CConstaterende datBarneveld
Koppel je AI →
Document · PDF

TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22q Woudse Erven II_Motivering_Bijlage 8 Bomen Effect Analyse (2026)

Gemeenteraad 15 juli 2026, gemeente BarneveldBij agendapunt: Vaststelling van het TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22q Woudse Erven II17.289 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 3

Bomen effect analyse Woudse Erven II, Woudse Erven III en parkzone

Bomen effect analyse Woudse Erven II, Woudse Erven III en parkzone Opdrachtgever: Buro Ontwerp & Omgeving Postbus 2033 6802 CA Arnhem Datum: 27 februari 2026 Status: Definitief Uitvoering: Foreest Groen Consult B.V. Van Pallandtlaan 10 6998 AW Laag-Keppel T 0314 642221 E-mail info@foreestgroenconsult.nl Http://www.foreestgroenconsult.com

Inhoudsopgave 1 | Inleiding ................................................................................................................................. 4 2 | Werkwijze .............................................................................................................................. 5 2.1 | Mechanische kwaliteit ................................................................................................. 5 2.2 | Conditie en levensfase ................................................................................................. 5 2.3 | Resterende levensverwachting .................................................................................... 6 2.4 | Kroonprojectie ............................................................................................................. 6 2.5 | Bodem en beworteling................................................................................................. 7 3 | Plangebied en werkzaamheden ............................................................................................ 8 3.1 | Ligging projectgebied ................................................................................................... 8 3.2 | Bomen in projectgebied ...............................................................................................

9 3.3 | Kadastrale percelen ................................................................................................... 11 3.4 | Woningbouwprogramma ........................................................................................... 12 3.5 | Stedenbouwkundig plan ............................................................................................ 13 3.6 | Ontwerp Groot Butselaar ........................................................................................... 13 3.7 | Beschrijving van de werkzaamheden......................................................................... 15 3.8 | Asbestsanering ........................................................................................................... 15 4 | Beleid ................................................................................................................................... 16 4.1 | Provinciaal beleid ....................................................................................................... 16 4.2 | Gemeentelijk beleid ................................................................................................... 17 4.3 | Landelijk monumentale bomen .................................................................................

17 5 | Bodem- en beworteling ....................................................................................................... 18 5.1 | Zomereik 12 ............................................................................................................... 19 5.2 | Zomereik 16 ............................................................................................................... 20 5.3 | Zomereik 22 ............................................................................................................... 21 5.4 | Zomereik 106 ............................................................................................................. 22 5.5 | Terrein Groot Butselaar ............................................................................................. 23 5.6 | Samenvatting ............................................................................................................. 25 - 1 - 6 | Conclusies ............................................................................................................................ 27 6.1 | Veiligheid .................................................................................................................... 27 6.2 | Achterstallig onderhoud ............................................................................................

28 6.3 | Resterende levensverwachting .................................................................................. 28 6.4 | Te handhaven bomen ................................................................................................ 28 6.5 | Onder voorwaarden handhaafbare bomen ............................................................... 29 6.6 | Te verwijderen bomen ............................................................................................... 31 6.6.1 | Asbestsanering.................................................................................................... 31 6.6.2 | Veiligheid ............................................................................................................ 32 6.6.3 | Herinrichting ....................................................................................................... 32 7 | Adviezen .............................................................................................................................. 34 7.1 | Werk aan bomen ........................................................................................................ 34 7.1.1 | Vellen .................................................................................................................. 34 7.1.2 | Laten accorderen erfgrenzen .............................................................................

34 7.1.3 | Snoeimaatregelen ............................................................................................... 35 7.2 | Beukenhaag in wortelzone ........................................................................................ 36 7.3 | Inrichtingsmaatregelen voor het inpassen van individuele bomen .......................... 36 7.3.1 | Boom 1 en 2 ........................................................................................................ 36 7.3.2 | Boom 14 .............................................................................................................. 36 7.3.3 | Boom 16 .............................................................................................................. 37 7.3.4 | Alternatief verplanting boom 16 ........................................................................ 37 7.3.5 | Boom 21, 61 en 69 .............................................................................................. 38 7.3.6 | Bomen 77 t/m 115 .............................................................................................. 38 7.4 | Werken rondom bomen ............................................................................................ 38 7.4.1 | Boombescherming in de voorbereiding .............................................................

38 7.4.2 | Werk buiten de kroonprojecties ......................................................................... 39 7.4.3 | Ophogen ............................................................................................................. 39 7.4.4 | Kabels en leidingtracé ’s ..................................................................................... 39 7.4.5 | Bouwkeet op balken ........................................................................................... 39 7.4.6 | Plaatsen bouwhekken ......................................................................................... 40 7.4.7 | Stamommanteling .............................................................................................. 40 7.5 | Afspraken over boombescherming tijdens de uitvoering ......................................... 40 7.5.1 | Werkplan ............................................................................................................ 40 - 2 - - 3 - 7.5.2 Werken bij bomen als agendapunt .................................................................... 40 7.5.3 Logboek ............................................................................................................... 40 7.5.4 Randvoorwaarden graafwerkzaamheden ..........................................................

41 7.5.5 Vloeistoffen en afvalwater van cement ............................................................. 41 7.6 Onderzoek en advies .................................................................................................. 41 7.6.1 Verplantbaarheidsonderzoek ............................................................................. 41 7.6.2 Doorlopende BEA ................................................................................................ 41 7.6.3 Monitoring .......................................................................................................... 41 7.6.4 Nazorg ................................................................................................................. 42 Bijlage 1: bomenkaart Bijlage 2: resultaten boomveiligheidscontrole Bijlage 3: vellijst ten behoeve van asbestsanering Bijlage 4: vellijst voor veiligheid en herinrichting Bijlage 5: lijst veiligheids- en onderhoudsmaatregelen Bijlage 6: kaart en lijst conclusies over te handhaven / te vellen bomen Bijlage 7: poster ‘Kwetsbare boomzone’ Bijlage 8: poster ‘Werken rond bomen’ - 4 - 1 Inleiding In opdracht van Buro Ontwerp & Omgeving is een bomen effect analyse (BEA) opgesteld voor 150 bomen in het projectgebied De Burgt in Barneveld.

Het onderzoeksgebied ligt ten zuiden van de Nederwoudseweg en ten noorden van de nieuwe ontsluitingsweg (de Burgemeester van Diepeningenlaan). De onderzochte bomen bevinden zich in de deelgebieden Woudse Erven II, Woudse Erven III en de parkzone. Aanleiding voor dit onderzoek is de voorgenomen realisatie van deelgebied Woudse Erven II binnen het toekomstige woongebied De Burgt. Voor de ontwikkeling en bouw van nieuwe woningen is een stedenbouwkundig plan opgesteld , waarvoor inzicht nodig is in de aanwezige bomen en de mogelijke effecten van de plannen op hun vitaliteit en behoud. De centrale vraag in de bomen effect analyse is: kunnen de aanwezige bomen, in hun huidige staat en op de huidige standplaats, duurzaam behouden blijven in relatie tot de voorgenomen werkzaamheden? Deze BEA beoordeelt de effecten van de activiteiten op bomen, identificeert mogelijke risico's en reikt randvoorwaarden of alternatieven aan om de bomen duurzaam in te passen en te beschermen tijdens de uitvoering van de geplande werkzaamheden. De resultaten vormen daarmee de basis voor de afweging om bomen al dan niet te behouden. De resultaten van het boomveiligheidsonderzoek beslaa n 10 pagina’s. Voor de leesbaarheid zijn deze opgenomen in bijlage 2.

