Gemeente Barneveld Jaarverslaggeving 2025 inclusief getekende controle verklaring
Tekst van het document
Reserve Bovenformatieven: deze reserve is voor het betalen van de salarissen van medewerkers die boven de reguliere formatie staan (bijv. door arbeidsconflict, re-integratie, verschuiving van de functie). Deze reserve is komen te vervallen. Reserve Bovenwijks: deze reserve is voor investeringen in (met name) de infrastructuur die getoetst zijn aan de wettelijke criteria ‘profijt’ en ‘toerekenbaarheid’ uit de Omgevingswet. Hieronder vallen investeringen in de bovenwijkse voorzieningen en kwaliteitsverbetering van de fysieke leefomgeving. Over deze investeringen worden in het NBI gerapporteerd. Reserve budgetoverheveling: in de reserve Budgetoverheveling worden resterende budgetten gestort waarvan de raad heeft besloten dat deze overgeheveld dienen te worden naar het volgende jaar. Van budgetoverheveling is sprake als activiteiten niet in het lopende jaar worden uitgevoerd en de wens bestaat om dit (alsnog) uit te voeren in het volgende jaar. Reserve Co-financiering Food Valley: de reserve had ten doel doel om financiering beschikbaar te hebben voor projecten waaraan de gemeente Barneveld deelneemt in verband met de regio FoodValley en waarbij de provincie Gelderland als co-financier optreedt. Deze reserve is komen te vervallen. Reserve Ontw.
platteland: in dit fonds storten initiatiefnemers van niet-agrarische nieuwbouw in het buitengebied een (verevenings-)bijdrage op basis van een door de raad vastgestelde regeling. Dezelfde regeling bepaalt dat deze gelden kunnen en moeten worden besteed aan projecten t.b.v. de ontwikkeling van het platteland in brede zin, zoals (verduurzaming van) de landbouw, recreatie, natuur en landschap, milieu en water. Reserve opvang en ondersteuning nieuwkomers in brede zin: De reserve "Reserve opvang en ondersteuning nieuwkomers in brede zin" is ingesteld omdat vanuit het Rijk een dringende oproep is ontvangen om het financiële voordeel dat vanaf 2022 is ontstaan te besteden aan de doelgroep of anders terug te storten. Deze reserve dient om incidentele kosten m.b.t. opvang en ondersteuning van nieuwkomers te dekken, waarvoor (nog) geen regulier budget, al dan niet via een rijksbijdrage, beschikbaar is. Reserve Sociaal Domein: de reserve heeft als doel om innovatie op de decentralisaties in het Sociaal Domein te faciliteren. Reserve Verantwoord groeien: Het doel van de bestemmingsreserve is de dekking van incidentele lasten van nieuwe beleidsimpulsen en dekking van structurele afschrijvingslasten van majeure investeringsopgaven vanwege de groeiambitie van de gemeente Barneveld in de komende jaren.
Voor beide geldt dat deze moeten te vallen onder de noemer ‘Verantwoord groeien’ zoals geformuleerd in de Kadernota 2025. Reserve Verkeersmaatregelen: deze reserve voorziet onder andere in de behoefte om eenmalige studie- en onderzoekskosten te dekken ten aanzien van verkeersmaatregelen (waaronder parkeren). Ook de aanleg van parkeerplaatsen als gevolg van de afkoop parkeereis o.g.v. de Nota Parkeernormen 2020 gemeente Barneveld wordt gedekt uit deze reserve. Reserve Stamkapitaal: dit betrof de reserve waar de ontvangen inkomsten van de verkochte aandelen NUON worden vastgehouden als stamkapitaal. Deze reserve is komen te vervallen. Bestemmingsreserve Flying Bikes: uit deze bestemmingsreserve worden toekomstige lasten gedekt die verband houden met de betreffende investering inzake Flying Bikes. Reserve Kapitaallasten: de reserve wordt aangewend als dekking van het afschrijvingsdeel van de investering.
bedragen x € 1.000 Reserves | SaldoMutatie agv | Saldo | Stortin- | Onttrek- | Saldo 31-12-2024 | foutherstel | 1-1-2025 | gen | kingen | 31-12-2025 P111 Algemene reserve Reserve Algemene reserve | 40.495 | 404 | 40.899 | 37.158 | - 22.413 | 55.644 P111 Algemene reserve | 40.495 | 404 | 40.899 | 37.158 | - 22.413 | 55.644 P112 Bestemmings reserve (bestedingsfunctie) Reserve Bovenformatieven | 96 | - | 96 | - | - 96 | - Reserve bovenwijks | 19.546 | - 17.245 | 2.302 | 238 | - | 2.540 Reserve budgetoverheveling | - | - | - | 2.850 | - | 2.850 Reserve Co-financiering Food Valley | 50 | - | 50 | - | - 50 | - Reserve Ontw platteland | 1.217 | - | 1.217 | 50 | - 250 | 1.017 Reserve opvang en ondersteuning nieuwkomers in brede zin | 10.453 | - | 10.453 | - | - 3.003 | 7.450 Reserve Sociaal Domein | 543 | - | 543 | 119 | - 357 | 305 Reserve Verantwoord groeien | 7.931 | - | 7.931 | 32.001 | - | 39.932 Reserve Verkeersmaatregelen | 875 | - | 875 | 73 | - 100 | 848 P112 Bestemmings reserve (bestedingsfunctie) | 40.711 | - 17.245 | 23.466 | 35.331 | - 3.856 | 54.942 P112 Bestemmings reserve (inkomensfunctie) Reserve Stamkapitaal | 34.755 | - | 34.755 | - | - 34.755 | - P112 Bestemmings reserve (inkomensfunctie) | 34.755 | - | 34.755 | - | - 34.755 | - P112 Bestemmings reserve (lasten activa) Bestemmingsreserve Flying Bikes | 1.802 | - | 1.802 | - | - | 1.802 Reserve Kapitaallasten |
11.912 | - | 11.912 | 3.947 | - 717 | 15.142 P112 Bestemmings reserve (lasten activa) | 13.714 | - | 13.714 | 3.947 | - 717 | 16.944 P114 Resultaat rekening Saldo van de Rekening | 15.957 | - | 15.957 | - | - 15.957 | - P114 Resultaat rekening | 15.957 | - | 15.957 | - | - 15.957 | - Totaal | 145.632 | - 16.841 | 128.791 | 76.436 | - 77.698 | 127.530 bedragen x € 1.000 Structurele toevoegingen en onttrekkingen | Rekening2025 Structurele toevoegingen Reserve bovenformatieven | - 375 Totaal Structurele toevoegingen | - 375 Structurele onttrekkingen Reserve Kapitaallasten | 717 Totaal Structurele onttrekkingen | 717 Totaal | 342 Onverdeeld resultaat Onder het eigen vermogen wordt naast de reserves het resultaat van het boekjaar opgenomen. De voorgestelde resultaatbestemming is nog niet verwerkt in de reserves. bedragen x € 1.000 Onverdeeld resultaat | 31-dec-2024 | 31-dec-2025 Resultaat boekjaar | 15.957 | 10.518 Totaal | 15.957 | 10.518 Vreemd vermogen Voorzieningen De voorziening Wao is opgeheven zoals voorgesteld bij het actualiseren van de Nota reserves en voorzieningen 2025. In Bijlage 2 werd toegelicht dat op grond van artikel 44 lid 3, BBV het niet toegestaan is om een voorziening op te nemen voor jaarlijks terugkerende verplichtingen van een vergelijkbaar volume, die aan arbeidskosten gerelateerd zijn. De kosten worden nu via een reguliere begrotingspost opgevangen.
