[GEWIJZIGD] Raadsvoorstel 3820 beleid kinderopvang en luchtkwaliteit
Tekst van het document
Aandachtsgebied: Leefomgeving Team Beleid Leefomgeving E-mailadres: F.vanLeeuwe@barneveld.nl Telefoonnummer: Onderwerp:
Raadsvoorstel nr. 3820 Barneveld, 10 oktober 2024 Portefeuillehouder: B. Wijnne
Beleid kinderopvang en luchtkwaliteit
Samenvatting raadsvoorstel Het beleid kinderopvang en luchtkwaliteit uit 2022 is geëvalueerd. Voorgesteld wordt het beleid in te trekken en te vervangen door nieuwe beleid en dat te laten uitwerken in beleidsregels. Gebleken is dat in de afgelopen jaren het beleid geringe toegevoegde waarde had. Om binnen de bebouwde kom wel alle ruimte te geven aan kinderopvang, handhaaft de gemeente daar de mogelijkheid om af te wijken van GGD adviezen en legt dit vast in nieuwe beleidsregels.
Aan de raad,
Gevraagde beslissing: 1.
Beleid kinderopvang en luchtkwaliteit kinderopvang gemeente Barneveld (2022) in te trekken.
2.
Het beleid kinderopvang en luchtkwaliteit voor wat betreft de bebouwde kom opnieuw vast te stellen.
3.
De mogelijkheid bij maatschappelijk ongewenste situaties af te wijken van GGD adviezen te handhaven.
4.
Bij agrarische kinderopvang niet aan geurhinder te toetsen.
5.
In te stemmen met de uitwerking van bovengenoemde richting in beleidsregels kinderopvang en luchtkwaliteit die door het college vastgesteld dienen te worden.
1. Inleiding Op 25 mei 2022 heeft de gemeenteraad het “Beleid gevoelige groepen kinderopvang luchtkwaliteit” vastgesteld. Toen is ook een motie aangenomen om na twee jaar het beleid te heroverwegen. Bij een aanvraag voor registratie van een kinderopvang brengt de GGD (als toezichthouder) een advies uit, onder meer over de luchtkwaliteit. Uitgangspunt van de GGD is kinderen niet op te vangen in de directe nabijheid van emissiebronnen, ook al wordt voldaan aan de wettelijke grenswaarden. De reden hiervoor is dat kinderen een extra gevoelige groep zijn voor luchtverontreiniging. Ook als wordt voldaan aan de wettelijke grenswaarden kunnen gezondheidseffecten optreden. Om meer mogelijkheden te bieden voor kinderopvang, is in mei 2022 het beleid kinderopvang en luchtkwaliteit vastgesteld. In dit beleid zijn uitzonderingssituaties beschreven waarin de gemeente een negatief GGD-advies met betrekking tot luchtkwaliteit niet overneemt.
-2In het beleid kinderopvang en luchtkwaliteit gaat de gemeente niet in op geurhinder. De evaluatie van het beleid (bijlage 1) vormt aanleiding ook na te denken of aanvullend beleid over geur nodig is, met name bij agrarische kinderopvang. Het raadsvoorstel is op 20 juni 2024 in de commissie grondgebied behandeld. Toen zijn twee vragen gesteld: 1.
Wat gebeurt er als we de wettelijke norm hanteren? Het antwoord is dat de gemeente bevoegd is de wettelijke norm te hanteren. Het college is echter van mening dat kinderen een kwetsbare groep zijn die extra bescherming nodig heeft en niet op de plekken met de minste luchtkwaliteit moeten worden opgevangen. Dit past ook binnen de doelstelling van het Schone Lucht Akkoord waar de gemeente aan deelneemt.
2.
Kinderen wonen overal in de gemeente. Waarom mogen ze dan niet overal worden opgevangen? Het antwoord is dat de luchtkwaliteit niet overal even goed is. De meeste kinderen wonen op een locatie met een relatief goede luchtkwaliteit. Het is dan niet wenselijk hen op te vangen op een locatie met een mindere luchtkwaliteit.
2. Beoogd effect Met het intrekken van het beleid volgt de gemeente in het buitengebied de GGD-adviezen. Voor locaties binnen de bebouwde kom creëert de gemeente opnieuw de mogelijkheid af te wijken van GGD adviezen (zie bijlage 2) omdat zij dit gedeelte van het beleid wil behouden. Wel blijft de mogelijkheid bestaan om in maatschappelijk ongewenste situatie (bijvoorbeeld een duidelijk tekort aan capaciteit van kinderopvang) ook in het buitengebied af te kunnen wijken van GGD adviezen. Met het besluit niet te toetsen aan geurhinder voorkomt de gemeente onnodige belemmeringen voor agrarische kinderopvang.
3. Argumenten 1.1
De gemeente wil kinderen extra te beschermen tegen luchtverontreiniging. De gemeente is bevoegd gezag voor registratie in het Landelijk Register Kinderopvang. De gemeente moet daarbij GGD adviezen meewegen. De GGD adviseert voor kwetsbare groepen (zoals kinderen) een hogere bescherming dan de wettelijke grenswaarden. De gemeente onderschrijft dat standpunt. Ook op het niveau van wettelijke grenswaarden zijn er nog negatieve gezondheidseffecten. Om die reden worden de grenswaarden voor fijnstof en stikstofdioxide in 2030 gehalveerd.
