Jaarverslaggeving 2025
Tekst van het document
Inleiding De afgelopen jaren is stevig ingezet op het versterken van de bedrijfsvoering van de organisatie. In 2025 zijn de opbrengsten van Barneveld Groeit! grotendeels geborgd in de staande organisatie. Hieronder wordt per thema toegelicht welke resultaten zijn behaald en hoe de voortgang is gerealiseerd. 7.2. Organisatie-ontwikkeling Versterken strategisch vermogen en regie In 2025 heeft het nieuw gevormde team concernstrategie een duidelijke positie gekregen. Het team heeft de strategievorming, netwerkgericht werken, lobby en public affairs verder uitgewerkt. Ook wordt er nu al invulling gegeven aan o.a. lobby en public affairs. Programmamanagement structureel binnen dit team gepositioneerd, met als doel programma’s binnen één geharmoniseerde werkwijze worden aan te sturen. Dit heeft geleid tot meer samenhang, tijdige besluitvorming en een betere aansluiting op bestuurlijke prioriteiten. Sturingsmodel Het in 2024 vastgestelde sturingsmodel is in 2025 deels verder ingevoerd. Functies en rollen zijn herijkt en afgestemd op het nieuwe model. Het model wordt toegepast als leidraad voor besluitvorming, samenwerking en sturing. In 2025 heeft dit geleid tot meer rolhelderheid, duidelijkere verantwoordelijkheden en een efficiëntere interne governance.
Implementatie portfolio- en capaciteitsmanagement In 2024 is gestart met het breder implementeren van projectmatig werken en portfoliomanagement. Hierin zijn de nodig stappen gezet, bijvoorbeeld met het verder uitwerken van de wijze van projectmatig werken, het organiseren van ‘portfoliotafels’ en het implementeren van een portfolio-tool. De daadwerkelijke realisatie van deze methodieken en werkwijzen is echter een punt van aandacht en zal in 2026 herijkt worden opgepakt. Facilitaire zaken Het nieuwe team Facilitaire Zaken is eind 2024 gevormd en heeft in 2025 stappen gezet in professionalisering. Er is gewerkt aan: het opstellen van facilitair beleid, het in kaart brengen van verouderde voorzieningen, de ontwikkeling van een meerjarige vervangings- en investeringsagenda, aansluiting op de nieuwe huisvestingsvisie. Dit zorgt voor voorspelbaarheid en betere budgettering van facilitaire uitgaven. Contractbeheer en -management Het versterken van contractbeheer heeft in 2025 geleid tot meer grip op tijdige verlenging en betere afspraken met leveranciers. Ook is er door gebruikmaking van data en dashboards meer inzicht. Het meer centraal of onder regie structureel werken aan beheer en management van contracten is opgepakt maar nog niet afgerond. Personeel In 2025 zijn voor alle teams strategische personeelsplannen opgesteld.
Deze bieden inzicht in de gewenste ontwikkeling van teams, zowel kwantitatief als kwalitatief. Op basis van de SPP’s zijn in 2025 reeds acties uitgewerkt en verbonden aan HR-instrumenten zoals leren & ontwikkelen, werving & selectie en strategische loopbaanontwikkeling. Er is een start gemaakt met de verbetering en verbreding van het onboardingsproces en optimalisering van het proces van werving en inhuur. Beide worden in 2026 geïmplementeerd. Hiermee wordt structureel gebouwd aan een toekomstbestendige organisatie die meegroeit met de opgaven van Barneveld. Specifiek is een analyse gemaakt in het kader van de ‘wet DBA’ en is er gestuurd het risico voor de organisatie hierbij te beheersen. 7.3 Digitalisering & informatievoorziening In 2025 zijn weer stappen gezet in de doorontwikkeling van de informatievoorziening: I-Governance en I-portfoliomanagement De in 2024 vastgestelde CIO-visie is verder uitgewerkt in concrete kaders en processen. Het I-portfoliomanagement functioneert in 2025 als structureel proces dat inzicht biedt in alle lopende en voorgenomen digitaliseringsprojecten en de beschikbare capaciteit en middelen. Datagedreven werken Het datagedreven werken heeft in 2025 verdere vorm gekregen. Er zijn nieuwe dashboards opgeleverd voor verschillende domeinen, en bestaande informatieproducten zijn doorontwikkeld.
Management en adviseurs maken steeds vaker gebruik van data als startpunt voor analyse, gesprekken en besluitvorming, waardoor de kwaliteit van sturing toeneemt. Informatiebeveiliging (BIO, AVG, ENSIA) In 2025 is verder uitvoering gegeven aan het informatiebeveiligingsbeleid, waarbij de BIO en de 10 bestuurlijke principes leidend zijn. Security by design wordt steeds meer toegepast bij nieuwe projecten. De ENSIA-verantwoording laat zien dat de grootste risico’s onder controle zijn gebracht en dat verbetermaatregelen worden opgepakt 68 7.4 Financieel beleid en in-control-zijn Versterking van de financiële functie In 2025 is verder gebouwd aan een toekomstbestendige financiële functie. Belangrijke stappen zijn: verbetering van rapportages, betere ondersteuning van bestuur en management, doorontwikkeling van instrumenten voor MIP, projectcontrol en I-control. Doorontwikkeling van financieel beleid m.b.t reserves en voorzieningen en treasury. Ondanks de krappe arbeidsmarkt is het gelukt om via het zelf opleiden van medewerkers kwalitatieve groei te realiseren. De ingezette lijn van interne ontwikkeling wordt doorgezet. Brede control en planning- en controlcyclus In 2025 is gewerkt aan een meer integrale benadering van opgaven, waarin beleid, financiën en uitvoering beter samenkomen. De planning- en controlcyclus is aangescherpt, met meer nadruk op sturing.
Bedrijfsvoeringsteams hebben hun adviserende rol versterkt. Periodieke afstemming tussen teams heeft geleid tot betere informatie-uitwisseling en groei in kwaliteit van advisering. 7.5 Overheadberekening Per saldo resulteert een verschil binnen de organisatiekosten en de toerekening van de overhead in een nadeel van € 570.000 op de toerekening van de overhead. Dit bestaat uit een nadeel van € 104.000 door reparatie/vervanging materiaal en sterkere stijging van materialen/ingrediënten binnen Facilitair en Catering. Binnen directie/managementondersteuning was een incidenteel voordeel van € 121.000 die betrekking had op arbeidskosten. Financieel economische dienstverlening heeft een voordeel van € 85.000 door een vrijval m.b.t. dubieuze debiteuren. Informatie & Automatisering had een voordeel van € 84.000 door minder kosten wegens inhuur personeel. Personeel & Organisatie was € 58.000 nadelig door extra stortingen m.b.t. WGA uitkeringen van € 83.000 en een niet begrote UWV baten van €106.000. Verder is er binnen de overige organisatiekosten een incidenteel voordeel van € 232.000 die voor het grootste deel werd veroorzaakt door minder personele kosten (€ 160.000) en minder gebruik maken van levering derden (€ 72.000). De doorbelaste kosten naar grondexploitaties heeft gezorgd voor een nadeel van € 379.000.
Daarnaast was er een nadeel van € 611.000 in verband met de doorbelaste uren dan begroot naar investeringsprojecten waardoor er een negatief saldo ontstond. De overige afwijkingen zijn relatief gering en zorgen voor een nadeel van € 60.000 bedragen x € 1.000 Overhead | PrimitieveActueleRekening Begroting | Begroting | 2025 | Verschil | Rekening2024 Organisatiekosten Directie, management (inclusief ondersteuning) | - 8.395 | - 4.808 | - 4.688 | 121 V | - 7.439 Personeel & Organisatie | - 2.842 | - 3.188 | - 3.246 | - 58 N | - 3.143 Informatie & Automatisering | - 6.842 | - 6.939 | - 6.854 | 84 V | - 6.708 Financieel economische dienstverlening | - 2.484 | - 2.594 | - 2.509 | 85 V | - 2.914 Huisvesting | - 1.577 | - 1.652 | - 1.594 | 58 V | - 1.539 Facilitaire diensten | - 2.232 | - 1.343 | - 1.446 | - 104 N | - 2.267 Overige organisatiekosten | - 3.610 | - 7.129 | - 6.897 | 232 V | - 3.313 Totaal Organisatiekosten | - 27.982 | - 27.653 | - 27.233 | 420 V | - 27.323 Toerekening overhead Doorbelaste kosten naar grondexploitaties | 1.210 | 819 | 439 | - 379 N | - 361 Doorbelaste kosten naar investeringsprojecten | 985 | 310 | - 301 | - 611 N | 966 Totaal Toerekening overhead | 2.194 | 1.129 | 139 | - 990 N | 605 Totaal overheadkosten | - 25.788 | - 26.524 | - 27.094 | - 570 N | - 26.718 7.6 Rechtmatigheid In de Rechtmatigheidsverantwoording, zoals opgenomen in de jaarrekening,
licht het college van burgemeester en wethouders toe in hoeverre de in de jaarrekening verantwoorde baten en lasten, alsmede de balansmutaties financieel rechtmatig zijn. Alle geconstateerde onrechtmatigheden zijn in deze paragraaf toegelicht. Begrotingscriterium In de rechtmatigheidsverantwoording worden alle lastenoverschrijdingen op de programma’s als onrechtmatig aangemerkt. De onderschrijding van lasten en onder- en overschrijding van baten is in beginsel ook onrechtmatig, tenzij deze afwijkingen tijdig gemeld zijn. In de financiële verordening van de gemeente Barneveld is opgenomen dat dergelijke afwijkingen aan het einde van het begrotingsjaar, die niet eerder in een rapportagemoment zijn geautoriseerd door de raad worden toegelicht in de jaarrekening en via vaststelling van de jaarrekening door de raad geautoriseerd worden en derhalve tijdig zijn gemeld. Het financieel handelen dat ten grondslag ligt aan de baten en lasten moet plaatsvinden binnen de grenzen van de geautoriseerde begroting. Uitgangspunt is het niveau waarop de raad de (investerings)budgetten in de begroting geautoriseerd heeft. In de begroting van gemeente Barneveld zijn dit de programmaonderdelen en de investeringskredieten. De totale lastenoverschrijding op programmaniveau bedraagt € 8.081.000.
