Meerjarenprognose grondexploitaties 31 december 2025
Tekst van het document
verschuiving NBI naar grex • | Correctie tussentijdse winstneming - € 1.540.851 (onder post ‘overige kosten’, totale tussentijdse winstneming € 254.565) Gerealiseerde woningen (fase 1), 9 april 2025, foto’s Jan van Uffelen Getroffen verliesvoorziening | : € 0 Nieuwe verliesvoorziening | : € 0 (positief saldo) Meerjarenprognose Grondexploitaties – 31 december 2025 | 30 3.1 Bouwgrond in exploitatie (BIE) – Woon- & Leefomgeving Meerjarenprognose Grondexploitaties – 31 december 2025 31 Project Projectnummer Omschrijving MPG Rapportage Programma en Ruimtegebruik Programma woningbouw Aantal Programma bedrijven (m²) Programma maatschappelijk (m²) Ruimtegebruik indicatief (m²) niet bepaald 0 bedrijven 1.229 maatschappelijke voorzieningen 22.322 Openbaar 425.567 sociaal 719 Groen, water en wadi's 56% middelduurbetaalbaar 447 Verharding 44% duurmiddensegment 252 Uitgeefbaar 329.409 vrije sector 439 Netto plangebied 754.976 Hoofdplanstructuur 183.805 te handhaven 0 Totaal aantal woningen 1857 Totaal m2 bedrijven 1.229 Totaal m2 maatschappelijke voorz.
22.322 Totaal opgeleverd t/m 31-12-2025 336 Totaal opgeleverd t/m 31-12-2025 0 Totaal opgeleverd t/m 31-12-2025 10.000 Bruto plangebied 938.781 Kasstroom Kosten Totaal Boekwaarde Te realiseren 2026 2027 2028 2029 2030 2031 2032 2033 2034 2035 Verwervingen -51.080.019€ -31.194.111€ -19.885.908€ -3.663.006€ -583.160€ -583.160€ -698.255€ -583.160€ -2.106.660€ -583.160€ -9.473.548€ -543.484€ -1.068.315€ Plankosten -27.571.107€ -9.920.439€ -17.650.668€ -1.773.978€ -2.153.477€ -2.092.067€ -1.783.451€ -1.726.714€ -1.726.714€ -1.845.848€ -2.035.289€ -1.572.364€ -940.765€ Bouw- en woonrijp -76.956.524€ -11.203.303€ -65.753.220€ -1.483.633€ -3.435.569€ -4.221.876€ -11.965.348€ -6.003.715€ -8.198.659€ -6.629.095€ -7.964.802€ -8.304.541€ -7.545.981€ Overige kosten -1.207.266€ -635.231€ -572.034€ -72.269€ -71.567€ -70.263€ -71.968€ -71.667€ -70.765€ -71.065€ -72.470€ -€ 0€ Totale kosten -156.814.915€ -52.953.084€ -103.861.831€ -6.992.886€ -6.243.773€ -6.967.366€ -14.519.022€ -8.385.256€ -12.102.798€ -9.129.170€ -19.546.109€ -10.420.389€ -9.555.061€ Opbrengsten Verkopen 170.392.685€ 32.135.686€ 138.256.999€ -€ 10.770.471€ 31.358.893€ 10.648.810€ 19.393.176€ 7.447.044€ 11.130.868€ 11.130.868€ 15.671.206€ 20.705.664€ Overige opbrengsten 4.798.478€ 3.979.957€ 818.521€ -€ -€ -€ -€ -€ -€ -€ -€ -€ 818.521€ Totale opbrengsten 175.191.163€ 36.115.643€ 139.075.520€ -€ 10.770.471€ 31.358.893€
10.648.810€ 19.393.176€ 7.447.044€ 11.130.868€ 11.130.868€ 15.671.206€ 21.524.186€ Saldo (- = last, + = baat) Kostenstijging -16.357.074€ -16.357.074€ -138.486€ -346.434€ -607.201€ -1.659.738€ -1.145.435€ -1.928.376€ -1.666.253€ -4.029.823€ -2.399.748€ -2.435.579€ Opbrengstenstijging 19.873.256€ 19.873.256€ -€ 239.230€ 2.505.137€ 859.770€ 2.074.801€ 1.016.081€ 2.159.165€ 2.424.965€ 3.647.863€ 4.946.245€ Rente -18.036.185€ -15.346.623€ -2.689.561€ -482.761€ -596.973€ -539.635€ -153.388€ -225.741€ -50.068€ -134.340€ -98.936€ -250.721€ -156.998€ Kasstroom per jaar -32.184.065€ -7.614.134€ 3.822.521€ 25.749.827€ -4.823.568€ 11.711.544€ -5.618.117€ 2.360.269€ -10.119.036€ 6.248.210€ 14.322.792€ Kasstroom cumulatief -32.184.065€ -39.798.198€ -35.975.677€ -10.225.850€ -15.049.418€ -3.337.874€ -8.955.991€ -6.595.721€ -16.714.757€ -10.466.546€ 3.856.246€ Eindwaarde Bloemendal (Barneveld Noord) 800043 Woningbouw - Barneveld 3.1 | Bouwgrond in exploitatie (BIE) – Woon- & Leefomgeving Verbindingsweg Projectbeschrijving | Toekomstig gebruik gronden gemeente en derden (februari 2025) Voormalig gebruik | : bedrijven en agrarisch Ontwikkelprogramma | : gemengd – wonen en werken Eigendom | : ca. 26% eigendom gemeente Type ontwikkeling | : gronduitgifte en zelfrealisatie Fase (zie blz.
25) | : 2, projectplan gereed Kaderstelling | : klik hier Verschillenanalyse Eindwaarde jaarrekening 2024 | : - € 3.149.585 Eindwaarde jaarrekening 2025 | : - € 2.800.122 Mutaties: • | Actualisatie parameters conform memo ‘Parameters grondexploitaties MPG 31-12-2025’ (effect: per saldo licht positief effect op resultaat door opbrengstenstijging) • | Hogere plankosten o.b.v. herziene raming • | Toename kosten bouw- en woonrijpmaken en V&T door vergroting plangebied en actualisatie a.d.h.v. prijzenboek 2026 en bovenwijkse structuur die nu in de grondexploitatie is opgenomen (verschuiving NBI naar grex) • | Vervallen kostenposten bijdrage bovenwijks (o.a. verschuiving NBI naar grex) • | Toename overige opbrengsten door toevoeging exploitatiebijdragen derden i.v.m.
verschuiving NBI naar grex Getroffen verliesvoorziening | : € 3.149.585 | Toekomstig gebruik gronden gemeente (februari 2025) Nieuwe verliesvoorziening | : € 2.800.122 Meerjarenprognose Grondexploitaties – 31 december 2025 | 32 3.1 Bouwgrond in exploitatie (BIE) – Woon- & Leefomgeving Meerjarenprognose Grondexploitaties – 31 december 2025 33 Project Projectnummer Omschrijving MPG Rapportage Programma en Ruimtegebruik Programma woningbouw Aantal Programma bedrijven (m²) Programma maatschappelijk (m²) Ruimtegebruik indicatief (m²) niet bepaaldreststrook-wonen (opgeleverd) 1 bedrijven 2.281 maatschappelijke voorzieningen 0 Openbaar 10.896 middelduurbetaalbaar (appartementen) 24 bestaande kavel 1.910 Groen, water en wadi's 63% duurmiddenduur 18 Verharding 37% woon-werk kavels 16 Uitgeefbaar 15.882 Netto plangebied 26.778 Hoofdplanstructuur 7.389 te handhaven 0 Totaal aantal woningen 59 Totaal m2 bedrijven 4.191 Totaal m2 maatschappelijke voorz.
