Raadsvoorstel 4384 Aanwenden krediet herplant 333 bomen

Aandachtsgebied: Leefomgeving Team Beheer E-mailadres: M.Heijn@barneveld.nl Telefoonnummer: 0342495518 Onderwerp:

Raadsvoorstel nr. 4384 Barneveld, 4 november 2025 Portefeuillehouder: M.H.J. Pluimers-Foeken

aanwenden krediet herplant 333 bomen

Samenvatting raadsvoorstel Afgelopen jaren zijn er vanuit regulier beheer bomen gekapt. Hierdoor neemt het aantal bomen af. De gemeente dient te voldoen aan diverse opgaven, de herplantplicht en regelgeving. Om dit gedeeltelijk te compenseren planten we 333 nieuwe bomen aan. De raad wordt gevraagd het hiervoor beschikbare budget aan te wenden.

Aan de raad,

Gevraagde beslissing: 1.

Het krediet á € 630.000, dat is opgenomen in het uitvoeringsplan MIP 2026, aan te wenden ten behoeve van de aanplant van 333 bomen.

1. Inleiding Jaarlijks kapt de gemeente Barneveld bomen vanuit regulier beheer in verband met het wegnemen van veiligheidsrisico’s of door afsterven. Er is een achterstand ontstaan in het herplanten. Hierdoor neemt het aantal bomen af. Dit is ongewenst om zowel ecologische, klimatologische redenen als juridische redenen. Bomen zijn belangrijk vanuit o.a. de kwaliteit van de leefomgeving, biodiversiteit, klimaatadaptatie en schone lucht. Om afname van het boombestand gedeeltelijk te compenseren, planten we in het plantseizoen 2025-2026 het aantal van 333 nieuwe bomen aan. Bij het bepalen van herplantlocaties ligt de nadruk op de gebieden in en rondom Garderen, Voorthuizen, Zwartebroek, Terschuur, Harselaar, De Glind en het noordelijk deel van de kern Barneveld. Hier zijn namelijk de afgelopen jaren de meeste bomen gekapt. Bij het bepalen van herplantlocaties is de volgende prioriteit aangehouden: • • • •

Op dezelfde plek als waar eerder een boom stond Direct rondom de plek waar eerder een boom stond (< 5 meter) In de directe omgeving van waar eerder een boom stond (< 25 meter) In dezelfde laan als waar eerder een boom stond

2. Beoogd effect Deze opdracht betreft concreet de aanplant van 333 bomen: • In straten, grasstroken of parken, inclusief begraafplaatsen en sportparken. Bomen in bosplantsoen zijn geen onderdeel van de opdracht. • In open grond ofwel als inboet op de plek van gekapte bomen in verharding. • Met als doelstelling een duurzaam in stand te houden boom te planten. Daarom wordt voldoende onderen bovengrondse groeiruimte aangehouden. Indien nodig wordt de grond opgewaardeerd. In 2026 zijn er 333 bomen herplant inclusief duurzame groeiplaatsinrichting. Door gekapte bomen te vervangen blijft het aantal bomen binnen de gemeente gelijk. Dit heeft veel positieve effecten zoals CO2-reductie, verlaging van de temperatuur, vasthouden van water en verhoging van de biodiversiteit.

-2-

3. Argumenten 1.1

Met dit besluit geven we uitvoering aan het besluit van de raad om bij investeringen boven de € 500.000 deze voor aanwending eerste te bespreken. Deze afspraak geeft de raad de gelegenheid een besluit te nemen over de toekenning van het krediet. 1.2 Dit project geeft concrete invulling aan vastgesteld beleid en regelgeving. Met de aanplant werken we aan de 3-30-300 regel. Deze regel is opgenomen in de Omgevingsvisie 2040 en uitgewerkt in het Klimaatadaptatieplan. Hierbij zijn minimaal 3 bomen zichtbaar vanuit iedere woning, heeft elke wijk minstens 30% groen en is er vanuit elk gebouw op maximaal 300 meter een koelteplek met een verblijfsfunctie. De aanplant draagt bij aan een klimaatrobuste gemeente Barneveld. In juni 2024 is de Europese verordening Natuurherstel vastgesteld, die stelt dat het aandeel groen vanaf 2024 niet meer mag afnemen en vanaf 2030 moet groeien. Middels een nationaal herstelplan wordt dit in 2026 vertaald naar regelgeving vanuit het rijk. Met de herplant van 333 bomen voorkomen we een afname aan aantal bomen in de gemeente. 1.3 Dit project is in lijn met het boombeleidsplan in ontwerp. Momenteel wordt een bomenbeleidsplan met bijbehorend boombeheerplan opgesteld. Dit wordt ter besluitvorming in december 2025 aan de raad aangeboden. In elk van de scenario’s die de raad krijgt aangeboden, is de herplant van gekapte bomen voorzien.

