Raadsvoorstel 2299 Herstel gemeentelijk deel Pastorie- en sparrenbos Voorthuizen.pdf

Afdeling: Ruimtelijke Ontwikkeling Mail behandelaar: p.melenhorst@barneveld.nl Telefoonnummer: 0342495259

Onderwerp:

Raadsvoorstel nr.2299 Barneveld, Portefeuillehouder: MJ.H.J. Pluimers-Foeken

Herstel gemeentelijk deel Pastorie- en sparrenbos - Voorthuizen

Samenvatting raadsvoorstel Voorstel voor het starten van een participatie proces voor de ontwikkeling van een herstelplan voor het gemeentelijk deel van het Pastorie- en sparrenbos in Voorthuizen en de feitelijke uitvoering ervan. Aan de raad,

Gevraagde beslissing: 1. In te stemmen met het voorgestelde participatieproces voor de herinrichting van het gemeentelijke deel van Pastorie- en Sparrenbos in Voorthuizen; 2. Te besluiten om beschikbaar te stellen: a. een voorbereidingskrediet van € 65.000, dat incidenteel gedekt wordt uit de begroting van 2023; b. een investeringskrediet € 251.500, met structurele lasten á € 17.064 /jaar vanaf 2025; c. een structureel budget van € 10.000 voor de onderhoudskosten vanaf 2025; 3. de bovengenoemde financiële consequenties op te nemen in de meerjarenbegroting.

1. Inleiding Historie Het Pastoriebos is een groene plek met enkele gebouwen rond de Nederlands Hervormde Kerk aan de noordzijde van het centrum van Voorthuizen. De gebouwen en het groen vormen al een paar honderd jaar een ruimtelijk functionele eenheid. Hierbij is het karakter van het groen langzaam verschoven van agrarisch, naar tuin tot het bos wat het nu is. Vanwege de historische waarde van het gebied, hebben enkele delen een monumentale status gekregen. Ook zijn de eigendomsgrenzen in het gebied regelmatig verschoven.

Rood = plangebied Licht Groen = Historisch deel Pastoriebos Donker groen = sparrenbos Bouwplan In de jaren ‘80 van de vorige eeuw is door de Nederlands Hervormde Kerk een kerkelijk centrum ten zuiden van de kerk gebouwd. Dit centrum is toe aan een opknapbeurt. Daarnaast is er behoefte aan seniorenwoningen. Deze wensen hebben geleid tot een plan waarbij het kerkelijk centrum wordt gerenoveerd en gecombineerd wordt met de ontwikkeling van een 25-tal appartementen. Om het plan te kunnen realiseren, is het nodig om een gedeelte van het bos te kappen. Deze ontwikkeling is uitgewerkt in verschillende plannen en er zijn verschillende informatiemomenten voor de buurt geweest. Uiteindelijk is door u het bestemmingsplan in 2021 vastgesteld.

2 Voorstanders van het behoud van het Pastoriebos hebben zich vanaf de start van de planontwikkeling tegen het bouwplan en de kap van de bomen verzet. Na vaststelling van de het Bestemmingsplan hebben zij beroep aangetekend bij de Raad van State. In hun bezwaar geven zij aan dat, door de bouw van het appartementencomplex, de kwaliteit van het gemeentelijk monument (de nieuwe pastorie met tuin) wordt aangetast en de natuurwaarde door de kap van de bomen verloren gaan. Letterzetter Naast het Pastoriebos ligt het sparrenbos. Het sparrenbos is in de jaren ‘70 van de vorige eeuw ontstaan, nadat De Wheem aan de noordwestkant van Voorthuizen is aangelegd. Tussen de Rembrandtlaan en het Pastoriebos ontstond een leeg stukje land, dat met sparren werd ingeplant. Een natuurlijke vijand van de spar is de Letterzetter. De Letterzetter is een kever die gangen in de stam van de boom vreet. Gezonde bomen kunnen deze kever soms weerstaan, maar door de droge zomers van de afgelopen jaren zijn de bomen verzwakt. Op dit moment zijn nagenoeg alle sparren aangetast. Bestrijden van de Letterzetter is niet mogelijk waardoor het kappen van de dode bomen het enige is dat resteert. In maart van dit jaar heeft de Raad van State beslist, dat de sparren waar een kapvergunning voor is aangevraagd, gekapt mogen worden. Over het bouwplan doet de Raad van State in augustus van dit jaar een uitspraak.