0 Totaal opgeleverd t/m 31-12-2025 1 Totaal opgeleverd t/m 31-12-2025 1.910 Totaal opgeleverd t/m 31-12-2025 0 Bruto plangebied 34.167 Kasstroom Kosten Totaal Boekwaarde Te realiseren 2026 2027 2028 2029 2030 Verwervingen -3.046.886€ -3.046.886€ -€ -€ -€ -€ -€ -€ Plankosten -3.326.517€ -1.873.948€ -1.452.569€ -258.785€ -426.198€ -391.032€ -188.277€ -188.277€ Bouw- en woonrijp -9.727.819€ -2.667.811€ -7.060.008€ -€ -1.504.449€ -2.353.336€ -2.353.336€ -848.887€ Overige kosten -99.793€ -12.192€ -87.602€ -17.520€ -17.520€ -17.520€ -17.520€ -17.520€ Totale kosten -16.201.016€ -7.600.837€ -8.600.178€ -276.305€ -1.948.167€ -2.761.888€ -2.559.133€ -1.054.684€ Opbrengsten Verkopen 8.258.061€ 971.466€ 7.286.595€ -€ 619.101€ 2.830.764€ 1.918.364€ 1.918.364€ Overige opbrengsten 8.428.233€ 1.047.629€ 7.380.605€ -€ 1.258.178€ 2.289.536€ 1.916.445€ 1.916.445€ Totale opbrengsten 16.686.294€ 2.019.094€ 14.667.200€ -€ 1.877.279€ 5.120.300€ 3.834.810€ 3.834.810€ Saldo (- = last, + = baat) Kostenstijging -790.880€ -790.880€ -5.472€ -108.094€ -240.697€ -292.547€ -144.071€ Opbrengstenstijging 1.077.459€ 1.077.459€ -€ 89.651€ 276.578€ 316.588€ 394.642€ Rente -3.571.980€ -2.980.730€ -591.250€ -128.437€ -134.590€ -137.949€ -104.104€ -86.170€ Kasstroom per jaar -8.562.473€ -410.214€ -223.920€ 2.256.344€ 1.195.614€ 2.944.527€ Kasstroom cumulatief -8.562.473€ -8.972.687€ -9.196.607€ -6.940.263€
-5.744.649€ -2.800.122€ Eindwaarde Verbindingsweg 800045 Verbindingsweg 3.1 | Bouwgrond in exploitatie (BIE) – Woon- & Leefomgeving Oostbroek Fase 1 en 2 Projectbeschrijving | Stedenbouwkundige schets en luchtfoto (begin 2024) Voormalig gebruik | : agrarisch, oostzijde Kootwijkerbroek Ontwikkelprogramma | : woningen, gemeente: fase 1 107 stuks + fase 2 17 stuks (excl. gronden derden) Eigendom | : 78% eigendom gemeente Type ontwikkeling | : gronduitgifte en zelfrealisatie (met exploitatiebijdrage d.m.v. AOK) Fase (zie blz. 25) | : Deels 2 (Fase 2), projectplan gereed en deels 3 (Fase 1), bestemmingsplan onherroepelijk Kaderstelling | : klik hier en hier. Verschillenanalyse Eindwaarde jaarrekening 2024 | : € 1.254.929 Eindwaarde jaarrekening 2025 | : € | 874.149 Mutaties: • | Actualisatie parameters conform memo ‘Parameters grondexploitaties MPG 31-12-2025’ (effect: per saldo | licht positief effect op resultaat door opbrengstenstijging | ) • | Verlenging looptijd met | 2 jaar (t/m 2031) • | Hogere kosten bouw- en woonrijpmaken door nieuwe ramingen en hogere kosten V&T door opname bovenwijkse structuur in grondexploitatie (verschuiving NBI naar grex) • | Hogere grondopbrengsten (cf. Notitie Grondprijzen 2026) • | Toename overige opbrengsten door toevoeging exploitatiebijdragen derden i.v.m.
verschuiving NBI naar grex • | Correctie tussentijdse winstneming - € 31.403 (onder post ‘overige kosten’, totale tussentijdse winstneming € 1.198.033) | Gerealiseerde woningen (fase 1) mei 2024, foto Jan van Uffelen Getroffen verliesvoorziening | : € 0 Nieuwe verliesvoorziening | : € 0 (positief saldo) Meerjarenprognose Grondexploitaties – 31 december 2025 | 34 3.1 Bouwgrond in exploitatie (BIE) – Woon- & Leefomgeving Meerjarenprognose Grondexploitaties – 31 december 2025 35 Project Projectnummer Omschrijving MPG Rapportage Programma en Ruimtegebruik Programma woningbouw Aantal Programma bedrijven (m²) Programma maatschappelijk (m²) Ruimtegebruik indicatief (m²) niet bepaald 1 bedrijven 0 maatschappelijke voorzieningen 1.819 Openbaar 27.885 sociaal 40 Groen, water en wadi's 53% middelduurmiddelduur 21 Verharding 47% duurduur 63 Uitgeefbaar 28.934 Netto plangebied 56.819 Hoofdplanstructuur 7.187 te handhaven 1.160 Totaal aantal woningen 125 Totaal m2 bedrijven 0 Totaal m2 maatschappelijke voorz.
1.819 Totaal opgeleverd t/m 31-12-2025 108 Totaal opgeleverd t/m 31-12-2025 0 Totaal opgeleverd t/m 31-12-2025 1.819 Bruto plangebied 65.166 Kasstroom Kosten Totaal Boekwaarde Te realiseren 2026 2027 2028 2029 2030 2031 Verwervingen -3.000.458€ -3.000.458€ -€ -€ -€ -€ -€ -€ -€ Plankosten -2.613.492€ -1.824.451€ -789.041€ -252.711€ -104.675€ -111.152€ -111.152€ -104.675€ -104.675€ Bouw- en woonrijp -6.344.767€ -4.178.561€ -2.166.206€ -1.097.067€ -110.161€ -251.287€ -251.287€ -228.202€ -228.202€ Overige kosten -1.440.334€ -1.271.075€ -169.259€ -28.210€ -28.210€ -28.210€ -28.210€ -28.210€ -28.210€ Totale kosten -13.399.051€ -10.274.545€ -3.124.506€ -1.377.988€ -243.046€ -390.648€ -390.648€ -361.087€ -361.087€ Opbrengsten Verkopen 14.717.469€ 12.079.452€ 2.638.017€ -€ -€ -€ 1.319.008€ 1.319.008€ -€ Overige opbrengsten 1.061.426€ 272.597€ 788.829€ -€ -€ 788.829€ -€ -€ -€ Totale opbrengsten 15.778.895€ 12.352.050€ 3.426.845€ -€ -€ 788.829€ 1.319.008€ 1.319.008€ -€ Saldo (- = last, + = baat) Kostenstijging -226.335€ -226.335€ -27.290€ -13.485€ -34.045€ -44.657€ -49.325€ -57.533€ Opbrengstenstijging 400.241€ 400.241€ -€ -€ 76.008€ 148.741€ 175.492€ -€ Rente -1.679.603€ -1.661.683€ -17.919€ 6.237€ -14.748€ -18.817€ -12.498€ 2.802€ 19.105€ Kasstroom per jaar 415.821€ -1.399.040€ -271.280€ 421.326€ 1.019.946€ 1.086.890€ -399.516€ Kasstroom cumulatief 415.821€ -983.219€ -1.254.498€
-833.172€ 186.774€ 1.273.664€ 874.149€ Eindwaarde Oostbroek Fase 1 en 2 (K'broek Oost Fase 2) 800068 Woningbouw - Kootwijkerbroek 3.1 | Bouwgrond in exploitatie (BIE) – Woon- & Leefomgeving De Eendracht Projectbeschrijving | Verbeelding – ligging/begrenzing plangebied en ruimtegebruikskaart Voormalig gebruik | : agrarisch, ten noorden van Terschuur Ontwikkelprogramma | : woningbouw (circa 160 stuks, waarvan circa 40 st. door derden) en een school Eigendom | : 89% eigendom gemeente Type ontwikkeling | : gronduitgifte en zelfrealisatie (door derden) Fase (zie blz. 25) | : 2, projectplan gereed Kaderstelling | : klik hier Verschillenanalyse Eindwaarde jaarrekening 2024 | : - € 182.269 Eindwaarde jaarrekening 2025 | : - € 597.633 Mutaties: • | Actualisatie parameters conform memo ‘Parameters grondexploitaties MPG 31-12-2025’ (effect: per saldo licht positief effect op resultaat door opbrengstenstijging) • | Lagere kosten bouw- en woonrijpmaken door nieuwe inzichten m.b.t. de civiele kosten • | Lagere grondopbrengsten i.v.m. aangepast programma n.a.v.
Raad van State procedure • | Per saldo een verslechtering van het (negatieve) eindresultaat, maar het resultaat is wel minder verslechterd dan de verwachting bij de tweede tussenrapportage (voorspelling was €800.000 tot € 1 miljoen) Getroffen verliesvoorziening | : € 182.269 Nieuwe verliesvoorziening | : € 597.633 Meerjarenprognose Grondexploitaties – 31 december 2025 | 36 3.1 Bouwgrond in exploitatie (BIE) – Woon- & Leefomgeving Meerjarenprognose Grondexploitaties – 31 december 2025 37 Project Projectnummer Omschrijving MPG Rapportage Programma en Ruimtegebruik Programma woningbouw Aantal Programma bedrijven (m²) Programma maatschappelijk (m²) Ruimtegebruik indicatief (m²) niet bepaald 39 bedrijven 0 maatschappelijke voorzieningen 5.456 Openbaar 48.389 sociaalmiddelduur 24 Groen, water en wadi's 52% middelduurduur 59 Verharding 48% Uitgeefbaar 29.783 Netto plangebied 78.172 Hoofdplanstructuur 0 te handhaven 1.066 Totaal aantal woningen 122 Totaal m2 bedrijven 0 Totaal m2 maatschappelijke voorz.