Deze overschrijdingen doen zich voor binnen programma 1 Participatie en ondersteuning en programma 4 Samenwerken, dienstverlenen en besturen. Hiervan is € 7.177.000 aangemerkt als acceptabele begrotingsonrechtmatigheid. Dit deel wordt als acceptabel beschouwd, omdat de overschrijding past binnen de vooraf vastgestelde kaders. De (acceptabele) overschrijding wordt enerzijds veroorzaakt door hogere lasten op open-einde regelingen en wordt anderzijds deels gecompenseerd door direct gerelateerde inkomsten. Het resterende deel van in totaal € 900.000 betreft een niet‑acceptabele lastenoverschrijding op programma 1 en op programma 4. Deze wordt verklaard door een niet begrote btw-suppletie en enkele kleinere afwijkingen. De btw-suppletie had betrekking op 2024, is inhoudelijk juist tot stand gekomen, maar het financiële effect had eerder in een P&C document vermeld kunnen worden. Daarnaast is de taakstelling op arbeidskosten niet volledig behaald. Dit leidt tot een lastenoverschrijding op programma 4. Anderzijds is er wel sprake van een onderschrijding op personele lasten op de andere programma’s als gevolg van niet ingevulde vacatures. Deze onderschrijding is volledig ingezet ten behoeve van externe inhuur, waardoor de realisatie van de totale personele lasten (eigen personeel en inhuur) een beperkte overschrijding ten opzichte van de begroting 2025 laten zien.
De onrechtmatigheid als gevolg van het niet behalen van de taakstelling blijft hierdoor in stand. In Bijlage 2 – Verschillenanalyse is een nadere toelichting opgenomen op de programmaoverschrijdingen. Daarnaast is sprake van een lastenoverschrijding van € 883.036 op investeringskredieten. Hiervan is € 465.685 als acceptabel aangemerkt, omdat deze overschrijdingen binnen de vooraf vastgestelde kaders passen. De resterende niet‑acceptabele overschrijding van € 417.351 heeft betrekking op vijf kredieten. Hiervoor zal in de 1e tussenrapportage 2026 een aanvullend krediet worden gevraagd. Een nadere toelichting hierop is opgenomen in Bijlage 8 – Investeringskredieten. Begrotingsafwijkingen komen jaarlijks terug en kunnen door de gemeente niet altijd worden beïnvloed. Open- einde regelingen, late betalingen door het Rijk, onvoorziene kostenstijgingen of het treffen van noodzakelijke voorzieningen, leiden bijna onherroepelijk tot begrotingsonrechtmatigheid. We blijven als gemeente kritisch naar het begrotingsproces kijken. Hierbij hebben we onder andere aandacht voor de totstandkoming van kredieten en het tijdig monitoren van de uitgaven op investeringskredieten. Voorwaarden criterium Het voorwaardencriterium gaat over het naleven van de eisen bij het financieel handelen. De eisen zijn afkomstig uit diverse wet- en regelgeving, waaronder de Europese aanbestedingsregelgeving.
Het gaat om zaken als de juiste doelgroep, termijn en grondslag, het voldoen aan administratieve bepalingen en normbedragen. Inkopen Ten aanzien van inkoop zijn voor het jaar 2025 onrechtmatige inkopen geïdentificeerd voor een bedrag van € 2.599.234,- in verband met niet naleven van de (Europese) aanbestedingsrichtlijnen. Ten opzichte van 2024 is de controle-aanpak op de rechtmatigheid van inkopen niet gewijzigd. Middels een uitgebreide data-analyse is de rechtmatigheid van de inkopen geanalyseerd. De onrechtmatigheid op de inkopen is in 2025 toegenomen ten opzichte van 2024. Hieronder is per categorie een nadere toelichting opgenomen van de onrechtmatige inkopen in 2025. IT Binnen de categorie IT is een onrechtmatigheid geconstateerd van € 675.937. De oorzaak hiervan ligt in de complexiteit van het aanbestedingsproces rondom essentiële applicaties waar de operationele organisatie sterk van afhankelijk is. Het inkopen conform de aanbestedingswetgeving van deze applicaties vergt een zorgvuldig proces, omdat de continuïteit van de bedrijfsvoering gewaarborgd moet blijven. Er wordt gewerkt met een aanbestedingskalender waarmee wordt gestuurd op het rechtmatig inkopen van applicaties. Naar verwachting zal de geconstateerde onrechtmatigheid hiermee in de komende jaren geleidelijk afnemen.
Onderhouds- en buitendiensten Binnen de categorie onderhouds- en buitendiensten is een onrechtmatigheid geconstateerd van € 1.509.035. Deze onrechtmatigheid kent meerdere oorzaken. Enerzijds vergen aanbestedingen een aanzienlijke tijdsinspanning en inhoudelijke expertise. Door capaciteitsproblemen is het opstellen en uitvoeren van aanbestedingen vertraagd, waardoor bestaande contracten langer zijn doorgezet. Daarnaast zijn er onrechtmatigheden ontstaan doordat er onvoldoende wordt gemonitord op leveranciers die structureel worden ingezet voor verschillende werkzaamheden. Hierdoor zijn bij meerdere leveranciers de Europese aanbestedingsdrempels overschreden. In de loop van 2025 zijn een aantal aanbestedingstrajecten alsnog in gang gezet, waarvan de nieuwe contracten in 2026 ingaan. Hierdoor wordt een daling van de onrechtmatigheid in 2026 verwacht. Advies- en ingenieursdiensten Binnen de categorie advies- en ingenieursdiensten is een onrechtmatigheid geconstateerd van € 112.379. Deze onrechtmatigheid ontstaat doordat bepaalde leveranciers structureel op meerdere projecten worden ingezet. Door het ontbreken van dit totaalbeeld is niet tijdig gesignaleerd dat de cumulatieve uitgaven richting aanbestedingsdrempels opliepen, met als gevolg dat opdrachten niet conform de aanbestedingsvereisten zijn ingekocht.
Inhuur van personeel Binnen de categorie inhuur van personeel is een onrechtmatigheid geconstateerd van € 301.883. Deze onrechtmatigheid is het gevolg van het niet naleven van de aanbestedingsregels bij de inzet van inhuur en detachering. Hierdoor is sprake van een overschrijding van de drempelwaarden zonder een correcte aanbestedingsprocedure. De organisatie is zich ervan bewust dat deze onrechtmatigheden opgelost dienen te worden. De huidige inrichting van het inkoopproces biedt nog niet voldoende ondersteuning aan de organisatie, waardoor opvolging van acties rondom onrechtmatige inkopen en het waarborgen van de rechtmatigheid van inkopen onvoldoende voortgang kent. Teams zijn zelf verantwoordelijk voor de rechtmatigheid van hun inkopen. Door de groei van de gemeente en daarmee de omvang van de inkopen wordt het steeds belangrijker, maar ook lastiger om grip op het inkoopproces te behouden. Wel zijn er intern ontwikkelingen, zoals de implementatie van een zaaktype inkoop, die helpen bij het borgen van de processtappen binnen het inkoopproces. De organisatie zal in 2026 een plan van aanpak opstellen om de borging van de centrale regie op het inkoopproces structureel in te richten. Subsidies Ten aanzien van de subsidies is een onrechtmatigheid geconstateerd van € 283.738. Het gaat hierbij om een begrotingssubsidie waarbij de verantwoording niet de gehele subsidie dekt.