In de Jaarverslaggeving 2025 rapporteren we daarom voor het laatst over deze voorziening. Omdat deze voorziening per 31-12-2024 geen saldo meer heeft en er geen mutaties zijn geweest in 2025 is deze niet meer opgenomen in onderstaande tabel. De in deze jaarrekening opgenomen voorzieningen dienen het volgende doel: Voorziening EnergieWEB: De gemeente Barneveld is deelnemer van EnergieWEB. Hiervoor is een samenwerkingsovereenkomst gesloten met de deelnemende gemeenten Ede, Wageningen, Scherpenzeel en Barneveld. Onderdeel van de samenwerkingsovereenkomst is het Fonds EnergieWEB. De middelen uit dit fonds worden ingezet voor het verstrekken van subsidies om de doelen van EnergieWEB te ondersteunen. Op basis van het electra- en gasverbruik per deelnemer wordt een bijdrage in het Fonds gestort. In de samenwerkingsovereenkomst hebben partijen afgesproken dat elke partij garandeert dat de jaarlijkse bijdrages beschikbaar komen voor het fonds en dat elke deelnemer afzonderlijk de deelnemersbijdrage in de eigen financiële administratie reserveert. De besteding van de bijdragen vindt nog wel plaats via de gezamenlijke besluitvorming in EnergieWEB. Voorziening Pensioenen B&W: Voor de toekomstige pensioenen van wethouders is het vereist een verplichting op te nemen in de vorm van een voorziening waarmee de toekomstige pensioenen gedekt kunnen worden.
Uitgangspunten zijn hierbij de kaders van DNB waarbij een dekkingspercentage van 122% en en rekenrente van 2,95% wordt gebruikt. Er is een derde deel van het totaal als verzekerde waarde ondergebracht bij een verzekeraar en het andere deel heeft de gemeente zelf in de voorziening staan. Voorziening Verlofsparen: Voor Verlofsparen is het verplicht om een voorziening te vormen waarbij het aantal gespaarde verlofuren wordt tegen een gemiddeld uurtarief wordt voorzien. Voorziening Wachtgeld gewezen Wethouders: Deze voorziening heeft ten doel de lasten te kunnen dekken op het moment dat een wethouder recht heeft op wachtgeld. Hiervoor is een berekening gemaakt van de theoretische wachtgeldkosten voor de gewezen wethouders tot aan het einde van het recht op wachtgeld. De werkelijke wachtgeldkosten zullen ten laste van de voorziening worden gebracht in het jaar waarop deze betrekking hebben. De werkelijke lasten kunnen lager uitvallen als betrokkenen voor het einde van de wachtgeld looptijd weer inkomsten uit werk genieten. Voorziening Groot onderhoud wegen: Deze voorziening heeft als doelstelling de egalisatie van de onderhoudskosten van de openbare wegen. De basis van deze voorziening is het beheerplan. Voorziening Onderhoud gemeentelijke gebouwen: Deze voorziening dient ter egalisatie van de kosten ten behoeve van het planmatig meerjarenonderhoud gebouwen.
Basis hierbij is de jaarlijkse rapportage planmatig onderhoud en de toekomstige 'Huisvestingsvisie'. Voorziening Riolering GRP: Deze voorziening dient ter egalisatie van de opbrengst ten opzichte van de geraamde kosten. De basis van deze voorziening is het gemeentelijk rioleringsplan (GRP). Voorziening Afvalstoffenheffing: Deze voorziening dient ter egalisatie van de jaarlijkse incidentele effecten op de tarieven. Conform de landelijke verslaggevingsrichtlijnen moeten voordelen van de afvalstoffenheffing in een egalisatievoorziening worden gestort. De mutaties in 2025 in de voorziening Groot onderhoud wegen, onderhoud gemeentelijke gebouwen, Riolering GRP en Afvalstoffenheffing worden toegelicht in Paragraaf 3 Onderhoud kapitaalgoederen. De afwijkingen in de mutaties in de overige voorzieningen worden toegelicht in Bijlage 2 Verschillenanalyse.
bedragen x € 1.000 Voorzieningen | SaldoStortin- | Saldo 1-1-2025 | gen | Vrijval | Aanwen-dingen31-12-2025 P12 (97) Voorz (verplichting risicos) Voorziening EnergieWEB | 102 | 34 | - | - | 136 Voorziening pensioenen B&W | 1.085 | 2.148 | - | 17 | 3.250 Voorziening Verlofsparen | 142 | 20 | - 42 | - | 120 Voorziening Wachtgeld gewezen Wethouders | 95 | - | - 95 | - | - Totaal P12 (97) Voorz (verplichting risicos) | 1.424 | 2.203 | - 137 | 17 | 3.506 P12 (98) Voorz (egalisatie lasten) Voorziening Groot onderhoud wegen | 1.408 | 2.746 | - | - 4.044 | 110 Voorziening Onderhoud gemeentelijke gebouwen | 4.815 | 1.641 | - | - 814 | 5.642 Totaal P12 (98) Voorz (egalisatie lasten) | 6.223 | 4.387 | - | - 4.858 | 5.752 P12 (99) Voorz (gelden derden spec bestem.) Egalisatievoorziening riolering GRP | 2.329 | - | - 143 | - | 2.186 Voorziening Afvalstoffenheffing | 2.579 | 270 | - | - | 2.849 Totaal P12 (99) Voorz (gelden derden spec bestem.) | 4.908 | 270 | - 143 | - | 5.035 Totaal | 12.555 | 6.860 | - 280 | - 4.841 | 14.294 Langlopende schulden De langlopende schulden bestaan uit twee onderdelen. Het eerste deel betreft de leningen die bij de BNG en NWB zijn opgenomen. Het andere deel betreft de schuld vanuit spaarhypotheken. Op basis van het BBV dient de rentelast voor het begrotingsjaar van alle vaste schulden vermeld te worden, deze is afgerond € 4,2 miljoen.
Voor het totale financieringsbeleid wordt verwezen naar paragraaf 4 - Financiering. bedragen x € 1.000 Langlopende schulden | 31-dec-2024 | Opname | Aflossing | 31-dec-2025 Opgenomen langlopende leningen | 516.737 | 20.000 | - | 536.737 Aflossing Onderhandse leningen | - 326.011 | - | 18.930 | - 344.941 Spaarsaldo hypotheken | 296 | - 54 | - | 242 Totaal | 191.022 | 19.946 | 18.930 | 192.038 Vlottende passiva Kortlopende schulden, liquide middelen en overlopende passiva Onder de kortlopende schulden zijn bedragen opgenomen welke jaargrens overschrijdend zijn. Dit zijn onder andere facturen welke in 2025 zijn ontvangen, maar in 2026 worden uitbetaald, of verplichtingen waar de gemeente van verwacht dat hier nog een betaling uit voortvloeit. De kortlopende schulden zijn in 2025 met ca. € 10 miljoen gestegen. Dit komt met name omdat er in 2025 een nieuwe, aanvullende kasgeldlening is aangegaan voor € 10 miljoen. Daarnaast is er ten opzichte van vorig jaar op de beginbalans een minimale verschuiving van ca. 2k tussen de post Crediteuren en Overige overlopende passiva doordat er een klein verschil was tussen de subadministratie en de financiële administratie. Dit is in de beginbalans gecorrigeerd, waardoor de stand per 31-12-2025 weer juist is. Het grootste onderdeel van de overlopende passiva betreffen de nog te betalen kosten.
