Raadsvoorstel 2285 Actualisatie Visie Verblijfsrecreatie.pdf

Afdeling: Ruimtelijke Ontwikkeling Mail behandelaar: d.bol@barneveld.nl Telefoonnummer: 0615381263 Onderwerp:

Raadsvoorstel nr. 2285 Barneveld, 28 september 2022 Portefeuillehouder: W. Oosterwijk

Actualisatie Visie Verblijfsrecreatie

Samenvatting raadsvoorstel Voorliggend voorstel is voor de vaststelling van de Actualisatie Visie Verblijfsrecreatie. De Actualisatie Visie Verblijfsrecreatie is een nadere uitwerking van de pijler ‘logies aanbod’ uit de Visie Toerisme & Recreatie 2030 (vastgesteld juli 2020). De Actualisatie Visie Verblijfsrecreatie is samen met de verblijfsrecreatieve sector tot stand gekomen. Daarnaast is gebruik gemaakt van verschillende onderzoeken zoals het in 2021 gehouden Vitaliteitsonderzoek Vakantieparken en de evaluatie van de pilot camperplaatsen. Aan de raad, Gevraagde beslissing: 1. In te stemmen met de uitgangspunten en kaders zoals opgenomen in hoofdstuk 4 van de Actualisatie Visie Verblijfsrecreatie (Kansen en Koersen: Visie op de toekomst van de verblijfsrecreatie in de gemeente Barneveld) 2. Kennis te nemen van de overige hoofdstukken van de Actualisatie Visie Verblijfsrecreatie (Kansen en Koersen: Visie op de toekomst van de verblijfsrecreatie in de gemeente Barneveld) 3. In te stemmen met het opstellen van een Uitvoeringsagenda Actualisatie Visie Verblijfsrecreatie inclusief financieringsparagraaf 4. Kennis te nemen van de evaluatie Pilot Camperplaatsen 5. Kennis te nemen van het Vitaliteitsonderzoek Vakantieparken Barneveld 6. In te stemmen met het intrekken van de Visie Verblijfsrecreatie: Kansen en Koersen 2015

1. Inleiding Toerisme en recreatie is voor de gemeente Barneveld een belangrijke sector. Het is een belangrijke economische motor voor ons gebied. Dit gaat dan zowel om de verblijfsrecreatie als om de horeca, toeristische voorzieningen, winkelcentra, etc. De verblijfsrecreatieve sector is al decennialang vertegenwoordigd in Barneveld. Denk daarbij aan de grotere recreatieclusters bij Voorthuizen en Garderen maar ook de hotels, B&B’s en boerencampings die onze gemeente rijk is. En dat is niet voor niets: de goede bereikbaarheid en de locatie op de Veluwe maakt dat Barneveld een geliefde plek is om te recreëren. In juli 2020 heeft uw gemeenteraad de Visie Toerisme & Recreatie 2030 vastgesteld. In deze visie zijn vier pijlers opgenomen. Een van deze pijlers is ‘logies aanbod’. In deze overkoepelende visie beogen we de verblijfsrecreatieve sector kwalitatief door te ontwikkelen en aan te vullen met bijzondere en vernieuwende concepten. Daarnaast is er aandacht voor de minder vitale vakantieparken binnen onze gemeenten. De Actualisatie Visie Verblijfsrecreatie is de nadere uitwerking van deze pijler en doelstelling. De visie biedt duidelijke kaders om het verblijfsrecreatieve aanbod in de gemeente naar een kwalitatief hoger niveau te brengen.

Met het opstellen van de Actualisatie Visie Verblijfsrecreatie komen we tegemoet aan een van de activiteiten uit het uitvoeringsprogramma Toerisme en Recreatie.

2. Door de raad gestelde kaders Visie Toerisme en Recreatie 2030 en Uitvoeringsprogramma Toerisme en Recreatie Uitgangspunten voor deze Actualisatie Visie Verblijfsrecreatie is de reeds vastgestelde Visie Toerisme & Recreatie 2030 en de bijbehorende uitvoeringsagenda. De Visie Recreatie en Toerisme 2030 dient als overkoepelend beleid en als kapstok voor de Actualisatie Visie Verblijfsrecreatie. Visie Verblijfsrecreatie: Kansen en Koersen 2015 In december 2015 heeft de raad de Visie Verblijfsrecreatie: Kansen en Koersen 2015 vastgesteld. De Actualisatie Visie Verblijfsrecreatie is een actualisatie van deze reeds vastgestelde visie.

