Raadsvoorstel 2147 Vangnetuitkering BUIG 2021.pdf

Afdeling: Sociaal Domein Mail behandelaar: Daan Stroobant Telefoonnummer: 06-51777559 Onderwerp:

Raadsvoorstel nr. 2147 Barneveld, 24 mei 2022 Portefeuillehouder: A.H. van de Burgwal

Vangnetuitkering BUIG 2021

Samenvatting raadsvoorstel De gemeente Barneveld kan bij het Rijk een aanvraag vangnetuitkering indienen, vanwege het tekort op het BUIG-budget. Het gaat om een bedrag van afgerond € 385.000,-. Aan de raad,

Gevraagde beslissing: 1. Instemmen met de verklaring van het college dat zij maatregelen heeft genomen om het tekort op het BUIG-budget terug te dringen.

1. Inleiding Gemeenten ontvangen vanuit het Rijk jaarlijks budget om de uitkeringen Participatiewet uit te bekostigen. Dit Rijksbudget heet de gebundelde uitkering (BUIG). Over 2021 heeft de gemeente Barneveld op het BUIGbudget een tekort. Op het moment dat de gemeente meer uitgaven heeft dan het toegekende budget, is er een regeling om (onder voorwaarden) dit tekort voor een deel vanuit het Rijk gecompenseerd te krijgen. Deze regeling heet de vangnetuitkering. Nu de definitieve cijfers 2021 bekend zijn, blijken wij de drempelwaarde te overschrijden om in aanmerking te komen voor een vangnetuitkering. Twee van de voorwaarden voor de vangnetuitkering zijn dat het college een analyse heeft gemaakt van de tekorten en maatregelen neemt om de tekorten te beheersen/terug te dringen. Het volledig sturen op bijstandsuitgaven (BUIG-budget) is niet mogelijk, omdat hierbij externe factoren een grote rol spelen. Zo heeft de gemeente geen invloed op de bij wet vastgestelde hoogte van de uitkeringen en kan men niet zelfstandig bepalen wie in aanmerking komt voor een uitkering. Een bijstandsuitkering dient immers als laatste vangnet, wat betekent dat een uitkering altijd verstrekt moet worden, ook als het budget al volledig besteed is. Wel kan gestuurd worden op de uitgaven van het re-integratiebudget.

Opbrengsten van de inzet van instrumenten dienen echter niet enkel vanuit financieel perspectief te worden bekeken, maar ook vanuit maatschappelijk oogpunt. Bij veel huishoudens is niet alleen sprake van een hulpvraag op het gebied van participatie of inkomen, er kan ook sprake zijn van een hulpvraag op meerdere terreinen zoals zorg en schuldproblematiek. Een wijziging in ondersteuning kan hiermee eventueel verregaande consequenties hebben op andere domeinen. In het kader van de vangnetuitkering is het zaak om in te zetten op (aanvullende) maatregelen om te tekorten op het BUIG budget te reduceren. Dit zijn met name keuzes die bijdragen aan het verhogen van uitstroom uit de uitkering. Deze maatregelen worden verder toegelicht in de verklaring van het college (bijlage 1). In bijlage 3 treft u de verklaring die ter ondertekening door u voorligt en in bijlage 4 treft u de scope waaruit blijkt dat de gemeente Barneveld voldoet aan de voorwaarden om succesvol een beroep op de vangnetregeling te kunnen doen.

2. Door de raad gestelde kaders -

Beleidsplan ‘Mensen Voorop’- opgave Meedoen naar Vermogen. Participatieverordening gemeente Barneveld Participatiebeleidsregels gemeente Barneveld

3. Effect/Meetbare doelstellingen Een beroep doen op de vangnetregeling en zo een deel van het BUIG-tekort gecompenseerd krijgen vanuit het Rijk.

2

4a. Argumenten 1. Ondertekening van de verklaring door de gemeenteraad van bijlage 3, is één van de voorwaarden waaraan voldaan moet worden om succesvol een beroep op de vangnetregeling te kunnen doen. De verklaring in bijlage 3 is opgesteld conform format van de toetsingscommissie vangnet Participatiewet. Daarmee voldoet zij aan de gestelde voorwaarden.

4b. Tegenargumenten/kanttekeningen De verklaring van de gemeenteraad, conform bijlage 3, is ervoor bedoeld dat de raad verklaart door het college te zijn geïnformeerd. De gemeenteraad hoeft het, om deze verklaring te ondertekenen, niet eens te zijn met de inhoud van het plan tot kostenbeheersing / -reductie.

5. Alternatieve scenario's Geen beroep doen op de vangnetuitkering heeft tot gevolg dat het volledige tekort door de gemeente Barneveld gedekt moet worden.

6. Proces De deadline voor indiening van de verklaringen van college en raad bij de toetsingscommissie is 15 augustus 2022. Dit is ruimschoots haalbaar, gezien de laatste raadsvergadering voor het reces op 6 juli 2022 is, en dit voorstel voor die vergadering geagendeerd is.

7. Financiële gevolgen Het tekort op het BUIG- budget is in 2021 in totaal 15,3%, afgerond € 1.120.000,- De eerste 7,5% van het tekort moet de gemeente zelf dekken. Voor het tekort tussen 7,5% en 12,5% vergoedt het Rijk, mits aan alle voorwaarden is voldaan, 50%. Voor het tekort boven 12,5% vergoedt het Rijk, mits aan alle voorwaarden is voldaan, 100%. Met onderstaande berekening is de hoogte van de vangnetuitkering berekend: Definitieve BUIG budget Tekort op het BUIG budget Percentage Eigen risicodrempel (7,5% van het toegekende budget) Tekort 0% t/m 7,5% over budget PW (0%) Tekort meer dan 7,5% t/m max. 12,5% over budget PW (50%) Tekort meer dan 12,5% over budget PW (100%) Hoogte vangnetuitkering

€ 7.332.888,00 -€ 1.119.115 -15,26% € 549.967 €0 € 183.322 € 202.504 € 385.827

Met de in het plan opgenomen maatregelen, is de verwachting dat het tekort in 2022 kan worden gereduceerd tot onder 7,5%.

8. Risico's De gemeente Barneveld heeft voor het laatst een beroep op de vangnetuitkering gedaan over het jaar 2020. Daarom is het nu noodzakelijk om een zogenoemd ‘uitgebreid verzoek’ te doen. Op het moment dat voor het derde achtereenvolgende jaar van deze regeling gebruik wordt gemaakt, is er wederom een uitgebreide aanvraag nodig. Op dit moment ligt het niet in de lijn der verwachting dat dit nodig zal zijn. Burgemeester en wethouders van Barneveld, de secretaris, de burgemeester, W. Wieringa J.J. Luteijn

Bijlagen: Bijlage 1: 1 Verklaring van het college gemeente Barneveld Bijlage 2: 2 Instemming gemeenteraad Bijlage 3: Vangnetuitkering BUIG 2021, scope