Facturen die in het boekjaar 2026 binnenkomen (en daar dus ook geboekt worden), maar waarvan de kosten betrekking hebben op het boekjaar 2025, worden systematisch bijgehouden om vervolgens transitorisch teruggeboekt te worden naar het juiste boekjaar. Onder de nog te betalen kosten valt ook de af te dragen loonbelasting over december welke in januari betaald dient te worden. Nog te betalen overig is met ca. € 1,5 miljoen gestegen. Dit betreft met name nog te betalen Wmo-gelden. In 2026 wordt hier nog ca. € 1,05 miljoen betaald welke betrekking hebben op het boekjaar 2025, een stijging van ca. € 0,8 miljoen. Dit komt doordat eind 2025 is overgestapt naar een nieuwe applicatie binnen het Sociaal Domein. Hierdoor hebben meer betalingen plaatsgevonden in 2026. Daarnaast is de eindafrekening met Jeugdregio Foodvalley over het boekjaar dit jaar beter in te schatten dan vorig jaar, wat een extra nog te betalen bedrag van ca. € 0,35 miljoen oplevert. Een ander groot onderdeel van de overlopende passiva betreffen de vooruitontvangen bedragen. Bedragen die in het boekjaar 2025 zijn ontvangen, maar waarvan de opbrengsten betrekking hebben op het boekjaar 2026, worden systematisch bijgehouden om vervolgens transitorisch teruggeboekt te worden naar het juiste boekjaar. De Overige vooruitontvangen bedragen zijn met ca. € 0,4 miljoen gedaald.
Dit komt doordat er in 2025 is overgestapt naar een nieuwe systematiek waarbij huurnota’s niet meer voorafgaand aan de huurperiode worden verzonden, maar in de huurperiode zelf. bedragen x € 1.000 Kortlopende schulden | 31-dec-2024 | 31-dec-2025 Crediteuren | 6.894 | 6.961 Kasgeldleningen | 12.000 | 22.000 Nog te betalen bedragen | 17 | 41 Waarborgsommen | 1.739 | 1.785 Totaal | 20.650 | 30.787 bedragen x € 1.000 Liquide middelen | 31-dec-2024 | 31-dec-2025 Bank Nederlandse gemeenten | - 0 | - Totaal | - 0 | - bedragen x € 1.000 Overlopende passiva | 31-dec-2024 | 31-dec-2025 Nog te betalen grondtransacties | 100 | 100 Nog te betalen loonbelasting | 3.048 | 3.076 Nog te betalen vennootschapsbelasting | - | - Nog te betalen Overige Overheden | 355 | 145 Nog te betalen WWB/WMO/IOAZ gelden | 1.400 | 225 Nog te betalen Overig | 3.883 | 5.408 Vooruit ontvangen bedragen van het Rijk (SPUK) | 27.737 | 29.215 Vooruit ontvangen bedragen overige overheden (SPUK) | 44 | 186 Vooruitontv. Bedr. Derden Faclilitair Grondbeleid | 4.902 | 4.888 Overige vooruit ontvangen bedragen | 458 | 59 Overige overlopende passiva | 611 | 637 Totaal | 42.536 | 43.937 Specificatie SPUK-regelingen In bijlage 5. SiSa staat is een specificatie van de lopende SPUK-regelingen opgenomen conform artikel 52a BBV.
Deze bedragen zijn een nadere uiteenzetting van de vooruitontvangen bedragen Rijk en vooruitontvangen bedragen overheden. Niet uit de balans blijkende rechten en verplichtingen Onder de niet uit de balans blijkende rechten en verplichtingen worden meerjarige verplichtingen opgenomen waar de gemeente voor toekomstige jaren aan is verbonden. We vermelden hieronder de financiële verplichtingen, waar de gemeente aan is verbonden, voor zover die verplichtingen financiële consequenties hebben voor toekomstige jaren en deze verplichtingen (nog) niet opgenomen mogen worden in een balanspost. De niet uit de balans blijkende verplichtingen zijn: Niet opgenomen verlofuren, ter waarde van €1.306.505. Medipoint, ter waarde van € 785.000 per jaar. Looptijd: 1 april 2019 tot en met 1 april 2029. Dit betreft een lumpsum bedrag voor de levering van WMO hulpmiddelen. Optisport, ter waarde van € 70.400 per jaar. Looptijd: 1 januari 2015 tot en met 31 december 2029. Gewaarborgde geldleningen; zie het overzicht hieronder. Gewaarborgde leningen In beginsel verstrekt de gemeente geen garanties, tenzij de gemeenteraad besluit om hiervan af te wijken. Dit kan zij doen om een publiek doel te dienen, waarbij aan de gestelde randvoorwaarden wordt voldaan. De mogelijkheden om deze garanties af te geven, bepaald in wet Fido en het treasurystatuut, zijn beperkt.
Ontwikkeling garantstellingen Begin 2025 stond de gemeente Barneveld garant voor een bedrag van 341 miljoen euro. Dit bedrag is gedurende het jaar 2025 gestegen naar 385 miljoen euro. De stijging komt doordat we voor een hoger bedrag garant staan voor woningcorporaties. Daarmee geven we (indirect) een impuls aan de bouw van betaalbare huurwoningen. Immers met de gemeentelijke garantie is het voor woningcoöperaties eenvoudiger om financiering aan te trekken. bedragen x € 1.000 Percentage | Percentage | Restant | Restant Gewaarborgde leningen | Oorspr.Lening | borg | borg | geldlening | geldlening 1-1-2025 | 31-12-2025 | 1-1-2025 | 31-12-2025 Verzorgingsinstellingen | 9.650 | 100% | 100% | 7.096 | 6.636 Woningcorporaties | 311.939 | 29% | 33% | 257.378 | 307.220 Sportverenigingen | 1.692 | 62% | 58% | 863 | 1.133 Overig | 76.203 | 50% | 50% | 76.149 | 69.697 Totaal | 399.484 | 341.486 | 384.686 Gebeurtenissen na balansdatum Er zijn geen gebeurtenissen na balansdatum. Wet normering topinkomens (WNT) In het kader van de wet normering topinkomens (WNT) is de gemeente verplicht de salariskosten van topfunctionarissen in de jaarverslaggeving expliciet te vermelden. In de wet worden voor gemeenten de gemeentesecretaris en de griffier aangemerkt als topfunctionaris.
De WNT-norm is opgebouwd uit de volgende componenten, te weten: Beloning (zoals regulier bruto salaris, eindejaarsuitkering, vaste bruto componenten) en Belaste vaste en variabele kostenvergoedingen (zoals belaste reiskostenvergoedingen); Beloningen betaalbaar op termijn (zoals de werkgeversbijdrage voor pensioen, arbeidsongeschiktheidsverzekeringen en betalingen bij arbeidsongeschiktheid). Het totale normbedrag is voor 2025 vastgesteld op € 246.000 (2024: € 233.000). Wet normering topinkomens (WNT) - 2025 | Gemeentesecretaris | Griffier Aantal fte (1 fte = 36 uur per week) | 1 | 1 Naam functionaris | W. Wieringa | M. Bongers Datum in dienst | 1-1-2021 | 1-1-2024 Datum uit dienst Dienstbetrekking | ja | ja 1. Beloning plus belastbare onkostenvergoedingen | € 135.718 | € 115.701 2. Beloningen betaalbaar op termijn | € 23.168 | € 18.575 Totaal | € 158.886 | € 134.276 Individueel toepasselijke bezoldigingsmaximum | € 246.000 | € 246.000 -/- Onverschuldigd betaald en nog niet terugontvangen bedrag | nvt | nvt Wet normering topinkomens (WNT) - 2024 (vorig jaar) | Gemeentesecretaris | Griffier Aantal fte (1 fte = 36 uur per week) | 1 | 1 Naam functionaris | W. Wieringa | M Bongers Datum in dienst | 1-1-2021 | 1-1-2024 Datum uit dienst Dienstbetrekking | ja | ja 1. Beloning plus belastbare onkostenvergoedingen | € 133.906 | € 109.741 2.