2 Programma Vitale Vakantieparken In het Programma Vitale Vakantieparken Veluwe werken gemeente, provincie, recreatieondernemers en andere partijen samen om de recreatieve koppositie van de Veluwe verder te ontwikkelen en versterken. Een gezamenlijke aanpak die leidt tot een gemeenschappelijke ambitie voor revitalisering van de vakantieparken op de Veluwe. Het programma bouwt aan duurzame en toekomstbestendige vakantieparken die financieel gezond zijn met een helder bedrijfsmodel, een goede bezettingsgraad en ingepast in de omgeving. Het programma helpt gemeenten om de parken optimaal te ondersteunen en te faciliteren. Ontwikkeling van de vakantieparken betekent maatwerk. Er wordt gewerkt met het principe ‘één park, één plan’. Er wordt gestreefd naar een toekomstperspectief voor elk vakantiepark. Hierbij gaat het erom de gezonde parken toekomstbestendiger te maken en vitaal te houden. Maar ook door oplossingen te zoeken voor parken die meer gebaat zijn bij een andere duurzame functie.

3. Effect/Meetbare doelstellingen Toerisme en recreatie is de derde pijler van de Barneveldse economie. Het draagt bij aan de lokale economie door bestedingen en werkgelegenheid en het versterken/behoud van het voorzieningenaanbod in de kernen. De sector biedt mogelijkheden, niet enkel voor bezoekers en gasten, maar ook voor de eigen inwoners. Verblijfsrecreatie is een belangrijk aspect binnen de grotere sector toerisme en recreatie. Deze Actualisatie Visie Verblijfsrecreatie zet in op versterking en het kwalitatief doorontwikkelen van het verblijfsrecreatief aanbod in de gemeente Barneveld. Ook is er aandacht voor minder vitale vakantieparken. De Actualisatie Visie Verblijfsrecreatie bevat een ruimtelijk afwegingskader welke stimulerend en kaderstellend werkt voor ondernemers om het verblijfsrecreatieve aanbod in de gemeente te versterken en toekomstbestendig te maken. Dit betekent onder meer dat ondernemers in staat zijn om voorop te lopen en aansluiting te houden bij de markt. Meebewegen met de snel ontwikkelende markt vraagt ook om ontwikkelruimte en oog voor onze waardevolle omgeving. Op deze manier blijft de verblijfsrecreatieve sector van betekenis voor Barneveld en de gehele regio. De Actualisatie Visie Verblijfsrecreatie biedt inzicht in welke kant we de komende jaren op willen met onze verblijfsrecreatie.

Om goed uitvoering te kunnen geven aan deze visie zullen er concrete projecten moeten worden opgestart. Het opstellen van een Uitvoeringsagenda Visie Verblijfsrecreatie gaat daarbij helpen.

4. Argumenten 1.1 De Actualisatie Visie Verblijfsrecreatie is een nadere uitwerking van de pijler ‘logies aanbod’ uit de Visie Toerisme en Recreatie 2030 De gemeente heeft in 2020 de visie Toerisme en Recreatie 2030 vastgesteld met een bijbehorend uitvoeringsprogramma. De Actualisatie Visie Verblijfsrecreatie is een verdiepingslag en concrete uitwerking van één van de vier pijlers uit de overkoepelende visie: ‘logies aanbod’. 1.2 De Actualisatie Visie Verblijfsrecreatie is een actualisatie op de in 2015 vastgestelde visie Verblijfsrecreatie Eind 2015 heeft de gemeenteraad de Visie Verblijfsrecreatie: Kansen en Koersen 2015 vastgesteld. De afgelopen jaren is hier uitvoering aan gegeven. In de tussentijd hebben er zowel in Barneveld als in de regio diverse ontwikkelingen plaatsgevonden die vragen om een actualisatie. Denk aan deelname aan het Programma Vitale Vakantieparken, het in 2021 gehouden Vitaliteitsonderzoek Verblijfsrecreatie Barneveld, transformatievraagstukken en de Visie Toerisme en Recreatie 2030 met bijbehorend uitvoeringsprogramma. Anders dan de visie uit 2015 zet de Actualisatie Visie Verblijfsrecreatie in op: • De gehele verblijfsrecreatieve sector: van hotel en B&B tot vakantiepark en camperplaatsen.