5.456 Totaal opgeleverd t/m 31-12-2025 0 Totaal opgeleverd t/m 31-12-2025 0 Totaal opgeleverd t/m 31-12-2025 0 Bruto plangebied 79.238 Kasstroom Kosten Totaal Boekwaarde Te realiseren 2026 2027 2028 2029 2030 Verwervingen -8.032.836€ -7.790.249€ -242.587€ -48.517€ -48.517€ -48.517€ -48.517€ -48.517€ Plankosten -1.715.752€ -800.430€ -915.322€ -183.064€ -183.064€ -183.064€ -183.064€ -183.064€ Bouw- en woonrijp -5.710.680€ -4.958€ -5.705.721€ -748.411€ -748.411€ -1.402.967€ -1.402.967€ -1.402.967€ Overige kosten -110.370€ -3.270€ -107.100€ -€ -26.775€ -26.775€ -26.775€ -26.775€ Totale kosten -15.569.638€ -8.598.908€ -6.970.730€ -979.992€ -1.006.767€ -1.661.323€ -1.661.323€ -1.661.323€ Opbrengsten Verkopen 14.953.967€ -€ 14.953.967€ -€ 5.712.122€ 4.620.922€ 4.620.922€ -€ Overige opbrengsten 40.161€ 40.161€ -€ -€ -€ -€ -€ -€ Totale opbrengsten 14.994.128€ 40.161€ 14.953.967€ -€ 5.712.122€ 4.620.922€ 4.620.922€ -€ Saldo (- = last, + = baat) Kostenstijging -622.395€ -622.395€ -18.713€ -53.913€ -141.724€ -185.901€ -222.144€ Opbrengstenstijging 1.183.858€ 1.183.858€ -€ 258.702€ 403.059€ 522.097€ -€ Rente -583.587€ -215.288€ -368.300€ -131.611€ -148.565€ -77.142€ -29.985€ 19.002€ Kasstroom per jaar -8.774.035€ -1.130.315€ 4.761.579€ 3.143.792€ 3.265.810€ -1.864.465€ Kasstroom cumulatief -8.774.035€ -9.904.350€ -5.142.771€ -1.998.979€ 1.266.831€ -597.633€ Eindwaarde De Eendracht 800085
Woningbouw - Barneveld 3.1 | Bouwgrond in exploitatie (BIE) – Woon- & Leefomgeving AZC Nijkerkerweg Barneveld Projectbeschrijving | Verbeelding – ligging/begrenzing plangebied en ruimtegebruikskaart Voormalig gebruik | : agrarisch, ten noorden van Bloemendal Ontwikkelprogramma | : Asielzoekerscentrum Eigendom | : 100% eigendom gemeente Type ontwikkeling | : erfpacht en verhuur Fase (zie blz. 25) | : 3, omgevingsplan onherroepelijk Kaderstelling | : klik hier en hier (zie agendapunt 10.4) Verschillenanalyse Eindwaarde bij opening in 2025 | : € 748.009 Eindwaarde jaarrekening 2025 | : € 405.337 Mutaties: • | Actualisatie parameters conform memo ‘Parameters grondexploitaties MPG 31-12-2025’ (effect: per saldo positief effect op resultaat door o.a. opbrengststijging) • | Hogere plankosten o.b.v. nieuwe ramingen • | Hogere kosten V&T o.b.v.
nieuwe ramingen Getroffen verliesvoorziening | : € 0 Nieuwe verliesvoorziening | : € 0 (positief saldo) Meerjarenprognose Grondexploitaties – 31 december 2025 | 38 3.1 Bouwgrond in exploitatie (BIE) – Woon- & Leefomgeving Meerjarenprognose Grondexploitaties – 31 december 2025 39 Project Projectnummer Omschrijving MPG Rapportage Programma en Ruimtegebruik Programma woningbouw Aantal Programma bedrijven (m²) Programma maatschappelijk (m²) Ruimtegebruik indicatief (m²) niet bepaald 0 bedrijven 0 maatschappelijke voorzieningen 0 Openbaar 12.838 sociaal 0 interne levering 13.961 Groen, water en wadi's 63% middelduurbetaalbaar 0 Verharding 37% duurmiddensegment 0 Uitgeefbaar 13.961 vrije sector 0 Netto plangebied 26.799 Hoofdplanstructuur 0 te handhaven 0 Totaal aantal woningen 0 Totaal m2 bedrijven 0 Totaal m2 maatschappelijke voorz.
13.961 Totaal opgeleverd t/m 31-12-2025 0 Totaal opgeleverd t/m 31-12-2025 0 Totaal opgeleverd t/m 31-12-2025 0 Bruto plangebied 26.799 Kasstroom Kosten Totaal Boekwaarde Te realiseren 2026 2027 Verwervingen -597.615€ -597.615€ -€ -€ -€ Plankosten -946.797€ -654.316€ -292.481€ -146.240€ -146.240€ Bouw- en woonrijp -2.171.423€ -€ -2.171.423€ -1.085.711€ -1.085.711€ Overige kosten -234€ -234€ -€ -€ -€ Totale kosten -3.716.068€ -1.252.165€ -2.463.903€ -1.231.952€ -1.231.952€ Opbrengsten Verkopen 4.205.757€ -€ 4.205.757€ 4.205.757€ -€ Overige opbrengsten -€ -€ -€ -€ -€ Totale opbrengsten 4.205.757€ -€ 4.205.757€ 4.205.757€ -€ Saldo (- = last, + = baat) Kostenstijging -92.752€ -92.752€ -24.397€ -68.354€ Opbrengstenstijging -€ -€ -€ -€ Rente 8.401€ -€ 8.401€ -25.043€ 33.444€ Kasstroom per jaar -1.252.165€ 2.924.365€ -1.266.862€ Kasstroom cumulatief -1.252.165€ 1.672.199€ 405.337€ Eindwaarde AZC 800087 Woningbouw - Barneveld 3.1 | Bouwgrond in exploitatie (BIE) – Woon- & Leefomgeving Puurveense Veld Projectbeschrijving | Verbeelding – plangebied (inclusief gronden derden) Voormalig gebruik | : agrarisch, ten zuiden van Kootwijkerbroek Ontwikkelprogramma | : woningbouw (circa 134 stuks, waarvan 7 stuks door derden) Eigendom | : 94% eigendom gemeente Type ontwikkeling | : gronduitgifte en zelfrealisatie (door derden) Fase (zie blz.
25) | : 2, projectplan gereed Kaderstelling | : klik hier (zie punt 8.9) en hier voor projectinfo Verschillenanalyse Eindwaarde bij opening in 2025 | : € 1.223.284 Eindwaarde jaarrekening 2025 | : € | 946.835 Mutaties: • | Actualisatie parameters conform memo ‘Parameters grondexploitaties MPG 31-12-2025’ (effect: per saldo positief effect op resultaat door o.a. opbrengststijging) • | Stijging plankosten n.a.v. geactualiseerde raming • | Stijging grondopbrengsten n.a.v. Notitie grondprijzen 2026 Getroffen verliesvoorziening | : € 0 Nieuwe verliesvoorziening | : € 0 (positief saldo) Meerjarenprognose Grondexploitaties – 31 december 2025 | 40 3.1 Bouwgrond in exploitatie (BIE) – Woon- & Leefomgeving Meerjarenprognose Grondexploitaties – 31 december 2025 41 Project Projectnummer Omschrijving MPG Rapportage Programma en Ruimtegebruik Programma woningbouw Aantal Programma bedrijven (m²) Programma maatschappelijk (m²) Ruimtegebruik indicatief (m²) sociaal 54 overig 20 maatschappelijke voorzieningen 0 Openbaar 42.121 duurmiddelduur 31 Groen, water en wadi's 49% duur 42 Verharding 51% Uitgeefbaar 20.230 Netto plangebied 62.351 Hoofdplanstructuur 0 te handhaven 0 Totaal aantal woningen 127 Totaal m2 bedrijven 20 Totaal m2 maatschappelijke voorz.