Beloningen betaalbaar op termijn | € 22.700 | € 17.874 Totaal | € 156.606 | € 127.615 Individueel toepasselijke bezoldigingsmaximum | € 233.000 | € 233.000 -/- Onverschuldigd betaald en nog niet terugontvangen bedrag | nvt | nvt *) Functionaris wordt aangemerkt als topfunctionaris tot uiterlijk 1-1-2025 in verband met zijn eerdere functies van gemeentesecretaris Leidinggevende topfunctionarissen zonder dienstbetrekking In 2025 zijn geen leidinggevende topfunctionarissen zonder dienstbetrekking. Rechtmatigheidsverantwoording Verantwoordelijkheid college van burgemeester en wethouders De baten en lasten alsmede de balansmutaties moeten getrouw in de jaarrekening worden opgenomen. Uit het getrouw opnemen van de baten en lasten alsmede de balansmutaties, blijken een drietal rechtmatigheidscriteria niet expliciet. Dit betreffen het begrotings-, voorwaarden-, en misbruik- en oneigenlijk gebruik criterium. In deze rechtmatigheidsverantwoording licht het college van burgemeester en wethouders toe in hoeverre bij de in de jaarrekening verantwoorde baten en lasten, alsmede de balansmutaties het begrotings-, voorwaarden-, en misbruik- en oneigenlijk gebruik criterium zijn nageleefd.
Dit houdt in dat de verantwoorde baten en lasten, alsmede de balansmutaties in overeenstemming zijn met door de raad vastgestelde kaders zoals de begroting en gemeentelijke verordeningen en met bepalingen in de relevante wet- en regelgeving. Bij de waarderingsgrondslagen in de jaarrekening is het door de raad op 19 maart 2025 vastgestelde normenkader van de relevante wet- en regelgeving verder toegelicht. Deze verantwoording hanteert een grensbedrag omdat alleen de van belang zijnde aspecten in de verantwoording hoeven te worden betrokken. Deze grens is door de raad bepaald en bedraagt 2% van de totale lasten exclusief toevoegingen aan de reserves en is daarmee vastgesteld op € 4.057.860. De grondslag voor deze verantwoording is de Kadernota Rechtmatigheid 2025 van de Commissie BBV van september 2025. Bevinding Het college stelt vast dat de omvang van de in deze jaarrekening verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties die niet rechtmatig tot stand zijn gekomen € 11.847.008 bedraagt. Dit is hoger dan de daarvoor gestelde grens van € 4.057.860. Van de niet rechtmatig tot stand gekomen verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties is volgens het college overigens een bedrag van € 7.642.685 acceptabel op basis van door de gemeenteraad vastgestelde afspraken. Hierdoor komt de totale (niet acceptabele) onrechtmatigheid uit op € 4.204.323.
Niet acceptabel betekent in dit kader ofwel een afwijking van Europese aanbestedingsrichtlijnen of bedragen die eerder in een P&C document voorgelegd hadden kunnen worden aan de raad. Dat betekent dus niet automatisch dat een transactie inhoudelijk onjuist tot stand is gekomen. De geconstateerde afwijkingen betreffen een lastenoverschrijding op programma 1 Participatie en ondersteuning, een lastenoverschrijding op programma 4 Samenwerken, dienstverlenen en besturen en een overschrijding op investeringskredieten. Een aanzienlijk deel hiervan wordt als acceptabel beschouwd, onder andere vanwege overschrijdingen op open-einde regelingen en overschrijdingen waar direct-gerelateerde inkomsten tegenover staan. Daarnaast is er sprake van een onrechtmatigheid op het voorwaardencriterium op onder andere inkopen vanwege het niet naleven van de Europese aanbestedingswetgeving. bedragen x € 1.000 Rechtmatigheidsverantwoording Afwijkingen Begrotingscriterium 1a. Overschrijding lasten programma's 8.081 1b. Overschrijding Investeringsbudgetten (kredieten) 883 2. Ongeautoriseerde reservemutaties - 3. Overschrijding van baten en/of onderschrijding van lasten en baten die niet tijdig tot een begrotingswijziging hebben geleid of niet tijdig aan de raad zijn gemeld - Totaal onrechtmatigheden begrotingscriterium 8.964 Beoordeling onrechtmatigheden begrotingscriterium 4.
Totaal van de begrotingsonrechtmatigheden (van onderdeel 1 en 2) dat past binnen het vooraf vastgestelde beleid en daarmee als acceptabel is geduid. 7.643 Totaal resterend saldo begrotingsonrechtmatigheden 1.321 Voorwaardencriterium 5. Inkopen ten onrechte niet Europees aanbesteed 2.599 6. Subsidies waarvan de subsidievoorwaarden niet zijn nageleefd bij vaststelling 284 Totaal onrechtmatigheden voorwaardencriterium 2.883 M&O criterium 7. Misbruik -en oneigenlijk gebruik criterium - Totaal onrechtmatigheden M&O criterium - Totaal onrechtmatigheden 4.204 In paragraaf 7 bedrijfsvoering is op basis van de Kadernota rechtmatigheid van de commissie BBV en op basis van de afspraken met de raad aanvullende informatie opgenomen over de financiële rechtmatigheid. In deze paragraaf heeft het college ook beschreven welke actie hij onderneemt om vermelde afwijkingen in de toekomst te voorkomen. Overige gegevens Accountantsverklaring Bijlage 3 en Bijlage 4 zijn geen onderdeel van de door de accountant gecontroleerde jaarrekening. Overige gegevens Op grond van de aanpassing van Bbv artikel 24, 3e lid dient een onderdeel "Overige gegevens" te worden toegevoegd. Dit onderdeel moet in de jaarverslaggeving worden opgenomen ná de jaarrekening en dus niet als onderdeel van de jaarrekening. In dit onderdeel wordt de controleverklaring van de accountant opgenomen.
De controleverklaring van de accountant is hieronder ingevoegd en is ook te vinden op barneveld.bestuurlijkeinformatie.nl. 85 Accountants Aan de Raad van Gemeente Barneveld Baker Tilly (Netherlands) B.V. trading as Baker Tilly is a member of the global network of Baker Tilly International Ltd., the members of which are separate and independent legal entities. Alle diensten worden verricht op basis van een overeenkomst van opdracht, gesloten met Baker Tilly (Netherlands) B.V., waarop van toepassing zijn de algemene voorwaarden, gedeponeerd bij de Kamer van Koophandel onder nr. 24425560. In deze voorwaarden is een beperking van aansprakelijkheid opgenomen. Baker Tilly (Netherlands) B.V. Burgemeester Roelenweg 14-18 Postbus 508 8000 AM Zwolle T: +31 (0)38 425 86 00 zwolle@bakertilly.nl www.bakertilly.nl KvK: 24425560 CONTROLEVERKLARING VAN DE ONAFHANKELIJKE ACCOUNTANT A. Verklaring over de in de jaarverslaggeving opgenomen jaarrekening 2025 Ons oordeel Wij hebben de jaarrekening 2025 van de gemeente Barneveld te Barneveld gecontroleerd.