In het voorliggende rapport worden achtereenvolgens de werkwijze (hoofdstuk 2), het plangebied en de werkzaamheden (hoofdstuk 3), het relevante beleid en regelgeving (hoofdstuk 4) en de resultaten (hoofdstuk 5) beschreven. De conclusies en adviezen zijn te lezen in hoofdstuk 6 en 7. De kaarten en tekeningen waaraan gerefereerd wordt in deze rapportage, zoals het beoogde stedenbouwkundig plan voor dit dee lgebied, de kaart met boomnummers en de maatregellijsten zijn toegevoegd als bijlagen. Het boomonderzoek is uitgevoerd op 14 november 2025 door ing. J.A. Kofman en R.P. van Giersbergen MSc, b eiden zijn boomonderzoekers bij Foreest Groen Consult B .V. Er is gebruik gemaakt van de opgenomen boomgegevens en rapportage uit 2024, door ing. J.A. Kofman en J. van Dijk BSc, van Buro Ontwerp & Omgeving. - 5 - 2 Werkwijze Hieronder is de manier waarop het onderzoek wordt uitgevoerd te lezen. 2.1 Mechanische kwaliteit Om de mechanische kwaliteit van bomen in kaart te brengen is de Visual Tree Assessment (VTA - methode) van C. Mattheck gehanteerd. Hierbij wordt de kroon, stam en stamvoet beoordeeld op breukvastheid en mogelijke aanwezige mechanische gebreken. Tijdens de schouw van de kroon wordt het volgende beoordeeld: de kwaliteit van de takaanhechtingen, aanwezigheid van gedelamineerde takken, scheuren, snoeiwonden, (spechten)holtes en aanwezigheid van dood hout.

Vervolgens wordt de stam, stamvoet en de wortelaanzetten onderzocht op aanwezigheid van schades, holtes, snoeiwonden, loslatende bast, zwammen van houtparasitaire schimmels en vorming van extra hout als reactie op een interne mechanische verzwakking. Bij het onderzoek wordt gebruik gemaakt van een kl ophamer en een prikstok met een lengte van 50 centimeter. Na de beoordeling van de mechanische kwaliteit wordt de conditie van de boom bepaalt. 2.2 Conditie en levensfase De conditie wordt beoordeeld op basis van de lengtegroei van twijgen, knopzetting of bladmassa, diktegroei van de stam en wondhout reactiegroei. De conditie vertelt iets over de groeiprestaties en de weerstand van een boom waarmee deze zich kan verweren tegen aantastingen. Voor de conditiebepaling zijn er vier klassen: goed, redelijk, matig en slecht (en dood). Een boom doorloopt vier levensfasen, die ieder hun eigen kenmerken bezitten wat betreft kroonarchitectuur. Voor dit onderzoek wordt gebruik gemaakt van de kroonarchitectuur modellen zoals zijn beschreven door A. Roloff (Baumkronen, 2001). In welke levensfase een boom zich bevindt, is niet afhankelijk van de leeftijd van de boom, maar is te zien aan de groeiprestaties in de top. De kroonrand laat zien of de kroon in de lengte groeit (vitaliteitsklasse 0 en 1), stagneert (vitaliteitsklasse 2) of aan het insterven is (klasse 3).

Als een boom dood is, wordt deze ing edeeld in vitaliteitsklasse 4. De volgende afbeelding brengt de vitaliteitsklassen in beeld. De linker kolom geeft het winterbeeld en de rechter kolom het zomerbeeld weer. VTA is een afkorting voor Visual Tree Assessment. Het is een op de mechanica gebaseerde methode volgens welke de veiligheidssituatie beoordeeld wordt aan de hand van de groeikenmerken van de boom. De primaire reactie van een boom op een aantasting is de vorming van hout. Hierdoor zijn interne gebreken voor de geoefende onderzoeker aan de buitenzijde van de boom zichtbaar en te beoordelen. - 6 - 2.3 Resterende levensverwachting De inschatting van de resterende levensverwachting in gelijkblijvende groeiplaats - omstandigheden gebeurt op grond van de mechanische kwaliteit gecombineerd met de conditie, levensfase en de huidige groeiplaats omstandigheden. Dit is een hulpmiddel bij het kiezen in het wel of niet inpassen van een boom in een herontwikkelingsgebied. Uitgangspunt is dat bomen met een resterende levensverwachting van 10 jaar of hoger inpasbaar zijn. 2.4 Kroonprojectie De vorm van de kroon is mede afhankelijk van de positie van andere objecten en boomkronen in de nabijheid. Een kroon is soms cirkelvormig of ellipsvormig en soms is deze eenzijdig gevormd. Daarom wordt iedere kroon ingemeten in vier richtingen, met behulp van de digitale afstandsmeter.

Daarbij wordt de afstand van de kroon rand tot het hart van de stam gemeten. Hiermee wordt in combinatie met de resultaten uit het bodem- en bewortelingsonderzoek, de veilige afstand van de werkzaamheden tot de te handhaven boom bepaald. Figuur 1: beoordeling van de vier levensfasen met winter- en zomerbeeld (Baumkronen, A. Roloff, 2001) Resignatiefase 3: matige conditie ✓ lichte, rafelige kroonrand; ✓ instervende twijgen; ✓ kleine knoppen, bladeren; ✓ zeer transparante kroon. Stagnatiefase 2: redelijk tot matige conditie ✓ penseelachtige of pluimerige takuiteinden; ✓ knoppen en bladeren in de kroonrand; ✓ lichte, transparante binnenkroon; ✓ reïtteratiegroei; ✓ vorming van dood hout. Degeneratiefase 1: redelijk tot goede conditie ✓ spitse twijgen in de kroonrand; ✓ transparante top; dicht vertakte binnenkroon. Exploratiefase 0: goede conditie ✓ dichte, afgeronde kroonrand; ✓ fijne takstructuur en dichte bladbezetting tot binnen in de kroon. - 7 - 2.5 Bodem en beworteling Op locaties waar grondwerkzaamheden binnen de doorwortelde zone plaatsvinden, wordt vooraf onderzoek gedaan. Door handmatig proefsleuven te graven en grondboringen te verrichten, ontstaat inzicht in de bodemopbouw en spreiding van de be worteling. Dit is de basis voor conclusies over inpasbaarheid en resulteert in het advies over de randvoorwaarden voor duurzaam boombehoud.

De randvoorwaarden betreffen de fysieke bescherming van de boom en zijn groeiplaats, eventueel benodigd toezicht en nazorg. - 8 - 3 Plangebied en werkzaamheden 3.1 Ligging projectgebied In 2022 hebben Van de Mheen Planontwikkeling BV en de gemeente Barneveld samengewerkt aan de planontwikkeling van het deelgebied De Lanen -Oost als onderdeel van de grotere woningbouwontwikkeling De Burgt in Barneveld. Deelgebied Woudse Erven I is inmiddels gerealiseerd. De initiatiefnemer is voornemers om deelgebied Woudse Erven II als eerstvolgende deelgebied te realiseren. De naastgelegen parkzone en het deelplangebied Woudse Erven III zijn daarna aan de beurt. Figuur 2: Woudse Erven II (rood), parkzone (geel) en Woudse Erven III (blauw) bron: structuurplan De Burgt, 2023. Woningbouw op erf Groot Butselaar De centraal gelegen monumentale boerderij en de ruimte daaromheen met twee oude schuren is in particulier eigendom. Hier vindt een parallel woningbouwtraject plaats wat getrokken wordt door de particuliere eigenaar. De toetsing van het voorliggende ontwikkelplan is meegenomen in de toetsing op duurzame inpasbaar het in deze bomen effect analyse.

- 9 - 3.2 Bomen in projectgebied De boombeplanting (rood omkaderd) in het projectgebied bestaat uit: 1. oprijlaan (geel) 2. houtsingel (oranje) 3. erfbeplanting (blauw) en 4. bosje (groen). 4 Schuur 1 3 2 Figuur 4: het oude boerenerf zoals tot voor kort in gebruik was. Tuin 4 Figuur 3: indeling van de beplanting in oprijlaan, houtsingel, erfbeplanting en bos gebied. - 10 - 1 4 3 3 2 Figuur 5: 1. Oprijlaan van zomereik; 2. Houtsingel met zomereik en knotels; 3. Erfbeplanting rondom boerderij; 4. Loofhoutbosje. 4 3.3 | Kadastrale percelen De bomen bevinden zich op diverse kadastrale percelen. Onderdeel | Kadastraal nummer | Oppervlakte Nederwoudseweg 72 | BNV00-E-6794 | 2.055 m2 Nederwoudseweg 70 | BNV00-E-6791 | 617 m2 Oprijlaan naar erf langs akker | BNV00-E-5105 / BNV00-E-5104 | 3.050 m2 Schuren (recent gesloopt) | BNV00-E-6800 | 1.687 m2 Akker met bosje, houtsingels | BNV00-E-5374 / BNV00-E-6220 / BNV00-E-6219 / | 44.392 m2 en schuren (recent gesloopt) | BNVOO-E-6817 Figuur 6: De kadastrale percelen waarop de bomen groeien (bron: https://kadastralekaart.com, bewerkt). - 11 - Bomen effect analyse De Burgt Barneveld -12- 3.4 Woningbouwprogramma Het woningbouwprogramma voor de bouw van 160 woningen is in de hieronder staande figuur weergegeven. Figuur 7: Woningbouwprogramma Woudse Erven II (bron: BOO, versie 17 november 2025).

