TAM Omgevingsplan Hoofdstuk 22l Diverse locaties LBV+ I Motivering Bijlage 8 Rapport stikstof Wesselseweg 41

Sanering varkensbedrijf stikstof-depositieberekeningen Locatie: Wesselseweg 41, Barneveld

24 juni 2024 Opgesteld door: Ir. F.C.A. van den Tempel Tempel-advies

Tempel

ADVIES

Engweg 26 6741 CZ Lunteren Tel. 0318-478807 Email: tempeladvies@planet.nl Internet: www.tempeladvies.nl

1.

Inleiding

Initiatiefnemers zijn met de overheid (RVO) overeengekomen om hun varkensbedrijf te saneren. Het is de bedoeling dat alle dieren van het bedrijf verdwijnen en dat de stallen worden gesloopt. Hiervoor is een overeenkomst met RVO afgesloten. In deze overeenkomst wordt bepaald dat in principe maximaal 15% van de stikstofrechten uit hoofde van de Natuurvergunning mogen resteren, welke stikstofrechten dan verband houden met het toekomstig gebruik van de locatie. De overheid kan na de sanering beschikken over de ingeleverde stikstofrechten. Bij de sanering vindt ‘ruimte voor ruimte’ plaats. Met de gemeente is in principe overeengekomen dat na sloop van de stallen er twee woningen mogen worden gebouwd en de huidige inwoonsituatie mag worden gewijzigd naar een woongebouw met twee wooneenheden. Er blijft op de locatie een bescheiden akkerbouwtak bestaan. Planologisch gezien vindt functiewijziging plaats van Agrarisch-intensieve veehouderij naar Wonen met agrarische nevenactiviteiten. In deze notitie worden de uitgangspunten beschreven die in de Aerius-berekeningen worden gehanteerd. Daarbij gaat het om: 1. De gebruiksfase van het project. De stikstofuitstoot die wordt veroorzaakt in de nieuwe situatie met vier woningen en een bescheiden akkerbouwtak moet kleiner zijn dan 15% van de stikstofemissie in de referentiesituatie met de varkens. 2. De sloop- en bouwfase van het project.

De stikstofdepositie die de sloop en bouw oplevert moet kleiner zijn dan 15% van de stikstofdepositie in de referentiesituatie met de varkens. Dan is sprake van intern salderen hetgeen in principe vergunningvrij is voor de Wet Natuurbescherming.

1

2.

Locatie

Op de onderstaande plattegronden is weergegeven waar de locatie zich bevindt. Het varkensbedrijf ligt ca. 500 meter ten noordwesten van de Barneveldse wijk Norschoten. Natura2000-gebied ‘De Veluwe’ ligt op ca 5 kilometer ten noorden, oosten en zuiden van de locatie.

2

3. Omschakeling Op onderstaande plattegrondtekeningen wordt het beeld van de oude en de nieuwe situatie weergegeven. Alle varkensschuren worden gesloopt. Ter compensatie hiervoor wordt de bestaande woning planologisch gesplitst en worden twee nieuwe woningen gebouwd. De bestaande loodsen worden ten behoeve van de akkerbouw gebruikt voor opslag van machines, werktuigen en hooi/stro. Er wordt geen vee meer gehouden.

Bestaande situatie

Nieuwe situatie 3

4. Aerius referentiesituatie Op het varkensbedrijf rust een WNB-vergunning via de VVGB van 27 maart 2013. Hiermee zijn in totaal 3634 varkens vergund verdeeld over meerdere diercategorieën. Impliciet zijn ook de toen aanwezige machines, werktuigen, cv-installaties en verkeersbewegingen vergund. Toentertijd werden deze zaken nog niet binnen de WNB vergunning opgenomen, omdat ze maar een beperkt aandeel vormen in de totale stikstofbelasting. Sinds medio 2020 worden ze wel in WNB vergunningen opgenomen. Als de vergunningsituatie wordt doorgerekend met de meest actuele versie van Aerius resulteert onderstaande uitkomst. De machines, werktuigen, verwarmingsinstallaties en verkeersbewegingen zijn niet toegevoegd. Het varkensbedrijf veroorzaakt volgens de Aerius-berekening met alleen de dieren een stikstofemissie van 1294 kg ammoniak. De stikstofdepositie op de Veluwe is daarbij 0,62 mol. De werkelijke emissie en depositie van de vergunde situatie zijn dus nog iets hoger dan in onderstaande Aerius-output is weergegeven.

