Raadsvoorstel 3930 Governance structuur Schaffelaartheater

Aandachtsgebied: Leefomgeving Team Vastgoed E-mailadres: C.Bakker@barneveld.nl Telefoonnummer: 0342495293 Onderwerp:

Raadsvoorstel nr. 3930 Barneveld, 11 februari 2025 Portefeuillehouder: M.H.J. Pluimers-Foeken

Vereenvoudiging governance Schaffelaar Theater

Samenvatting raadsvoorstel Vereenvoudiging governance van het Schaffelaar Theater door omvorming tot één ANBI Stichting

Aan de raad,

Gevraagde beslissing: 1. 2.

In te stemmen met de omvorming van de huidige governance structuur van het Schaffelaar Theater tot één ANBI stichting. In te stemmen met het verleggen van het toezicht van Muziek Theater Barneveld naar de raad van toezicht van de nieuwe ANBI stichting Schaffelaar Theater.

1. Inleiding

De huidige governance structuur van het theater is erg complex, met dubbel toezicht door Muziek Theater Barneveld BV (MTB) en Stichting Houdstermaatschappij Schaffelaar. In dit voorstel richten we ons op het vereenvoudigen van de governance van het Schaffelaar Theater. Deze governance draagt bij aan heldere aansturing, in goede tijden, maar ook als het onverhoopt minder gaat. Zo zijn we goed toegerust voor de toekomst. Een ANBI Stichting met een Raad van Toezicht vormt een bufferfunctie naar de gemeente, waardoor de gemeente op afstand staat en geen inhoudelijke rol vervult bij het vaststellen en uitvoeren van het (programmerings-)beleid. Het is wenselijk om de algehele governance rondom het theater te vereenvoudigen. Het college is voornemens verder onderzoek te doen naar de vereenvoudiging van de governance met betrekking tot het vastgoed voor een efficiëntere inzet en aansturing van het vastgoed. Dit is een apart proces.

2. Beoogd effect

Een vereenvoudiging van de governance rondom het Schaffelaar Theater in 2025.

3. Argumenten 1.1 De huidige governance van het theater is erg complex De huidige structuur van het Schaffelaar Theater bestaat uit: Schaffelaar Theater BV, Stichting Houdstermaatschappij Schaffelaar en Stichting Cultuur Centrum Schaffelaar (en er was nog een Stichting Vrienden Theater). Er is dubbel toezicht door Muziek Theater Barneveld (MTB) en Stichting Houdstermaatschappij Schaffelaar. Zie bijlage 1 bij het raadsvoorstel figuur 1. 1.2 De nieuwe organisatiestructuur komt in lijn met hoe dit elders in Nederland is georganiseerd Op dit moment wijkt de governance van het Schaffelaartheater af van hoe dit elders in Nederland is georganiseerd. Er bestaan verschillende juridische entiteiten en het toezicht is niet geconcentreerd bij één professioneel bestuur. De huidige BV structuur van het Schaffelaartheater wekt daarnaast ten onrechte de suggestie dat er sprake is van een winstoogmerk. Door één ANBI stichting op te richten met een Raad van Toezicht komt dit in lijn met hoe dit elders in Nederland is georganiseerd.

-21.3 Vereenvoudiging leidt tot een efficiëntere aansturing Het voorstel is om de governance van het theater aan te passen en te vereenvoudigen. Dit is ook een wens van het theater zelf, maar ook voor de gemeente zitten er veel voordelen aan. Het leidt tot een efficiëntere aansturing en de rol van de gemeente wordt minder complex. 1.4 Omvorming is dit jaar al mogelijk Het theater zal er voor zorgen dat Schaffelaar Theater BV juridisch gaat fuseren met al haar activa, passiva en personeel met de twee bestaande stichtingen ofwel de Stichting Houdstermaatschappij Schaffelaar en de Stichting Cultuur Centrum Schaffelaar. Het aantal juridische entiteiten wordt teruggebracht van drie naar één stichting. Dit is juridisch mogelijk, maar moet zorgvuldig gebeuren in een aantal stappen. Om dit met terugwerkende kracht per 1 januari 2025 te realiseren, moet uiterlijk eind mei 2025 een voorgenomen besluit daartoe bij de KvK te zijn gedeponeerd. Als de stichting voor eind mei wordt opgericht heeft dit financiële en fiscale voordelen voor het theater. 1.5 Met een ANBI stichting kunnen gelden voor cultureel maatschappelijke activiteiten worden aangetrokken Met de huidige BV structuur van Schaffelaartheater kunnen bij fondsen geen gelden voor cultureelmaatschappelijke activiteiten worden aangetrokken. Een stichting met een ANBI-status kan dit wel.