Bomen effect analyse De Burgt Barneveld -13- 3.5 Stedenbouwkundig plan Hieronder is het voorlopig stedenbouwkundig plan (VO) opgenomen. Daarin zijn de in te passen bomen lichter van kleur dan de nieuw aan te planten bomen. Het terrein dat in eigendom is van de particuliere eigenaar is blauw omkaderd. In de volgende paragraaf is het voorlopige ontwerp voor de terreininrichting rondom boerderij Groot Butselaar opgenomen. Figuur 8: Voorlopig stedenbouwkundig plan (VO) Woudse Erven II (bron: BOO, versie 17 november 2025) 3.6 Ontwerp Groot Butselaar Er is een detailuitwerking opgesteld in een voorlopig ontwerp (d.d. 17 juli 2025) door Bouwontwerp Jan Brink voor de particuliere woningbouwontwikkeling rondom de oude boerderij. Dit plan is hieronder opgenomen.

oprit oprit achtertuin achtertuin 70. A. B. C. D. J. H. G. F. E. K. K. K. L. L. L. 70. monument nr. 70 woning huisnr. 70 monument eik ø650 eik ø600 eik ø550 eik ø750 eik ø600 eik ø550 eik ø630 belending v/d Mheen monument borderborder hofpad voorgevel T-boerderij erf-verharding toegang vanaf Woudse erven ll toegang vanaf Woudse erven ll inrit oude erf aanbouw (geen monument) eik ø700 terras huisnr. 70 erf-verharding openbaar monument monument monument monument monument u i t w e r k i n g s v e r z o e k p l a t t e g r o n d pad recht van overpad pad recht van overpad pad recht van overpad berging monument monument monument app. D. app. E. app. F. app. G. app. H. app. J. terras E. terras F. terras G. terras H. terras J. voortuin E. voortuin F. voortuin G. voortuin H. voortuin J. app. B. app. C. voortuin D. terras A. terras B. berging B. berging D. berging E. berging F. berging G. berging H. berging J. berging C. voortuin C. voortuin A. monument app. A. berging A. kliko's bezoekers bezoekers bezoekers kliko's bezoeker beukenhaag max. 1800+ beukenhaag max. 1000+ woning K. woning L. eik ø650 gazon gazon Mts. G. v/d Munt & A.

v/d Munt - Wijers Nederwoudseweg 70 3772 TE Barneveld 06-49321026 gvdmunt@solcon.nl plan voor het opnieuw inrichten van het voormalige agrarische bedrijf aan de Nederwoudseweg 70 Barneveld alle maten in het werk te kontroleren ! " W o u d s e e r v e n II d e B u r g t " blad U02. " G r o o t B u t s e l a a r " Monument-nummer 0203/46 alternatief ontwerp uitwerkingsverzoek Bomen effect analyse De Burgt Barneveld -15- 3.7 Beschrijving van de werkzaamheden De werkzaamheden binnen de invloedssfeer van meerdere bomen op en rondom het erf bestaan uit de volgende onderdelen: ✓ Saneren van de met asbest vervuilde grond langs de oprijlaan (zie volgende paragraaf); ✓ Het ophogen van het projectgebied buiten de grenzen van het particuliere eigendom van de boerderij Groot Butselaar met ten minste 60 centimeter grond; ✓ Aanleg inrit en parkeerplaatsen op het erf rondom de boerderij Groot Butselaar; ✓ Bouw woning nabij stammen van boom 15 en 17; ✓ Aanleg van een nieuwe fietsroute van de Nederwoudseweg, via de oprijlaan, richting de Scherpenzeelseweg; ✓ Omvorming van agrarische grond zodat het geschikt is voor gebruik als parkzone. Het ontwerp hiervoor volgt in een volgende planfase. 3.8 Asbestsanering Uit het bodemonderzoek blijkt dat de grond onder de inrit en de berm waarin de bomen groeien vervuild zijn met asbest.

Het saneren van een met asbest verontreinigde bodem is een wettelijke verplichting. Bij de noodzakelijke sanering moet de vervuilde grond afgevoerd worden. De hieronder afgebeelde figuur laat in het rood de ontgravingscontour zien ten behoeve van de asbestsanering. De bodem in deze oppervlakte moet ontgraven en afgevoerd worden tot 50 centimeter en plaatselijk 100 centimeter diep. Binnen de ontgravingscontour staan 45 bomen. Figuur 9: Ontgravingscontour asbestsanering

Bomen effect analyse De Burgt Barneveld -16- 4 Beleid Wat is de beleidsstatus van de onderzochte bomen? Uit de studie blijkt dat de provincie het bevoegde gezag is voor het vellen van houtopstanden. Er is op dit moment geen gemeentelijk kapbeleid van toepassing op in het gebied aanwezige bomen. Daarnaast zijn er geen bomen die op het zijn aangemerkt als landelijk monumentale boom. De toelichting volgt hieronder. 4.1 Provinciaal beleid Buiten bebouwingscontour houtkap Het projectgebied bevindt zich buiten de ‘bebouwingscontour houtkap’ zoals is vastgesteld door de gemeenteraad van Barneveld (zie figuur 10). Dit besluit is geldig vanaf 1 januari 2024. De provincie Gelderland is daarmee het bevoegd gezag wat betreft de te vellen bomen. Buiten GO, GNN en Natura 2000 Het projectgebied ligt buiten GO, GNN en Natura 2000 gebieden. Oude bosgroeiplaats Een houtopstand op een oude bosgroeiplaats heeft in provincie Gelderland een verhoogde beschermde status. Het plangebied maakt deel uit van een kampenlandschap. Dat kenmerkt zich door landbouwgronden die van oudsher omzoomd zijn met houtsingels. Binnen het plangebied zijn langs de landbouwgronden houtsingels aanwezig. Op de kaart (zie figuur 11) van de provincie Gelderland is te zien dat er geen houtopstanden zijn aangemerkt als oude bosgroeiplaats.

Figuur 10: de bouwlocatie Woudse Erven II bevindt zich buiten de bebouwingscontour houtkap (situatie 24-11-2024) Figuur 11: kaart oude bosgroeiplaatsen (groen). In het projectgebied zijn er geen gebieden aangemerkt als oude bosgroeiplaats (bron:https://geoportaal.gelderland.nl) Bomen effect analyse De Burgt Barneveld -17- 4.2 Gemeentelijk beleid Op 2 december 2025 heeft het college van Burgemeester en wethouders van gemeente Barneveld het bomenbeleidsplan vastgesteld. Daarin wordt voorgesteld een nieuw kapbeleid op te stellen en een lijst waardevolle bomen . Op dit moment is er nog geen lijst van gemeentelijk waardevolle bomen. In februari 2026 wordt het bomenbeleidsplan ter goedkeuring aangeboden aan de gemeenteraad1. In de APV van gemeente Barneveld staat dat bomen met een stamdiameter groter dan 25 centimeter kapvergunningplichtig zijn, mits deze zich bevinden binnen de bebouwingscontour houtkap. Binnen het projectgebied zijn geen bomen aanwezig die binnen de bebouwingscontour houtkap vallen. De kapregels van gemeente Barneveld zijn niet van toepassing op het kappen van de houtopstanden binnen de grenzen van de Woudse erven II en III en de te ontwikkelen parkzone. 4.3 Landelijk monumentale bomen In het projectgebied bevinden zich geen bomen die door de Bomenstichting opgenomen zijn in het landelijk register voor monumentale bomen.