0 Totaal opgeleverd t/m 31-12-2025 0 Totaal opgeleverd t/m 31-12-2025 0 Totaal opgeleverd t/m 31-12-2025 0 Bruto plangebied 62.351 Kasstroom Kosten Totaal Boekwaarde Te realiseren 2026 2027 2028 2029 2030 Verwervingen -612.323€ -597.565€ -14.758€ -€ -3.690€ -3.690€ -3.690€ -3.690€ Plankosten -1.978.814€ -586.244€ -1.392.570€ -287.228€ -276.335€ -276.335€ -276.335€ -276.335€ Bouw- en woonrijp -8.715.709€ -€ -8.715.709€ -732.234€ -732.234€ -2.205.444€ -2.522.898€ -2.522.898€ Overige kosten -685.617€ -€ -685.617€ -137.123€ -137.123€ -137.123€ -137.123€ -137.123€ Totale kosten -11.992.462€ -1.183.808€ -10.808.653€ -1.156.586€ -1.149.383€ -2.622.592€ -2.940.046€ -2.940.046€ Opbrengsten Verkopen 12.837.521€ -€ 12.837.521€ 4.280.904€ 4.278.309€ 4.278.309€ -€ -€ Overige opbrengsten 249.758€ -€ 249.758€ 51.369€ 143.226€ 55.163€ -€ -€ Totale opbrengsten 13.087.279€ -€ 13.087.279€ 4.332.272€ 4.421.535€ 4.333.472€ -€ -€ Saldo (- = last, + = baat) Kostenstijging -1.052.939€ -1.052.939€ -22.905€ -63.773€ -228.557€ -336.091€ -401.613€ Opbrengstenstijging 635.742€ 635.742€ 78.396€ 217.883€ 339.463€ -€ -€ Rente 269.215€ -€ 269.215€ -17.757€ 30.444€ 82.295€ 110.856€ 63.377€ Kasstroom per jaar -1.183.808€ 3.213.420€ 3.456.707€ 1.904.081€ -3.165.281€ -3.278.283€ Kasstroom cumulatief -1.183.808€ 2.029.612€ 5.486.318€ 7.390.399€ 4.225.118€ 946.835€ Eindwaarde Puurveen-Zuid 800088 Woningbouw -
Kootwijkerbroek 3.1 Bouwgrond in exploitatie (BIE) – Woon- & Leefomgeving Meerjarenprognose Grondexploitaties – 31 december 2025 42 4. Ontwikkeling boekwaarden Meerjarenprognose Grondexploitaties – 31 december 2025 43 4. Ontwikkeling boekwaarde 4.1 Ontwikkeling boekwaarden Het totaal van de saldi van alle grondexploitaties is van belang voor de ‘treasury’ (financiering). De boekwaardeontwikkeling (het totaalbedrag van de grondportefeuille gedurende de tijd) laat zien dat deze in 2026 eerst hoger wordt vanaf 31-12-2026 (meer kosten dan opbrengsten in 202 6). In 2027 stabiliseert de totale boekwaarde zich enigszins om vervolgens tot en met 20 32 sterk terug te lopen (ieder jaar meer opbrengsten dan kosten) en vanaf 2032 een positief saldo te bereiken (meer opbrengsten dan kosten) . In 203 3 en 203 4 is het boekwaarde saldo tijdelijk weer negatief . Op dit moment (31 -12-2025) bedraagt deze voor de te ontwikkelen bedrijventerreinen en woningbouwlocaties € 56,1 miljoen negatief om in 2035 te eindigen op € 11,0 miljoen positief (laatste kolom onderaan). In zijn algemeenheid geldt dat de MPG een momentopname is; er komen projecten bij (MVA -locaties worden BIE -locaties) en er vallen projecten af (die worden afgesloten).
Winst- en verliesnemingen (afwaardering) zijn in bovenstaande cijfers van de boekwaardeontwikkeling niet verwerkt, met uitzondering van de boekwaarde van de tussentijdse winstnemingen die tot op heden zijn opgevoerd. Boekwaardeontwikkeling Boekwaarde 2026 2027 2028 2029 2030 2031 2032 2033 2034 2035 Kosten 205.926.691 15.961.098 20.054.217 26.680.797 37.511.898 27.006.391 19.283.996 15.593.012 27.912.569 35.810.470 12.112.739 Opbrengsten 149.859.031 11.742.898 27.608.682 58.721.058 38.697.018 38.608.513 19.309.038 24.352.863 23.853.756 29.822.951 32.234.227 Mutatie jaarcijfers -4.218.201 7.554.464 32.040.261 1.185.120 11.602.122 25.042 8.759.852 -4.058.813 -5.987.519 20.121.488 Boekwaardeontwikkeling -56.067.661 -60.285.861 -52.731.397 -20.691.135 -19.506.016 -7.903.894 -7.878.851 881.001 -3.177.812 -9.165.331 10.956.157 4. Ontwikkeling boekwaarden Meerjarenprognose Grondexploitaties – 31 december 2025 44 5. Facilitaire ontwikkelingen Meerjarenprognose Grondexploitaties – 31 december 2025 45 5 Facilitaire ontwikkelingen 5.1 Facilitaire ontwikkelingen Faciliterende ontwikkelingen zijn ruimtelijke initiatieven met grondeigendom bij particuliere ontwikkelaars/grondeigenaren waarbij de gemeente de planinitiatieven toetst en na een goedkeuring de beoogde bestemmingsmutatie voorbereid en besluitvormend aan de gemeenteraad voorlegt.
Het kostenverhaal van gemeentelijke inzet wordt vastgelegd in overeenkomsten met de particuliere initiatiefnemers. Uitgangspunt hierbij is dat alle gemeentelijke kosten die toe te rekenen zijn aan het ruimtelijk initiatief ten laste komen van de initiatiefnemer. Naast voornoemde plan - en voorbereidingskosten zijn dat – afhankelijk van het type project – ook kosten voor bouw - en woonrijpmaken, onderzoekskosten, nadeelcompensatie en gebiedsoverstijgende kosten. 5.2 Verschil in faciliterende projecten Ruimtelijke initiatieven kunnen verschillend zijn qua complexiteit, omvang en politiek-bestuurlijk belangstelling, en daarmee ook de rol en de werkzaamheden voor de gemeente om het initiatief te begeleiden. Dit heeft geleid tot een onderscheid in type project met elk een eigen aanpak c.q. werkwijze bij het beoordelen en begeleiden van ruimtelijke initiatieven. Drie projecttypen worden onderscheiden: Project type A: Dit zijn kleine bouwactiviteiten waar sprake is van een gewenste functiewijziging en er geen aanpassing van het openbaar gebied nodig is. Type A projecten zijn ruimtelijke ontwikkelingen die volledig op eigen terrein van de initiatiefnemer plaatsvinden. Onderdeel van deze projecten zijn ook de kleine bouwactiviteiten waar volgens artikel 13.5 van de Omgevingsregeling vaste bedragen in rekening moeten worden gebracht.
Project type B: Dit zijn bouwactiviteiten waar sprake is van een gewenste functiewijziging en waar een beperkte aanpassing van het openbaar gebied nodig is. Denk hierbij aan de aanleg van parkeerplaatsen behorende bij het ruimtelijk initiatief en/of herinrichting van een beperkt deel van het openb aar gebied. Dit kan spelen bij bijvoorbeeld een appartementengebouw en/of een aantal grondgebonden woningen. Type B projecten zijn ruimtelijke ontwikkelingen die voor een belangrijk deel op eigen terrein van de initiatiefnemer plaatsvinden. Ook kleinschalige bouwactiviteiten die (gedeeltelijk of volledig) op openbare grond plaatsvinden vallen onder deze projecten. Bij deze laatste categorie zal - naast de functiewijziging en mogelijk beperkte herinrichting van de openbare ruimte – ook een koopovereenkomst opgesteld moeten worden. Project type C: Dit zijn bouwactiviteiten waarmee naast de gewenste functiewijziging altijd werkzaamheden aan het openbare gebied dienen plaats te vinden. Het gaat hier om een ruimtelijk initiatief vanaf 20 woningen en complexiteit. Complexiteit is lastig objectief te meten. Het is eerder een subjectief criterium waarbij aspecten als bijv. politieke gevoeligheid, financiële en/of programmatische omvang en/of juridische complexiteit meewegen bij de kwalificering complexiteit.
Ook projecten gericht op de ontwikkeling van een bedrijventerrein of een ontwikkeling ten behoeve van maatschappelijke functies vallen onder de type C projecten. De herinrichting of aanleg van het openbare gebied (huidig of toekomstig) maakt onlosmakelijk onderdeel uit van het ruimtelijk initiatief. Het is mogelijk dat een huidig stuk openbaar gebied onderdeel uitmaakt van het ruimtelijk initiatief maar ook is mogelijk dat het ruimtelijk initiatief volledig op particuliere grond gerealiseerd wordt maar dat een deel van dit terrein als toekomstige openbaar gebied aan de gemeente wordt overgedragen. 5.3 Werkproces Bij h et te doorlopen werkproces van faciliterende initiatieven worden de principes van projectmatig werken toegepast door onderscheid te maken in de volgende planfasen: Initiatief -, Definitie-, Voorbereiding-, Ontwerp-, Realisatie- en Nazorgfase. Per fase wordt beschreven welke werkzaamheden verricht worden. Elke fase wordt afgesloten met een go / no go besluit. 5. Facilitaire ontwikkelingen Meerjarenprognose Grondexploitaties – 31 december 2025 46 Type A en B projecten richten zich met name o p de beoogde bestemmingsmutatie en worden met name planologisch-juridisch begeleid door de gemeente Barneveld.
Bij type C projecten is de grootte en complexiteit groter, waarbij na een positieve beoordeling op wenselijkheid vanuit beleidskaders en capaciteit , een intentieovereenkomst (IOK) wordt opgesteld en ondertekend voordat de gemeente haar werkzaamheden start. Het kostenverhaal van de inzet wordt in de IOK geregeld. Zodra er sprake is van een haalbaar plan worden de voorbereidende werkzaamheden voor de wijziging van de juridisch planologische procedure opgepakt, waarna een anterieure overeenkomst (AOK) wordt opgesteld en ondertekend. De gemeente Barneveld past met deze werkwijze kostenverhaal toe binnen de mogelijkheden die de Omgevingswet ons biedt. 6 . Nota Bovenwijkse Investeringen (NBI) bijbehorende investeringen en exploitatiebijdragen zijn verplaatst naar de gemeentelijke grondexploitaties en maken onderdeel uit van het MPG 31-12- 6 Nota Bovenwijkse Investeringen (NBI) | 2025. Voornoemde verplaatsing van deze binnenplanse investeringen betekent een correctie van o.a. de boekwaarden in enkele grondexploitaties en het saldo 6.1 Borging integrale ontwikkeling en | van de reserve bovenwijks. In de jaarrekening is dit nader toegelicht. kostenverhaal | Een bovenwijkse investering is een investering in het openbaar gebied waarvan alle gebiedsontwikkelingen in Barneveld mede de oorzaak zijn en profiteren.
