixen. Wonen.

5

1.1 Geen extra OZB-verhoging. 1.2 Woningbouwtempo verhogen en meer plannen voor de toekomst.

Veiligheid.

6

2.1 Overlast oplossen en hard optreden tegen criminaliteit. 2.2 Meer straatverlichting plaatsen waar overlast op de loer ligt. 2.3 Aanpak vaccinatieprogramma intensiveren.

Bereikbaarheid.

7

3.1 We maken extra geld vrij voor de oostelijke rondweg. 3.2 We verlagen de parkeertarieven en verhogen de parkeerboetes.

Dat wordt lappen. Financiële paragraaf.

8

4.1 Uitgaven. 4.2 Ombuigingen en opbrengsten. 4.3 Resultaat. 4.4 Mutatie reserves.

Afkortingen en bronnen.

11

5.1 Toelichting afkortingen. 5.2 Bronnen.

4

Dit willen we fixen. 1. Wonen. Een huis is een thuis. De plek waar je je veilig en prettig wilt voelen. Daarom is het belangrijk dat iedereen een passende woning kan vinden. Wij willen dat onze inwoners op ieder moment in hun leven het juiste huis kunnen vinden. Een huis dat je kunt aanpassen aan de levensfase waarin je je bevindt. Maar de realiteit is anders. Op dit moment is de woningnood in Barneveld hoog. Als Barneveldse VVD willen wij dat heel veel nieuwe huizen en flexwoningen bijgebouwd gaan worden, zodat iedereen betaalbaar in onze gemeente kan (blijven) wonen. Concreet doen we de volgende twee voorstellen: 1. Geen extra OZB-verhoging; 2. Woningbouwtempo verhogen en meer plannen voor de toekomst.

1.1 Geen extra OZB-verhoging. Barneveld bevindt zich momenteel in een lastige financiële positie. De schulden lopen de aankomende jaren fors op. In plaats van dat het college streng naar de eigen uitgaven kijkt, doet hij eerst een beroep op de Barnevelders. Specifiek de Barnevelders met een eigen woning, of Barnevelders die als ondernemer bedrijfsruimtes hebben. Het college heeft in zijn begroting het plan opgenomen om de OZB extra te verhogen. Inwoners en ondernemers met een eigen pand krijgen te maken met een verhoging van 7,2%. Wanneer het college geld nodig heeft, is de oplossing eerst een beroep doen op de vaste pinautomaat van de dorpen: hardwerkende Barnevelders en ondernemers voordat er bezuinigingen genomen worden. Deze mensen verdienen (net) te veel voor regelingen, zoals vrijstelling voor lokale heffingen, en trekken met dit college aan het kortste eind. Het verhogen van de OZB pakt niet alleen negatief uit voor de hardwerkende Barnevelders, maar ook voor onze ondernemers. De Barneveldse VVD stelt daarom voor om de extra OZB-verhoging terug te draaien en eerst te snijden in eigen vlees. Zie de maatregelen in de financiële paragraaf. Concreet stellen we voor: ► We schrappen de 2,5% voorgestelde extra OZB-verhoging voor 2025.

1.2 Woningbouwtempo verhogen en meer plannen voor de toekomst. Als Barneveldse VVD willen we ambitieus aan de slag met heel veel woningen bijbouwen. Zodat iedereen betaalbaar kan (blijven) wonen. We moeten concreet het bouwtempo verhogen én meer woningbouwplannen maken als gemeente voor de toekomst. Voor beiden punten is (meer) lef en capaciteit nodig. Concreet stellen we voor: ► We willen een voortvarende aanpak opstellen volgend jaar om de plancapaciteit snel te vergroten. We denken aan (meer) samenwerken met andere gemeenten en de provincie en het (meer) inzetten van het provinciaal versnellingsteam van de provincie Gelderland. ► We stellen structureel (extra) ambtelijke capaciteit beschikbaar om een extra ambtenaar te werven op de afdeling ruimtelijke ordening en woningbouw. We denken concreet aan een ophoging van 1 FTE.

5

2. Veiligheid. Het is belangrijk dat we ons veilig voelen in onze eigen buurt en ons eigen huis. Zonder veiligheid geen vrijheid. Wij willen dat iedereen in onze dorpen veilig kan wonen, verblijven, werken en ondernemen. Dat de dorpen niet alleen veilig zijn, maar eenieder zich ook veilig voelt. Maar veiligheid is een gezamenlijke verantwoordelijkheid. Samen met inwoners en ondernemers zorgt de gemeente daarom voor een veilige leefomgeving. Door met elkaar op te trekken gaan we overlast tegen. We pakken criminaliteit keihard aan en zetten alles op alles om herhaling te voorkomen. Concreet doen we de volgende drie voorstellen: 1. Overlast oplossen en hard optreden tegen criminaliteit; 2. Meer straatverlichting plaatsen waar overlast op de loer ligt; 3. Aanpak vaccinatieprogramma intensiveren.