1 De raadsstukken en het bomenbeleidsplan zijn te lezen op: https://barneveld.bestuurlijkeinformatie.nl/Agenda/Index/283344de-0f0d-4871-8423-c8fb1197a840 Figuur 12: er staan geen landelijk monumentale bomen in het (rood omcirkelde) projectgebied (bron: www.monumentalebomen.nl) Bomen effect analyse De Burgt Barneveld -18- 5 Bodem- en beworteling Hieronder zijn de resultaten te lezen van het bodem - en bewortelingsonderzoek dat is uitgevoerd bij de zomereiken met de nummers 12, 16, 22 en 106. De resultaten zijn te lezen in paragraaf 5.1 tot en met 5.4. In paragraaf 5.5 zijn de resultaten opgenomen van het bewortelingsonderzoek bij twee bomen op het terrein van Groot Butselaar. Figuur 13: De vier zomereiken waarbij een bodem- en bewortelingsonderzoek is uitgevoerd. 16 12 22 106 Bomen effect analyse De Burgt Barneveld 5.1 | Zomereik 12 Deze zomereik maakt deel uit van de groep zomereiken op het erf van de woning aan de Nederwoudseweg 70-72. Aan de noordoostzijde wordt een weg aangelegd. Er is een proefsleuf gegraven op 2,5 meter ten noordoosten van de stamvoet. Op deze locatie bevond zich al een ploegvoor, waardoor de bovenkant van de proefsleuf 20 cm lager ligt. Aanvullend is een grondboring uitgevoerd in de akker, op 5 meter afstand ten noordoosten van de boom.

Diepte | Beschrijving bodem | Beschrijving wortelpakket (cm) 0-20 | (Ploegvoor) | - 20-50 | Lemig fijn | zand | Intensieve | fijne beworteling 50-70 | Reductiezone | met | oranje, | le mig | fijn | Geen wortels zand Tabel 1: resultaten van proefsleuf op 2,5 meter ten noordoosten van boom 12 Diepte | Beschrijving bodem | Beschrijving wortelpakket (cm) 0-60 | Lemig fijn | zand | Nauwelijks, enkele | fijne wortels 60-70 | Lichtbeige | zand | Geen wortels 70-100 | Oranje, lemig nat zand | Geen wortels Tabel 2: resultaten van grondboring op 5 meter ten noordoosten van boom 12 Figuur 14: Proefsleuf op 2,5 meter afstand ten noordoosten van boom 12, met intensieve fijne beworteling (links) en het bodemprofiel op 5 meter afstand ten noordoosten van boom 12 (rechts). -19- Bomen effect analyse De Burgt Barneveld 5.2 | Zomereik 16 De zomereik met nummer 16 heeft en stamdiameter van 98 centimeter. De boom stond tot voor kort | in het gras tussen twee schuren. Voordat de schuren er kwamen, | vormde de zomereik het einde van een rij bomen die agrarische gronden omzoomde. In het voorlopige ontwerp zoals het nu voorligt, is de onderzochte zomereik aangemerkt als een te verplanten boom naar de rotonde ten zuiden van het plangebied. Recent zijn de zes onderste gesteltakken tussen 5 en 7 meter boven maaiveld afgezaagd met als doel ruimte te maken voor de sloop van de schuur.

De snoeiwonden hebben een diameter van 10 tot 25 centimeter. Er zijn twee proefsleuven gegraven met als doel te beoordelen hoe de bewortelingsstructuur en de bodemsamenstelling eruit ziet. Diepte | Beschrijving bodem | Beschrijving wortelpakket (cm) 0-20 | Onsamenhangend, droog, beige, | Nauwelijks fijne wortels aanwezig leemarm, zeer fijn zand 20-40 | Stoffig | droog, | beige, | leemarm, | Zeer | intensieve | (moeilijk | doordringbare) zeer fijn zand | fijne en middelfijne beworteling 40-70 | Bruin, lemig fijn zand | Intensieve fijne en middelfijne beworteling 70-110 | Vochtig, | bruin | fijn | zand | met | Extensieve (weinig) fijne beworteling roestvlekken Tabel 3: resultaten van proefsleuf A met grondboring op 3 meter ten zuidoosten van boom 16 Figuur 15: Proefsleuf A op 3 meter ten zuidoosten van boom | 16, met zeer intensieve fijne en middelfijne beworteling (links) en proefsleuf B op 2,5 meter ten zuidwesten van de stamvoet (rechts) -20- Bomen effect analyse De Burgt Barneveld Diepte | Beschrijving bodem | Beschrijving wortelpakket (cm) 0-70 | Bruin, licht lemig fijn zand | Extensieve (weinig) fijne beworteling 70 | Geel, ondoordringbaar zand | Geen wortels Tabel 4: resultaten van proefsleuf B op 2,5 meter ten zuidwesten van boom 16 5.3 | Zomereik 22 Deze | zomereik | staat | centraal | op het | erf van | Nederwoudseweg 70.

Er | is een | proefsleuf gegraven op 3 meter afstand ten zuiden van de stamvoet van de boom tot 70 centimeter diep. De resultaten voor de bodem tussen 70 en 100 cm onder het maaiveld werden verkregen middels een grondboring. Diepte | Beschrijving bodem | Beschrijving wortelpakket (cm) 0-25 | Humusarm, lemig, fijn | zand | Intensieve | fijne beworteling 25-30 | Humusarm, lemig fijn | zand | Intensieve middelfijne beworteling en één wortel met een | diameter | van 6 cm 30-70 | Humusarm, lemig fijn | zand | Redelijke | intensieve | middelfijne beworteling 70-100 | Steeds | natter | wordend, | l | emig | Geen wortels zand Tabel 5: resultaten van proefsleuf op 3 meter ten zuiden van boom 22 Figuur 16: Proefsleuf op 3 meter ten zuiden van boom 22, met fijne en middelfijne beworteling (links) en het bodemprofiel tussen 70 en 100 cm onder het maaiveld (rechts). -21- Bomen effect analyse De Burgt Barneveld -22- 5.4 Zomereik 106 Deze zomereik staat aan het zuidelijke uiteinde van de bomenrij langs de akkers. Rondom deze boom is een greppel uitgegraven waardoor de boom op een kunstmatig eiland staat en een deel van het wortelstelsel blootligt tot op 2,5 meter afstand van de stamvoet (figuur 17). Ook het bodemprofiel was duidelijk zichtbaar, waardoor een proefsleuf of grondboring niet noodzakelijk was.

Tabel 6: Resultaten zichtbaar wortelstelsel op 2,5 m afstand van de stamvoet van boom 106. Figuur 17: Het zichtbare wortelstelsel en bodemprofiel op 2,5 meter afstand van af de stamvoet, ten westen van de zomereik nummer 106. Diepte (cm) Beschrijving bodem Beschrijving wortelpakket 0-60 Donker, lemig fijn zand Intensieve beworteling 60-100 Lemig fijn zand Geen wortels

Bomen effect analyse De Burgt Barneveld -23- 5.5 Terrein Groot Butselaar Op het particuliere terrein is op twee plaatsen de beworteling nader onderzocht. De eerste locatie bevindt zich nabij boom 1 en 2 die deel uitmaken van de boomgroep in de zijtuin van de oude boerderij. Nabij deze twee zomereiken worden parkeerplaatsen aang elegd. Het tweede bewortelingsonderzoek betreft de zomereik met nummer 61 waarlangs een inrit gepland is. Op korte afstand van de bomen zijn beukenheggen ingetekend (bruine en groene lijnen). Figuur 18: Bodem- en bewortelingsonderzoek is uitgevoerd bij de zomereiken 1, 2 en 61 Zomereik 1 Rondom de stamvoet worden parkeerplaatsen aangelegd. Op 1 meter ten oosten van de stamvoet is een proefsleuf gegraven langs de rand van de geplande parkeerplaats.