Ondanks deze afwijking is de subsidie terecht verstrekt en is er geen sprake van misbruik of oneigenlijk gebruik. Het subsidieproces is inmiddels aangescherpt, waardoor de kans op vergelijkbare onrechtmatigheden in de toekomst verder wordt verkleind. Voor deze specifieke subsidie zijn aanvullende afspraken gemaakt, zodat een herhaling van deze afwijking wordt voorkomen. Naleving Wet financiering decentrale overheden (Wet FIDO) De Wet FIDO bepaalt dat het aangaan van leningen, het uitzetten van middelen of het verlenen van garanties alleen mag voor de publieke taak. Enige uitzondering hierop is het uitzetten van overtollige middelen. Deze uitzettingen dienen dan een prudent karakter te hebben en niet gericht te zijn op het genereren van inkomsten 70 door het lopen van overmatig risico. Daarnaast bepaalt de Wet FIDO dat de gemiddelde netto vlottende schuld per kwartaal niet de kasgeldlimiet overschrijdt (bepaald in de Uitvoeringsregeling Financiering Decentrale Overheden) en dat het renterisico op de vaste schuld van de gemeente de renterisiconorm (bepaald in dezelfde uitvoeringsregeling), niet overschrijdt. De bepalingen uit de Wet FIDO zijn nageleefd en hiermee is rechtmatig gehandeld, zowel financieel als niet financieel. Een nadere toelichting is opgenomen in paragraaf 4.4 risicobeheer.
Misbruik en oneigenlijk gebruik criterium Bij fraude door een persoon of organisatie wordt bewust misbruik gemaakt van vertrouwen om een voordeel te behalen. Fraude is een verzamelnaam voor meerdere gerelateerde begrippen zoals niet-integer gedrag (integriteit), misbruik- en oneigenlijk gebruik, corruptie en criminaliteit. Het voorkomen van fraude en misbruik en oneigenlijk (M&O) gebruik is daarom binnen de organisatie een belangrijk aandachtspunt. Op dit moment heeft de gemeente nog geen centraal fraude en M&O beleid vastgesteld. Wel is er gedurende 2025 een frauderisicoanalyse opgesteld. Daaruit blijkt dat in de werkprocessen van de organisatie tal van maatregelen zijn genomen om het risico op fraude en onrechtmatig handelen zoveel mogelijk te reduceren. Te denken valt hierbij aan functiescheiding, toepassen van ‘meer ogen – principe’ en ICT-maatregelen op het gebied van identificatie en authenticatie. Daarnaast is in de organisatie ook aandacht voor de meer culturele en gedragskant van fraude en onrechtmatigheden. Voorbeelden hiervan zijn trainingen op het gebied van morele dilemma’s en beleid om een veilig werkklimaat te waarborgen. Naast preventieve maatregelen voert de gemeente ook diverse verbijzonderde interne controles uit. Voor transactiestromen waarbij dergelijke risico's aanwezig zijn, wordt daarom beoordeeld of er indicaties zijn dat er sprake is van fraude.
In 2025 zijn geen gevallen van interne fraude binnen de organisatie geconstateerd. 71 Paragraaf 8 Wet open overheid In 2025 is verder gewerkt aan implementatie van de Wet open overheid (hierna: Woo). Zo zijn we ver gevorderd met voorbereiding van de openbaarmaking van een aantal van de informatiecategorieën die onder tranche 2 van de Woo vallen: De agenda’s van het college (onderdeel van de informatiecategorie ‘Agenda’s en besluitenlijsten bestuurscolleges’); Ontwerpen van wet- en regelgeving met adviesaanvraag; Adviezen. Het is echter nog steeds niet duidelijk wanneer tranche 2 in werking treedt. Naar verwachting is dat in het eerste kwartaal van 2026 bekend. Daarnaast worden de Woo-verzoeken en -besluiten sinds 2023 actief gepubliceerd. Deze informatiecategorie valt onder tranche 3. Alle informatiecategorieën die reeds openbaar zijn gemaakt, zijn gepubliceerd via Woo-index Gemeente Barneveld | Overheid.nl en OpenBarneveld | Barneveld Woo. Welke resultaten hebben we bereikt in 2025? Verdere implementatie van de Woo is georganiseerd als project Implementatie actieve openbaarmaking Woo binnen het Programma Dienstverlening, in samenwerking met de lijnorganisatie: Voorbereiding openbaarmaking informatiecategorieën die onder tranche 2 van de Woo vallen.
De informatiehuishouding is in 2025 verder opgepakt in lijn met het jaar 2024 door zaakgericht werken stapsgewijs organisatiebreed verder in te voeren. Er is bewustwording gecreëerd bij de teams die direct betrokken zijn bij de openbaar gemaakte en openbaar te maken informatiecategorieën. In 2025 is een E-learning Woo voor medewerkers ontwikkeld die in Q1 2026 zal worden uitgerold. Naast invulling geven aan de Woo besteedt de gemeente Barneveld structureel aandacht aan het digitaal toegankelijk en vindbaar zijn van gepubliceerde documenten. We vinden het daarnaast belangrijk dat de documenten in begrijpelijke taal zijn geschreven en digitaal toegankelijk zijn. Waar hebben we de Woo-gelden voor ingezet? De Woo-gelden zijn in 2025 ingezet voor: het afhandelen van de Woo- en informatieverzoeken, aantal 68. Uit onderzoek van Open State Foundation, Instituut Maatschappelijk Innovatie en de Universiteit van Amsterdam blijkt overigens dat de gemeente Barneveld een van de weinige gemeenten is die de afdoening van de Woo-verzoeken gemiddeld binnen de wettelijke termijn uitvoert; structurele formatie te organiseren voor de Woo-contactpersoon; het publicatieplatform; benodigde capaciteit voor het project Woo. Woo-contactpersoon De rol ‘Woo-contactpersoon’ is inmiddels formeel belegd bij het team Bestuursondersteuning, onderdeel Juridische Zaken.
Daarnaast is er een zaaktype voor aangemaakt in het zaaksysteem zodat de Woo- contactverzoeken op juiste manier worden geregistreerd en afgehandeld. 72 Jaarrekening Overzicht baten en lasten Toelichting baten en lasten Conform het BBV (art. 24) is het verplicht een overzicht van de baten en lasten op te nemen in de jaarrekening. Het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening bevat onder andere per programma of per programmaonderdeel de gerealiseerde baten en lasten en het saldo daarvan. Daarnaast bevat het een overzicht van de gerealiseerde algemene dekkingsmiddelen, de gerealiseerde kosten van de overhead en het bedrag van de heffing voor de vennootschapsbelasting. Voor een toelichting op de belangrijkste (incidentele en structurele) afwijkingen wordt verwezen naar het hoofdstuk Financieel Resultaat en Bijlage 2 Verschillenanalyse en Bijlage 7 incidentele baten en lasten. Begrotingsrechtmatigheid In het kader van begrotingsrechtmatigheid dient (conform de BBV-voorschriften) aangegeven te worden in hoeverre afwijkingen ten opzichte van de actuele begroting rechtmatig zijn. In onderstaande tabel zijn de begrotingsafwijkingen (x € 1.000) opgenomen per programma. Een overschrijding in de lasten van een programma of een krediet groter dan € 50.000 wordt aangemerkt als onrechtmatig en toegelicht.
Afwijkingen worden als acceptabel aangemerkt in de volgende situaties: er is sprake van een overschrijding waarbij direct gerelateerde inkomsten de overschrijding compenseren; er is sprake van een overschrijding op een open-einde regeling; de overschrijding is geautoriseerd door middel van de vaststelling van de tussentijdse rapportage; Binnen Programma 1 Participatie en Ondersteuning en Programma 4 Samenwerken, dienstverlenen en besturen is sprake van zowel een overschrijding van de lasten als baten groter dan € 50.000 van het begrote niveau. In Bijlage 2 worden per programma en beleidsproduct de financiële afwijkingen toegelicht. Voor vijf (lopende) kredieten is er een afwijking die groter is dan € 50.000. In Bijlage 8 wordt per krediet de financiële afwijking toegelicht. bedragen x € 1.000 Overzicht baten en lasten | Rekening | Primitieve | Actuele | Rekening 2024 | Begroting | Begroting | 2025 | Verschil Saldo van baten en lasten Programma's | - 94.099 N | - 107.061 N | - 106.236 N | - 107.059 N | - 823 N 1. Participatie en ondersteuning | - 53.047 N | - 55.474 N | - 57.351 N | - 57.038 N | 312 V Lasten | - 79.931 N | - 79.173 N | - 84.344 N | - 86.612 N | - 2.268 N Baten | 26.884 V | 23.699 V | 26.993 V | 29.574 V | 2.581 V 2.