Het doel van het voorstel is om in samenspraak met Voorthuizen een herstelplan voor het gemeentelijk deel van het Pastorie- en sparrenbos te ontwikkelen en dat uit te voeren.

2. Door de raad gestelde kaders Het plan is een uitwerking van uw motie van 6 oktober 2021 (voorstel nummer1084) waarin u aangeeft dat: - voor het resterende deel van het Pastorie- en sparrenbos (het rood omcirkelde gebied op de luchtfoto) een plan voor herinrichting/renovatie/opknappen wordt opgesteld waarbij er maximaal ingezet wordt op ruimhartige boom- c.q. groencompensatie waarbij inwoners van Voorthuizen worden betrokken; - bij het opstellen van dit plan ook voor de gemeente een groener Voorthuizen uitgangspunt moet zijn; - het budget voor dit plan nog moet worden vastgesteld;

3. Effect/Meetbare doelstellingen a) Meetbaar effect: -

Het gemeentelijk deel van het Pastorie- en Sparrenbos (het rood omcirkelde gebied op de luchtfoto) is heringericht, waarbij het ontwerp aansluit bij de natuur- en historische waarden van de locatie. Hiermee wordt het arsenaal bomen en groen hersteld en verbeterd. Tevens wordt de biodiversiteit vergroot. Concreet betekent dit dat de dode sparren zijn gekapt, nieuwe bomen, heesters en vaste planten zijn aangeplant en dat het gebied opengesteld kan worden voor het publiek.

b) Maatschappelijk effect: De nieuwe inrichting sluit aan bij de behoeften en wensen van de verschillende belangengroepen in Voorthuizen en draagt bij aan de leefbaarheid en groenkwaliteit van Voorthuizen.

4a. Argumenten 1.1 Het voorgesteld participatie proces geeft invulling aan uw motie van 6 oktober 2021 Op 6 oktober 2021 is het bestemmingsplan voor bouwontwikkeling in het Pastoriebos behandeld. Tijdens deze behandeling heeft u het college gevraagd om een participatieproces voor de herinrichting van het Pastoriebos op te stellen en zich maximaal in te zetten voor ruimhartige boom- c.q. groencompensatie waarbij de Voorthuizenaar betrokken wordt. Dit voorstel geeft hier invulling aan (zie bijlage 1: “Presentatie Participatie proces”). 1.2 Het voorgestelde participatieproces sluit aan bij het participatiebeleid dat vastgesteld is in april 2022 Op basis van de impact van het project wordt de participatietrede vastgesteld. Voor dit project is de trede vastgesteld op het hoogste niveau: co-creatie. In het proces wordt hier invulling aangegeven, door binnen vooraf gesteld kaders en onder leiding van de gebiedsregisseur samen met een omgevingswerkgroep een ontwerp te maken voor het gebied. Dit proces is terug te lezen in bijlage 1 “Presentatie Participatie proces”.

3 Onderdeel van het participatiebeleid is dat het participatie voorstel, vooraf door het college of de raad wordt vastgesteld. Met dit raadsvoorstel wordt u gevraagd het participatieproces vooraf vast te stellen 2.1 en 3.1 Dit budget is nodig voor het traject Door in te stemmen met het projectbudget, stelt u het ambitieniveau van het project vast (ruimhartige compensatie) en geeft u aan binnen welke financiële kaders het project uitgevoerd mag worden. Bij de opstelling van het budget is uitgegaan van een groene inrichting zoals u in uw motie van 6 oktober 2021 heeft gevraagd.