Tabel 7: resultaten van proefsleuf C met grondboring op 3 meter ten zuidoosten van boom 16 Diepte (cm) Beschrijving bodem Beschrijving wortelpakket 0-20 Bruin, leemrijk fijn zand Nauwelijks beworteling 20-50 Bruin, leemrijk fijn zand Intensieve fijne en middelfijne beworteling 50-70 Vochtiger wordend, grijs, leemrijk fijn zand Intensieve fijne en middelfijne beworteling 3 4 5 6 7 1 2 61 N Bomen effect analyse De Burgt Barneveld Diepte | Beschrijving bodem | Beschrijving wortelpakket (cm) 0-20 | Verdicht, beige, lemig fijn zand | Extensieve fijne beworteling 20-35 | Donkerbruin, leemrijk, fijn zand | Intensieve fijne beworteling 35 | Donkerbruin, leemrijk, fijn zand | Grove wortel met diameter van 5 cm 35-50 | Donkerbruin, leemrijk, fijn zand | Intensieve fijne beworteling 50-100 | Natter wordend, grijs, leemrijk fijn zand | Nauwelijks fijne wortels Grondwaterstand op 85 centimeter onder maaiveld Tabel 8: resultaten van proefsleuf D met grondboring op 1 meter ten zuiden van boom 2 Figuur 19: Proefsleuf C op 1 meter ten oosten van boom 1, met zeer intensieve fijne en middelfijne beworteling vanaf 20 centimeter onder maaiveld (links) en proefsleuf D bij boom 2 met grove en intensieve middelfijne beworteling tot 1 meter vanuit het hart van de stamvoet. Zomereik 61 De onderzochte zomereik heeft een stamdiameter van 79 centimeter.

De toekomstige inrit is gepland op minder dan 1 meter van de stamvoet. Ter controle van de beworteling is de wortelaanzet aan de noordzijde vrij gegraven en met de prikstok gevolgd. Daaruit blijkt dat de wortelaanzet in een hoek van circa 45 graden naar beneden groeit. Op een afstand van 1 meter vanaf de wortelaanzet, bevindt de grove wortel zich op 25 centimeter onder maaiveld en op 2 meter op 45 centimeter diep, blijkt uit het onderzoek met behulp van de prikstok. Tot voorbij de oude varkensstal, op circa 5 meter van de stamvoet is wortelopdruk aanwezig in de klinkerverharding. Ter controle zijn op 2 meter ten zuidoosten van de boom enkele klinkers opgetild. Daaronder bevindt zich een intensieve fijne beworteling en een grove wortel die met een diameter van circa 3 centimeter. -24- Bomen effect analyse De Burgt Barneveld -25- Figuur 20: De wortelaanzet groeit met een hoek van ca. 45 gr aden naar beneden. Tot 5 meter van de stamvoet is wortelopdruk aanwezig die wordt veroorzaakt door wortels met diameters met diameters tot 3 centimeter . 5.6 Samenvatting Aan de rand van de geplande weg langs boom 12, bevindt zich een intensieve fijne beworteling tot het grondwaterniveau op 70 centimeter diepte. Aan de noordoostzijde (momenteel in agrarisch gebruik) strekt de beworteling zich uit tot 5 meter van de stamvoet.

De wortelgroei van zomereik nummer 16 is op 2,5 meter van de stamvoet onderzocht. In de eerste 20 centimeter zijn nauwelijks wortels aanwezig, terwijl de zone van 20 tot 40 centimeter juist zeer intensief doorworteld is. De onderliggende lemige fijne zandgrond vertoont een intensieve beworteling tot een diepte van 70 centimeter. Dieper is de invloed van de grondwaterstand merkbaar en zijn geen wortels aangetroffen. Ter plaatse van de gevel van de voormalige schuur is eveneens geen beworteling aanwezig. Boom 22 bevindt zich in de toekomstige parkzone . Deze zomereik vertoont een intensieve fijne en middelfijne beworteling tot een diepte van 70 centimeter, op een afstand van 3 meter vanaf de stam. Boom 106 heeft o p een afstand van 2,5 meter vanaf de stamvoet een beworteling tot 60 centimeter onder het maaiveld.

Bomen effect analyse De Burgt Barneveld -26- Groot Butselaar Boom 1 en 2 hebben op 1 meter van de stamvoet, op de rand met de geplande parkeerplaats tot 20 centimeter diep een extensieve fijne beworteling. Daaronder is de beworteling zeer intensief tot 70 centimeter onder maaiveld. Houdt bij de aanleg rekening met de oppervlakkig groeiende grove wortels die tot 1 meter uit het hart van boom 2 aanwezig zijn. De grove wortels van de zomereik met nummer 61 bevinden zich op 1 meter van de stamvoet op circa 25 centimeter diep aan de zijde van de nieuwe inrit . Vanaf 2 meter van de wortelaanzet, verdwijnt de grove wortel dieper dan 45 centimeter onder maaiveld. Bomen effect analyse De Burgt Barneveld -27- 6 Conclusies De conclusies op basis van de bevindingen zijn hieronder opgenomen. 6.1 Veiligheid De resultaten van de boomveiligheidscontrole (BVC) zijn opgenomen in de bijlage 2. Hieronder volgt een samenvatting van de bomen met gebreken die een verhoogd risico opleveren voor de veiligheid van de omgeving. Breukgevaarlijk. De stamvoeten van de witte paardenkastanjes nummer 27 en 28 zijn ernstig aangetast door houtparasitaire schimmels ( korsthoutskoolzwam en honingzwam). De gebreken die de stamvoeten laten zien, wijzen op een verhoogde kans op stambreuk. Wanneer één van de bomen daardoor afbreekt kan deze door het dak van de monumentale schuur vallen.

Geconcludeerd wordt dat de twee witte paardenkastanjes een gevaar vormen voor de omgeving. Boom 27 en 28 zijn niet veilig handhaafbaar. Voor boom 27 is op zeer korte termijn actie vereist. Onderzoek op breukvastheid. De zomereik met nummer 8 heeft een holte in de stamvoet en is daarom aangemerkt voor nader onderzoek op breukvastheid. Dood hout. Diverse bomen bevatten dood hout in de kroon (voor de boomnummers zie de tabel in bijlage 2). Bij breuk kan het dode hout gevaar opleveren. Alle overige inpasbare bomen hebben een goede mechanische kwaliteit en zijn veilig handhaafbaar. Figuur 21: Boom 27 en 28 (foto links) en de korsthoutskoolzwam in de stamvoet van boom 27 (foto rechts). 28 27 Bomen effect analyse De Burgt Barneveld 6.2 | Achterstallig onderhoud Alle knotbomen in het gebied en enkele bomen in de jeugdfase zijn al lang niet meer onderhouden. Hierdoor is bij de knotbomen zwaar takschot ontstaan. Dat kan gevaar opleveren wanneer deze door het eigen gewicht afbreken. Het uitvoeren van het onderhoud aan de verwaarloosde bomen dient gefaseerd uitgevoerd te worden met als doel de bomen voldoende blad te laten houden om te kunnen voorzien in de eigen energiebehoefte. Alle bomen waarvoor een beheermaatregel is genoemd, zijn opgenomen in de overzichtstabel in bijlage 5. 6.3 | Resterende levensverwachting De meeste van de onderzochte bomen bevinden zich in redelijke conditie.

De relatief goede groeiplaatsomstandigheden zorgen er namelijk voor dat de bomen voldoende worden voorzien van zuurstof, water en voeding. De humushoudende en lemige zandgrond is voedselrijk, maar houdt betrekkelijk weinig vocht vast. Dit wordt echter gecompenseerd door de gemiddeld hoge grondwaterstand. Alle te handhaven bomen hebben een resterende levensverwachting hoger dan 5 jaar. De meeste exemplaren hebben een redelijk tot goede toekomstverwachting hoger dan 10 jaar. Op boom 8 na, zijn alle onderzochte bomen op dit moment inpasbaar. Of boom 8 | veilig inpasbaar is, is te beoordelen nadat de stamvoet nader onderzocht is. 6.4 | Te handhaven bomen Bomen op ruime afstand van de werkzaamheden kunnen gehandhaafd worden. Hier is geen schade aan wortelstelsel en de kroon te verwachten. Dit betreft de volgende bomen: ✓ | Boomgroep van zomereiken 3 t/m 12 in de zijtuin van Groot Bunselaar; ✓ | Bomen 20 en 22 langs het nieuw aan te leggen fietspad; ✓ | Houtsingel van zomereiken 77 t/m 88; ✓ | Knotelzen 88 t/m 105; ✓ | Houtsingel van verschillende boomsoorten 107 t/m 115; ✓ | Bosbomen 120 t/m 149 en 170 t/m 176. Bomen 1 t/m 12 Bomen 1 t/m 12 vormen een cultuurhistorische boomgroep met een goede resterende levensverwachting. Op | 4,5 meter ten noordoosten | van deze bomen worden nauwelijks grove wortels verwacht.