Bedrijvigheid en bereikbaarheid | - 7.644 N | - 5.092 N | - 3.805 N | - 3.261 N | 543 V Lasten | - 5.573 N | - 6.026 N | - 5.876 N | - 5.683 N | 193 V Baten | - 2.071 N | 935 V | 2.071 V | 2.422 V | 351 V 3. Woon- en leefomgeving | - 32.323 N | - 43.051 N | - 43.146 N | - 42.049 N | 1.097 V Lasten | - 68.327 N | - 70.092 N | - 72.207 N | - 70.015 N | 2.192 V Baten | 36.005 V | 27.041 V | 29.061 V | 27.967 V | - 1.095 N 4. Samenwerken, dienstverlenen en besturen | - 1.086 N | - 3.444 N | - 1.934 N | - 4.711 N | - 2.776 N Lasten | - 13.632 N | - 7.841 N | - 7.107 N | - 10.841 N | - 3.734 N Baten | 12.546 V | 4.397 V | 5.173 V | 6.130 V | 957 V Alg.
dekkingsmiddelen, overhead, vpb en onvoorzien | 104.701 V | 105.308 V | 115.761 V | 116.315 V | 554 V Algemene dekkingsmiddelen | 130.850 V | 131.195 V | 142.385 V | 143.511 V | 1.126 V Lasten | - 1.827 N | - 1.500 N | - 813 N | - 2.039 N | - 1.226 N Baten | 132.677 V | 132.695 V | 143.198 V | 145.549 V | 2.352 V Overhead | - 26.718 N | - 25.788 N | - 26.524 N | - 27.094 N | - 570 N Lasten | - 27.068 N | - 26.132 N | - 26.749 N | - 27.601 N | - 852 N Baten | 350 V | 345 V | 225 V | 507 V | 282 V Vennootschapsbelasting | 569 V | - | - | - 101 N | - 101 N Lasten | 569 V | - | - | - 101 N | - 101 N Onvoorzien | - | - 100 N | - 100 N | - | 100 V Lasten | - | - 100 N | - 100 N | - | 100 V Saldo van baten en lasten | 10.601 V | - 1.753 N | 9.525 V | 9.256 V | - 269 N Mutatie reserves Mutatie reserves | 5.356 V | 2.210 V | 1.087 V | 1.262 V | 175 V Mutatie reserves | 5.356 V | 2.210 V | 1.087 V | 1.262 V | 175 V Toevoegingen | - 3.619 N | - 945 N | - 24.386 N | - 22.647 N | 1.739 V Onttrekkingen | 8.975 V | 3.155 V | 25.473 V | 23.909 V | - 1.564 N Mutatie reserves | 5.356 V | 2.210 V | 1.087 V | 1.262 V | 175 V Gerealiseerd resultaat | 15.957 V | 456 V | 10.612 V | 10.518 V | - 94 N Balans en toelichting Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling De jaarrekening is opgesteld op basis van de voorschriften van het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) provincies en
gemeenten, de huidige nota’s en verordeningen van de Gemeente Barneveld en de verordening ex artikel 212 Gemeentewet, waarin door de gemeenteraad op 14 maart 2024 de uitgangspunten voor het financiële beleid, alsmede de regels voor het financiële beheer en voor de inrichting van de financiële organisatie zijn vastgesteld. De in de jaarrekening gehanteerde grondslagen voor waardering en resultaatbepaling zijn gebaseerd op de veronderstelling van continuïteit van de gemeente. Fundamentele fout In de jaarrekening 2025 wordt foutherstel toegepast voor de verwerking van bovenwijkse en binnenplanse investeringen. Binnenplanse investeringen betreffen infrastructuur die volledig toerekenbaar zijn aan één specifieke gebiedsontwikkeling. Bovenwijkse investeringen betreffen infrastructuur die voor meer dan één gebiedsontwikkeling benodigd is. Dit kunnen lopende grondexploitaties zijn maar ook het bestaande gebied. In het verleden werd de kostentoerekening van deze investeringen aan de grondexploitaties handmatig verwerkt en toegevoegd aan de bestemmingsreserve bovenwijks. Het saldo van de kosten in de grondexploitatie volgde dus niet de voortgang van de werkelijk uitgegeven bedragen, deze werden onder de materiële vaste activa verwerkt. Daarnaast zorgde dit ervoor dat de kosten voor deze bovenwijkse en binnenplanse investeringen tweemaal op de balans werden opgenomen.
Eenmaal als investering onder de materiële vaste activa en eenmaal onder de voorraden bouwgrond in exploitatie als de handmatige toevoeging aan de reserve bovenwijks. De uitgaven voor deze investeringen dienen echter direct in de grondexploitaties verwerkt te worden. De binnenplanse investeringen dienen volledig aan de betreffende grondexploitatie toegerekend te worden, de bovenwijkse investeringen zullen procentueel (op basis van bijvoorbeeld verkeersanalyses) worden toegerekend aan de betreffende grondexploitatie. Het restant van deze bovenwijkse investeringen zal onder de materiële vaste activa worden verwerkt. In de jaarrekening 2025 wordt dit voor het eerst op deze manier toegepast. Aangezien hier sprake is van foutherstel zijn de balansstanden per 1 januari 2025 opnieuw berekend. In de balans is derhalve een extra kolom opgenomen met het saldo per 1 januari 2025. Het saldo 31 december 2024 is het saldo zoals dat in de jaarrekening 2024 is vastgesteld door de gemeenteraad, het saldo 1 januari 2025 betreft de herrekende balanswaarde na toepassing van het foutherstel. Als gevolg van de toepassing van het foutherstel wordt de balanswaarde van de investeringen overgeboekt van de materiële vaste activa naar de voorraden bouwgronden in exploitatie. Daarnaast wordt de bijdrage vanuit de grondexploitatie naar de reserve bovenwijks teruggedraaid.
Tevens is op basis van de nieuwe waarden de resultaatberekening per 1 januari 2025 opnieuw berekend en is de afwijking hiervan in de algemene reserve verwerkt. Het effect op de materiële vaste activa per 1 januari 2025 is een afname van € 9.823.000, het effect op de voorraden bouwgrond in exploitatie bedraagt een afname van € 7.018.000. Het saldo van de reserves bedroeg per 31 december 2024 € 145.632.000. Als gevolg van het toepassen van foutherstel neemt het eigen vermogen af met € 16.841.000 waardoor het herziene vermogen per 1 januari 2025 € 128.791.000 bedraagt. Grondslagen voor waardering Activa algemeen Activa zijn alle bezittingen van een persoon of onderneming die economische waarde vertegenwoordigen, zoals geld, gebouwen, inventarissen en machines. Activa worden in beginsel gewaardeerd op basis van de verkrijgings- of vervaardigingsprijs. Tenzij hieronder anders bepaald worden grondexploitaties gewaardeerd tegen de vervaardigingsprijs en worden alle overige activa tegen verkrijgingsprijs gewaardeerd. Bij investeringen in vaste activa wordt begonnen met afschrijven in het jaar na ingebruikname van het activum. Als het structureel en objectief aantoonbaar is dat de marktwaarde van een vast actief blijvend lager is dan de boekwaarde, dan wordt het actief tot deze marktwaarde afgewaardeerd.
Voor verwachte verliezen, waardeverminderingen of het risico van oninbare vorderingen worden voorzieningen getroffen. Immateriële vaste activa Immateriële vaste activa zijn bezittingen die geen fysieke vorm hebben maar wel een langdurige waarde vertegenwoordigen en waarover op de waarde wordt afgeschreven. De afschrijvingstermijn op de kosten verbonden aan het sluiten van geldleningen en het saldo van agio en disagio is maximaal gelijk aan de looptijd van de lening. De afschrijvingstermijn van kosten onderzoek en ontwikkeling voor een bepaald actief bedraagt ten hoogste vijf jaar. Voor bijdragen aan de activa in eigendom van derden is de afschrijvingsduur maximaal gelijk aan die van de activa waarvoor de bijdrage aan derden wordt verstrekt. Materiële vaste activa Materiële activa zijn fysiek aanwezige activa die voor een periode langer dan één jaar worden gebruikt. De materiële vaste activa kunnen worden uitgesplitst in activa met maatschappelijk nut, economisch nut en economisch nut waarover heffing kan worden geheven. Voor activa met een verkrijgingsprijs van minder dan € 20.000 geldt dat deze niet worden geactiveerd, uitgezonderd gronden en terreinen, tenzij zij behoren tot een groep van activa.