4b. Tegenargumenten/kanttekeningen n.v.t.

5. Alternatieve scenario's Voor het proces zijn de volgende alternatieve scenario’s bedacht: Scenario 1: Wijkraadpleging Op basis van het programma van eisen worden door de landschapsarchitect in samenspraak met de omgevingswerkgroep 2 a 3 ontwerpen voor het Pastoriebos uitgewerkt. Via wijkraadpleging kunnen de inwoners van Voorthuizen een stem uit brengen op hun voorkeursontwerp. Het ontwerp met de meeste voorkeurstemmen wordt uitgevoerd. Dit scenario is afgevallen, de invloed van omwonenden bij co-creatie is groter. Scenario 2: Overdragen verantwoordelijkheden naar Plaatselijk Belang De verantwoordelijkheid voor het ontwerp en het budget worden overgedragen aan Plaatselijk belang. Zij ontwikkelen samen met de verschillende belangengroepen op basis van onze randvoorwaarden een ontwerp. Dit ontwerp zal door de gemeente worden aanbesteed en uitgevoerd. Dit scenario is afgevallen omdat hierbij het vraagstuk van het Pastoriebos 1 op 1 verlegd wordt naar Plaatselijk belang, zonder dat de gemeente hier zelf verantwoordelijkheid voor draagt. Scenario 3: Traditioneel ontwerp Door de landschapsarchitect wordt een ontwerp voor de locatie gemaakt. Dit ontwerp wordt intern getoetst. De inwoners worden over het ontwerp geïnformeerd. De gemeente bekijkt of ze de opmerkingen al dan niet verwerkt.

Dit scenario is afgevallen omdat de invloed die de inwoners op het ontwerp uit kunnen oefenen te beperkt is.

6. Proces Vervolg/besluitvormingsproces (inclusief participatie): Na vaststelling van het raadsvoorstel wordt het voorgesteld (participatie)proces uitgevoerd. Bij twee of meer gelijkwaardige ontwerpen beslist de stuurgroep welk ontwerp uitgevoerd wordt.

Vervolgstappen/planning/uitvoering: Gestreefd wordt om het ontwerp in het plantseizoen van 2023-2024 te realiseren. Om dit te bereiken worden de volgende proces stappen gezet:

Initiatieffase

Definitiefase

Ontwerpfase

Raadsbesluit Vaststellen kaders Samenstellen omgevingswerkgroep Onderzoeken 1e bijeenkomst omgevingswerkgroep Afgerond pva Voorlopig ontwerp Informeren omgeving & toetsen Definitief ontwerp Raadsmemo Aanvraag kapvergunning

november 2022 november - december 2022 januari 2023 november - januari 22-23 februari 2023 februari 2023 maart – april 2023 mei 2023 juni- augustus 2023 september 2023 oktober 2023

4 Uitvoeringsfase

Realisatiefase

Beplantingsplan Bestek Kappen bomen Aanbesteding en gunning Voorbereiding uitvoering: uitvoering Eindactiviteit & overdracht:

oktober 2023 november- maart 2024 januari 2023 april– juni 2024 september 2024 oktober - december 2024 januari 2025

Communicatie De participatie- en communicatiestrategie is de ruggengraat van het proces. Dit proces kunt u teruglezen in bijlage 1 en 3: Opzet participatie proces. In dit proces wordt onderscheid gemaakt tussen personen of groepen met een groot belang en tussen personen en groepen met een minder groot belang. De grootte van het belang wordt bepaald door de achterban die groepen vertegenwoordigen en de fysieke afstand van de personen en of groepen tot de locatie. Met afgevaardigden van de belangengroepen en personen die een groot belang vertegenwoordigen wordt binnen kaders een ontwerp voor de locatie gemaakt. Dit vindt plaats in een omgevingswerkgroep met afgevaardigden van de gemeente en onder leiding van de gebiedsregisseur. De personen en groepen met een minder groot belang worden tussentijds op de hoogte gehouden van de ontwikkelingen en kunnen de vordering van de omgevingswerkgroep inzien tijdens informatiebijeenkomsten. De raad wordt op de hoogte gehouden tijdens het participatieproces door middel van een raadsmemo. Daarnaast is de raad uiteraard welkom tijdens het participatieproces.