Het behoud van deze bomen is daarom realistisch | omdat een afstand | groter dan 4,5 meter tussen de greppel en de stamvoet van de te behouden bomen | in het ontwerp opgenomen is | . Bomen 20 en 22 Deze bomen betreffen twee zomereiken. Hoewel deze bomen in de buurt van het nieuwe fietspad | staan, | worden | diens | wortelzones | niet | of | nauwelijks | aangetast | door | de -28- Bomen effect analyse De Burgt Barneveld -29- werkzaamheden. Deze bomen zijn inpasbaar. Het wordt echter niet verwacht dat deze bomen zich langer dan 15 jaar zullen handhaven. Bomen 77 t/m 115 en 120 t/m 149 en 170 t/m 176 De houtsingels en bosbomen s taan in de geplande parkzone waar de enige verharding uitsluitend uit wandelpaden zal bestaan. Wel worden de greppels uitgebreid tot een waterpartij. Hoewel de grenzen van dit landschapselement nog niet definitief zijn, worden de taluds langs de bestaande bomenlanen in ieder geval niet aangetast. De enige uitzondering betreft boom 106. De overige bomen in de parkzone zullen weinig effecten ondervinden van de ontwikkeling, zolang de waterpartij buiten de kroonprojecties wordt gerealiseerd en de maaiveldhoogte onder de kroonprojecties gelijkt blijft. Bijlage 6 toont een kaart met de inpasbaarheid per boom op basis van de projectinvloed.

6.5 Onder voorwaarden handhaafbare bomen Binnen 1 à 2 meter van de stamvoeten van zeven zomereiken op het erf wordt verharding aangelegd ten behoeve van een inrit, parkeerplaats of fietspad. De bomen met de nummers 1, 2, 14, 16, 21, 61 en 69 zijn onder voorwaarden te handhaven. In de figuur hieronder is een lettercode opgenomen die verwijst naar de conclusie in deze paragraaf. In de figuur hieronder is een lettercode toegevoegd die verwijst naar de conclusie in paragraaf 7.3. Figuur 22: Bomen met een lettercode zijn onder voorwaarden inpasbaar.

Bomen effect analyse De Burgt Barneveld -30- Tabel 10: de bomen die onder voorwaarden handhaafbaar zijn Algemeen karakteristieke beworteling bij zomereik De krachtige, vaak ovaalvormige en breed uitlopende wortelaanzetten groeien in een hoek van 40 tot 45 graden naar beneden. Deze splitsen zich in sterke zijwortels die zich dan in lange, min of meer horizontale richting verlopende strengen vertakken. Vanaf hier vertakken deze zich in naar beneden groeiende zinkerwortels. Hoe verder van de stam, hoe oppervlakkiger de beworteling wordt. Opvallend is de intensieve fijne beworteling die zich bij zomereik alleen ontwikkelt op een basenrijke bruine aarde. Op deze locatie komt een bewortelingsdiepte van 70 centimeter algemeen voor. Dieper lijkt de bodem ongeschikt voor wortels door de invloed van de grondwaterstand die fluctueert tussen 70 en 85 centimeter onder maaiveld. Bomen 1 en 2 Houdt bij de aanleg rekening met de oppervlakkig groeiende grove wortels die tot 1 meter uit het hart van boom 2 aanwezig zijn. Vanaf 1 meter van de stamvoet, bevindt zich een extensieve fijne beworteling tot 20 centimeter diep. Daaronder is de beworteling zeer intensief tot 70 centimeter onder maaiveld. Dat betekent dat er mogelijkheden zijn om de parkeerplaats aan te leggen zonder onherstelbare schade aan te brengen aan de stamvoet mits de werkzaamheden zorgvuldig voorbereid en uitgevoerd worden.

Boom 14 De zomereik met nummer 14 is een forse, vrijstaande boom die sfeerbepalend kan zijn voor het toekomstige straatbeeld. Aan de noordzijde van de boom wordt een inrit aangelegd. Aan deze zijde van de boom lag tot voor kort ook een beklinkerde weg die gebruikt werd voor de ontsluiting van de schuur. Daarin was wortelopdruk door oppervlakkige beworteling aanwezig. In het advies zijn de randvoorwaarden opgenomen voor de aanleg van de inrit. Boom 16 De zomereik met een stamdiameter van 98 centimeter is van monumentale omvang maar heeft geen speciale beleidsstatus. De zes aangebracht snoeiwonden met diameters van 10 tot 25 centimeter kunnen een negatief effect hebben op de conditie van de boom. Desondanks beschikt de boom op dit moment nog over een redelijke conditie en goede toekomstverwachting hoger dan 15 jaar. Het is de moeite waard om deze boom met zijn statige verschijning in te passen.

Bomen effect analyse De Burgt Barneveld -31- In het voorliggende ontwerp is een voorstel opgenomen om deze boom te verplanten naar de rotonde als eyecatcher voor de nieuwe woonwijk. Uit onze jarenlange praktijkervaring blijkt dat het verplanten van een volwassen zomereik moeilijk is en weinig kans van slagen heeft. Dat komt doordat wortelsnoei slecht verdragen wordt waardoor groeistagnatie ontstaat. Vaak wordt de kroon transparant en komt de conditie van een verplante zomereik in een negatieve spiraal terecht. Daarom wordt aanbevolen deze boom in te passen in het ontwerp. Dat betekent wel dat op de groeiplaats 60 centimeter opgehoogd wordt. Met behulp van de juiste maatregelen kan de zomereik duurzaam behouden worden. Deze maatregelen richten zich op het gelijk houden van het zuurstofpercentage in de bodem en het beschermen van de stam tegen verwering van de schors. Uit de steekproef die genomen is bij het graven van proefsleuven blijkt dat de zomereik beschikt over een intensieve fijne doorworteling in het vroegere grasveld. Onder de fundering van de gesloopte schuren zijn geen wortels van de eik te verwachten. Dat betekent dat er mogelijkheden zijn om een compacte wortelkluit te creëren. Nadelig voor het creëren van een samenhangende kluit is dat de bovenste 40 centimeter van het bodemprofiel bestaat uit onsamenhangend stoffig fijn zand.

Wanneer, in het oog houdend dat er een goot afbreukrisico is, gekozen wordt voor de verplanting van zomereik 16, is een grondige voorbereidingstijd van 4 à 5 jaar noodzakelijk. In het advies wordt hier verder op ingegaan. Boom 21, 61 en 69 Inpassing van bomen waarlangs paden en wegen aangelegd worden. Uit het bodem - en bewortelingsonderzoek blijkt dat er een oppervlakkig zeer intensieve beworteling te verwachten is. Binnen 1 meter vanaf de wortelaanzetten aan de buitenzijde van de stamvoeten kan niet gegraven worden. Hierin bevinden zich de oppervlakkig, schuin naar beneden groeiende gestelwortels. Vanaf een meter afstand van de stamvoeten kan met behulp van wortelbesparende voorzieningen een pad of inrit aangelegd worden. Hierop wordt in het advies verder ingegaan. 6.6 Te verwijderen bomen Hieronder is een toelichting opgenomen op de reden waarom de te vellen bomen niet handhaafbaar zijn. 6.6.1 Asbestsanering De 45 bomen die op door asbestvervuilde grond groeien (zie figuur hieronder) kunnen niet behouden worden omdat de doorwortelde zone met asbest verontreinigd is en daarom conform de wettelijke verplichting afgegraven wordt. Het gaat om de volgende aantallen, lengtes en oppervlakte te verwijderen bomen: ✓ 30 laanbomen over een lengte van 90 meter (rood); ✓ 11 bosbomen (donkerblauw) op een oppervlakte van 500 m²; ✓ 4 bomen op het erf van de boerderij (lichtblauw).