4

5. Uitgangspunten en Aerius-berekening nieuwe gebruiksfase Er is in de beoogde situatie geen sprake van emissie door verwarming omdat in alle woningen gebruik gemaakt wordt van een warmtepomp. Er vindt beperkt machinegebruik plaats ten behoeve van de akkerbouw. Er zijn verkeersbewegingen voor vier gezinnen en ten behoeve van de bedrijfswerkzaamheden. In onderstaande tabel is kwantitatief weergegeven om welke omvang het gaat. Nieuw beoogde situatie gebruik op erf

Mobiele werktuigen Tractor (Deutz) Kraan

2024 2000

169 kW 59 kW

1 uur/week 1 uur/week

Verkeersbewegingen R v r woningen (2 stuks)

bezoeken

bewegingen per jaar

licht middelzwaar zwaar

10/dag 10/jaar 4/jaar

7300 20 8

10/dag 1/dag 1/maand

7300 730 24

Akkerbouwbedrijf en twee woningen licht, privé en bedrijf middelzwaar (eigen tractor) zwaar

Manoeuvreren van wegverkeer Verkeer dat vanaf de Wesselseweg rijdt naar de beoogde plaats op het erf heeft een andere emissie dan het normale wegverkeer op de weg. Er wordt langzamer gereden en meer stilgestaan. Er wordt daarom hiervoor een lijnbron ingerekend met 50% file voor alle verkeer. Dit is tamelijk worstcase. Stationair draaien van vrachtverkeer Bij het laden/lossen van lading en aan/afkoppelen van werktuigen kan sprake zijn van het stationair laten draaien van de zware en middelzware voertuigen. Er wordt (worst case) uitgegaan van 0,5 uur stationair draaien per keer. In onderstaande tabel is uitgerekend hoe groot de NH3 en NOx emissies zijn ten gevolge van het stationair draaien van vrachtverkeer.

Om de stikstofemissie en -depositie van de beoogde situatie te bepalen en te beoordelen is een Aerius-verschilberekening gemaakt. Een samenvatting van deze berekening is hieronder weergegeven. De volledige Aerius-output wordt als bijlage separaat toegevoegd.

5

De Aerius-berekening laat zien dat in de nieuwe gebruiksfase de ammoniakemissie 0,6 kg/jaar bedraagt. Dit is minder dan 1% van de ammoniakemissie in de referentiesituatie met de varkens. De NOx-emissie bedraagt 51,3 kg. De stikstofdepositie in de nieuwe gebruiksfase op het meest belaste hexagoon is niet aantoonbaar, dus 0,00 mol. Voor de beoogde situatie hoeft dan ook geen Omgevingsvergunning voor een Natura 2000-activiteit te worden aangevraagd.

6

6. Uitgangspunten en Aerius-berekening van de sloop/bouwfase Sinds november 2022 is de bouwvrijstelling niet meer van toepassing. Sindsdien moet met een Aeriusberekening worden bepaald hoe hoog de stikstofdepositie is ten gevolge van de sloop en bouw van een project. De uitgangspunten voor de sloop/bouwfase zijn in onderstaande tabel weergegeven. Omdat nog geen aannemer bekend is zijn de uitgangspunten tamelijk worstcase genomen. Zo wordt met bouwmachines gerekend die meer dan tien jaar oud zijn. Tijdens de sloop en bouw wordt de dubbele bedrijfswoning bewoond. Sloop- en bouwfase Machinegebruik Werkzame tijd in uren 1 uur/week 1 uur/week