1.2
Het beleid voor het buitengebied was niet nodig. Er is in het buitengebied geen gebruik gemaakt van het beleid.
1.3
Na vaststelling van ons beleid in 2022 heeft de GGD haar werkwijze gewijzigd waardoor de mogelijkheden voor het starten van een kinderopvang verruimd zijn. - De zones langs wegen waarbinnen de GGD een negatief advies afgeeft, zijn in 2023 gehalveerd omdat de luchtkwaliteit de laatste jaren is verbeterd. - Als een potentiële kinderopvanglocatie binnen de zone van een veehouderijen valt, vindt een beoordeling van de specifieke situatie plaats. Als blijkt dat de bijdrage van het bedrijf aan het gehalte fijnstof in de lucht ter plaatse van de kinderopvang klein is, geeft de GGD alsnog een positief advies. Ook als de concentraties fijnstof ruim boven de WHO advieswaarden 2021 liggen.
1.4
-3De gemeente wil een deel van het beleid behouden (voor de bebouwde kom). Er is voor gekozen het beleid geheel in te trekken en daarna gedeeltelijk opnieuw vast te stellen. Dit schept meer duidelijkheid dan het behouden van een beleidsdocument dat gedeeltelijk van kracht is.
2.1
Het college wil binnen de bebouwde kom geen drempels opwerpen voor kinderopvang. Gastouderopvang is binnen de bebouwde kom overal toegestaan waar planologisch de functie ‘wonen’ geldt. Binnen de bebouwde kom vindt vrijwel alle kinderopvang plaats. De gemeente wil de drempels voor gastouderopvang binnen de bebouwde kom laag houden door de regels simpel te houden. Dat kan omdat de zones rondom veehouderijen maar in heel geringe mate de bebouwde kom overlappen.
3.1
In specifieke situaties kan de gemeente altijd, goed beargumenteerd, afwijken van een GGD advies. In principe wordt in het buitengebied het GGD advies gevolgd. De gemeente is bevoegd gezag en mag beargumenteerd afwijken van een GGD advies. Een reden tot afwijking kan zijn een aantoonbaar tekort aan kinderopvang in dit deel van de gemeente.
4.1
In de specifieke situatie van agrarische kinderopvang is niet vast te stellen wat ten aanzien van geurhinder een goed woon- en leefklimaat is. Of sprake is van een goed woon- en leefklimaat hangt bij geur af van de mate van hinder. Er zijn geen gezondheidseffecten door geurhinder bekend. De relatie tussen de mate van hinder en een bepaalde geurbelasting, is bij de specifieke doelgroep ‘kinderen op een agrarische kinderopvang’ niet bekend. Ouders maken zelf een afweging tussen de positieve aspecten van een agrarische omgeving en de negatieve aspecten (waaronder mogelijk geurhinder).
5.1
Met de beleidsregels kan het beleid op een eenduidige wijze worden gepubliceerd Het beleid is niet goed te publiceren op lokaleregelgeving.overheid.nl omdat een deel van het beleid wordt ingetrokken en een deel niet. Dat leidt tot verwarring. Daarom wordt het beleid ingetrokken en is het deel wat we willen behouden door het college vastgelegd in nieuwe beleidsregels (zie bijlage 2).
4. Kanttekeningen De brancheorganisaties geven aan dat er nog steeds een wachtlijst is voor kinderopvang. Een van de organisaties geeft aan het oneens te zijn met de inperking van de mogelijkheid af te wijken van GGD-adviezen. Gebleken is dat afgelopen twee jaar de gemeente slechts bij twee locaties van de 56 nieuwe locaties heeft afgeweken van het advies. Er zijn ook 18 pre-adviezen afgegeven door de GGD. Bij zeven locaties was dit een negatief advies. Bij deze zeven locaties (in het buitengebied) is de aanvraag niet doorgezet. Bij locaties met een positief pre-advies is de aanvraag in circa de helft van de gevallen niet doorgezet. Uit de evaluatie blijkt dat het beleid voor het buitengebied geen oplossing biedt voor de wachtlijst. Ook zijn de mogelijkheden voor kinderopvang in het buitengebied verruimd sinds het vaststellen van het beleid in 2022, waarmee de eventuele noodzaak voor het beleid in het buitengebied, nog verder is verkleind.
5. Financiën Niet van toepassing.
-4-
6. Participatie en communicatie a) Participatie De evaluatie van het beleid is afgestemd met de Omgevingsdienst De Valei (ODDV), de GGD Gelderland Midden, en de brancheorganisaties.
b) Communicatie Op onze website zal een bericht over de intrekking van het beleid en het publiceren van nieuwe beleidsregels worden geplaatst. De brancheorganisaties worden per brief op de hoogte gebracht. Het intrekken van het beleid en het publiceren van nieuwe beleidsregels wordt gepubliceerd in het Gemeenteblad.
7. Vervolgstap Direct na de besluitvorming vindt de communicatie naar betrokkenen plaats.
8. Bijlagen 1.
Notitie evaluatie beleid kinderopvang en luchtkwaliteit (incl. 3 bijlagen)
2.
Concept-beleidsregels kinderopvang en luchtkwaliteit gemeente Barneveld Burgemeester en wethouders van Barneveld, de secretaris, de burgemeester, W. Wieringa J. van der Tak