Naar ons oordeel geeft de in de jaarverslaggeving opgenomen jaarrekening een getrouw beeld van de grootte en de samenstelling van de baten en lasten over 2025 en van het vermogen van de gemeente Barneveld op 31 december 2025 alsmede een getrouw beeld van de financiële rechtmatigheid over 2025 in overeenstemming met het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV). De jaarrekening bestaat uit: 1 Het overzicht van baten en lasten over 2025; 2 De balans per 31 december 2025; 3 De toelichting met een overzicht van de gehanteerde grondslagen voor financiële verslaggeving en andere toelichtingen; 4 De rechtmatigheidsverantwoording over 2025; 5 De sisa-bijlage met de verantwoordingsinformatie over specifieke uitkeringen; en 6 De bijlage met het overzicht van de gerealiseerde baten en lasten per taakveld. De basis voor ons oordeel Wij hebben onze controle uitgevoerd volgens Nederlands recht, waaronder ook de Nederlandse controlestandaarden, het Besluit accountantscontrole decentrale overheden (Bado), het controleprotocol dat is vastgesteld door de gemeenteraad en het Controleprotocol Wet normering topinkomens (WNT) 2025 vallen. Onze verantwoordelijkheden op grond hiervan zijn beschreven in de sectie ‘Onze verantwoordelijkheden voor de controle van de jaarrekening’.
Wij zijn onafhankelijk van de gemeente Barneveld zoals vereist in de Wet toezicht accountantsorganisaties (Wta), de Verordening inzake de onafhankelijkheid van accountants bij assurance-opdrachten (ViO) en andere voor de opdracht relevante onafhankelijkheidsregels in Nederland. Verder hebben wij voldaan aan de Verordening gedrags- en beroepsregels accountants (VGBA). Accountants 87 Wij vinden dat de door ons verkregen controle-informatie voldoende en geschikt is als basis voor ons oordeel. Informatie ter ondersteuning van ons oordeel Wij hebben onze controlewerkzaamheden bepaald in het kader van de controle van de jaarrekening als geheel en bij het vormen van ons oordeel hierover. Onderstaande informatie ter ondersteuning van ons oordeel en onze bevindingen moeten in dat kader worden bezien en niet als afzonderlijke oordelen of conclusies. Materialiteit Op basis van onze professionele oordeelsvorming hebben wij de materialiteit voor de jaarrekening als geheel bepaald op € 4.057.000. De bij onze controle toegepaste goedkeuringstolerantie bedraagt 2% van de totale lasten exclusief de toevoegingen aan reserves, zoals voorgeschreven in artikel 2 lid 1 en 3 Bado. Daarbij zijn voor de controle van de in de jaarrekening opgenomen WNT-informatie de materialiteitsvoorschriften gehanteerd zoals vastgelegd in het Controleprotocol WNT 2025.
Wij houden ook rekening met afwijkingen en/of mogelijke afwijkingen die naar onze mening voor de gebruikers van de jaarrekening om kwalitatieve redenen materieel zijn, zoals ook bedoeld in artikel 3 Bado. Wij zijn met de gemeenteraad overeengekomen dat wij aan de raad tijdens onze controle geconstateerde afwijkingen boven € 202.850 rapporteren alsmede kleinere afwijkingen die naar onze mening om kwalitatieve, sisa- of WNT-redenen relevant zijn. Controleaanpak frauderisico's Als onderdeel van onze controle hebben wij inzicht verkregen in de gemeente en haar interne beheersingsomgeving. Wij hebben een frauderisicoanalyse uitgevoerd met als doelstelling het identificeren en inschatten van mogelijke risico's op een afwijking van materieel belang als gevolg van fraude. Wij hebben onze frauderisicoanalyse besproken met het college van burgemeester en wethouders en de auditcommissie. Op basis van onze frauderisicoanalyse hebben wij geen frauderisico onderkend ten aanzien van de opbrengstverantwoording. Dit vloeit voort uit het feit dat een deel van de opbrengststromen bestaat uit een voor gedefinieerd bedrag op basis van een beschikking waarop de gemeente geen invloed heeft (zoals de rijksbijdrage en specifieke uitkeringen vanuit het rijk).
De andere opbrengstenstromen zijn niet complex en routinematig van aard en bij deze opbrengststromen is weinig tot geen sprake van schattingselementen. Daarnaast zijn in de opbrengsten geen frauderisicofactoren aanwezig zoals beloningsstructuur van het management, prestatie-indicatoren en andere factoren die aanleiding geven tot het bewust foutief manipuleren van de opbrengsten. In onze frauderisicoanalyse hebben wij de volgende frauderisico’s geïdentificeerd en geëvalueerd in het kader van onze controle. Het risico dat het management maatregelen van interne beheersing doorbreekt Het college of management bevindt zich in een unieke positie om fraude te plegen, omdat het in staat is de administratieve vastleggingen te manipuleren en frauduleuze financiële overzichten op te stellen door interne beheersingsmaatregelen te doorbreken, die anderszins effectief lijken te werken. Een incentive van het college of management zou hierbij kunnen zijn om op die wijze een betere financiële situatie of prestatie te presenteren.
Om dit frauderisico te ondervangen hebben wij de volgende werkzaamheden verricht: Analyseren en beoordelen van op basis van risicocriteria geselecteerde journaalposten en hierop specifieke controlewerkzaamheden verricht om de nauwkeurigheid van de geselecteerde journaalposten te controleren; Accountants 88 Analyse van aanpassingen die tijdens het opstellen van de jaarrekening zijn gemaakt; Beoordelen van belangrijke schattingen en de schattingsprocessen van het college of management zoals de waardering van de grondexploitaties en de voorzieningen. Hierbij hebben we in het bijzonder aandacht gehad voor het inherente risico van vooringenomenheid van het college bij deze posten. Wij hebben onder meer de volgende werkzaamheden verricht: - Met betrekking tot de grondexploitatie hebben wij de plausibiliteit van de uitgangspunten op projectniveau gecontroleerd aan de hand van de economische inputparameters alsook backtestingwerkzaamheden. Daarnaast hebben we de toereikendheid van de verliesvoorzieningen en de nauwkeurigheid van de tussentijdse winstneming gecontroleerd; - Met betrekking tot de voorzieningen hebben we vastgesteld dat de uitgangspunten voor de voorziening wethouderspensioenen plausibel zijn.
Beoordelen van significante transacties buiten het kader van de normale bedrijfsuitoefening om; Doornemen van notulen van vergaderingen van het management, college en de gemeenteraad. Naast bovenstaande hebben wij, voor zover relevant voor onze controle, de opzet geëvalueerd en het bestaan vastgesteld van de beheersingsmaatregelen op organisatieniveau zoals het integriteitsbeleid, alsmede de maatregelen van interne beheersing in de processen voor het genereren en verwerken van journaalposten, het maken van schattingen en het bewaken van projecten. Tevens hebben wij specifieke aandacht gegeven aan de toegangsbeveiligingen in het IT-systeem en de mogelijkheid dat hierin functiescheiding kan worden doorbroken. Het risico dat de Europese en/of interne aanbestedingsrichtlijnen niet worden nageleefd om gunning aan een bevriende partij mogelijk te maken (met het risico op belangenverstrengeling en kickbacks). Dit risico doet zich met name voor bij grotere inkoopcontracten. Wij hebben een analyse verricht op de grootste inkoopcontracten en hebben hiervoor gecontroleerd op de naleving van de aanbestedings- richtlijnen en op hoe is omgegaan met meerwerk (versus contractwaarde).