Bomen effect analyse De Burgt Barneveld -32- Figuur 23: te vellen boomgroepen: eikenlaan (geel), bos (donkerblauw), erf (lichtblauw) 6.6.2 Veiligheid Met als doel de veiligheid van de omgeving te waarborgen moeten de witte paardenkastanjes met de nummer 27 en 28 geveld worden. De inhoudelijke toelichting hierop is te lezen in paragraaf 6.1 en in de tabel met de resultaten van de boomveiligheidscontrole in bijlage 2. 6.6.3 Herinrichting Ten behoeve van de buurtontsluiting moeten zes bomen wijken. Ter plaatse van de bomen met de nummers 59, 60, 74 en 75 zijn inritten en woningen (nr. 15 en 17) gepland. De zomereik (15) heeft een gekromde stamvoet met vooral aan de noordzijde ontwikkelde trekwortels. Aan de zuid- en zuidwestzijde zijn geen wortelaanzetten aanwezig. In de directe omgeving van deze zomereik wordt een woning gebouwd en vindt ophoging plaats ten behoeve van het bouwrijp maken. Om deze redenen is de boom niet duurzaam inpasbaar. De zomereik met nummer 17 staat op de lijst om te vellen. De zomereik met nummer 16 kan zonder boom 17 duurzaam gehandhaafd worden. Het handhaven van de zomereik met nummer 17 is wel een pré en beter voor het behoud van een hoge luchtvochtigheid in en rondom de kroon van zomereik 16. Dit voorkomt uitdroging in lange, droge zomers.

Bomen effect analyse De Burgt Barneveld -33- Tabel 9: de bomen die niet inpasbaar zijn in het ontwerp Nr. Boomsoort Ø Stam¹ (cm) Conditie Opmerkingen Kroon Stam Stamvoet Veilig TK (jaar) 15 Quercus robur (zomereik) 36 redelijk gekromde stamvoet met eenzijdig ontwikkelde wortels aan de trekzijde; aan de onderzijde oppervlakkige schade aan de schors door verwijderen steen waarop de boom steunde ja >15 17 Quercus robur (zomereik) 53 redelijk eenzijdig ontwikkelde kroon ja >15 59 Juglans regia (walnoot) 50 matig gekandelaberde kroon die volledig bedekt is door klimop getopt op 3 m¹ ja < 5 60 Pseudotsuga menziesii (Douglas spar) 36 redelijk klimop ja >15 74 Fagus sylvatica (beuk) 50 redelijk fijn dood hout ja >15 75 Aesculus hippocastanum (witte paardenkastanje) 22 redelijk waterlot ja >15 Bomen effect analyse De Burgt Barneveld -34- 7 Adviezen De volgende aanbevelingen worden gedaan voor het gereed maken van het terrein voor de bouw en de bescherming van de te handhaven bomen. 7.1 Werk aan bomen 7.1.1 Vellen De reden voor het verwijderen van de bomen zijn beschreven in paragraaf 6.4. De vellijsten zijn opgenomen als bijlage 3 en 4. Geadviseerd wordt de witte paardenkastanje 27 met spoed te vellen, door aantasting van de stamvoet en beworteling is deze boom extreem breukgevaarlijk. Doel is de veiligheid van de omgeving te waarborgen.

7.1.2 Laten accorderen erfgrenzen Voor het vellen van bomen buiten de 'bebouwingscontour houtkap' geldt een meldingsplicht conform het Besluit Activiteiten Leefomgeving (BAL). De provincie is hiervoor het bevoegd gezag. Het BAL bevat een uitzondering op de meldingsplicht: het vellen van bomen op een erf. Omdat de erfgrenzen niet zijn vastgelegd in een bestemmingsplan of ander juridisch document, is het voormalige gebruik als boerenerf leidend voor de begrenzing (zie onderstaande figuur ). Het is noodzakelijk dat het bevoegd gezag (de provincie) de erfgrenzen accordeert alvorens tot velling van de bomen wordt overgegaan. Figuur 24: erfgrenzen op basis van het gebruik als boerenerf Tuin

Bomen effect analyse De Burgt Barneveld -35- 7.1.3 Snoeimaatregelen De benodigde veiligheids - en onderhoudsmaatregelen naar aanleiding van de visuele boomcontrole zijn opgenomen in de tabel in bijlage 5. Aangeraden wordt om de schietwilg (nr 43 ) en de zwarte elzen (nr 89-103) te knotten. Naast het verhogen van de cultuurhistorische waarde en de biodiversiteit in het gebied worden de beheerkosten hiermee op lange termijn beperkt. Ook wordt door deze maatregel het ontstaan van veiligheidsrisico’s tegen gegaan. De knotelzen verkeren in goede conditie, maar in verwaarloosde staat. Er is lang niet gesnoeid waardoor er sprake is v an achterstallig onderhoud. Ook zijn in alle elzen takken aanwezig met diameters groter dan 10 cm. Daarom is de kans groot dat de bomen afsterven als gevolg van te grote snoeischade, wanneer de elzen met één ingreep volledig geknot zouden worden. Geadviseerd wordt de bomen gefaseerd te snoeien. Dit houdt in dat er het eerste jaar 50% van de knot gesnoeid wordt , waarbij voornamelijk de dikste takken worden verwijderd. Na één of twee jaar kan vervolgens het overige deel van de kroon worden gesnoeid. Hiermee is de kans het grootst dat de conditie redelijk tot goed blijft en de bomen de snoeiwonden kunnen afgrendelen. Dode takken met een diameter dikker dan 5 centimeter, kunnen schade veroorzaken aan passanten of eigendommen.

Geadviseerd wordt dood hout boven paden, wegen en parkeerplaatsen en andere verblijfsplaatsen te verwijderen met als doel de veiligheid te waarborgen. Laat dood hout boven bos en beplanting hangen. Dit verhoogt de natuurwaarde. Het advies is om bij de overige bomen de bladmassa zoveel mogelijk intact te laten. De bladeren produceren namelijk suikers die nodig zijn voor de hergroei van mogelijk wortels die verloren zijn gegaan. Het advies is om bij de overige bomen de bladmassa zoveel mogelijk intact te laten. De bladeren produceren namelijk suikers die nodig zijn voor de hergroei van mogelijk wortels die verloren zijn gegaan. Mogelijk treden er onvoorziene situaties op waardoor snoei alsnog noodzakelijk kan blijken. Voorwaarden voor de snoei van een boom zijn: - Laat snoeiwerkzaamheden uitvoeren door een gecertificeerd boomverzorger; - Verwijder maximaal 20% van de bladmassa van de kroon; - Beperk de grootte van de snoeiwonden tot maximaal 10 centimeter. Takken opbinden als alternatief Wanneer het nodig is om tijdelijk meer bovengrondse ruimte te creëren voor uitvoering van het werk, is het optillen van een afhangende tak met behulp van een spanband een optie. Omwikkel de plaats waar de band de boom aansnoert eerst met zacht materiaal, zoals jute om insnijding in de bast door de sjorband te voorkomen.

Bomen effect analyse De Burgt Barneveld -36- 7.2 Beukenhaag in wortelzone In het voorlopig ontwerp voor het erf rondom de boerderij Groot Bunselaar zijn beukenheggen ingetekend rondom de parkeerplaatsen op 1 meter afstand van de zomereiken. Zoals te zien is op de foto’s van het bodem - en bewortelingsonderzoek bevindt zich hier e en intensieve beworteling. Een beukenheg heeft hier geen kans van slagen. In de schaduw van boomkronen zal een jonge beukenheg over het algemeen slecht groeien. Geadviseerd wordt in het ontwerp hierop aan te passen om teleurstellende resultaten te voorkomen en onder de kroonprojecties geen nieuwe hagen te plannen. 7.3 Inrichtingsmaatregelen voor het inpassen van individuele bomen Voor enkele individuele bomen zijn de groeiplaats inrichting adviezen als volgt. 7.3.1 Boom 1 en 2 Langs de stamvoeten worden parkeerplaatsen gerealiseerd. Houdt bij de aanleg rekening met de oppervlakkig groeiende grove wortels die tot 1 meter uit het hart van boom 2 aanwezig zijn. Vanaf 1 meter van de stamvoet, bevindt zich een extensieve fijne bewort eling tot 20 centimeter diep. Daaronder is de beworteling zeer intensief tot 70 centimeter onder maaiveld. Dat betekent dat vanaf 1 meter (gemeten vanaf de wortelaanzet) maximaal 20 centimeter grond afgegraven kan worden onder voorwaarde dat dit uiterst zo rgvuldig gebeurd onder toezicht van een bomenwacht.