Kosten voor onderzoek en ontwikkeling worden uitsluitend geactiveerd indien deze binnen afzienbare tijd worden gevolgd door een investering in en direct toerekenbaar zijn aan een materieel vast actief. In dat geval maken de kosten van onderzoek en ontwikkeling uit van de vervaardigingsprijs. Kosten voor het afsluiten van geldleningen worden direct ten laste van de exploitatie gebracht. Afschrijvingen op de materiële vaste activa gebeurt overeenkomstig de bij de financiële verordening (geldend van 26 maart 2024 t/m 12 maart 2026) behorende tabel Afschrijvingstermijnen. Afwijking van deze tabel is slechts mogelijk door middel van een raadsbesluit. Financiële vaste activa Financiële vaste activa betreffen uitzettingen met een rentetypische looptijd van één jaar of langer. Onder deze uitzettingen worden kapitaalverstrekkingen, aandelen, obligaties, maar ook leningen en vorderingen verstaan. Uitzettingen met een rentetypische looptijd korter dan één jaar worden opgenomen onder de vlottende activa. Uitzettingen met een oorspronkelijke looptijd langer dan één jaar worden gedurende de gehele looptijd onder 74 de financiële vaste activa opgenomen tegen de verkrijgingsprijs verminderd met de jaarlijkse aflossingen, afschrijvingslasten en afwaarderingen wegens duurzame waardeverminderingen.
De duurzame waardeverminderingen worden onafhankelijk van het resultaat van het boekjaar in aanmerking genomen. Voorzieningen wegens oninbaarheid worden met de boekwaarde van het financiële vaste actief verrekend. Voorraden Het onderhanden werk van de grondexploitaties wordt gewaardeerd tegen de vervaardigingsprijs, zijnde het saldo van de gerealiseerde kosten en opbrengsten. Hieronder vallen onder meer de kosten voor het verwerven, slopen en bouw- en woonrijp maken van gronden, maar ook plan- en rentekosten. Voor het bepalen van tussentijdse winsten wordt gebruik gemaakt van de ‘percentage of completion’ (POC-)methode. Hierbij wordt winst genomen naar rato van de projectvoortgang, met inachtneming van het voorzichtigheidsbeginsel. Voor verwachte verliesgevende grondexploitaties wordt een verliesvoorziening getroffen tegen nominale waarde. Hiermee is de omvang van de voorziening gelijk aan het verwachte verlies van de grondexploitatie op eindwaarde. Vorderingen Vorderingen zijn uitzettingen met een rentetypische looptijd korter dan één jaar. De vorderingen worden gewaardeerd tegen nominale waarde. Voor verwachte oninbaarheid op vorderingen is een voorziening gevormd welke in mindering gebracht wordt gebracht op de waarde van de vordering. Liquide middelen De liquide middelen zijn gewaardeerd tegen nominale waarde.
Passiva algemeen Passiva zijn de totale financiële verplichtingen en financieringsbronnen, bestaande uit eigen vermogen en schulden (vreemd vermogen). Passiva worden gewaardeerd tegen de nominale waarde, met uitzondering van voorzieningen die tegen contante waarde zijn gewaardeerd. Eigen vermogen Het eigen vermogen bestaat uit de reserves en het onverdeeld gerealiseerde resultaat over het boekjaar volgend uit het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening. De reserves worden onderscheiden naar de algemene reserve en diverse bestemmingsreserves. Aan reserves wordt geen rente toegevoegd. Voorzieningen Voorzieningen zijn een boekhoudkundige reservering op de balans. Voorzieningen kunnen zowel aan de actiefzijde als minbedrag worden gepresenteerd, als aan de passiefzijde.
Voorzieningen worden gevormd wegens: verplichtingen en verliezen waarvan de omvang op de balansdatum onzeker is, doch redelijkerwijs te schatten; op de balansdatum bestaande risico's ter zake van bepaalde te verwachten verplichtingen of verliezen waarvan de omvang redelijkerwijs is te schatten; kosten die in een volgend begrotingsjaar zullen worden gemaakt, mits het maken van die kosten zijn oorsprong mede vindt in het begrotingsjaar of in een voorafgaand begrotingsjaar en de voorziening strekt tot gelijkmatige verdeling van lasten over een aantal begrotingsjaren; de bijdragen aan toekomstige vervangingsinvesteringen, waarvoor ter bestrijding van de kosten een heffing kan worden geheven. Aan voorzieningen wordt geen rente toegevoegd. Langlopende schulden Langlopende schulden betreffen schulden met een rentetypische looptijd van één jaar of langer. Onder deze uitzettingen worden onder andere obligatieleningen, onderhandse leningen, waarborgsommen en vooruitontvangen bedragen verstaan. Deze schulden hebben een looptijd van één jaar of langer en worden gewaardeerd tegen nominale waarde verminderd met het totaal van de gedane aflossingen. Kortlopende schulden Deze schulden hebben een looptijd van korter dan één jaar en worden gewaardeerd tegen nominale waarde.
Eigen bijdrage op grond van de Wmo Een aanvrager van een voorziening, hulp in huishouding, beschermd wonen of een financiële tegemoetkoming (persoonsgebonden budget) is op grond van de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) een eigen bijdrage verschuldigd. De wetgever heeft bepaald dat de berekening, oplegging en incasso van deze eigen bijdrage wordt uitgevoerd door het Centraal Administratie Kantoor (CAK). De informatie van het CAK is om privacyredenen beperkt en daarmee ontoereikend om als gemeente de juistheid op persoonsniveau en volledigheid van de eigen bijdragen als geheel vast te kunnen stellen. Door voor de systematiek te kiezen dat het vaststellen van de eigen bijdrage wordt uitgevoerd door het CAK bepaalt de wetgever in feite dat de verantwoordelijkheid voor de juistheid en volledigheid van de eigen bijdragen op grond van de Wmo geen gemeentelijke verantwoordelijkheid is. Hierdoor kan door gemeenten geen zekerheden over omvang en hoogte van de eigen bijdragen worden verkregen. Grondslagen voor resultaatbepaling Voor de resultaatbepaling wordt het gemodificeerde stelsel van baten en lasten gehanteerd. Hierbij worden de baten en lasten gerangschikt volgens de programmabegroting en toegerekend aan het jaar waarop zij betrekking hebben, ongeacht het moment van de betaling of ontvangst.
Uitzonderingen op deze uitgangspunten vormen dividenden en bepaalde personele lasten. Dividendopbrengsten uit deelnemingen worden geraamd op basis van ervaringscijfers, waarna het definitieve dividend wordt verantwoord in het jaar waarin het dividend wordt vastgesteld en ontvangen. Rente Er wordt rente toegerekend aan vaste activa en bouwgronden in exploitatie (BIE’s). Afschrijvingen Afschrijvingen geschieden tijdsevenredig op basis van de verwachte economische levensduur van het actief. De afschrijving start in het jaar na ingebruikname van het actief, onafhankelijk van het resultaat van het boekjaar. De gehanteerde afschrijvingstermijnen zijn vastgelegd in de bij de financiële verordening (geldend van 26 maart 2024 t/m 12 maart 2026) behorende tabel Afschrijvingstermijnen, waarvan alleen afgeweken kan worden door middel van een raadsbesluit. Grondslagen rechtmatigheidsverantwoording De in de jaarrekening opgenomen rechtmatigheidsverantwoording is opgesteld op basis van de kaders zoals 75 besloten in de financiële verordening en de landelijke Kadernota Rechtmatigheid 2025. De rechtmatigheidsverantwoording ziet toe op de financiële rechtmatigheid van baten, lasten, balansmutaties, maar eveneens de baten en lasten inzake de specifieke uitkeringen zoals vastgelegd in art. 17 van de Financiële-verhoudingswet (Fvw).
De financiële rechtmatigheid omvat: het voorwaardencriterium, waarvoor de norm uit het normenkader op 19 maart 2025 is vastgesteld; het begrotingscriterium, waarvoor geldt dat alle overschrijdingen van lasten en investeringskredieten onrechtmatig zijn. In de financiële verordening zijn enkele scenario’s beschreven waardoor deze als acceptabel kunnen worden aangemerkt. Voor over- en onderschrijdingen van baten, onderschrijdingen van lasten en onderschrijdingen van investeringskredieten geldt dat deze als onrechtmatig worden aangemerkt indien deze niet tijdig aan de raad zijn gemeld; het M&O-criterium, waarvoor toetsing heeft plaatsgevonden op juistheid en volledigheid van gegevens die door belanghebbenden zijn verstrekt om aan te tonen dat is voldaan aan de voorwaarden ter voorkoming en bestrijding van misbruik en oneigenlijk gebruik van wet- en regelgeving. Vanwege het feit dat alleen bij misbruik sprake is van een onrechtmatigheid worden alleen eventuele gevallen van misbruik, mits cumulatief met andere fouten of onduidelijkheden boven de verantwoordingsgrens, opgenomen in de rechtmatigheidsverantwoording. Op 12 maart 2026 heeft de raad de gewijzigde financiële verordening vastgesteld, waarbij de passage over de verantwoordingsgrens en rapporteringstolerantie met terugwerkende kracht tot 1 januari 2025 is aangepast.