• Uitgangspunten en toetsingskaders: waar moeten initiatieven ten aanzien van de verblijfsrecreatie aan voldoen? • De grondhouding is uitnodigend, stimulerend en kaderstellend. 1.3 De verblijfsrecreatieve sector is een belangrijke economische sector De verblijfsrecreatieve sector is van grote betekenis voor Barneveld: het is een belangrijke economische motor, zowel voor de sector zelf als via de koopkrachttoevloeiing naar de lokale middenstand. Tevens is het een sector met een groot maatschappelijk belang: het invullen van lokale arbeidsplaatsen leidt tot meer binding met de kernen en lokale voorzieningen worden gebruikt door recreanten en inwoners. De sector zelf is daarbij ook volop in ontwikkeling. Het toerisme zit al jaren in de lift, het aantal overnachtingen neemt toe en steeds meer buiten- en binnenlandse toeristen hebben Nederland de afgelopen jaren (her)ontdekt. Zo ook Barneveld.

3 1.4 De actualisatie Visie verblijfsrecreatie is middels een interactief proces met de sector tot stand gekomen. De Actualisatie Visie Verblijfsrecreatie is samen met een afvaardiging van de verblijfsrecreatieve sector in Barneveld tot stand gekomen. De gemeente gaat niet op de stoel van de ondernemer zitten, maar ziet wel een rol in het stimuleren, uitnodigen en faciliteren van initiatieven. Met ondersteuning van een extern bureau is daarom een zorgvuldig (participatie) proces doorlopen om tot deze actualisatie te komen. Zo is er een interne begeleidingsgroep ingesteld, zijn er verschillende recreatie-ateliers georganiseerd waarbij een brede vertegenwoordiging van de vrijetijdsector aanwezig waren. En er zijn aanvullende sessies georganiseerd met een aantal recreatieondernemers en organisaties. De input uit deze sessies zijn afgewogen en verwerkt in deze visie. 1.5 De actualisatie Visie Verblijfsrecreatie biedt een ruimtelijk afwegingskader waarbinnen initiatieven worden beoordeeld De Actualisatie Visie Verblijfsrecreatie geeft duidelijkheid voor zowel ondernemers als inwoners hoe de toekomst van de verblijfsrecreatieve sector in Barneveld eruit gaat zien. De visie biedt daarvoor een helder afwegingskader waarbinnen de verblijfsrecreatie zich kan ontwikkelen. Het afwegingskader is enerzijds uitnodigend en anderzijds kaderstellend.

Voor elk accomodatietype is een afwegingskader opgenomen. 2.1 Er wordt een Uitvoeringsagenda Visie Verblijfsrecreatie opgesteld In de uitvoeringsagenda zullen concrete acties geformuleerd worden. Per actie zal bepaald worden wie verantwoordelijk is, wat de planning is en wat de kosten zijn. De Uitvoeringsagenda zal ter besluitvorming worden voorgelegd aan de gemeenteraad. De volgende onderwerpen komen in ieder geval aan bod in de nog op te stellen uitvoeringsagenda: - Instellen intern kernteam vakantieparken - Aanstellen parkregisseur - Onderzoek en wijziging huidige planologische kaders verblijfsrecreatie - Onderzoek en opstellen beleidsregels toeristische invulling VAB - Onderzoek verhoudingen verblijfsaccomodatietypen in Barneveld - Opstellen gebiedsvisie(s) en strategie transformatie parken in combinatie met andere gemeentelijke doelen (natuur, volkshuisvestelijke doelen zoals arbeidsmigranten, specifieke doelgroepen, etc.) - Actualiseren handhavingsbeleid vakantieparken (in samenwerking met OddV) 3.1 De evaluatie Pilot Camperplaatsen is input voor de Actualisatie Visie Verblijfsrecreatie De gemeente heeft in de periode juni 2017 tot en met oktober 2020 middels een pilot ervaring opgedaan met het toestaan van camperplaatsen op terreinen buiten de reguliere verblijfsrecreatieterreinen. Het doel was om op basis van de ervaringen beleid op te stellen voor camperplaatsen.

