TAM Omgevingsplan Hoofdstuk 22ao Rijksweg 101-103 Motivering Bijlage 3 Rapport stikstof Rijksweg 101-103

Onderzoek stikstofdepositie Nieuwbouw woningen, Rijksweg 103-103A te Terschuur

Patrick van Manen| MBH Consult B.V. 27 augustus 2024

Onderzoek stikstofdepositie

Onderzoek stikstofdepositie VHZ02-I-1799/1942/1946/1955/1954/1904/ 1940/1941 (gedeeltelijk) Opdrachtgever

Midden Nederland Consultancy

Opsteller

Avi de Vries

Interne controle P. van Manen, BEc MBH Consult B.V. Ottostraat 11 6716BG Ede 06-40961329 patrick@mbhconsult.nl

1

Onderzoek stikstofdepositie

Inhoud Inleiding ................................................................................................................................................... 3 1.

Toetsingskader ................................................................................................................................ 5

2.

Uitgangspunten ............................................................................................................................... 6

3.

2.1

Project ..................................................................................................................................... 6

2.2

Bouwfase ................................................................................................................................. 7

2.3

Gebruiksfase ............................................................................................................................ 9

Berekeningsresultaten .................................................................................................................. 12 3.1

Bouwfase ............................................................................................................................... 12

3.2

Gebruiksfase .......................................................................................................................... 12

3.3

Conclusie ............................................................................................................................... 12

2

Onderzoek stikstofdepositie

Inleiding Midden Nederland Consultancy heeft MBH Consult B.V. opdracht gegeven voor het uitvoeren van een onderzoek stikstofdepositie ten behoeve van de nieuwbouw van drie woningen aan de Rijksweg 103-103A te Terschuur. In figuur 1.1 is een globale situering van het plan weergegeven.

Figuur 1.1

Situering plangebied

3

Onderzoek stikstofdepositie De realisatie van het plan kan negatieve gevolgen hebben voor stikstofgevoelige habitattypen binnen omliggende beschermde natuurgebieden. Er is onderzoek verricht naar de stikstofdepositiebijdrage op de omliggende Natura 2000-gebieden (WNB-rekenpunten). Het meest nabij gelegen (stikstofgevoelige) Natura 2000-gebied is (AERIUS Calculator): -

Veluwe (ca. 7,8 km)

Voorgaand is zichtbaar in figuur 1.2

Figuur 1.2

Omliggende Natura 2000-gebieden

4

Onderzoek stikstofdepositie

1. Toetsingskader De bescherming van de Natura 2000-gebieden is geregeld in de Wet natuurbescherming. In zowel de Habitat- als de Vogelrichtlijn zijn de gebieden opgenomen welke als Natura 2000-gebied worden aangemerkt. Een project dat significante gevolgen kan hebben, is natuurvergunningplichtig. Ter beoordeling daarvan is onderzoek verricht naar de stikstofdepositie op Natura 2000-gebieden. Het projecteffect van het plan op Natura 2000-gebieden met stikstofgevoelige natuur dient bepaald te worden. De berekening zal worden verricht met behulp van de Aerius Calculator, zoals voorgeschreven in artikel 2.1 van de Regeling natuurbescherming. Per 1-1-2024 geldt de nieuwe Omgevingswet. Hiervoor gelden het Overgangsrecht Wet Natuurbescherming en de Aanvullingswet natuur Omgevingswet. Het projecteffect wordt inzichtelijk gemaakt op twee decimalen nauwkeurig.