2.1 Overlast oplossen en hard optreden tegen criminaliteit. De politie en buitengewoon opsporingsambtenaren (boa’s) zijn zichtbaar op straat en in de wijken. Extra capaciteit vergroot de zichtbaarheid van handhaving en het bestrijden van kleine criminaliteit. We willen dat boa’s goed bereikbaar zijn voor inwoners, ook in het weekend. Boa’s hebben ook een belangrijke taak als mensen regels overtreden of overlast veroorzaken in hun buurt. We willen dit team versterken en zorgen dat boa’s onze politieagenten helpen in het bestrijden van kleine criminaliteit. Concreet stellen we voor: ► We stellen structureel (extra) ambtelijke capaciteit beschikbaar voor het aanstellen van een extra buitengewoon opsporingsambtenaar (boa). We denken concreet aan een toevoeging van 1 FTE. ► Doorontwikkelen van het team boa’s naar een nog hoger niveau.

2.2 Meer straatverlichting plaatsen waar overlast op de loer ligt. Het is belangrijk dat we veilig zijn maar ons ook veilig voelen in onze dorpen. Goede straatverlichting zorgt voor een gevoel van veiligheid waar overlast op de loer ligt. Het is belangrijk dat we zorgen dat fietspaden, straten en bijvoorbeeld tunnels en steegjes goed verlicht zijn. Volgend jaar pakken we de 5 onveiligste fietspaden en straten voor inwoners en ondernemers aan. Concreet stellen we voor: ► We stellen een investeringskrediet van € 100.000 euro beschikbaar (dit zorgt voor kapitaallasten van € 5.000 euro vanaf 2026) om straatverlichting op onveilige fietspaden en straten volgend jaar te verbeteren. Concreet stellen we voor om de 5 onveiligste fietspaden en straten aan te pakken (circa 6 tot 8 extra lichtpunten per plek). Dit bepalen we samen met de wijkplatforms en plaatselijke belangen.

2.3 Aanpak vaccinatieprogramma intensiveren. Een hoge vaccinatiegraad is belangrijk, want zonder immuniteit dringt een oude ziekte de samenleving binnen en verspreidt het zich als een oplaaiende bosbrand. Het RIVM en de WHO adviseren een streefpercentage voor de vaccinatiegraad, waar Barneveld momenteel niet aan voldoet. Ondanks dat de dalende vaccinatiegraad een landelijke trend is, moeten we in Barneveld alles op alles zetten om deze trend tegen te gaan. Wanneer het Rijk middelen beschikbaar stelt, zal de Barneveldse VVD deze uiteraard niet afwijzen, maar zolang een bijdrage van het Rijk uitblijft moet de gemeente de aanpak van dalende vaccinatiegraden zelf prioriteren. De Barneveldse VVD vindt dat iedereen zich bewust moet zijn van de veiligheid en noodzaak van vaccineren en dat iedereen op basis van objectieve informatie moet kunnen beslissen om wel of niet te vaccineren. Keuzevrijheid is ook hier een groot goed. 6

Concreet stellen we voor: ► We stellen € 450.000 euro beschikbaar voor 3 jaar om het vaccinatieprogramma met objectieve informatie meer en actief onder de aandacht te brengen zolang het Rijk niet komt met extra middelen.

3. Bereikbaarheid. We verplaatsen ons allemaal voortdurend. We gaan naar werk, bij vrienden en familie op bezoek of wandelen een rondje in onze buurt om de hond uit te laten. Hoe we ons ook verplaatsen: het is fijn om zonder al te veel gedoe van A naar B te komen, dat de doorstroming goed is, je niet ergens in de file staat om het dorp uit te komen en je niet te laat komt bij je afspraak. En het is bovenal belangrijk dat verkeersituaties veilig zijn voor voetganger, fiets en auto. Concreet doen we de volgende twee voorstellen namelijk: 1. We maken extra geld vrij voor de oostelijke rondweg. 2. We verlagen de parkeertarieven en verhogen de parkeerboetes.

3.1 We maken extra geld vrij voor de oostelijke rondweg. Als Barneveldse VVD zijn we groot voorstander van het aanleggen van de oostelijke rondweg om Barneveld. We willen immers dat onze inwoners en ondernemers makkelijk van A naar B kunnen komen. Tegelijkertijd weten we dat het aanleggen van de oostelijke rondweg tientallen miljoenen euro’s gaat kosten. Geld dat we niet hebben. We moeten daarom scherpere keuzes maken. Concreet stellen we voor: ► We wijzingen de bestemmingsreserve ‘verantwoord groeien’ naar de bestemmingsreserve ‘oostelijke rondweg’. ► We schrappen en verlagen diverse incidentele en structurele plannen van het college om extra geld vrij te maken voor de bestemmingsreserve oostelijke rondweg (ruim 3 miljoen, zie paragraaf 4.2). Per saldo storten we ruim 1,4 miljoen euro extra aankomende 4 jaar in deze reserve oostelijke rondweg (zie paragraaf 4.4). ► We spreken de ambitie uit om een aanzienlijk deel van de ruimte binnen de oostelijke rondweg vol te bouwen met een grootschalige nieuwe woonwijk met voornamelijk betaalbare koopwoningen.