Evaluatie/controle: Aan het einde van het project vindt een evaluatie plaats. Bij de evaluatie worden de omgevingswerkgroep en de gemeentelijke werkgroep betrokken. Tijdens de evaluatie worden de tips en tops van het project benoemd en worden oplossing aangedragen voor de verbeterpunten, met als doel deze in nieuwe projecten te gebruiken.

7. Financiële gevolgen De investering is gesplitst in 2 fases. Een voorbereidende en uitvoerende. Afdeling Beheer Openbare Ruimte is meegenomen en op de hoogte van dit voorstel. De uitsplitsing van de kosten binnen de investering wordt in de bijlage weergegeven. De komst van dit voorstel en het financieel gevolg is reeds aangekondigd in de 1e tussenrapportage 2022. Gegevens investering Gaat het om een vervangingsinvestering? Bedrag van het voorbereidingskrediet:

Toelichting Dit betreft een nieuwe investering.

Afschrijvingstermijn:

Geen. Gedekt uit de begroting van 2023

Bedrag van de investering (eigenlijke investering):

€ 251.500,-

Afschrijvingstermijn Afschrijvingsmethode

15 jaar. Lineair

Kapitaallasten voor de komende vier jaar

€ 17.064 per jaar (afschrijving € 16.770 en rente bij 1,75% € 294)

Duur van uitvoering van de investering Datum van ingebruikname Meerjarige lasten en baten van de exploitatiekosten.

2022-2025.

€ 65.000,-

Februari 2025. Na realisatie nemen als gevolg van vergroting van het areaal de structurele onderhoudskosten toe. Dit betekent

5 met ingang van 2025 structureel hogere lasten ter grootte van € 10.000 per jaar.

Dekkingsvoorstel

Algemene reserve.

Door dit besluit legt de raad, nog voor de raadsbehandeling van de programmabegroting 2023, een extra structureel beslag op de benodigde financiële ruimte in 2025 en verder, voor een bedrag van € 27.064, bestaande uit € 17.064 aan kapitaallasten en € 10.000 onderhoudslasten.

8. Risico's 1. Ondanks het zorgvuldig opgezette participatie proces lukt het niet om de verschillende belangengroepen binnen Voorthuizen op een lijn te krijgen; 2. Bij het opstellen van het budget is uitgegaan van een groene inrichting. Bijzondere inrichtingselementen, zoals een fontein, waterspeelplaats of een muziekkoepel zijn niet in de raming meegenomen; 3. Bij het opzetten van de kostenraming is geen rekening gehouden met eventuele bodemvondsten (archeologie) of vervuilingen; 4. De budgetraming is uitgegaan van het prijspeil van mei 2022 en een betrekkelijk laag percentage voor staartkosten en onvoorzien. Mochten de prijzen de komende maanden extreem doorstijgen en/of meer onvoorziene zaken voorkomen, dan zal er indexatie plaats moeten vinden; 5. Het project “snelfietsroute Voorthuizen” raakt aan het gemeentelijk deel van het pastoriebos en dat kan van invloed zijn op het participatie traject van dit project. De omgeving is op de hoogte van de plannen van de doorfietsroute, omdat dit voornemen tijdens de planvorming van de bouwontwikkeling besproken is.

Burgemeester en wethouders van Barneveld, de secretaris, de burgemeester, W. Wieringa J.J. Luteijn Bijlagen: 1. Presentatie participatie proces 2. Financiele onderbouwing 3. Participatiebeleid