5

Onderzoek stikstofdepositie

2. Uitgangspunten 2.1 Project Met het project wordt de nieuwbouw van drie woningen (met bijgebouwen) aan de Rijksweg 103103A te Terschuur mogelijk gemaakt. De bestaande bebouwing, bestaande uit agrarische opstallen, wordt gesloopt ten behoeve van de nieuwbouw. De bestaande woningen blijven behouden. Bouwfase Relevante emissies tijdens de bouwfase ontstaan door de inzet van mobiele werktuigen en vervoersbewegingen van- en naar het plan. De invoergegevens worden bepaald op basis van de uit te voeren activiteiten, bouwtekeningen, vergelijkbare onderzoeken uitgevoerd door MBH Consult en een check bij een bouwkundig aannemer(MBH Consult is een zusteronderneming van een bouwkundig aannemer). Gebruiksfase De nieuwe woningen worden uitgerust middels een gasloos energieconcept. De twee bestaande woningen zijn uitgerust middels een gasgestookt energieconcept. Er zijn vijf houtkachels / haarden in het ontwerp opgenomen. Derhalve zijn gebouwemissies relevant. De relevante emissies van stikstofoxiden (NOx) en ammoniak (NH3) in de beoogde gebruiksfase Bouwfasevinden plaats door verkeersbewegingen van en naar het plan. De verkeersgeneratie wordt bepaald op basis van kengetallen uit de CROW-publicatie ‘ Toekomstbestendig Parkeren’ (2018). Ontsluiting verkeer Op basis van de ‘Checklist indieningsvereiste Wet Natuurbescherming’ van de provincie Gelderland is er een nieuw inzicht ontstaan m.b.t.

de te hanteren ontsluiting van verkeer. Dit document verstrekt de volgende vuistregel: • •

Binnen de bebouwde kom: 50 meter voor personenauto’s en 150 meter voor vrachtverkeer Buiten de bebouwde kom: 80 meter voor personenauto’s en 250 meter voor vrachtverkeer

Op basis van de projectlocatie wordt geconcludeerd dat de vuistregel voor ontsluiting binnen de bebouwde kom gehanteerd dient te worden voor dit onderzoek. Het verkeer wordt voor 50% van de totale verkeersgeneratie in oostelijke en voor 50% van de totale verkeersgeneratie in westelijke richting gemodelleerd Voor stagnatie als gevolg van stoplichten en kruispunten wordt gerekend met 10%. Voor langzaam rijden / manoeuvreren op het terrein worden een lijnbron gemodelleerd met een stagnatiepercentage van 100%. Rekenjaar Er is voor de bouwfase gerekend met rekenjaar 2024. De bouwactiviteiten nemen vermoedelijk ca. 12 maanden in beslag. Voor de gebruiksfase is gerekend met rekenjaar 2025. AERIUS versie Voor dit onderzoek is gebruik gemaakt van de laatste versie van AERIUS(2023).

6

Onderzoek stikstofdepositie

2.2 Bouwfase Relevante emissies tijdens de bouwfase ontstaan door de inzet van mobiele werktuigen en vervoersbewegingen van- en naar het plan. De invoergegevens worden bepaald op basis van de uit te voeren activiteiten, bouwtekeningen, vergelijkbare onderzoeken uitgevoerd door MBH Consult en een check bij een bouwkundig aannemer(MBH Consult is een zusteronderneming van een bouwkundig aannemer). De werktuigen worden als vlakbron ingegeven op de projectlocatie, omdat deze geen vast emissiepunt hebben maar over het gehele terrein zullen bewegen. De ingegeven uren betreffen uren van de totale inzet inclusief stationaire draai. Aggregaten zijn niet aan de orde, omdat gebruik gemaakt kan worden van een bouwstroomaansluiting / de bestaande stroomaansluiting. Het verbruik is bepaald o.b.v. TNO Rapport R123051 . Bij een aangenomen gemiddelde motorbelasting van 35%, volgt hieruit de volgende formule om het dieselverbruik per uur te berekenen: Liter/uur = 0.095 * Pmax(kW) + 0.54 Voorgenoemde zaken tezamen leiden tot het volgende overzicht: Machine Sloopkraan Graafmachine Shovel Heistelling Betonstorter Hijskraan Verreiker Hoogwerkers Kooiaap Knikmops / shovel Trilplaat Tabel 1.1

-

Bouwjaar 2014-2018 2014-2018 2014-2018 2014-2018 2014-2018 2014-2018 2014-2018 2014-2018 2014-2018 2014-2018 2014-2018