Hierbij is vastgesteld dat de opdracht is gegund aan de partij die op basis van de gunningscriteria de opdracht had moeten krijgen op basis van vooraf vastgestelde criteria, of er functiescheiding is toegepast en ondertekening contract heeft plaatsgevonden door bevoegde functionaris. Verder hebben wij voor organisaties/bedrijven waar collegeleden of het management een nevenfunctie hebben, vastgesteld of de gemeente inkooptransacties met deze organisaties/bedrijven is aangegaan. Hierbij zijn geen bijzonderheden geconstateerd. Wij zijn gedurende de gehele controle alert geweest op indicaties van (mogelijke) fraude. Daarnaast hebben wij middels een schriftelijke bevestiging door het college laten bevestigen dat alle gevallen van (mogelijke) fraude zijn gemeld aan ons. Wij hebben tijdens onze controle geen specifieke aanwijzingen gekregen voor (een vermoeden van) fraude. Controleaanpak veronderstellingen inzake financiële risico’s in relatie tot de financiële positie Het college heeft in de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing een beoordeling gemaakt van de mogelijkheid van de gemeente om de door haar geïdentificeerde risico’s op te vangen en haar bedrijfsvoering voort te zetten voor tenminste 12 maanden na het opstellen van de jaarrekening. De jaarrekening is opgesteld op basis van de continuïteitsveronderstelling.
Als onderdeel van onze controle hebben wij deze veronderstelling met het college geëvalueerd aan de hand van de tot het moment van het verstrekken van deze controleverklaring beschikbare informatie waaronder de begroting en de financiële kengetallen inclusief de weerstandsratio. Wij hebben vastgesteld dat de gemeente een sluitende meerjarenbegroting heeft. Wij hebben, op basis van de verkregen controle-informatie, overwogen of er gebeurtenissen en omstandigheden zijn waardoor gerede twijfel zou kunnen bestaan of de gemeente haar activiteiten in continuïteit kan voortzetten. Eventuele relevante gebeurtenissen na balansdatum die haar effect kunnen hebben op de financiële positie van de gemeente zijn toereikend toegelicht in de toelichting op de balans. Accountants 89 Wij hebben de volgende werkzaamheden verricht: Wij hebben een risicoanalyse uitgevoerd gericht op het risico dat er gerede twijfel bestaat over de mogelijkheden om de financiële risico’s vanuit de reguliere exploitatie en onverwachte tegenvallers financieel op te vangen, zonder tussenkomst van de toezichthouder. Wij hebben kennisgenomen van de analyse in de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing van het college en overwogen of deze alle relevante informatie bevat waarvan wij als gevolg van de controle van de jaarrekening kennis hebben.
Wij hebben met het college de belangrijkste veronderstellingen en uitgangspunten besproken. Wij hebben kennisgenomen van de meerjarenbegroting in relatie tot de ontwikkelingen in de sector decentrale overheden. Wij hebben kennisgenomen van de beoordeling van de (meerjaren)begroting van de gemeente door de toezichthouder. Wij hebben vastgesteld dat de volgens het BBV verplichte financiële kengetallen in lijn liggen met de gangbare normen. Wij hebben inlichtingen ingewonnen bij het college over zijn kennis van het niet in staat kunnen zijn om financiële risico’s op te kunnen vangen vanuit de reguliere bedrijfsvoering. Wij hebben inlichtingen ingewonnen over gebeurtenissen of omstandigheden na de periode waarvoor het college een beoordeling heeft gemaakt. Op basis van onze kennis en ons begrip van de organisatie, verkregen tijdens onze jaarrekeningcontrole, en de financiële positie van de gemeente, zoals deze blijkt uit de jaarrekening, vinden wij het hanteren van de continuïteitsveronderstelling aanvaardbaar. Onze bevindingen zijn gebaseerd op de controle- informatie die verkregen is tot de datum van onze controleverklaring. Toekomstige gebeurtenissen of omstandigheden kunnen er echter toe leiden dat de gemeente niet langer in staat is om de risico’s vanuit de reguliere bedrijfsvoering financieel op te vangen.
Paragraaf ter benadrukking van bepaalde aangelegenheden – rechtmatigheidsverantwoording Wij vestigen de aandacht op de rechtmatigheidsverantwoording die in gaat op de financiële rechtmatigheid van de baten, lasten en balansmutaties in de jaarrekening, op pagina 85 in de jaarrekening, waarin het college van burgemeester en wethouders heeft toegelicht dat hij er in 2025 niet in is geslaagd om aan de regels voor begrotingsrechtmatigheid alsook Europese aanbestedingsregels te voldoen en (materiële) onrechtmatigheden rapporteert. Het totaal aan geconstateerde afwijkingen (netto rechtmatigheidsfouten), voor een bedrag van in totaal € 4.204.000, ligt boven de door gemeenteraad vastgestelde verantwoordingsgrens. Ons oordeel is niet aangepast als gevolg van deze aangelegenheid. Naleving anticumulatiebepaling WNT niet gecontroleerd In overeenstemming met het Controleprotocol WNT 2025 hebben wij de anticumulatiebepaling, bedoeld in artikel 1.6 sub a WNT en artikel 5 lid 1 sub n en o Uitvoeringsregeling WNT, niet gecontroleerd. Dit betekent dat wij niet hebben gecontroleerd of er wel of niet sprake is van een normoverschrijding door een leidinggevende topfunctionaris vanwege eventuele dienstbetrekkingen als leidinggevende topfunctionaris bij andere WNT-plichtige instellingen, alsmede of de in dit kader vereiste toelichting juist en volledig is. B.
Verklaring over de in de jaarverslaggeving opgenomen andere informatie De jaarverslaggeving omvat andere informatie, naast de jaarrekening en onze controleverklaring daarbij. Op grond van onderstaande werkzaamheden zijn wij van mening dat de andere informatie met de jaarrekening verenigbaar is en geen materiële afwijkingen bevat. Accountants 90 Wij hebben de andere informatie gelezen en hebben op basis van onze kennis en ons begrip, verkregen vanuit de jaarrekeningcontrole of anderszins, overwogen of de andere informatie materiële afwijkingen bevat. Met onze werkzaamheden hebben wij voldaan aan de vereisten in de Nederlandse Standaard 720. Deze werkzaamheden hebben niet dezelfde diepgang als onze controlewerkzaamheden bij de jaarrekening. Het college van burgemeester en wethouders is verantwoordelijk voor het opstellen van de andere informatie waaronder het jaarverslag in overeenstemming met het BBV. C. Verklaring betreffende overige door wet- of regelgeving gestelde vereisten Ingevolge artikel 213 lid 3 (b) Gemeentewet hebben wij onderzocht of de baten en lasten, alsmede de balansmutaties met betrekking tot specifieke uitkeringen als bedoeld in artikel 17 Financiële- verhoudingswet (hierna: de specifieke uitkeringen) rechtmatig tot stand zijn gekomen. In de jaarrekening is verantwoordingsinformatie opgenomen over deze specifieke uitkeringen (de sisa-bijlage).