Op basis hiervan is: de verantwoordingsgrens die wordt gehanteerd 2% van de lasten exclusief dotaties aan de reserves (zijnde € 4.057.860), waarboven cumulatieve fouten en onduidelijkheden in de rechtmatigheidsverantwoording worden opgenomen; de rapporteringstolerantie die wordt gehanteerd € 100.000, waarboven fouten en onduidelijkheden in de paragraaf 7 Bedrijfsvoering worden opgenomen. Balansratio’s In paragraaf 2 Weerstandsvermogen en risicobeheersing zijn conform de BBV-regelgeving een aantal kengetallen opgenomen ter beoordeling van de schuldpositie. Enkele van deze kengetallen hebben een direct verband met de balans van de gemeente.
Balans bedragen x € 1.000 Activa | 31-12-2024 01-01-2025 31-12-2025 | Passiva | 31-12-2024 01-01-2025 31-12-2025 Vaste activa | Vaste passiva Immateriële vaste activa | 2.780 | 2.780 | 2.787 | Eigen vermogen Materiële vaste activa | 307.584 | 297.761 | 307.701 | Reserves | 129.675 | 112.834 | 127.530 Financiële vaste activa | 15.137 | 15.137 | 14.765 | Onverdeeld resultaat | 15.957 | 15.957 | 10.518 Vreemd vermogen Voorzieningen | 12.555 | 12.555 | 14.294 Langlopende schulden | 191.022 | 191.022 | 192.038 Totaal vaste activa | 325.501 | 315.678 | 325.253 | Totaal vaste passiva | 349.209 | 332.369 | 344.379 Vlottende activa | Vlottende passiva Voorraden | 53.196 | 46.179 | 50.575 Vorderingen | 12.343 | 12.343 | 14.334 | Kortlopende schulden | 20.650 | 20.650 | 30.787 Liquide middelen | 372 | 372 | 349 | Liquide middelen | - 0 | - 0 | - Overlopende activa | 20.983 | 20.983 | 28.593 | Overlopende passiva | 42.536 | 42.536 | 43.937 Totaal vlottende activa | 86.894 | 79.876 | 93.850 | Totaal vlottende passiva | 63.186 | 63.186 | 74.724 Totaal activa | 412.395 | 395.555 | 419.103 | Totaal passiva | 412.395 | 395.555 | 419.103 Recht verliescompensatie Vpb | - | - | - | Gewaarborgde leningen * | 341.486 | 341.486 | 384.686 In bovenstaande balans wordt een verkorte omschrijving gebruikt voor de diverse posten.
De terminologie volgens BBV is als volgt: Balanspresentatie: | Terminologie BBV: - Vorderingen (activa) | - Uitzettingen met een rentetypische looptijd korter dan één jaar - Langlopende schulden (passiva) | - Vaste schulden met een rentetypische looptijd van één jaar of langer - Kortlopende schulden (passiva) | - Netto-vlottende schulden met een rentetypische looptijd korter dan één jaar - Liquide middelen (passiva) | - Banksaldi (deze zijn onderdeel van de netto-vlottende schulden) * In de Jaarverslaggeving 2024 werd gerapporteerd dat de waarde van de gewaarborgde leningen op 31-12- 2024 € 265,5 miljoen was. In bovenstaande tabel corrigeren we dit naar € 341,5 miljoen. Het verschil van € 76 miljoen betreft de NHG garantie. Bij het opstellen van de Programmabegroting 2026 bleek dat deze ook meegenomen moest worden in de waarborgsommen, maar dat was voorheen niet gedaan. Daarom hebben we deze nu alsnog opgenomen per 31 december 2024 en 2025. Bezittingen en financiering Op de activazijde van de balans staan de bezittingen van de gemeente benoemd, uitgedrukt in geld. Onderstaande grafiek geeft een beeld van de omvang van deze diverse bezittingen. Op de passivazijde van de balans wordt weergegeven hoe de bezittingen zijn gefinancierd. Onderstaande grafiek geeft weer in hoeverre de bezittingen zijn gefinancierd met eigen vermogen of met vreemd vermogen.
Toelichting op de balans Activa Vaste activa Immateriële vaste activa Onder | de | immateriële | vaste | activa | zijn | kosten | geactiveerd | die | gemaakt | worden | voor | onderzoek | en ontwikkeling. Voorbereidingskosten voor grondexploitaties worden ook opgenomen onder deze post voor maximaal 5 jaar. Het saldo van de immateriële vaste activa is in lijn met voorgaand jaar aangezien de investeringen op een vergelijkbaar niveau liggen van de afschrijvingen. De voorbereidingskosten van de in 2025 geopende grondexploitaties zijn overgeboekt naar de voorraden bouwgronden in exploitatie (BIE). Materiële vaste activa Er is vastgesteld dat enkele posten onder de materiële vaste activa in 2024 onder de verkeerde categorie waren opgenomen. Het betreft een verschuiving tussen de Grond-, weg- en waterbouwkundige werken, opgenomen onder de categorie Economisch nut, en Gronden en terreinen, opgenomen onder de categorie Maatschappelijk nut. Dit is in 2025 gecorrigeerd, waardoor de boekwaarde per 1 januari 2025 in het verloopoverzicht op deze onderdelen niet aansluit met het saldo per 31 december 2024 in de jaarrekening 2024. De totale waarde van de materiële vaste activa per 1 januari 2025 is niet gewijzigd. Door de toepassing van foutherstel blijft het saldo van de materiële vaste activa in lijn met voorgaand jaar.
Bij de grondslagen van de balans is hier een toelichting voor opgenomen. De afname van de investeringen ten opzichte van voorgaand jaar wordt met name veroorzaakt door een afname in de investeringen in bedrijfsgebouwen van circa € 23 miljoen. Daarnaast is er nog een afname van circa € 3 miljoen in investeringen in gronden en terreinen en een toename van circa € 3 miljoen in de investeringen in grond-, weg- en waterbouwkundige werken. Omdat er door het jaar heen geen mutaties hebben plaatsgevonden voor de voorzieningen zijn de bedragen in 2025 hetzelfde gebleven. Financiële vaste activa Het saldo van de financiële vaste activa neemt licht af als gevolg van aflossingen in het boekjaar 2025. De vermeerderingen betreffen een ophoging van eerder verstrekte leningen rondom Volkshuisvesting en leningen in het sociaal domein.