Vermogen in kW 100 100 100 150 60 100 100 25 45 45 4

Liters per uur 24 10,0 10,0 14,8 6,2 10,0 10,0 2,9 4,8 4,8 0,9

Inzet in uren 320 150 100 25 37,5 40 40 100 10 100 50

Verbruik in liters 7680 1506 1004 370 234 402 402 292 48 482 46

AdBlue 384 90 60 22 14 24 24

Inzet mobiele werktuigen

Conform de AERIUS invoerinstructie is er bij Stage IV motoren sprake van 6% AdBlue verbruik t.o.v. het dieselverbruik De bouw van bijgebouwen is meegenomen in voorgaande tabel. Hiervoor is 7,5 uur meegenomen aan betonstorters, alsmede 30 uren voor de verreiker en hoogwerkers De terreininrichting is meegenomen in voorgaande tabel. Specifiek is hiervoor de knikmops/shovel meegenomen en 30 van de 150 draaiuren van de graafmachine

1

https://publications.tno.nl/publication/34638924/7T4USy/TNO-2021-R12305.pdf

7

Onderzoek stikstofdepositie Vervoersbewegingen Gebaseerd op de omvang van de werkzaamheden en de verwachte tijdsduur zijn de volgende retourbewegingen aan de orde:

Verkeerstype Licht verkeer Zwaar verkeer Tabel 1.2

• • •

Aantal per jaar 1920 500

Retourbewegingen bouwfase

Licht verkeer is berekend op basis van 48 werkbare werkweken, met 5 werkdagen en 8 retourbewegingen per werkdag Zwaar verkeer is gebaseerd op 100 retourbewegingen per woning(en bijgebouwen) en 200 retourbewegingen voor sloopmaterialen. Vervoer van bestelbusjes tot en met 1-assige vrachtwagens vallen, conform de definitie uit de AERIUS invoerinstructie, onder licht verkeer. Derhalve wordt verondersteld dat deze vertegenwoordigd worden in de door CROW opgegeven verkeersgeneratie voor licht verkeer

Stationair draaien In de bouwfase is mogelijk sprake van emissie vanwege stationair draaien. Op de projectlocatie is een vlakbron ingegeven ten behoeve van de emissies van stationaire draai van het vrachtverkeer. De emissies zijn berekend op basis van een schatting van de stationaire draaiuren en gebaseerd op de door BIJ12 opgestelde rekeninstructie. Dit leidt tot het volgende overzicht: Totaalbewegingen 500,0 Nox factor per uur 80,6676 Tabel 1.3

•

Bew. / 2 250 NH3 factor per uur 0,9024

Stationaire draai per vrachtbeweging 15 minuten Kg Nox per jaar 5,04

Stationaire uren per jaar 63 Kg NH3 per jaar 0,06

Emissies stationair vrachtverkeer

Het aantal jaarlijkse bewegingen is door 2 gedeeld. Dit is gedaan, omdat de verkeersgeneratie retourbewegingen zijn. De stationaire draai vindt slechts plaats op het moment tussen aan- en afrijden

8

Onderzoek stikstofdepositie

2.3 Gebruiksfase Gebouwemissies gebruiksfase De nieuwe woningen worden uitgerust middels een gasloos energieconcept. De twee bestaande woningen maken gebruik van een gasgestookt energieconcept. Er zijn vijf houtkachels/haarden in het ontwerp opgenomen. Derhalve zijn gebouwemissies relevant. De bestaande woning aan de rijksweg 103 heeft energielabel C. Het energieverbruik van dit label bedraagt minimaal 190 kWh/m2/jaar2. Van dit verbruik zal 90% gasverbruik zijn. Omgerekend naar gas dient de volgende verhouding aangehouden te worden. 1 kWh energie is gelijk aan 0,1023 m3 gas3. Bij deze verhouding en een woon oppervlak van 210 m2 zal er een jaarverbruik van 3.674 m3 aan de orde zijn. De bestaande woning aan de rijksweg 101 heeft energielabel F. Het energieverbruik van dit label bedraagt minimaal 335 kWh/m2/jaar4. Van dit verbruik zal 90% gasverbruik zijn. Omgerekend naar gas dient de volgende verhouding aangehouden te worden. 1 kWh energie is gelijk aan 0,1023 m3 gas5. Bij deze verhouding en een woon oppervlak van 303 m2 zal er een jaarverbruik van 9.346 m3 aan de orde zijn. Op basis van artikel 3.10b Activiteitenbesluit milieubeheer en de rekenformule ‘Berekening van gestandaardiseerd debiet op basis van het brandstofverbruik’6 kan dit verbruik worden omgerekend naar een jaarlijkse NOx uitstoot 7. Allereerst dient het standaarddebiet voor rookgas van aardas te worden bepaald.