Naar ons oordeel zijn de baten en lasten, alsmede de balansmutaties over 2025 met betrekking tot de specifieke uitkeringen in alle van materieel belang zijnde aspecten rechtmatig tot stand gekomen in overeenstemming met de vereisten aan de specifieke uitkeringen bij en krachtens artikel 58a BBV en de Financiële-verhoudingswet - Regeling informatieverstrekking sisa. Het college van burgemeester en wethouders is verantwoordelijk voor het rechtmatig tot stand komen van de baten en lasten alsmede de balansmutaties met betrekking tot de specifieke uitkeringen, in overeenstemming met de vereisten aan de specifieke uitkeringen bij en krachtens artikel 58a BBV en de Financiële-verhoudingswet - de Regeling informatieverstrekking sisa. In dit kader is het college van burgemeester en wethouders tevens verantwoordelijk voor een zodanige interne beheersing die het college van burgemeester en wethouders noodzakelijk acht om de naleving van die relevante wet- en regelgeving mogelijk te maken zonder afwijkingen van materieel belang als gevolg van fraude of fouten. Het is onze verantwoordelijkheid een redelijke mate van zekerheid te krijgen voor ons oordeel ingevolge artikel 213 lid 3 (b) Gemeentewet.
Wij hebben onze controle uitgevoerd volgens Nederlands recht, waaronder de Nederlandse controlestandaarden, het Besluit accountantscontrole decentrale overheden (Bado) en de Nota Verwachtingen Accountantscontrole 2025, zoals opgenomen in de Nota procedure aanlevering sisa-verantwoordingsinformatie 2025 in bijlage 2 van de Regeling informatieverstrekking sisa. Wij hebben bij de controle van de baten en lasten, alsmede de balansmutaties met betrekking tot specifieke uitkeringen dezelfde materialiteit toegepast als bij de controle van de jaarrekening. Onze controle bestond onder andere uit: Het identificeren en inschatten van de risico’s dat baten en lasten alsmede de balansmutaties met betrekking tot de specifieke uitkeringen als gevolg van fraude of fouten niet in alle van materieel belang zijnde aspecten rechtmatig tot stand zijn gekomen, het in reactie op deze risico’s bepalen en uitvoeren van controlewerkzaamheden en het verkrijgen van controle-informatie die voldoende en geschikt is als basis voor ons oordeel; Het verkrijgen van inzicht in de interne beheersing die relevant is voor de controle met als doel controlewerkzaamheden te selecteren die passend zijn in de omstandigheden.
Deze werkzaamheden hebben niet als doel om een oordeel uit te spreken over de effectiviteit van de interne beheersing van de gemeente; Het evalueren of de baten en lasten alsmede de balansmutaties met betrekking tot de specifieke uitkeringen in alle van materieel belang zijnde aspecten rechtmatig tot stand zijn gekomen. Accountants 91 D. Beschrijving van verantwoordelijkheden met betrekking tot de jaarrekening Verantwoordelijkheden van het college van burgemeester en wethouders en de gemeenteraad voor de jaarrekening Het college van burgemeester en wethouders is verantwoordelijk voor het opmaken van de jaarrekening en getrouw weergeven van de grootte en de samenstelling van de baten en lasten over 2025 en van het vermogen op 31 december 2025 alsmede het getrouw weergeven van de financiële rechtmatigheid over 2025 in overeenstemming met het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV). In dit kader is het college van burgemeester en wethouders tevens verantwoordelijk voor een zodanige interne beheersing die het college van burgemeester en wethouders noodzakelijk acht om het opmaken van de jaarrekening en de naleving van het normenkader voor de financiële rechtmatigheid mogelijk te maken zonder afwijkingen van materieel belang als gevolg van fraude of fouten.
Bij het opmaken van de jaarrekening moet het college van burgemeester en wethouders de veronderstellingen inzake de financiële risico’s in relatie tot de financiële positie onderbouwen en afwegen of de gemeente in staat is de financiële risico’s vanuit de reguliere exploitatie en onverwachte tegenvallers financieel op te vangen zonder tussenkomst van de toezichthouder. Het college van burgemeester en wethouders moet gebeurtenissen en omstandigheden waardoor gerede twijfel zou kunnen bestaan of de financiële risico’s kunnen worden opgevangen toelichten in de jaarrekening. De gemeenteraad is verantwoordelijk voor het vaststellen van het normenkader voor de financiële rechtmatigheid en het uitoefenen van toezicht op het proces van financiële verslaggeving van de gemeente. Onze verantwoordelijkheden voor de controle van de jaarrekening Onze verantwoordelijkheid is het zodanig plannen en uitvoeren van een controleopdracht dat wij daarmee voldoende en geschikte controle-informatie verkrijgen voor het door ons af te geven oordeel. Onze controle is uitgevoerd met een hoge mate maar geen absolute mate van zekerheid waardoor het mogelijk is dat wij tijdens onze controle niet alle afwijkingen van materieel belang als gevolg van fraude of fouten ontdekken.
Afwijkingen kunnen ontstaan als gevolg van fraude of fouten en zijn materieel indien redelijkerwijs kan worden verwacht dat deze, afzonderlijk of gezamenlijk, van invloed kunnen zijn op de economische beslissingen die gebruikers op basis van deze jaarrekening nemen. De materialiteit beïnvloedt de aard, timing en omvang van onze controlewerkzaamheden en de evaluatie van het effect van onderkende afwijkingen op ons oordeel. Wij hebben deze accountantscontrole professioneel-kritisch uitgevoerd en hebben waar relevant professionele oordeelsvorming toegepast in overeenstemming met de Nederlandse controlestandaarden, het Bado, het controleprotocol dat is vastgesteld door de gemeenteraad, het Controleprotocol WNT 2025, ethische voorschriften en de onafhankelijkheidseisen. Onze controle bestond onder andere uit: Het identificeren en inschatten van de risico’s dat de jaarrekening afwijkingen van materieel belang bevat als gevolg van fraude of fouten, het in reactie op deze risico’s bepalen en uitvoeren van controlewerkzaamheden en het verkrijgen van controle-informatie die voldoende en geschikt is als basis voor ons oordeel. Bij fraude is het risico dat een afwijking van materieel belang niet ontdekt wordt groter dan bij fouten.
Bij fraude kan sprake zijn van samenspanning, valsheid in geschrifte, het opzettelijk nalaten transacties vast te leggen, het opzettelijk verkeerd voorstellen van zaken of het doorbreken van de interne beheersing; Het verkrijgen van inzicht in de interne beheersing die relevant is voor de controle met als doel controlewerkzaamheden te selecteren die passend zijn in de omstandigheden. Deze werkzaamheden hebben niet als doel om een oordeel uit te spreken over de effectiviteit van de interne beheersing van de gemeente; Accountants 92 Het evalueren van de geschiktheid van de gebruikte grondslagen voor financiële verslaggeving en het evalueren van de redelijkheid van schattingen door het college van burgemeester en wethouders en de toelichtingen die daarover in de jaarrekening staan; Het vaststellen dat de door het college van burgemeester en wethouders gehanteerde veronderstellingen aanvaardbaar zijn inzake de afweging dat de gemeente in staat is de financiële risico’s vanuit de reguliere exploitatie en onverwachte tegenvallers financieel op te vangen zonder tussenkomst van de toezichthouder. Tevens het op basis van de verkregen controle-informatie vaststellen of er gebeurtenissen en omstandigheden zijn waardoor gerede twijfel zou kunnen bestaan omtrent de financiële positie.