bedragen x € 1.000 Boek-Mutatie agv | Boek- | Vermeer- | Bijdrage | Vermin- | Afschrij- | Afwaar- | Boek- Vaste activa | waarde | foutherstel | waarde | deringen | derden | deringen | vingen | deringen | waarde 31-12-2024 | 1-1-2025 | 31-12-2025 Immateriële activa | 2.780 | - | 2.780 | 136 | - 50 | - | - 80 | - | 2.787 Materiële activa | 307.584 | - 9.823 | 297.761 | 24.331 | - 94 | - 1.738 | - 12.559 | - | 307.701 Financiële activa | 15.137 | - | 15.137 | 188 | - | - 560 | - | - | 14.765 Totaal | 325.501 | - 9.823 | 315.678 | 24.655 | - 144 | - 2.298 | - 12.638 | - | 325.253 bedragen x € 1.000 Boek-Mutatie agv | Boek- | Vermeer- | Bijdrage | Vermin- | Afschrij- | Afwaar- | Boek- Immateriële vaste activa | waarde | foutherstel | waarde | deringen | derden | deringen | vingen | deringen | waarde 31-12-2024 | 1-1-2025 | 31-12-2025 Kosten van onderzoek en ontwikkeling | 2.780 | - | 2.780 | 136 | - 50 | - | - 80 | - | 2.787 Bijdrage derden | - | - | - | - | - | - | - | - | - Totaal | 2.780 | - | 2.780 | 136 | - 50 | - | - 80 | - | 2.787 bedragen x € 1.000 Boek-Mutatie agv | Boek- | Vermeer- | Bijdrage | Vermin- | Afschrij- | Afwaar- | Boek- Materiële vaste activa | waarde | foutherstel | waarde | deringen | derden | deringen | vingen | deringen | waarde 31-12-2024 | 1-1-2025 | 31-12-2025 Economisch nut Gronden en terreinen | 32.219 | - 494 | 31.725 | 34 | - | - 1.738 | - | - |
30.021 Grond-,weg- en waterbouwkundige werken | 22.066 | - | 22.066 | 6.444 | - | - | - 743 | - | 27.767 Woonruimten | 1.412 | - | 1.412 | - | - | - | - 36 | - | 1.377 Bedrijfsgebouwen | 166.457 | - | 166.457 | 3.567 | - | - | - 5.626 | - | 164.398 Vervoermiddelen | 4.597 | - | 4.597 | 2.016 | - | - | - 730 | - | 5.884 Machines, apparaten en installaties | 6.377 | - | 6.377 | 558 | - 10 | - | - 829 | - | 6.096 Gronden in erfpacht | 5.639 | - | 5.639 | - | - | - | - | - | 5.639 Overige | 5.376 | - | 5.376 | 299 | - 5 | - | - 997 | - | 4.673 Totaal Economisch nut | 244.143 | - 494 | 243.649 | 12.918 | - 15 | - 1.738 | - 8.960 | - | 245.854 Economisch nut, dekking door heffing Gronden en terreinen | 226 | - | 226 | - | - | - | - | - | 226 Grond-,weg- en waterbouwkundige werken | 23.886 | - | 23.886 | 181 | - | - | - 1.093 | - | 22.973 Bedrijfsgebouwen | 406 | - | 406 | - | - | - | - 37 | - | 369 Vervoermiddelen | 129 | - | 129 | 24 | - | - | - 45 | - | 107 Machines, apparaten en installaties | 1.594 | - | 1.594 | - | - | - | - 123 | - | 1.471 Overige | 806 | - | 806 | - | - | - | - 71 | - | 735 Totaal Economisch nut, dekking door heffing | 27.046 | - | 27.046 | 205 | - | - | - 1.369 | - | 25.882 Maatschappelijk nut Gronden en terreinen | 74 | - | 74 | - | - | - | - | - | 74 Grond-,weg- en waterbouwkundige werken | 30.569 | - 9.329 | 21.241 | 10.670 | - 59 | - | - 1.207 | - |
30.644 Vervoermiddelen | 8 | - | 8 | - | - | - | - 8 | - | - Machines, apparaten en installaties | 373 | - | 373 | 102 | - | - | - 24 | - | 451 Overige | 6.273 | - | 6.273 | 437 | - 20 | - | - 991 | - | 5.699 Totaal Maatschappelijk nut | 37.298 | - 9.329 | 27.969 | 11.208 | - 79 | - | - 2.230 | - | 36.868 Voorzieningen Voorzieningen gronden en terreinen | - 816 | - | - 816 | - | - | - | - | - | - 816 Voorzieningen woonruimten | - 87 | - | - 87 | - | - | - | - | - | - 87 Totaal Voorzieningen | - 903 | - | - 903 | - | - | - | - | - | - 903 Totaal | 307.584 | - 9.823 | 297.761 | 24.331 | - 94 | - 1.738 | - 12.559 | - | 307.701 bedragen x € 1.000 Boek-Mutatie agv | Boek- | Vermeer- | Bijdrage | Vermin- | Afschrij- | Afwaar- | Boek- Financiële vaste activa | waarde | foutherstel | waarde | deringen | derden | deringen | vingen | deringen | waarde 31-12-2024 | 1-1-2025 | 31-12-2025 Kapitaalverstrekking deelnemingen | 87 | - | 87 | - | - | - | - | - | 87 Leningen aan deelnemingen | 2.897 | - | 2.897 | - | - | - | - | - | 2.897 Overige langlopende leningen | 12.153 | - | 12.153 | 188 | - | - 560 | - | - | 11.781 Totaal | 15.137 | - | 15.137 | 188 | - | - 560 | - | - | 14.765 Vlottende activa Voorraden In onderstaand overzicht worden de mutaties getoond van de diverse bouwgronden in exploitatie (BIE's).
De vermeerderingen betreffen veelal kosten voor de aankoop en het bouw- en woonrijp maken van gronden. Onder verminderingen zijn de verkopen en erfpachten. Bij de resultaatnemingen gaat het om verlies- en winstnemingen in het boekjaar. Voor een nadere toelichting op de resultaten van de grondexploitaties wordt verwezen naar paragraaf 5 - Grondbeleid. Tabel voorraadontwikkeling bedragen x € 1.000 Boek-Mutatie agv | Boek- | Vermeer- | Vermin- | Resultaat- | Boek- Voorraden | waarde | foutherstel | waarde | deringen | deringen | nemingen | waarde 31-12-2024 | 1-1-2025 | 31-12-2025 Voorraden bouwgrond Voorraden: Bouwgrond in exploitatie | 59.157 | - 7.018 | 52.140 | 10.748 | - 6.990 | 2.214 | 58.113 Totaal voorraden bouwgrond | 59.157 | - 7.018 | 52.140 | 10.748 | - 6.990 | 2.214 | 58.113 Voorziening bouwgrond Voorziening bouwgrond in exploitatie | - 5.961 | - | - 5.961 | - 1.577 | - | - | - 7.538 Totaal voorziening bouwgrond | - 5.961 | - | - 5.961 | - 1.577 | - | - | - 7.538 Totaal | 53.196 | - 7.018 | 46.179 | 9.172 | - 6.990 | 2.214 | 50.575 Bouwgronden in exploitatie (BIE) In onderstaand overzicht is een uitsplitsing opgenomen van de bouwgronden in exploitatie (BIE's) naar de diverse lopende grondexploitaties. In de kolom ‘Resultaatneming t/m 2024' zijn de positieve en negatieve resultaten weergegeven die reeds zijn verwerkt in de boekwaarden aan het begin van het boekjaar.
Dit betreffen zowel afwaarderingen als voorlopige winstnemingen. De boekwaarde per grondexploitatie wordt weergegeven per begin- en per einde van het boekjaar. Deze boekwaarde is het saldo van de kosten minus de opbrengsten die in de betreffende grondcomplexen zijn gerealiseerd. Daar waar een grondexploitatie een negatieve boekwaarde laat zien, zijn reeds meer inkomsten gerealiseerd dan uitgaven. De kolom vermeerdering geeft het bedrag aan dat in het afgelopen jaar hebben per grondexploitatie is uitgegeven. De kolom vermindering geeft het bedrag weer van de inkomsten in het afgelopen jaar. Er zijn in 2025 geen projecten afgesloten. De tussentijdse winst is, zoals het BBV verplicht, bepaald op basis van de percentage-of-completionmethode (POC). Voor de volgende projecten is in 2025 een tussentijdse winst genomen: Harselaar Zuid fase 1A; Holzenbosch I Voor de projecten Bloemendal en Oostbroek fase 1 en 2 is conform de POC-methode een correctie verwerkt op de eerder genomen winsten. In de kolommen 'Nog te maken kosten' en 'Nog te ontvangen opbrengsten' zijn de nog te maken kosten en opbrengsten per grondexploitatie inzichtelijk gemaakt. Een specificatie van de kosten en opbrengsten is opgenomen | in | het | meerjarenprognose | grondexploitaties | (MPG). | Het | MPG | wordt | gelijktijdig | met | de Jaarverslaggeving 2025 aan de raad aangeboden.
Voor de actualisatie is gebruik gemaakt van een aantal rekenparameters. Bij de actualisatie van de grondexploitaties zijn, op basis van marktontwikkelingen, de gehanteerde parameters herzien | waarbij | als | belangrijkste | bron | de | ‘Outlook | grondexploitaties | 2026’ | van | Metafoor | Ruimtelijke Ontwikkeling is gebruikt. In deze jaarlijkse publicatie worden op basis van onderzoek en diverse bronnen gefundeerde inschattingen gemaakt van de parameters voor grondexploitaties. De gehanteerde percentages zijn opgenomen in de paragraaf grondbeleid. Het uitgangspunt blijft te allen tijde dat de gronden marktconform worden verkocht.