Dit project is in lijn met dit plan, om zo de achteruitgang in het boombestand te voorkomen. 1.4 Bij herplant wordt gestuurd op kwalitatieve compensatie. Bij standplaatsen voor nieuwe bomen is rekening gehouden met voldoende groeiruimte, zowel bovengronds als ondergronds. Er is daarom rekening gehouden met onder andere lichtmasten, ondergrondse containers, kolken en inspectieputten en kabels en leidingen. Bij de soortkeuze gaven we op volgorde van belangrijkheid prioriteit aan: • • • • •

Voorkeur voor inheemse soorten Soorten die bijdrage leveren voor flora en fauna Soorten die toekomstbestendig zijn en passen op de locatie Inzet op soortenrijkdom voor het toevoegen van meer diversiteit Overlast beperken (geen besjes/plakkerigheid bij parkeerplekken, fruit (in verband met wespen bij speelplekken), doornen

Herplantlocaties zijn gekozen in gras of in beplanting, niet in verharding. 1.5 Dit project geeft invulling aan de uitgangspunten van het klimaatadaptatieplan en de Omgevingsvisie 2040. Met de aanplant werken we aan de 3-30-300 regel. Deze regel is opgenomen in de Omgevingsvisie 2040 en uitgewerkt in het Klimaatadaptatieplan. Hierbij zijn minimaal 3 bomen zichtbaar vanuit iedere woning, heeft elke wijk minstens 30% groen en is er vanuit elk gebouw op maximaal 300 meter een koelteplek met een verblijfsfunctie. De aanplant draagt bij aan een klimaatrobuuste gemeente Barneveld.

4. Kanttekeningen 1.1 Herplant niet altijd op dezelfde plek mogelijk Bij het zoeken naar herplantlocaties is in eerste instantie gekeken naar de locaties waar de afgelopen jaren bomen zijn gekapt. Daar is gezocht naar plekken op te herplanten. Toch kunnen gekapte bomen niet zomaar vervangen worden. Bomen waren in een slechte staat of al dood. Dat kan komen door een slechte groeiplaats, de boom stond op kabels of leidingen, de boom stond te dicht bij de erfgrens of de boom had te weinig doorwortelbare ruimte. Bij dit voorstel is een kaart gevoegd waarop plantlocaties zijn aangegeven. Deze locaties zijn met zorg bepaald maar in de praktijk kan een enkele boom op een andere plaats geplant worden wegens onvoorziene omstandigheden zoals bijvoorbeeld kabels die niet in kaart gebracht zijn.

-3-

5. Financiën In het uitvoeringsplan MIP 2026 is een krediet van € 800.000 opgenomen voor het uitvoeren van dit project. Inmiddels zijn de voorbereidingen gestart en is meer zicht op de werkelijke kosten. In het kader van realistisch begroten vragen we de raad het krediet aan conform de huidige, meer gedetailleerde, begroting. in het benodigde krediet van € 630.000 (activanummer 733439) zijn álle kosten opgenomen: Opstellen bestek, bemestingsadvies, bomengrond, plantmateriaal, kosten aannemer (grond ontgraven, vervoeren en doormengen bomengrond/teelaarde, planten van de bomen, aanbrengen boompalen en gietranden) inclusief alle interne uren ten behoeve van voorbereiding van dit project, communicatie, toezicht, en nazorg zoals water geven en inboet gedurende drie jaar. Een realistische begroting is uitgangspunt geweest bij het aanvragen van het benodigde krediet. Zodra zicht is op de daadwerkelijke kosten kan in de tussenrapportage worden bijgesteld

6. Participatie en communicatie a) Participatie Bij het bepalen van de boomlocaties is gebruik gemaakt van input van bewoners vanuit de enquête die gehouden is in het kader van het boombeleidsplan. Er is sprake van participatietrede 1, aangezien het gaat om regulier beheer en compensatie van eerder gekapte bomen. Op basis van signalen van bewoners kan bij zwaarwegende motivatie toch een andere standplaats dan oorspronkelijk bedoelt worden bepaald.

b) Communicatie De communicatie richt zich op het informeren van bewoners over de herplant van bomen in hun omgeving. Daarbij worden de volgende communicatiemiddelen ingezet: • Projectpagina op barneveld.nl met daarop een kaart waarop de nieuwe boomlocaties staan • Persbericht • Sociale media • Gemeentepagina • Digitale nieuwsbrief • Nieuwsbericht website • Bordjes op locatie met verwijzing/QR naar projectpagina waarop men de locaties kan zien • Bericht naar wijkplatforms Via bovenstaande middelen wordt bekendgemaakt waar de nieuwe bomen komen en wanneer de aanplant plaatsvindt. Ook wordt uitgelegd hoe de gemeente tot deze locaties is gekomen. Het doel van de communicatie is om transparantie te bieden over het bomenbeheer, begrip te vergroten voor de noodzaak van kap en herplant, en betrokkenheid van inwoners bij het gemeentelijk groen te stimuleren.

7. Vervolgstap Het beschikbaar stellen van het krediet is een belangrijke stap. Het werk, het opwaarderen van de groeiplaats en het aanplanten van de bomen is aanbesteed. De gunning kan pas definitief worden naar toekenning van het krediet. Planning is dat de werkzaamheden worden uitgevoerd in de periode van november 2025 tot en met 31 december 2026.

8. Bijlagen Kaarten met plantlocaties en boomnaam. Burgemeester en wethouders van Barneveld, de secretaris, de burgemeester, W. Wieringa J. van der Tak