Een investering met een bovenwijks karakter kan ook worden gerealiseerd via | Juist omdat dit kosten betreft die noodzakelijk zijn vanwege alle Barneveldse een grondexploitatie. Het gaat dan om investeringen die volledig of grotendeels | gebiedsontwikkelingen tezamen, willen we borgen dat ook alle Barneveldse binnen de exploitatiegrenzen van een grondexploitatie vallen én waarvan de | gebiedsontwikkelingen op eenduidige en transparante wijze bijdragen aan de kosten worden toegerekend aan de | grondeigenaren binnen het grondgebied | kosten. De NBI 2026 beschrijft daarvoor de aanpak. | De kosten van de (gemeente en/of private ontwikkelaars). In deze situatie spreken we over een | bovenwijkse voorzieningen op het schaalniveau van de stad worden nooit binnenplanse investering met een bovenwijks karakter. Een goed voorbeeld | volledig in rekening gebracht bij gebiedsontwikkelingen. De wet schrijft namelijk betreft een buurtontsluitingsweg die nodig is om alleen, de in een plangebied | voor dat het profijt ook toegerekend moet worden aan de bestaande stad. Alleen gelegen nieuwbouwwoningen te ontsluiten.
Deze binnenplanse kosten worden | het Harselaar-project | – waaronder ook de | Oostelijke | Rondweg | – is ook al per gebiedsontwikkeling begroot en daar worden ze altijd volledig in rekening | opgenomen | in | de | NBI | 2025 | als | een | bovenwijkse | investering | conform gebracht. Een binnenplanse investering maakt integraal onderdeel uit van de | bovenstaande definitie en blijft staan in het NBI 2026.1 Deze is terug te vinden grondexploitatie. | De besluitvorming over de binnenplanse investering maakt | in bijlage 2 van de MPG 31-12-2025. integraal onderdeel uit van het raadsbesluit over de te openen grondexploitatie. 6.3 Kwaliteitsverbetering fysieke Ook de bijdragen van derden (kostenverhaal) worden via de grondexploitatie verantwoord | en | worden | – | bij | voorkeur | - privaatrechtelijk | vastgelegd. | leefomgeving Bijvoorbeeld de gemeentelijke plankosten om een specifiek bestemmingsplan in procedure te brengen. | Naast voornoemde bovenwijkse investering maken ook de bijdragen voor kwaliteitsverbetering fysieke leefomgeving onderdeel uit van het NBI 2026.
Een nadere uitwerking van de vastgestelde Omgevingsvisie en het Landschapsplan 6.2 Het NBI | - later dit jaar - zal mogelijk input geven om de inhoudelijke onderbouwing van de bijdrage voor kwaliteitsverbetering fysieke leefomgeving te heroverwegen en In de Nota Bovenwijkse Investeringen (NBI) 2025 staan vijf projecten die vallen | te actualiseren in het MPG 31-12-2026. In het MPG 31-12-2025 is de bijdrage onder de definitie van een binnenplanse investering. Dit zijn de projecten: | voor kwaliteitsverbetering fysieke leefomgeving per woning of per hectare Thorbeckelaan-Noord, | Voorthuizen-Zuid, | Bloemendal | (Barneveld-Noord), | bedrijventerrein alleen geïndexeerd. Voor meer informatie | verwijzen we naar Verbindingsweg | en | Oostbroek. | Deze | binnenplanse | projecten | met | de | bijlage 2 van de MPG 31-12-2025. 1 Een deel van het project Harselaar (twee wegvakken) valt binnen het plangebied van Harselaar 1B en 2 en is te kenmerken als een binnenplanse ontsluiting. Dit deel is uit de NBI gehaald en overgeheveld naar de grondexploitatie Harselaar 1B en 2. Meerjarenprognose Grondexploitaties – 31 december 2025 | 47 6. Nota Bovenwijkse Investeringen (NBI) Meerjarenprognose Grondexploitaties – 31 december 2025 48 . 7. Risicomanagement Meerjarenprognose Grondexploitaties – 31 december 2025 49 7.
Risicomanagement 7.1 Risico’s en beheersmaatregelen In de loop der jaren heeft de gemeente door het ingezette grondbeleid een grondportefeuille van substantiële omvang verkregen. De risico’s die gepaard gaan met het bezit van gronden en de ontwikkeling daarvan worden door de gemeente onderkend. Risico’s De belangrijkste risico’s, in algemene zin, die kunnen worden onderscheiden zijn: • Renteschommelingen (het risico is: stijgingen) op de leenportefeuille; • Afname marktbehoefte. Dit komt tot uitdrukking door kostenverhogingen verband houdend met plan - en programma aanpassingen, lagere opbrengsten en/of verlate opbrengsten. • Toename kosten door tegenvallende resultaten bij de uitvoering van werken en werkzaamheden. Dit kan betrekking hebben op een aanbesteding en/of de omvang van een bodemsanering (grond, grondwater, asbest). • Aanwezigheid van belemmerende milieucirkels en/of richtlijnen door bestaande en/of veranderende wet- en regelgeving. Het ontwikkelpotentieel komt hiermee onder druk te staan (deel gebied zit op slot) • De aanwezigheid van derden die niet geïnteresseerd zijn in de beoogde gebiedsontwikkeling. Dit kan resulteren in oplopende (rente)kosten op de gemeentelijke grondpositie en verlate opbrengsten. Door de verschuiving van een actieve naar een faciliterende gr ondpolitiek wordt dit risico belangrijker.
• Niet komen tot een privaatrechtelijke overeenkomst om kostenverhaal en daarmee de betalingsverplichting vast te leggen. Als het niet lukt om tot een privaatrechtelijke overeenkomst te komen met een particuliere partij is het mogelijk om in het publiekrechtelijk spoor het kostenverhaal te regelen maar dit vraagt – aanvullend op de tijd om te komen tot privaatrechtelijke contractering – extra tijd en inzet. In zijn algemeenheid geldt dat indien de kans van optreden van een projectrisico groter of gelijk is aan 50%, deze in zijn geheel meegenomen is in de grondexploitatie (bijv. een kostenpost is verhoogd of toegevoegd of de einddatum is opgeschoven). Beheersmaatregelen Om genoemde risico’s te beperken zijn diverse beheersmaatregelen getroffen: • De gemeente Barneveld kiest afhankelijk van de situatie en context de meest passende vorm van grondbeleid en bijbehorend instrumentaria om optimaal te kunnen sturen op de ruimtelijke doelen en ambities. Concreet betekent dit actief waar het moet en faciliterend waar het kan. In de praktijk betekent dit dat per project of locatie bekeken wordt of actief wordt ingezet op verwerving van gronden of dat er juist ontwikkelafspraken met grondeigenaren gemaakt kunnen worden. Dat laatste komt vaker voor dan voorheen het geval was met als inzet om te komen tot overeenkomsten met deze grondeigenaren.
De behoedzame houding komt tot uitdrukking in de boekwaarden van de grondportefeuille. Deze neemt al sinds 2009 substantieel af. Het totaal van de opbrengsten (voornamelij k verkopen) overstijgt het totaal van de kosten (waaronder de kosten voor grondverwerving). De blootstelling van de gemeente aan de risico’s die kleven aan grondbezit nemen hierdoor ook af. • De gemeente volgt de rente ontwikkelingen op de voet teneinde voor de gehele leenportefeuille een aantrekkelijke meerjarige rente te realiseren. • Rondom het ontwikkelen van de gemeentelijke grondposities is een projectorganisatie ingericht. Hiermee kan effectief en efficiënt gehandeld worden. • Grondeigenaren en marktpartijen worden in een vroeg stadium benaderd om deel te nemen aan een ontwikkeling. • Specialisten van de gemeente houden zich bezig met het monitoren van de behoefte voor woningbouw en bedrijventerreinen. • Specialisten van de gemeente onderzoeken omgevingsaspecten (geluid, geur, verkeer, archeologie, flora en fauna, bodemkwaliteit, etc.) in relatie tot de beoogde planologische regeling. Ondanks de geïmplementeerde beheersmaatregelen is dit geen garantie dat genoemde risico’s niet optreden. Hetgeen in het verleden voor specifieke gevallen tot uitdrukking is gekomen. Om de financiële gevolgen hiervan af te 7.