bedragen x € 1.000 Resul- | Boek- Vermeer- | Vermin-Resultaat- | Boek- | Restant | BW per | Nog te | Nog te | Verwacht | Getroffen Verwacht taat- | waarde | dering | dering | neming | waarde | uitgeef- | restant | makenontvan-geneind- resultaat | voorzie- | jaar van Voorraad bouwgrond in exploitatie | neming | begin djr | in 2025 einde djr | bare | uitgeef- | kosten | opbreng- | eind-waarde | ning | afronding t/m 2024 | grond | bare m2 | sten Bedrijventerrein 800003 - Thorbeckelaan Zuid | - | 4.690 | 233 | - 84 | - | 4.839 | 1,68 ha | 287 | 1.490 | - 3.786 | 2.543 | 2.543 | 2028 800029 - Harselaar Zuid fase 1a | 9.450 | - 3.572 - 11.252 | - | 2.191 - 12.633 | - | - | 9.001 | - | - 3.632 | - | 2034 800044 - Thorbeckelaan Noord | - | 1.375 | 636 | - 16 | - | 1.994 | 0,81 ha | 247 | 9.540 | - 10.199 | 1.336 | 1.336 | 2032 800069 - Harselaar Zuid fase 1b + 2 | - | 7.101 | 409 | - 37 | - | 7.473 | 7,13 ha | 105 | 52.276 | - 67.874 | - 8.125 | - | 2035 800086 - Tolnegenweg West | - | 1.679 | 403 | - | - | 2.082 | 1,89 ha | 110 | 4.949 | - 9.256 | - 2.225 | - | 2030 Totaal Bedrijventerrein | 9.450 | 11.272 | - 9.571 | - 138 | 2.191 | 3.754 11,51 ha | 77.257 | - 91.115 | - 10.103 | 3.879 Woningbouw 800024 - Holzenbosch I | 7.531 | 1.680 | 221 | - 4.191 | 1.596 | - 695 | - | - | 459 | - | - 236 | - | 2026 800025 - Holzenbosch II | - | 2.130 | 2.423 | - 1.041 | - | 3.512 | 1,86 ha | 188
| 7.077 | - 10.329 | 261 | 261 | 2030 800043 - Bloemendal | 1.795 | 30.082 | 3.715 | - 72 | - 1.541 | 32.184 | 23,92 ha | 135 | 122.908 - 158.949 | - 3.856 | - | 2035 800045 - Verbindingsweg | - | 6.345 | 2.264 | - 46 | - | 8.562 | 1,59 ha | 539 | 9.982 | - 15.745 | 2.800 | 2.800 | 2030 800068 - Oostbroek fase 1 en 2 | 1.229 | - 808 | 1.910 | - 1.486 | - 31 | - 416 | 0,41 ha | - 102 | 3.369 | - 3.827 | - 874 | - | 2031 800085 - De Eendracht | - | 8.456 | 334 | - 16 | - | 8.774 | 2,77 ha | 317 | 7.961 | - 16.138 | 598 | 598 | 2030 800087 - AZC | - | - | 1.252 | - | - | 1.252 | 2,68 ha | 47 | 2.548 | - 4.206 | - 405 | - | 2027 800088 - Puurveense Veld | - | - | 1.184 | - | - | 1.184 | 2,02 ha | 59 | 11.592 | - 13.723 | - 947 | - | 2030 Totaal Woningbouw | 10.556 | 47.885 | 13.302 | - 6.852 | 23 | 54.358 35,25 ha | 165.898 - 222.916 | - 2.660 | 3.658 Totaal Voorraad bouwgrond in exploitatie | 20.006 | 59.157 | 3.731 | - 6.990 | 2.214 | 58.113 46,77 ha | 243.155 - 314.031 | - 12.763 | 7.538 Vorderingen, liquide middelen en overlopende activa Het saldo schatkistbankieren, waardoor bedragen op de bankrekeningen van de gemeente boven het drempelbedrag automatisch worden afgeroomd naar de schatkist, is in 2025 toegenomen naar ca. € 7,7 miljoen. In paragraaf 4 – Financiering is de tabel schatkistbankieren opgenomen conform artikel 52c van het BBV.
Hierin is ook het drempelbedrag voor het begrotingsjaar opgenomen waarover verantwoording wordt afgelegd. De Rekening courant verhoudingen overige niet financiële instellingen heeft betrekking op de rekening- courant verhouding met GBO B.V. en is in 2025 niet gewijzigd. De vorderingen op overige overheden (debiteuren overheid) zijn in 2025 afgenomen met ca. € 0,8 miljoen. Deze daling komt doordat voor de betreffende nota’s een andere systematiek is gehanteerd, waardoor deze nota's in 2026 zijn gefactureerd en niet voorafgaand in 2025, waardoor deze niet meer als vordering aan het einde van het boekjaar hoeft te worden opgenomen. De overige vorderingen zijn in 2025 afgenomen met ca. € 1,3 miljoen. Deze afname wordt bijna in zijn geheel veroorzaakt door de afname van de debiteuren algemeen. Dit komt mede doordat nota's voor het boekjaar 2026 ook daadwerkelijk in 2026 zijn verzonden en niet voorafgaand in 2025. De liquide middelen vertonen een stand van € 0,3 miljoen. Zie ook paragraaf 4 – Financiering. De post Nog te ontvangen bedragen betreffen posten welke de gemeente nog te vorderen heeft op diverse instanties en organisaties. Het saldo is met ca. € 1,8 miljoen gestegen. Dit komt met name door nog te ontvangen bedragen jeugdhulp.
Voor boekjaar 2025 was de betaalde bevoorschotting hoger dan het daadwerkelijk te betalen bedrag, waardoor het teveel betaalde bedrag is opgenomen als nog te ontvangen bedrag. Daarnaast is het nog te ontvangen bedrag van de OddV na bestemming van het jaarrekeningresultaat dit jaar fors hoger dan in 2024. De grootste post betreft de Nog te verrekenen BTW / BCF gelden. Deze is in 2025 in lijn met 2024. De aangifte BTW wordt éénmaal per kwartaal ingediend, in de maand na afloop van het kwartaal. De aangifte voor het BTW compensatiefonds (BCF) wordt éénmaal per jaar ingediend, na afloop van het boekjaar. De beschikkingen van de BCF-aangiften worden altijd in juni door de Belastingdienst verzonden waarna uitbetaling volgt. Per kwartaal worden voorschotten door de Belastingdienst uitgekeerd. De post Overig betreft een verstrekte kortlopende lening met betrekking tot diverse verkochte percelen. De lening wordt naar verwachting in zijn geheel in 2026 afgelost. De post Nog te ontvangen vennootschapsbelasting is gestegen met ruim € 1,3 miljoen euro doordat het nog te vorderen bedrag over boekjaar 2024 pas in 2026 is ontvangen. Het terug te vorderen bedrag over 2025 ligt in lijn met het jaar daarvoor. De post Overige overlopende activa is in 2025 met ca. € 2,9 miljoen gestegen. Dit betreffen kostenfacturen welke in 2025 zijn ontvangen, maar betrekking hebben op het boekjaar 2026.
De stijging komt met name door vooruitbetaalde bedragen van de Veiligheidsregio. Voor boekjaar 2025 kwamen deze facturen ook daadwerkelijk binnen in 2025, terwijl de facturen voor boekjaar 2026 dit jaar vooruit gefactureerd werden. bedragen x € 1.000 Vorderingen | 31-dec-2024 | 31-dec-2025 Uitzettingen in ’s Rijks schatkist met een looptijd < 1 jaar | 3.654 | 7.788 Rekening courant verhoudingen overige niet-financiële instellingen | 2.132 | 2.132 Vorderingen op overige overheden | 1.171 | 393 Overige vorderingen (niet-overheid) | 5.386 | 4.021 Totaal | 12.343 | 14.334 bedragen x € 1.000 Liquide middelen | 31-dec-2024 | 31-dec-2025 Bank Nederlandse gemeenten | 372 | 349 Uitzettingen in ’s Rijks schatkist | - | - Totaal | 372 | 349 bedragen x € 1.000 Overlopende activa | 31-dec-2024 | 31-dec-2025 Nog te ontvangen bedragen | 2.219 | 3.979 Nog te verrekenen BTW / BCF | 13.199 | 13.269 Overig | - | 1.936 Nog te ontvangen vennootschapsbelasting | 2.373 | 3.334 Overige overlopende activa | 3.192 | 6.074 Totaal | 20.983 | 28.593 Specificatie SPUK-uitkeringen In bijlage 5. SiSa staat is een specificatie van de lopende SPUK-regelingen opgenomen conform artikel 52a BBV. Passiva Eigen vermogen Reserves In 2025 is de Nota reserves en voorzieningen 2025 geactualiseerd, waarbij een (gedeeltelijke) vrijval en/of aanvulling heeft plaats gevonden op diverse reserves.
De totale incidentele vrijval bedraagt € 33.882.000 en is toegevoegd aan de algemene reserve. De reserve Bovenformatieven, reserve co-financiering FoodValley en reserve Stamkapitaal zijn zoals voorgesteld bij het actualiseren van de Nota reserves en voorzieningen 2025 (via een beslispunt in de Tweede Tussenrapportage 2025) inmiddels opgeheven. Over deze reserves rapporteren we in de Jaarverslaggeving 2025 daarom voor het laatst. Het rekeningresultaat van de Jaarverslaggeving 2024 is opgenomen als Saldo van de Rekening. Deze is conform raadsbesluit 4093 van de Jaarverslaggeving 2024 verwerkt. Daarnaast is ten behoeve van de groeiambitie van de gemeente Barneveld een bedrag van 18,8 miljoen euro overgeheveld van de algemene reserve naar de reserve Verantwoord groeien, zoals vastgesteld conform raadsbesluit 4169 van de Kadernota 2026-2029. Afwijkingen in de stortingen of onttrekkingen (ten opzichte van de actuele begroting) in de reserves worden toegelicht in de Bijlage 2 Verschillenanalyse. Doel reserves In de nota Reserves en Voorzieningen 2025 is, per reserve, de volgende toelichting opgenomen: Algemene reserve: de algemene reserve dient als weerstandsvermogen voor het opvangen van risico’s waarvoor geen bestemmingsreserve of voorziening is gevormd.