Infomil geeft hiervoor de volgende formule: Fs = Fbr x Vst x (21/21-Os) Fs: standaard debiet (m3 /u) van droog rookgas bij een standaard zuurstofconcentratie Fbr: brandstofverbruik (m3 /u) Os: de zuurstofconcentratie betrokken op droog rookgas (3%) 21: zuurstofconcentratie in droge lucht Vst: stoichiometrisch droog rookgasvolume (m3 /m3 )

2

https://label-up.nl/energielabels/energielabelf/#:~:text=Als%20oranje%20energielabel%20kent%20het,lastig%20en%20bovendien%20erg%20kostbaar.&text =Met%20een%20energielabel%20F%20verbruik,kWh%20per%20m2%20per%20jaar. 3 https://www.omrekenen.nl/m3-naar-kwh/ 4 https://label-up.nl/energielabels/energielabelf/#:~:text=Als%20oranje%20energielabel%20kent%20het,lastig%20en%20bovendien%20erg%20kostbaar.&text =Met%20een%20energielabel%20F%20verbruik,kWh%20per%20m2%20per%20jaar. 5 https://www.omrekenen.nl/m3-naar-kwh/ 6 https://www.infomil.nl/onderwerpen/lucht-water/meten-en-rapporteren/meten-luchtemissies/l40handleiding/5-herleiding/ 7 https://wetten.overheid.nl/BWBR0022762/2022-06-01

9

Onderzoek stikstofdepositie Het stoichiometrisch rookgasvolume voor de verbranding van aardgas bedraagt bij benadering: Vst = 0,199 + 0,234 x stookwaarde van aardgas (MJ/m3 ). De stookwaarde van aardgas is 31,65 MJ/m38 . Hieruit volgt een stoichiometrisch rookgasvolume van 0,199 + 0,234 x 31,65 = 7,6051 m3 rookgas/m3 aardgas. Het debiet van droog rookgas vanwege de verbranding van 1 m3 aardgas bedraagt 8,8726 m3 (1 m3 x 7,6051 x (21/21-3%)). Oftewel bij de verbranding van 1 m3 aardgas komt 8,8726 m3 droog rookgas vrij. Voorgenoemd leidt tot de volgende berekende emissies: Jaar verbruik in m3

Rookgas per m3 gas

Rookgas in m3 per jaar

Emissiefactor Nox

3.674

8,87 nm3

32.585

70 mg / m3

Tabel 2.1

gasgestookte emissies energielabel C

Jaar verbruik in m3

Rookgas per m3 gas

Rookgas in m3 per jaar

Emissiefactor Nox

9.346

8,87 nm3

82.895

70 mg / m3

Tabel 2.2

NOX emissie in Kg/j. 2,28

NOX emissie in Kg/j. 5,80

gasgestookte emissies energielabel F

De emissies zijn ingegeven op het specifieke emissiepunt met een uitstoothoogte van 6 meter. De emissies van een open haard worden gebaseerd op het kennisdocument Houtstook in Nederland9.(RVO), 2018, p. 131)

Figuur 2.3

Tabel pagina 131, Kennisdocument Houtstook in Nederland (RVO, 2018)