3.2 We verlagen de parkeertarieven en verhogen de parkeerboetes. We maken scherpe keuzes in onze Tegenbegroting. Als Barneveldse VVD kiezen we ervoor om de parkeertarieven te verlagen en de parkeerboetes te verhogen. Met lagere parkeertarieven zorgen we immers voor een aantrekkelijker vestigingsklimaat voor onze hardwerkende ondernemers, bijvoorbeeld doordat inwoners ook voor een snelle boodschap dan even de winkelstraat in kunnen duiken. Tegelijkertijd zijn we duidelijk naar mensen die zich niet houden aan de afspraken. Die krijgen een hogere boete. Concreet stellen we voor: ► We stellen voor om de parkeertarieven voor de eerste minuten en uren fors te verlagen. We stellen voor het college een budget beschikbaar van € 50.000 euro per jaar om de parkeertarieven structureel te verlagen. Het college werkt een voorstel uit met welke concrete bedragen de parkeertarieven om laag zullen gaan. ► We stellen voor om de parkeerboetes te verhogen met € 12,30 euro parkeerboete in 2025 naar het wettelijk maximale tarief van € 78,80 (€ 66,50 in 2024). Dit levert naar verwachting € 30.000 euro structureel per jaar op. ► Deze twee voorstellen tegelijkertijd te laten ingaan op 1 juli 2025.

7

Dat wordt lappen. 4. Financiële paragraaf. De Barneveldse VVD wil problemen oplossen en ambitie tonen met deze Tegenbegroting. Tegelijkertijd staan wij voor financieel deugdelijk beleid. Wij geven aan wat onze plannen kosten en hoe we deze willen betalen.

4.1 Uitgaven. Uitgaven 1. Wonen Geen extra OZB-verhoging.

2025

2026

Bedragen x € 1.000 2027 2028 S/I

-406

-416

-427

-437

S

Woningbouwtempo verhogen en meer plannen voor de toekomst. 2. Veiligheid Overlast oplossen en hard optreden tegen criminaliteit. Meer straatverlichting waar overlast op de loer ligt. Aanpak vaccinatieprogramma intensiveren. 3. Bereikbaarheid Extra geld voor de oostelijke rondweg. Verlagen van de parkeertarieven.

-150

-150

-150

-150

S

-70

-70

-70

-70

S

-5

-5

-5

S

-150

-150

-150

-2144 -50

-529 -50

-157 -50

-262 -50

I S

Subtotaal

-676 -2294

-691 -679

-702 -307

-712 -262

S I

I

4.2 Ombuigingen en opbrengsten. We schrappen of verlagen een deel van de in bijlage 2 van de Programmabegroting 2025 opgenomen structurele en incidentele beleidstoevoegingen. Bedragen x € 1.000 Ombuigingen en opbrengsten 2025 2026 2027 2028 S/I 1. Structurele beleidstoevoegingen Toekomstbestendige IV Organisatie 0.2 291 298 296 301 S Formatie concerncontrol 110 110 110 110 S Formatie Communicatie Senior Adviseur 96 96 96 96 S 2. Incidente beleidstoevoegingen Inhaalslag Bomenonderhoud 200 150 I Proeftuin Jeugdbescherming 2025 173 I Verlaging budget naar verwachte rijksbijdrage Formatie uitbreiding accountmanager 100 I vastgoed Applicatie Archief (E-Depot) 80 I Digitalisering en inventarisatie collecties 50 I gemeentearchief Voortzetting participatiebeleid 150 I Food Valley Trainees 125 125 I Verlaging budget 8

Implementatiekosten Nieuw Intranet Inhuur Projecten Archief Opzet en ontwikkelen Projectcontrol Programmatisch werken Team communicatie 2025 huisstijl en beeldbank Toekomstbestendige IV Organisatie 0.2 Formatie uitbreiding Belastingen Medewerkers Beleidsuitvoering Formatie HRM Junior Adviseur Formatie uitbreiding 2x contractbeheer en 1x contractmanagement Formatie uitbreiding communicatie (voorzetten) Project Newsroom + 1,5 FTE Adviseurs Formatie uitbreiding Communicatie Adviseur Begrijpelijke Taal (+0,25 FTE) Formatie uitbreiding Communicatie Adviseur Interne Communicatie (+ 1 FTE) Formatie uitbreiding bedrijfscatering (+ 0,6 FTE) 3. Verhogingen Verhogen van de parkeerboetes. 4. Dekking resultaat Lagere storing verantwoord groeien A.g.v. geen extra OZB-verhoging 2025