Risicomanagement Meerjarenprognose Grondexploitaties – 31 december 2025 50 dekken maakt de gemeente gebruik van verliesvoorzieningen en vrije reserves. Deze houden verband met voorzienbare respectievelijk onvoorziene risico’s. Deze worden hieronder nader toegelicht. 7.2 Voorzienbare risico’s De voorzienbare risico’s zijn meegenomen bij het actualiseren van de grondexploitaties. Het gaat daarbij om voorzienbare tegen - en meevallers met betrekking tot kosten en opbrengsten en de fasering hiervan in de tijd. De meest recente inzichten met betrekk ing tot planologie en planvorming (voorbereidingsprocedure en omgevingsaspecten) spelen hierbij ook een rol. De omvang van de voorzienbare risico’s worden in overleg met de projectleider en de overige betrokken interne vakdisciplines bepaald en verwerkt in de grondexploitatie. Het saldo op eindwaarde van een specifiek project kan hierdoor positief of negatief wijzigen. Een verdienlocatie kan overgaan in een verlieslocatie (of andersom). Voor zover sprake is van een verlieslocatie (en een bijbehorend voorzienbaar tekort) wordt, conform de systematiek uit het ‘Besluit begroting en verantwoording’ (BBV), een verliesvoorziening getroffen. Deze verliesvoorziening wordt eenmaal per jaar, met de jaarrekening, aangepast aan de geactualiseerde eindwaarde.
De verliesvoorziening dient ter dekking van het tekort op het moment dat het project wordt afgesloten. 7.3 Onvoorziene risico’s Naast de beschreven voorzienbare risico’s zijn er ook onvoorziene risico’s (onbenoemde en onbekende risico’s). Bij het bepalen van het saldo van een grondexploitatie is hier nog geen rekening mee gehouden. Om de onvoorziene risico’s af te dekken maakt de g emeente gebruik van haar reserves, hetgeen onderdeel is van het beleid. De onvoorziene risico’s van de (gehele) grondportefeuille zijn geïntegreerd bij het bepalen van het risicoprofiel voor het totaal van activiteiten van de gemeente. Hierbij wordt tweemaal per jaar een risico -inventarisatie uitgevoerd. Het benodigd weerstand svermogen wordt bepaald en afgezet tegen het beschikbare weerstandsvermogen. Bij het bepalen van het beschikbare weerstandsvermogen wordt gekeken naar de aanwezigheid van vrij besteedbare middelen om financiële tegenvallers, die niet zijn begroot, op te vangen. Deze werkwijze is inmiddels enige jaren operationeel. Jaarlijks wordt hierover gerapporteerd in de programmabegroting en jaarverslaggeving. Geschetst beleid is vastgelegd in de ‘Nota Risicomanagement en weerstandsvermogen 2020 -2024’ (collegebesluit B -4.23, d.d. 15 september 2020).
Ten behoeve van de risicoparagraaf in de jaarrekening 202 5 is de hoogte van het benodigde weerstandsvermogen voor het afdekken van de onvoorziene risico’s die gemoeid zijn met de grondportefeuille via de IFLO-methode geactualiseerd. Bij deze actualisatie wordt rekening gehouden met de balanswaarde en nog te maken kosten van alle grondexploitaties (10% wordt meegenomen voor het benodigde weerstandsvermogen). 7. Risicomanagement Meerjarenprognose Grondexploitaties – 31 december 2025 51 Bijlage 1 Begrippenlijst Bijlage 1 Begrippenlijst Actieve grondpolitiek Het actief verwerven van gronden (hier: door de gemeente), teneinde invulling te geven aan het ruimtelijk beleid. De gemeente is grondeigenaar en ondernemer; de gemeente draagt alle kosten en risico’s, en incasseert de opbrengsten. Anterieure overeenkomst (AOK) Een anterieure overeenkomst is een privaatrechtelijke afspraak tussen de gemeente en een initiatiefnemer (bijvoorbeeld een project ontwikkelaar), die wordt gesloten voor de vaststelling van een omgevingsplan, waarin afspraken worden gemaakt over de ontwikkeling van een gebied, zoals kostenverhaal, inrichting en uitvoering. BBV Afkorting voor Besluit Begroting en Verantwoording. In dit besluit zijn eisen en regels opgenomen met betrekking tot de jaarverslaggeving van de gemeente.
Ook de wijze waarop verslag gedaan moet worden over de gemeentelijke grondexploitaties zijn hierin opgenomen. Boekwaarde Het saldo van geboekte (gerealiseerde) kosten en opbrengsten op een, in dit geval, grondcomplex. Beeldkwaliteitsplan (BKP) Het beeldkwaliteitsplan vormt de richtlijn bij de realisatie van ruimtelijke plannen en vertaalt principes naar concrete oplossingsrichtingen. Het BKP wordt samen met een bestemmingsplan vastgesteld en vormt het toetsingskader voor plannen in de fase voor vergunningverlening. Bouwclaim Private partijen verkopen de grond aan de gemeente in ruil voor het recht of plicht op afname van bouwrijpe kavels. De gemeenten dragen vrijwel alle risico's van de grondexploitatie, dit is te beperken door de afname van bouwrijpe kavels contractueel te ve rplichten. De sturingsmogelijkheden voor de gemeente zijn maximaal. Bouwgrond in exploitatie (BIE) Officiële benaming in het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV), om gronden waarvoor een ontwikkelingsplan is opgesteld en een grondexploitatie is vastgesteld door de raad , te duiden . In financiële zin kunnen kosten en opbrengsten worden geboekt (geactiveerd). Voorheen werd de term ‘ In Exploitatie Genomen Gronden’ gebruikt. Bouwrijp maken (BRM) Het geschikt maken van een gebied om te kunnen worden bebouwd.
De werkzaamheden kunnen bestaan uit het slopen en verwijderen van bestaande opstallen, verharding en bosschages, ophogen en/of grondverbeteringen, het verleggen en/of aanleggen van kabels en leidingen, aanleg van riolering, aanleg van een bouwweg, realisatie van een waterhuishoudkundige structuur (wadi’s, waterpartijen). Bovenwijkse voorziening (BoVo) Investering die voor meerdere ontwikkelingslocaties profijtelijk én toerekenbaar is (er bestaat een causaal verband) en waarvan de kosten ook via het bestuursrecht verhaald kunnen worden. BWRM Afkorting voor Bouw- en woonrijp maken. Concessie Gemeente verkoopt gronden aan een private partij, die vervolgens zelf de grondexploitatie uitvoert. De rol van de gemeente is beperkt tot het faciliteren (planologisch besluit), toetsen en het (verplicht) kostenverhaal. Doorlooptijd Synoniem voor looptijd. Geeft de ge prognosticeerde duur, veelal in jaren, van de grondexploitatie weer. ECB Afkorting voor Europese Centrale Bank. De ECB beheert de euro. Zij maakt het economisch en monetair beleid van de E uropese Unie en voert dat uit. Haar Bijlage 1 Begrippenlijst belangrijkste doel is de prijzen stabiel houden en daardoor zorgen voor economische groei en werkgelegenheid. Eindwaarde Het saldo (resultaat van opbrengsten minus kosten) van een grondexploitatie aan het eind van de geprognosticeerde looptijd, bij afsluiten.
Grondcomplex Een boekhoudkundige eenheid van kosten en opbrengsten die verband houdt met werken en werkzaamheden binnen een ruimtelijk en/of functione el samenhangend gebied. Grondexploitatie (GREX) De productie en verkoop van bouwrijpe grond en het inrichten van het openbare gebied. Grondpolitiek Synoniem voor grondbeleid. Beleid die de handel swijze van de gemeente beschrijft met betrekking tot het verwerven en verkopen van grondposities. In Exploitatie Genomen Gronden (IEGG) Oude benaming voor gronden waarvoor een ontwikkelingsplan is opgesteld en een grondexploitatie is vastgesteld door de raad. In financiële zin kunnen kosten en opbrengsten worden geboekt (geactiveerd). Thans wordt de term ‘BIE’ (Bouwgrond In Exploitatie) gebruikt, in navolging van de gehanteerde benaming in de BBV. Intentieovereenkomst (IOK) Een intentieovereenkomst is een privaatrechtelijke overeenkomst tussen de gemeente en een initiatiefnemer (bijvoorbeeld een projectontwikkelaar), waarin partijen vastleggen dat zij de intentie hebben om samen een ontwikkeling te onderzoeken en mogelijk te realiseren. Hier horen afspraken bij over kostenverhaal, samenwerking, proces, planning en uitgangspunten. Kasstroom Financieel o verzicht van jaarlijkse uitgaven en inkomsten , alsmede de ontwikkeling van het projectsaldo (boekwaarde) in de tijd. Looptijd Synoniem voor doorlooptijd.