Dit betekent dat het theater een algemeen nut beogende instelling wordt, die zich nagenoeg geheel inzet voor het algemeen belang, zonder winstoogmerk. Deze status stelt eisen aan de governance structuur van de stichting en ook moet de instelling een grote mate van transparantie laten zien. Er zitten fiscale voordelen aan de ANBI status. Zowel voor de stichting als voor eventuele schenkers/donateurs. Voor een aantal grote landelijke donoren geldt, dat ze alleen subsidie verstrekken als een culturele instelling een ANBI status heeft. Het Theater ziet voor de toekomst ontwikkelingsmogelijkheden tot een breed toegankelijk cultureel centrum. Deze ontwikkelingen kunnen makkelijker binnen de nieuwe governance. 1.6 Omvorming heeft geen invloed op BTW etc. Op basis van de beschikbare informatie van fiscalisten hoeft de omvorming naar één ANBI Stichting geen invloed te hebben op de BTW en vennootschapsbelasting (VPB). Omdat er geen verrekenbare verliezen meer zijn, zijn er ook geen fiscale belemmeringen om de stap te maken. De fusie moet zorgvuldig gebeuren. De belastingdienst moet actief geïnformeerd worden over de te nemen stappen. 2.1 Eén toezichthouder geeft meer duidelijkheid en is efficiënter In de huidige governance houden Muziek Theater Barneveld (MTB) en Stichting Houdstermaatschappij Schaffelaar toezicht .

In de dagelijkse praktijk blijkt dit niet altijd even effectief en efficiënt. Ook heeft dit tot miscommunicatie geleid. Het theater heeft ook fiscaal en juridisch advies ingewonnen en de gewenste structuur is een stichting van algemeen nut (ANBI) met een professioneel geselecteerd bestuur. Het theater zal een nieuwe raad van toezicht benoemen. Dit wordt een nieuwe raad waarbij de leden worden geselecteerd op basis van een bepaald profiel. Dit is een gebruikelijk model voor Nederlandse theaters. Deze Raad van Toezicht is integraal verantwoordelijk voor het toezicht op het theater. De ANBI stichting moet verantwoording afleggen over de besteding van de gemeentelijke subsidiegelden net als alle andere maatschappelijke instellingen in de gemeente Barneveld die subsidie krijgen. De toezichtfunctie voor het MTB zal dan vervallen, evenals die van de Stichting Houdstermaatschappij. Voor MTB zijn op de korte termijn ook ontwikkelingen te voorzien, maar ter overbrugging naar dat moment blijft MTB verantwoordelijk voor het onderhoud en beheer van het vastgoed.

4. Kanttekeningen 2.1 In de nieuwe situatie komt een overgang in de subsidieregeling De gehele subsidie aanvraag en toekenning loopt nu via het MTB. Het voorstel is om deze huidige subsidieregeling voor het jaar 2025 in stand te houden. Deze subsidie is al toegewezen volgens de bestaande overeenkomst (convenant). Dit jaar zijn de prestatieafspraken conform deze overeenkomst. Met ingang van 2026 zal de aanvraag voor de exploitatiesubsidie en voucherregeling rechtstreeks via de ANBI stichting verlopen. Net als bij andere instellingen binnen het sociale domein/samenleving maken we prestatie afspraken. Aanscherping van de afspraken zijn mogelijk met ingang van 2026. Hierbij gaat het niet om de inhoudelijke programmering, maar alleen om hoofdafspraken over welk soort prestaties

-3bij welke subsidie horen. Voor het theater blijft daarbij gelden dat het grootste deel van de inkomsten uit ondernemerschap komt, wat gelijk blijft aan de huidige situatie. Het subsidiegedeelte voor MTB bestemd voor onderhoud en vastgoed gaat niet naar het theater.

5. Financiën Er zijn geen directe structurele financiële consequenties voor de gemeente. Het gaat vooral om een nieuwe structuur van de aansturing van het theater.

6. Participatie en communicatie a) Participatie Er vindt overleg plaats met de belanghebbenden zoals de Stichting Houdstermaatschappij en het bestuur Schaffelaartheater en Muziek Theater Barneveld BV. Voor aanpassing is instemming nodig van de besturen.

b) Communicatie

De verkennende gesprekken voor de aanpassing van de governance zijn positief en constructief en worden gedragen door de betrokkenen. Zorgvuldige communicatie is van belang.

7. Vervolgstap Planning Periode 4 maart 2025 19 maart 2025 2e kwartaal 2025 2e kwartaal 2025 3e kwartaal 2025 2026

Inhoud raadscommissievergadering raadsvergadering Schaffelaartheater neemt stappen om te komen tot een ANBI Stichting In overleg met Theater en MTB in verband met wijziging subsidierelatie Collegevoorstel en raadsvoorstel over vereenvoudiging aansturing van het vastgoeddeel Wijziging subsidierelatie met Theater en MTB

8. Bijlagen

Bijlage 1 Vereenvoudiging governance Schaffelaar Theater Burgemeester en wethouders van Barneveld, de secretaris, de burgemeester, W. Wieringa J. van der Tak