30 90 100 125 30

Subtotaal

85 75

I I I I I 70 75

50

I I

100 90 150

I I I

144

I

23

I

92

I

25

I

30

30

30

30

S

406

416

427

437

I

527 2443

534 836

532 477

537 437

S I

2025 -676 -2294 527 2443

2026 -691 -679 534 836

Bedragen x € 1.000 2027 2028 S/I -702 -712 S -307 -262 I 532 537 S 477 437 I

-149 149 0

-157 157 0

-170 170 0

4.3 Resultaat. Resultaat Uitgaven Ombuigingen en opbrengsten Totaal

-175 175 0

S I S+I

Deze Tegenbegroting 2025 is op totaalniveau financieel sluitend. Het structurele resultaat van de Programmabegroting 2025 verslechtert met € 149.000-175.000. Dit komt vooral door het niet extra verhogen van de OZB in 2025. Dit zorgt voor lagere structurele inkomsten. Daartegenover staan voor hetzelfde bedrag lagere incidentele stortingen in de reserve ‘verantwoord groeien’. Er volgt uit de Programmabegroting 2025 namelijk een directe relatie tussen de extra OZB-verhoging en de storting in deze reserve zolang er nog geen structurele verplichtingen zijn aangegaan (zie pagina 9 en 12 Programmabegroting 2025). De Programmabegroting 2025 bevat overigens voldoende structureel resultaat om het negatieve structurele resultaat van de Tegenbegroting te kunnen opvangen. Het is 9

goed om hierbij op te merken dat de door het college voorgestelde extra OZB-verhoging mede bijdraagt aan het positieve structurele resultaat in de Programmabegroting 2025 (de storting in de reserve die er tegenover staat is immers incidenteel van aard).

4.4 Mutatie reserves. Met deze Tegenbegroting stellen we voor de bestemmingsreserve ‘verantwoord groeien’ te wijzigen naar de bestemmingsreserve ‘oostelijke rondweg’. De in paragraaf 3.1 voorgestelde extra storting in de bestemmingsreserve oostelijke rondweg en de wijziging zoals toegelicht in paragraaf 4.3, leiden tot de volgende reservemutaties: Storting in reserve oostelijke rondweg Storting in reserve verantwoord groeien o.b.v. saldo ‘aanvullend pakket’ Programmabegroting 2025 (pagina 9 en 12) Verlaging a.g.v. geen extra OZB-verhoging 2025 Tegenbegroting 2025 (paragraaf 1.1 en 4.2) Storting saldo 'aanvullend pakket' na Tegenbegroting 2025 Extra storting Tegenbegroting 2025 (paragraaf 3.1) Totaal storting in reserve oostelijke rondweg

2025

2026

2027

2028

2025/ 2028

520

1066

1118

1832

4536

-406

-416

-427

-437

-1686

114

650

691

1395

2850

2144

529

157

262

3092

2258

1179

848

1657

5942

10

5. Afkortingen en bronnen. 5.1 Toelichting afkortingen. Afkorting OZB FTE BOA

RIVM WHO Rijk HRM

Toelichting Onroerende zaakbelasting is de gemeentelijke belasting die je moet betalen voor het eigendom van een woning en niet-woning. Fulltime-equivalent is een rekeneenheid voor de omvang van een arbeidsovereenkomst. Een fte komt overeen met de volledige werkweek van één ambtenaar. Buitengewoon opsporingsambtenaren zijn ambtenaren met een opsporingsbevoegdheid. Ze sporen strafbare feiten op. Zo ondersteunen boa's de politie bij het handhaven van de openbare orde en veiligheid. Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu is het instituut die zich in zet voor een gezonde bevolking en een duurzame, veilige en gezonde leefomgeving. World Health Organization is een gespecialiseerd agentschap van de Verenigde Naties en heeft tot doel om de gezondheid van de wereldbevolking te verbeteren. De Rijksoverheid, ook wel het Rijk genoemd, is de landelijke overheid. Human Resource Management is een afdeling die zich bezig met sollicitanten, medewerkers, strategisch beleid en diverse administratieve taken.

5.2 Bronnen. Voor het opstellen van deze Tegenbegroting heeft de Barneveldse VVD diverse bronnen geraadpleegd. Denk hierbij onder ander aan de kadernota en (concept) programmabegroting van de gemeente Barneveld. Tijdens het opstellen van de Tegenbegroting hebben we inspiratie gezocht bij andere gemeenten en raadsfracties in het land. Alles is door de Barneveldse VVD vertaald naar een concrete Tegenbegroting die past bij de Barneveldse context.

11

12