Geeft de ge prognosticeerde duur, veelal in jaren, van de grondexploitatie weer. Liquiditeitspositie De mate waarin de gemeente/onderneming kan voldoen aan haar korte termijn (financiële) verplichtingen. De boekwaarde-ontwikkeling van de grondexploitaties, zoals opgenomen in de MPG, geeft hiervan een indicatie. Dit houdt verband met de omvang van de grondvoorraad op de balans. Bij een afnemende grondvoorraad (daling van activa) zal de liquiditeitspositie verbeteren, er zijn meer opbrengsten gegenereerd dan kosten gemaakt. Meerjarenprognose Grondexploitaties (MPG) Overzicht van kasstromen per jaar, die betrokken zijn bij de grondexploitatie, zowel per project als getotaliseerd, voor de gehele looptijd. Materiële Vaste Activa (MVA) Onder materiële vaste activa worden de bezittingen van de gemeente verstaan die voor een periode langer dan een jaar zijn vastgelegd. Deze worden gewaardeerd en staan aan de activa zijde op de balans. Voorbeelden hiervan zijn grond (en gebouwen, machines en installaties, transportmiddelen en computers). Netto contante waarde (NCW) De waarde (van kosten en/of opbrengsten) uitgedrukt tegen het huidige prijspeil. Deze zijn daarmee onderling vergelijkbaar. Bij het bepalen van de NCW wordt rekening gehouden met het moment van realisatie, kosten - en opbrengstindex alsmede de rente.
Nominale waarde De waardebepaling (van kosten en/of opbrengsten) op (prijs)peildatum. Nota Grondbeleid Nota waarin het gemeentelijk grondbeleid is verwoord. Deze wordt (in principe) eens per 4 jaar geactualiseerd en heeft o.a. betrekking op verwervingen, uitgifteprijsvorming, samenwerking, weerstandsvermogen en kostenverhaal. Bijlage 1 Begrippenlijst Nota Bovenwijkse investeringen (NBI) Nota waarin het gemeentelijk beleid is verwoord met betrekking tot bovenwijkse investeringen, investeringen die voor meerdere ontwikkelingslocaties profijtelijk zijn. Hierin geeft de gemeente toepassing aan de wettelijke mogelijkheden voor kostenverhaal van bovenwijkse investeringen en wordt een actueel overzicht gegeven om welke investeringen het gaat en welke ontwikkelingslocaties een bijdrage in de kosten moeten leveren. Ontwikkelprogramma Ruimtelijk programma waarin functies, aantallen en/of hoeveelheden zijn gespecificeerd (aantal en type woningen, m2 en categorieën bedrijven, etc.). Het programma is maatgevend voor de opbrengstpotentie in de grondexploitatie. Ontwikkelingsmodel Zie voor uitleg ‘Type ontwikkeling’ (synoniem). Overige kosten Dit is een verzamelterm voor diverse kostenposten in de grondexploitatie. Onder deze post vallen: ‘bijdrage aan derden’, ‘planschade’, ‘storting bovenwijkse investeringen’, ‘onvoorzien’ (onzekerheidsreserve m.b.t. bouw- en woonrijp maken.
Deze post onvoorzien wordt sinds enkele jaren niet meer ge raamd, maar historische kosten zijn wel gehandhaafd) en ‘winstneming’. Hiermee is niet gezegd dat deze kosten bij alle projecten van toepassing zijn, sommige staan op € 0. Overige opbrengsten Dit is een verzamelterm van diverse opbrengstposten in de grondexploitatie. Deze post heeft betrekking op ‘subsidies’, ‘exploitatiebijdrage’, ‘verliesneming’ (=afwaardering), ‘huren & pachten’. Passieve grondpolitiek Een door gemeente te voeren grondbeleid dat zich beperkt tot het faciliteren, toetsen en verhalen van kosten van ruimtelijke ontwikkelingen van derden/private partijen. Peildatum Datum waarop kosten en/of opbrengsten zijn bepaald. Planologisch besluit Een door de raad genomen besluit waarin de planologie van een gebied juridisch is vastgelegd. Voorbeelden hiervan zijn omgevingsplan (voorheen: bestemmingsplan), wijzigingsbesluit, afwijkingsbesluit, voorbereidingsbesluit. Plankosten Verzamelterm gebruikt in de MPG voor werkzaamheden die betrekking hebben op gemeentelijke apparaatskosten, ontwikkelingskosten, waaronder onderzoeken en VTA (Voorbereiding, Toezicht en Administratie). Projectplan Het projectplan beschrijft de werkwijze en de fasering van het planproces op hoofdlijnen, betrekking hebbend op de grondexploitatie.
In het projectplan wordt aandacht besteed aan de taken en verantwoordelijkheden van de betrokken partijen, de overlegstructuren en de wijze van besluitvorming binnen het project. Rekenparameters Parameters die van invloed zijn op het resultaat van de financiële berekening in de MPG (netto contante waarde -berekening en dynamische eindwaarde berekening). Het betreft veelal het rentepercentage, kosten- en opbrengstindex. Reserve In de MPG wordt hiermee een financiële reserve bedoelt die vrij besteedbaar is. Risico Kans van optreden maal (financieel) effect . Deze kan zowel een positief als negatief effect hebben op de grondexploitatie. Structuurvisie Gemeentelijk ruimtelijk beleid. Tussentijdse rapportage Verslag t.a.v. de raad dat twee keer per jaar (voorjaar/najaar) wordt opgemaakt, waarin diverse indicatoren worden getoetst en zijn te raadplegen, waaronder Bijlage 1 Begrippenlijst speerpunt-projecten en de actuele financiële gegevens van de lopende grondexploitaties. Type ontwikkeling Synoniem voor ontwikkelingsmodel. De productie van bouwrijpe grond, grondexploitatie, kan op verschillende manieren plaatsvinden. Deze worden hieronder kort toegelicht. De gemeente kan alle gronden in eigendom hebben en deze als bouwrijpe grond verkopen aan een marktpartij. Deze partij realiseert de bebouwing die past binnen de bestemmingslegging.
Daarnaast zorgt de gemeente voor de aanleg van de openbare ruimte. In deze situatie is sprake van een publieke grondexploitatie waarbij de opbrengst bestaat uit de gemeentelijke gronduitgifte. Idealiter is deze opbrengst voldoende om het totaal van de voorzienbare kosten te dekken. De gronduitgifteprijs is niet eindeloos rekbaar, deze wordt begrensd door de markt. Ook kan de situatie voorkomen dat marktpartijen gronden bezitten die van belang zijn om invulling te geven aan het ruimtelijk beleid van de gemeente. De marktpartij kan zijn gronden aanbieden aan de gemeente, die deze verwerft. De gemeente maakt een integr aal plan en maakt de gronden bouwrijp en legt de openbare ruimte aan. Als tegenprestatie verlangt de ontwikkelaar dat de gronden in bouwrijpe staat als eerste aan hem worden aangeboden. De zogenaamde bouwclaim. Deze kan dan besluiten om de bouwrijpe gronde n, tegen een marktconforme prijs, af te nemen. Het is ook mogelijk dat een private partij de eigen grond zelf wil exploiteren. Dan maakt deze private partij de grond bouwrijp en realiseert de bebouwing. Ook draagt deze partij zorg voor de aanleg van de openbare ruimte conform kwaliteitseisen van de gem eente, die na oplevering wordt geleverd aan de gemeente. De rol van de gemeente is beperkt. Er is sprake van faciliterend gemeentelijk grondbeleid.
Wanneer het project gebaseerd is op de verkoop van grond (eventueel inclusief oude bebouwing) door de gemeente aan deze private partij, dan is er sprake van een concessie. Wanneer de private partij de grond op een andere manier heeft verworven, dan is er sprake van zelfrealisatie. Overigens zijn combinaties van genoemde type ontwikkelingsprojecten ook mogelijk. Binnen een gebied, waar sprake is van een functionele en/of ruimtelijke samenhang (maatgevend voor de begrenzing van het exploitatiegebied), kan sprake zijn van gronduitgifte en/of een bouwclaim en/of zelfrealisatie. Verliesvoorziening In de MPG wordt hiermee een financiële voorziening bedoeld. Dit is een gelabelde som geld met een specifieke bestemming. Deze is daarmee niet vrij besteedbaar. De voorziening wordt als ‘vreemd vermogen’ beschouwd. Voorziening Synoniem voor verliesvoorziening. In de MPG wordt hiermee een financiële voorziening bedoeld. Dit is een gelabelde som geld met een specifieke bestemming. Deze is daarmee niet vrij besteedbaar. De voorziening wordt als ‘vreemd vermogen’ beschouwd. VRI Afkorting voor Verkeersregelinstallatie. Een mogelijke kostenpost in de grondexploitatie. VTA / V&T Afkorting voor Voorbereiding, Toezicht en Administratie. Synoniem voor de afkorting VAT. Deze activiteiten zijn onderdeel van de werkzaamheden d ie vallen onder de verzamelterm ‘plankosten’.