Vervolgens kan hier met behulp van grindmatten een halfverharding aangebracht worden. De verharding moet water - en zuurstofdoorlatend zijn. Wanneer gekozen wordt voor het (licht) ophogen van de parkeerplaatsen moeten beluchtingsvoorzieningen aangebracht worden die de wortels van voldoende zuurstof voorzien en de gaswisseling tussen de doorwortelde bodem en de buitenlucht mogelijk maken. 7.3.2 Boom 14 Langs de stamvoet wordt een inrit gerealiseerd. Wanneer het huidige cunet gehandhaafd wordt of wanneer het zand met zorg uitgewisseld wordt voor bomenzand, kan deze eik duurzaam ingepast worden. Het is af te raden de inrit lager te leggen dan het huidige maaiveldniveau. Wanneer hier toch sprake van is, zullen er wortels naar beneden gelegd moeten worden met behulp van een zuiginstallatie en/of airspade en een bomenwacht. Voorkom wortelopdruk door de toekomstige verharding met 5 centimeter hoger aan te brengen dan het huidige maaiveldniveau. Voor het behoud van deze eik is het noodzakelijk dat de groeiplaats onder de kroon niet opgehoogd wordt. De ophoging vindt dan ook plaats buiten de kroonprojectie. Wanneer de oprit iets verder opgehoogd moet worden, zijn zuurstofvoorzieningen nodig zodat de wortels in leven blijven. Onder de gesloopte schuur die ten zuidoosten van de boom stond, zijn geen boomwortels te verwachten.

Bomen effect analyse De Burgt Barneveld -37- 7.3.3 Boom 16 Bij het inpassen van de boom is vooral het bepalen van de positie van het nieuwe huis ten opzichte van de boomkroon van belang. Geadviseerd wordt een woning zo ver mogelijk buiten de kroonprojectie, maar ten minste 1,5 meter, te positioneren. Dit voorkomt overlast en klachten door vallen eikels, bladeren in de dakgoot, overmatige schaduwwerking in de woning et cetera. Duurzaam behoud van een zomereik van monumentale omvang is in de praktijk alleen mogelijk wanneer er overtuiging en draagvlak voor is bij de boomeigenaar en gebruiker van het perceel. Voor de inpassing zijn technische voorzieningen nodig. Ten eerste is het verzorgen van een goede zuurstofvoorziening en mogelijkheid van gasuitwisseling tussen bodem en buitenlucht noodzakelijk. Hiervoor zijn verschillende voorzieningen op de markt. Ten tweede is het spreiden van de druk van de grond nodig met als doel verdichting van de doorwortelde zone te voorkomen. Een aanvullende maatregel is de bodem te beluchten door middel van en gebruik te maken van korrels die in de bodem gespoten worden met als doel een open bodemstructuur te creëren die goed doordringbaar is voor de boomwortels. Daarbij kan tevens op basis van een bodemanalyse een afgewogen natuurlijke bemesting toegevoegd worden die de voedselrijkdom verhoogt.

Ten derde is het beschermen van de stam tegen vervozing een punt van aandacht. Door de stam op circa 20 centimeter er vanaf vrij te houden van ophogingsmateriaal, kan dit voorkomen worden. Hiervoor kan bijvoorbeeld een grote rioolbuis met een doorsnede van 150 centimeter en een hoogte die ten minste gelijk is aan de toekomstige ophoging. Ten vierde is het verwijderen van het organische materiaal onder de kroonprojectie, vermeerderd met 1,5 meter van belang. Dit voorkomt verkitte en rottende, storende bodemlagen waardoor regenwater stagneert en/of rottingsgassen waardoor zuurstof uit de bodem verdrongen wordt. Ten vijfde is het ophogingsmateriaal van belang. Eik zal hierin geen wortels ontwikkelen want die blijven op het huidige niveau. Pas daarom een zo licht mogelijk schoon en goed water- en zuurstofdoorlatend materiaal toe dat geen verontreiniging oplevert in de bodem en het grondwater. In de markt zijn verschillende mogelijkheden zoals die er ook zijn voor het aanleggen van snelwegen in veengebieden op piepschuim producten. Monitor de boom gedurende 4 à 5 jaar, op jaarlijkse basis zodat tijdig ingegrepen kan worden wanneer dit nodig is. Doe dit op basis van bovengrondse groeikenmerken en neem monsters ter beoordeling van de beworteling.

7.3.4 Alternatief verplanting boom 16 Wanneer, in het oog houdend dat er een goot afbreukrisico is, gekozen wordt voor de verplanting van zomereik 16, is een grondige voorbereidingstijd van 4 à 5 jaar noodzakelijk. Dat begint op korte termijn met een onderzoek om te bepalen hoe groot de kluit moet worden en het nemen van een bodemmonster. Op basis van de bodemanalyse door een bodemkundig laboratorium wordt Bomen effect analyse De Burgt Barneveld bepaald met welke meststoffen een zo intensief mogelijk doorwortelde kluit gecreëerd wordt. Het doel is te bepalen of het vormen van een goed samenhangende kluit gevormd kan worden. Wanneer daar een positief advies op volgt, kan het plan van aanpak opgesteld worden. De uitvoering begint met het omgraven van de kluit en het afschermen van de omliggende omgeving. Omdat hier wortels verloren gaan en zomereik daar slecht op kan reageren, is een intensieve verzorging met watergeven en bemesting noodzakelijk. Jaarlijks dient gemonitord te worden wat de boven- | en ondergrondse groeiprestaties zijn. Aanbevolen wordt een één -of tweejaarlijks evaluatie moment in te lassen, waarbij bepaald wordt of er aanpassing nodig is in de methode van de aanpak. Wanneer de zomereik positief op de genomen maatregelen reageert en de groei aanwezig blijft, kan besloten worden de zomereik te verplanten.

7.3.5 | Boom 21, 61 en 69 Leg paden en inritten aan met behulp van wortelbesparende voorzieningen op meer dan één meter van de stamvoeten. Toegepast kunnen worden betonnen wortelbrugelement of watershells. Voorwaarde is dat deze over de hele lengte onder de kroonprojectie toegepast worden. Stel een uitwerkingsplan op en leg dit ter beoordeling voor aan een boomdeskundige. Zorg dat bij de uitvoering van de werkzaamheden een bomenwacht aanwezig is met als doel de bestaande wortels te handhaven zodat de bomen duurzaam inpasbaar zijn. | Diverse leveranciers van wortelbruggen (Wurzelbrücke) hebben zich in Duitsland gevestigd. 7.3.6 | Bomen 77 t/m 115 Naast het knotten van de zwarte elzen is het voor de bomen 77 | -115 van belang dat het talud waarop de bomen zich bevinden, onaangetast blijft. Toch kan het noodzakelijk zijn de naastgelegen | greppel | op te | hogen bij het | aanleggen van | de centrale waterpartij. | Voor | het behoud van de bomen kan dit echter niet hoger dan het huidige maaiveld zijn. Bij ophoging kan ook de hoeveelheid zuurstof in de talud dalen, met als gevolg zuurstoftekort en verrotting van de wortels van de bomen langs de greppel. | Dit kan worden voorkomen middels de aanleg van een drainagebuis met een diameter van 15 cm, in de bodem van de greppel.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://barneveld.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/11dd3c05-363d-4496-b661-9af9989fe5bc?agendaItemId=51557e08-1823-44ca-8d58-9b015c063d08