Begin 2022 is de pilot geëvalueerd. De concept evaluatie is besproken met een afvaardiging van de verblijfsrecreatieve sector. De resultaten uit de evaluatie, als mede de input vanuit de sector, leiden tot een set beleidsregels welke zijn opgenomen in de Actualisatie Visie Verblijfsrecreatie. 4.1 De resultaten uit het Vitaliteitsonderzoek is input voor de Actualisatie Visie Verblijfsrecreatie In 2021 heeft er een vitaliteitsonderzoek plaatsgevonden onder de vakantieparken in Barneveld. Het vitaliteitsonderzoek geeft inzicht in de huidige staat van de vakantieparken binnen de gemeente. Dit geeft de gemeente en ondernemer een goede basis om aan de slag te gaan met het kwalitatief doorontwikkelen van een vakantiepark middels de één park, één plan benadering. Het vitaliteitsonderzoek is in 2021 gepresenteerd aan de sector. De resultaten uit het vitaliteitsonderzoek zijn mede input geweest voor de Actualisatie Visie Verblijfsrecreatie. 5.1 De Visie Verblijfsrecreatie: kansen en Koersen 2015 komt te vervallen Met vaststelling van de Actualisatie Visie Verblijfsrecreatie komt de ‘oude’ visie Verblijfsrecreatie: Kansen en koersen 2015 te vervallen. De Actualisatie Visie Verblijfsrecreatie wordt de meest actuele visie en vervangt de oude visie verblijfsrecreatie. Met het intrekken van de oude visie wordt regeldrukte voorkomen.

5. Kanttekeningen/Risico’s Een aantal doelen in de Actualisatie Visie Verblijfsrecreatie moeten nader uitgewerkt worden. Deze nadere uitwerking moet inzichtelijk gemaakt worden in de nog op te stellen Uitvoeringsagenda Visie Verblijfsrecreatie. Het effect van de Actualisatie Visie Verblijfsrecreatie is voor een deel afhankelijk van de nadere uitwerking hiervan. Omdat de opstelling van deze Uitvoeringsagenda pas plaatsvindt na de vaststelling van de Actualisatie Visie Verblijfsrecreatie is nog niet zeker of de Uitvoeringsagenda wordt vastgesteld en budget beschikbaar komt.

4 Dat neemt niet weg dat de Actualisatie Visie Verblijfsrecreatie op zichzelf al een goede beleidslijn biedt voor de doorontwikkeling van het verblijfsrecreatieve aanbod.

6. Proces Nadat uw raad akkoord is met de beslispunten worden de stakeholders in de sector hierover geïnformeerd. Daarnaast worden ook de ondernemersverenigingen en aanpalende stichtingen en platforms geïnformeerd. Communicatie over de vaststelling vindt plaats via de gebruikelijke communicatiekanalen. Daarna zal een start worden gemaakt met het opstellen van de Uitvoeringsagenda Visie Verblijfsrecreatie. Deze zal vervolgens weer ter besluitvorming worden voorgelegd aan de gemeenteraad.

7. Financiële gevolgen Aan vaststelling van de Actualisatie Visie Verblijfsrecreatie zijn op dit moment geen financiële consequenties verbonden. Zodra het concept Uitvoeringsprogramma gereed is, zal hiervoor een financieringsvoorstel met planning ter besluitvorming voorgelegd worden aan uw raad.

Burgemeester en wethouders van Barneveld, de secretaris, de burgemeester, W. Wieringa J.J. Luteijn Bijlagen: Actualisatie Visie Verblijfsrecratie (Kansen en Koersen: Visie op de toekomst van de verblijfsrecreatie in de gemeente Barneveld) Evaluatie Pilot Camperplaatsen Vitaliteitsonderzoek Vakantieparken Barneveld