Verwervingen Deze aanduiding in de GREX heeft betrekking op de verwerving van gronden, opstallen, sanering (koop) van hindercontouren, sloopkosten en vrijmaken van het perceel van obstakels. Weerstandsvermogen Het vermogen om financiële tegenvallers op te vangen zonder dat dit effect heeft op (andere delen van) de bedrijfsvoering. Bij het bepalen van het beschikbare weerstandsvermogen wordt gekeken naar de aanwezigheid van vrij besteedbare middelen. Bijlage 1 Begrippenlijst Woonrijp maken (WRM) Het inrichten van de openbare ruimte en geschikt maken voor de eindgebruiker. De werkzaamheden omvatten veelal de aanleg van de definitieve verharding, straatmeubilair, aanbrengen groen en verlichting. Wvg Afkorting voor Wet voorkeursrecht gemeente. Wettelijk instrument dat gemeente kunnen vestigen teneinde gronden (en opstallen) te verwerven die noodzakelijk zijn om invulling te geven aan haar ruimtelijk beleid (een taak van de gemeente). Een eigenaar zal in dat geval bij verkoop als eerste zijn gronden aan de gemeente moeten aanbieden, alvorens deze aan andere te mogen aanbieden in geval gemeente geen gebruik maakt van het gevestigde voorkeursrecht (kadastrale aantekening). Zelfrealisatie Grondexploitatie die door private partijen zelf wordt uitgevoerd. De rol van de gemeente is beperkt tot het faciliteren (planologisch besluit), toetsen en het (verplicht) kostenverhaal.
Bijlage 1 Begrippenlijst Bijlage 2 Nota Bovenwijkse Investeringen (NBI) 2026 Bijlage 2 Nota Bovenwijkse Investeringen (NBI) 2026 Nota Bovenwijkse Investeringen (NBI) 2026 t.b.v. kostenverhaal Kaftfoto: Nieuwbouwwijk Bloemendal te Barneveld (Bron: Jan van Uffelen)
Nota Bovenwijkse Investeringen – 2026 2 Inhoudsopgave 1. Doel en reikwijdte ..................................................................................... 3 1.1 Aanleiding en doelstelling ................................................................... 3 1.2 Status en reikwijdte .............................................................................. 4 1.3 Aanpak ................................................................................................... 5 1.4 Leeswijzer ............................................................................................. 6 2. Wettelijk kader .......................................................................................... 7 2.1 Bouw- en gebruiksactiviteiten en kostenverhaal ............................. 7 2.2 Bovenwijkse investeringen ................................................................. 8 3. Voorfinanciering en kostenverhaal ................................................... 10 3.1 Voorfinanciering.................................................................................. 10 3.2 Kostenverhaal ..................................................................................... 10 3.3 Nacalculatie en afrekenen ................................................................ 11 4. Bovenwijkse voorzieningen ................................................................
13 4.1 Toelichting ........................................................................................... 13 4.2 Harselaar-projecten ........................................................................... 14 5. Kwaliteitsverbeteringen fysieke leefomgeving .............................. 17 5.1 Toelichting ........................................................................................... 17 5.2 Randweg West ................................................................................... 20 5.3 Fiets(snel)paden ................................................................................. 22 Bijlage 1 Verdeelsleutel verkeersprognose ......................................... 24 Bijlage 2 Verdeelsleutel woningequivalenten ..................................... 34 Bijlage 3 Begrippenlijst ............................................................................. 36 1. Doel en reikwijdte Nota Bovenwijkse Investeringen – 2026 3 1.
Doel en reikwijdte 1.1 Aanleiding en doelstelling Aanleiding Nota Bovenwijkse Investeringen (NBI) Met de eerste vaststelling van de Nota Bovenwijkse Investeringen in 2013 door de gemeenteraad heeft de gemeente invulling gegeven aan de mogelijkheden die de Wet ruimtelijke ordening (Wro) de gemeente heeft geboden voor kostenverhaal en het stellen van (uitvoeringsgerichte) locatie -eisen bij particuliere grondexploitaties (ook bekend als zelfrealisatie) . Onder de Omgevingswet (Ow), die per 1 januari 2024 in werking is getreden, is dit niet anders. Voorliggende NBI borduurt voort op het beleid dat in 2013 is ingezet. Daar waar in deze nota wetsartikelen worden aangehaald , zijn die uit de oude wet (Wro/Bro) vervangen door de artikelen uit de nieuwe Omgevingswet en het Omgevingsbesluit (Ow/Ob). Een van de aspecten die een rol speelt bij het kostenverhaal zijn de ‘bovenwijkse investeringen’, een verzamelterm voor diverse investeringen waar meerdere ontwikkelingslocaties profijt van ondervinden en/of die het algemeen belang dienen waarbij het nut verder gaat dan die ene straat of (nieuwbouw)wijk. Voor Barneveld zijn de volgende bovenwijkse investeringen van belang: A. Bovenwijkse voorzieningen; B. Kwaliteitsverbeteringen fysieke leefomgeving.
De basis van de in de NBI genoemde bovenwijkse investeringen en ontwikkelingslocaties zijn de vastgestelde Structuurvisie Kernen 2022 (december 2011) en de daaropvolgende deeluitwerkingen (masterplannen e.a.). In de afgelopen jaren zijn, en in d e komende jaren worden , de in de structuurvisie aangewezen gronden verder ontwikkeld. De gemeente heeft niet alle gronden in eigendom. Om een integrale ontwikkeling te borgen is voor elk van de plangebieden het voorgenomen programma en de hoofdstructuur van wegen, groen en water vastgelegd. Aanvragen van derden worden hier aan getoetst. Deze hoofdstructuren betreffen bovenwijkse voorzieningen die door de gemeente veelal worden voorgefinancierd, waarna d e kosten gedeeltelijk worden verhaald op de betrokken grondexploitanten cq. ontwikkelaars van de deellocaties. Van belang bij het toepassen van de wettelijke mogelijkheden om te komen tot kostenverhaal is dat zowel de relatie tussen de investering en de ontwikkelingslocatie als de hoogte van de kostenbijdrage kan worden gemotiveerd. De wet en genoemde begrippen worden in hoofdstuk 2 nader toegelicht. Actualiteit Deze actualisatie ziet toe op het verwerken van gerealiseerde kosten en opbrengsten (boekwaarden). Daarnaast heeft een actualisatie plaatsgevonden van kostprijs kengetallen (naar het huidige prijspeil 1 -1-2026), indexeringen, aanpassingen t .a.v.
de planning van werken en werkzaamheden en verdeelsleutels die de wijzigingen volgen van programma’s. Zoals in het MPG2025 staat beschreven zijn er vijf eerdere bovenwijkse investeringen verschoven naar de gelijknamige grondexploitaties omdat deze te kwalificeren zijn als binnenplanse investeringen. Dit zijn de projecten: Thorbeckelaan Noord, Voorthuizen -Zuid, Bloemendal (Barneveld -Noord), Verbindingsweg en Oostbroek. Een bovenwijkse investering is een investering in het openbaar gebied waarvan alle gebiedsontwikkelingen in Barneveld mede de oorzaak zijn en profiteren. Juist omdat dit kosten betreft die noodzakelijk zijn vanwege alle Barneveldse gebiedsontwikkelingen tezamen, willen we borgen dat ook alle Barneveldse gebiedsontwikkelingen op eenduidige en transparante wijze bijdragen aan de kosten. De NBI 2026 beschrijft daarvoor de aanpak. De kosten van de bovenwijkse voorzieningen op het schaalniveau van de stad worden nooit volledig in rekening gebracht bij gebiedsontwikkelingen. De wet schrijft namelijk voor dat het profijt ook toegerekend moet worden aan de bestaande stad. Alleen het Harselaar-project – waaronder ook de Rondweg Oost – is ook al opgenomen in de NBI 2025 als een bovenwijkse investering conform bovenstaande definitie en maakt ook onderdeel uit van het NBI 2026. Er is één mutatie doorgevoerd in het Harselaar -project.
Te weten: de binnenplanse ontsluiting behorende bij de ontwikkeling van Harselaar 1B en 2 - dit zijn de wegvakken 733424 en 733425 – is uit de NBI gehaald en overgeheveld naar de grondexploitatie Harselaar 1B en 2. 1 . Doel en reikwijdte Naast voornoemde bovenwijkse investering maken ook de bijdragen voor | 1.2 Status en reikwijdte kwaliteitsverbetering fysieke leefomgeving onderdeel uit van het NBI 2026. Omdat er inhoudelijk geen nieuwe inzichten zijn | is de bijdrage voor | De NBI gaat in op alle bekende bovenwijkse investeringen binnen de gemeente kwaliteitsverbetering fysieke leefomgeving per woning of per hectare | Barneveld. De peildatum van dit NBI is 1-1-2026, waarmee de prijspeildatum bedrijventerrein alleen geïndexeerd. | één jaar opschuift ten opzichte van de NBI 2025. Door de marktontwikkelingen zijn de prijzen gestegen. Voorliggende NBI is een bijlage van het MPG 2025 en maakt daarmee onderdeel uit van | de reguliere planning-en-control cyclus Vervolg | (kadernota, begroting en jaarverslaggeving). Dat wil zeggen dat deze ieder jaar De Structuurvisie Kernen 2022 | is in 2025 vervangen door de ‘Omgevingsvisie | wordt geactualiseerd in de periode rondom de jaarrekening (idealiter gelijktijdig Barneveld 2040’. Deze Omgevingsvisie vormt daarmee de nieuwe basis voor | met de jaarrekening of de kadernota). het | kostenverhaal.