Bovenstaand leidt tot het volgende -

8 9

366.000 open haarden, gezamenlijk 192.000 Kg NOx/j. 0,52 Kg NOx per haard De emissies worden ingegeven met een uitstoothoogte van 8 meter op het specifieke emissiepunt

https://www.cbs.nl/nl-nl/onze-diensten/methoden/begrippen/verbrandingswaarde https://www.rvo.nl/sites/default/files/2018/09/Kennisdocument%20houtstook%2020180910definitief.pdf

10

Onderzoek stikstofdepositie Licht verkeer en zwaar verkeer In de gebruiksfase is er sprake van emissies door verkeersgeneratie. Het effect van de verwachte toename in verkeersbewegingen verkeer dient te worden berekend. De verkeersgeneratie is berekend door gebruik te maken van de CROW-publicatie ‘Toekomstbestendig parkeren’(2018). Voorgaand leidt tot het volgende overzicht(PER WONING):

Tabel 2.4

• • • •

Berekening verkeersbewegingen gebruiksfase

Licht verkeer is berekend op basis van tabel A4.2 Hoofdgroep wonen, vrijstaande woning Er is gekozen voor de maximale voertuigbewegingen per etmaal uit de betreffende tabel CROW geeft een standaard cijfer van 0,02 voertuigbewegingen per etmaal voor zwaar verkeer per woning Vervoer van bestelbusjes van bijvoorbeeld pakketdiensten vallen, conform de definitie uit de AERIUS invoerinstructie, onder licht verkeer. Derhalve wordt verondersteld dat deze vertegenwoordigd worden in de door CROW opgegeven verkeersgeneratie voor licht verkeer

Opmerking: De verkeersbewegingen worden voor het stikstofonderzoek doorgaans gebaseerd op worst case getallen, zodat er zekerheid verkregen wordt omtrent het mogelijk achterwege blijven van stikstofdepositie als gevolg van het voorgenomen project/plan. De berekende verkeersaantallen kunnen derhalve niet per definitie als afspiegeling van de werkelijke ter plaatse zijnde verkeerssituatie worden beschouwd.

11

Onderzoek stikstofdepositie

3. Berekeningsresultaten 3.1 Bouwfase De berekening van het projecteffect van de bouwfase is verricht met behulp van het programma Aerius Calculator. In de bijlagen bij de vergunning zijn de AERIUS rapportages bijgevoegd van de invoergegevens en het berekeningsresultaat. Het projecteffect van de bedraagt op alle rekenpunten ten hoogste 0,00 mol/ha/jaar. Bij een dergelijke projectbijdrage treedt er geen stikstofdepositie op binnen omliggende Natura 2000gebieden. Derhalve treden er geen significant negatieve effecten op binnen de omliggende Natura 2000-gebieden.

3.2 Gebruiksfase De berekening van het projecteffect van de beoogde situatie is verricht met behulp van het programma Aerius Calculator. In de bijlagen bij de vergunning zijn de AERIUS rapportages bijgevoegd van de invoergegevens en het berekeningsresultaat. Het projecteffect van de bedraagt op alle rekenpunten ten hoogste 0,00 mol/ha/jaar. Bij een dergelijke projectbijdrage treedt er geen stikstofdepositie op binnen omliggende Natura 2000gebieden. Derhalve treden er geen significant negatieve effecten op binnen de omliggende Natura 2000-gebieden.

3.3 Conclusie Alle vergaarde gegevens zijn in de AERIUS Calculator ingevoerd. Het projecteffect bedraagt op alle rekenpunten ten hoogste 0,00 mol/ha/j. Bij een dergelijke projectbijdrage treden er geen significant negatieve effecten op binnen de omliggende Natura 2000-gebieden. Een vergunning in het kader van de Wet Natuurbescherming is voor het plan niet noodzakelijk. Geconcludeerd wordt dat ten aanzien van het aspect stikstofdepositie er geen belemmeringen zijn voor de realisatie van het plan.

Aanvullend wordt opgemerkt dat een wijziging op in te zetten materieel kan leiden tot gewijzigde uitkomsten van de berekening.

12