Brandstofverbruik bouwfase (liter) 1791 625

Regulier (12 maanden) Tractor (Deutz) Kraan

Bouwjaar 2024 2000

Vermogen in KW 169 kW 59 kW

Sloop (2 maanden) Kraan met sorteergrijper Graafmachine grondwerk Verreiker Shovel

2012 2012 2012 2012

175 175 175 40

80 80 40 100

3500 3500 1750 1000

Bouw (10 maanden) Graafmachine Betonpomp Bouwkraan Shovel

2012 2012 2012 2012

175 250 250 40

16 20 100 200

700 1250 6250 2000

bezoeken 11 1 1

per dag dag maand

bewegingen sloop/bouwfase 8030 730 24

Verkeersbewegingen Regulier (12 maanden) licht, privé en bedrijf middelzwaar (tractor) zwaar Sloop (2 maanden) licht middelzwaar zwaar (wegvoeren materialen en aanvullen zand)

4 1

werkdag week

320 16

110

sloop

220

Bouw (10 maanden) licht, bedrijf middelzwaar zwaar (aanvoer materialen)

4 2 1

werkdag week week

1600 160 80

7

Manoeuvreren van wegverkeer Bouwverkeer dat vanaf de weg rijdt naar de plaats op het erf waar geladen of gelost moet worden heeft een andere emissie dan het normale wegverkeer op de weg. Er wordt langzamer gereden en meer stilgestaan. Er wordt daarom een lijnbron ingerekend met 50% file voor alle verkeer. Dit is tamelijk worst-case Stationair draaien van vrachtverkeer Bij het laden en lossen van materialen kan sprake zijn van het stationair laten draaien van de vrachtwagenmotoren. Er wordt (worst case) uitgegaan van 0,5 uur stationair draaien per bezoek. In onderstaande tabel is uitgerekend hoe groot de NH3 en NOx emissies zijn ten gevolge van het stationair draaien van vrachtverkeer. Stationair draaien vrachtverkeer

Middenzwaar verkeer Zwaar verkeer

uren 227 81

NH3 norm: gram/uur 0,69 0,9024

gram NH3 157 73 230

Nox norm: gram/uur 67,938 80,6676

gram Nox 15422 6534 21956

Aerius verschilberekening Om de stikstofdepositie van de sloop/bouwfase te bepalen en te vergelijken met 15% van de referentiesituatie is een Aerius-verschilberekening gemaakt. Een samenvatting van deze berekening is hieronder weergegeven. De volledige Aerius-output wordt als bijlage separaat toegevoegd.

De Aerius-berekening (worst case) laat zien dat in de sloop- en bouwfase de stikstofdepositie op het meest belaste hexagoon 0,02 mol bedraagt. Dit is lager dan de 0,09 mol van 15% van de referentiesituatie. Er is nergens een toename te zien in stikstofdepositie. De sloop en bouw kan gemakkelijk plaatsvinden middels interne saldering met 15% van de referentiesituatie. 8

7. Conclusies Gebruiksfase De gebruiksfase van het ruimte-voor-ruimte project kent een ammoniakemissie van 0,6 kg en een NOx emissie van 51,3 kg. Dit leidt evenwel niet tot een aantoonbare stikstofdepositie op Natura2000-gebieden. Voor de gebruiksfase hoeft dan ook geen Omgevingsvergunning Natura2000-activiteiten te worden aangevraagd. Sloop- en bouwfase In de sloop/bouwfase van het project is onder worst-case de ammoniakemissie 3,1 kg en de NOx emissie 475,7 kg. Dit leidt tot een stikstofdepositie van 0,02 mol op het meest belaste hexagoon. Dit is ruim binnen de 0,09 mol, zijnde de als norm gestelde 15% van de referentiesituatie met de varkens. Omdat de referentiewaarde niet wordt overschreden is sprake van intern salderen. Dit is WNB-vergunningvrij.

Bijlagen (separaat): 1. VVGB van 27 maart 2013 2. Aerius berekening van de referentie (varkensbedrijf) 3. Aerius berekening gebruiksfase (wonen en akkerbouw) 4. Aerius verschilberekening sloop/bouwfase versus 15% van de referentie

9