Als wij concluderen dat er een onzekerheid van materieel belang bestaat, zijn wij verplicht om aandacht in onze controleverklaring te vestigen op de relevante gerelateerde toelichtingen in de jaarrekening. Als de toelichtingen inadequaat zijn, moeten wij onze verklaring aanpassen. Onze conclusies zijn gebaseerd op de controle-informatie die verkregen is tot de datum van onze controleverklaring. Toekomstige gebeurtenissen of omstandigheden kunnen echter van materiële betekenis zijn voor de financiële positie van de gemeente; Het evalueren van de presentatie, structuur en inhoud van de jaarrekening en de daarin opgenomen toelichtingen; en Het evalueren of de jaarrekening een getrouw beeld geeft van de onderliggende transacties en gebeurtenissen. Wij zijn verantwoordelijk voor het plannen en uitvoeren van de controle van de jaarrekening om voldoende en geschikte controle-informatie te verkrijgen met betrekking tot de in de jaarrekening van de gemeente opgenomen financiële informatie ten aanzien van activiteiten uitgevoerd door uitvoeringsorganisaties van de gemeente als basis voor het vormen van een oordeel over de jaarrekening. Tevens zijn wij verantwoordelijk voor de aansturing van, het toezicht op en de beoordeling van de controlewerkzaamheden die in het kader van de controle van de jaarrekening van de gemeente zijn uitgevoerd.
Wij dragen de volledige verantwoordelijkheid voor onze controleverklaring. Wij communiceren met de gemeenteraad onder andere over de geplande reikwijdte en timing van de controle en over de significante bevindingen die uit onze controle naar voren zijn gekomen, waaronder eventuele significante tekortkomingen in de interne beheersing. Zwolle, 23 juni 2026 Baker Tilly (Netherlands) B.V. M.C.J.M. Bekker RA Bijlagen Bijlage 1. Verloop voorziening grondexploitaties Verloopoverzicht voorzieningen grondexploitaties bedragen x € 1.000 Voorziening grondexploitaties | 31-dec- | Mutatie | 31-dec- 2024 | 2025 | 2025 Bedrijventerreinen 800003 - Thorbeckelaan Zuid | 2.423 | 120 | 2.543 800044 - Thorbeckelaan Noord | 206 | 1.130 | 1.336 Totaal Bedrijventerreinen | 2.629 | 1.250 | 3.879 Woningbouw 800025 - Holzenbosch II | 0 | 261 | 261 800045 - Verbindingsweg | 3.150 | -349 | 2.800 800085 - De Eendracht | 182 | 415 | 598 Totaal Woningbouw | 3.332 | 327 | 3.658 Totaal voorziening | 5.961 | 1.577 | 7.538 93 Bijlage 2. Verschillenanalyse: programma's, producten en reserves Overkoepelende onderwerpen Er zijn drie overkoepelende onderwerpen (programma- en beleidsproduct overstijgend) die we hieronder toelichten. Kapitaallasten (afschrijvingen en rentelasten) De kapitaallasten zijn een optelsom van de afschrijvingslasten en de rentelasten.
De afschrijvingen zijn in de tweede tussenrapportage van 2025 per onderliggend beleidsproduct herberekend. De werkelijke afschrijvingen zijn door deze mutatie identiek aan de geactualiseerde lasten, en dus is er geen verschil. De rentelasten zijn in de tweede tussenrapportage van 2025 herberekend op € 4,7 miljoen en bedroegen in werkelijkheid € 4,6 miljoen. Daarom is er een klein positief verschil van ongeveer € 0,1 miljoen. Arbeidskosten (salarissen en inhuur) De salariskosten waren lager dan begroot. Daarnaast waren er nog inhuurkosten op formatie die qua bedrag bijna gelijk waren aan vorig jaar rekening houdend met indexatie. De inhuur niet op formatie die voor projecten e.d. worden ingezet waren hoger dan een jaar eerder. Alles bij elkaar is er minder aan arbeidskosten besteed dan begroot. Verderop bij de taakstelling arbeidskosten wordt ingegaan op de omvang hiervan (in bijlage 9). Uren: doorbelasting investeringen en grondexploitaties De gemeente belast interne uren van personeel door aan investeringen en grondexploitaties. Hierin wordt ook een percentage aan overheadskosten meegenomen en toegerekend aan deze projecten. Jaarlijks worden de interne uren geraamd en begroot, en daadwerkelijk bestede uren worden geregistreerd in een tijdschrijfsysteem. De realisatie van interne uren in 2025 blijft achter bij de oorspronkelijke raming.
Voor investeringen en grondexploitaties samen is in eerste instantie circa 48.000 uur begroot. Gedurende het jaar is deze raming bijgesteld naar: - Op de investeringen is begroot op een doorbelast aantal van 20.570 uren. Daadwerkelijk zijn er minder geschreven, namelijk 15.390 uren. Dit heeft een financieel effect van ca. € 710.000 euro. - Op de grondexploitaties is begroot op een doorbelast aantal van 19.896 uren. Daadwerkelijk zijn er minder geschreven, namelijk 16.357 uren. Dit heeft een financieel effect van ca. € 485.000 euro. Uiteindelijk zijn er dus 31.927 uren gerealiseerd (geschreven), wat neerkomt op een realisatie van circa 78% ten opzichte van de bijgestelde begroting (en circa 66% ten opzichte van de oorspronkelijke raming). De lagere realisatie wordt verklaard door een combinatie van factoren. Enerzijds is bij de raming uitgegaan van volledige bezetting, terwijl gedurende het jaar sprake was van openstaande vacatures en gedeeltelijke invulling van formatie. Anderzijds blijkt in de praktijk dat niet alle functies in dezelfde mate uren schrijven en dat de sturing hierop tussen teams verschilt. Daarnaast hangt de lagere realisatie samen met de voortgang van investeringsprojecten. Een deel van de projecten is vertraagd, gefaseerd uitgevoerd of doorgeschoven naar latere jaren.
Deze vertragingen worden onder andere veroorzaakt door afhankelijkheden tussen projecten, langere voorbereidingstrajecten (zoals vergunningprocedures en afstemming met externe partijen), capaciteits- en congestievraagstukken en gewijzigde prioritering. Omdat projecten vaak integraal worden opgepakt, kan vertraging op één onderdeel doorwerken in het gehele project. Hierdoor is de vraag naar inzet op projecten lager uitgevallen dan vooraf geraamd. Dit leidt ertoe dat zowel de toerekening van interne uren als de geplande investeringsuitgaven achterblijven. Investeringen schuiven door naar latere jaren, wat ook effect heeft op de kasstroomprognoses en leidt tot een latere activering en daarmee een vertraging in de kapitaallasten. Met de invoering van een nieuw systeem voor urenregistratie en projectsturing wordt ingezet op realistischer ramen, betere monitoring en eenduidigere sturing. Hiermee wordt beoogd de voorspelbaarheid en realisatie van zowel interne uren als investeringen te verbeteren. 94 Programma 1 bedragen x € 1.000 1.
Participatie en ondersteuning | Rekening | Primitieve | Actuele | Rekening 2024 | Begroting | Begroting | 2025 | Verschil Saldo van baten en lasten Lasten 1.1 Zelfredzame inwoners | - 17.739 | - 17.826 | - 18.296 | - 19.109 | - 813 N 111 Lokaal onderwijsbeleid | - 5.752 | - 5.998 | - 5.793 | - 6.749 | - 956 N 112 Reïntegratie | - 1.993 | - 1.774 | - 1.709 | - 1.829 | - 120 N 113 Maatschappelijke zorg | - 9.994 | - 10.054 | - 10.795 | - 10.532 | 263 V 1.2 Sociale en vitale samenleving | - 9.423 | - 9.996 | - 9.448 | - 9.316 | 131 V 121 Sportstimulering | - 192 | - 689 | - 540 | - 384 | 156 V 122 Sociaal-cultureel werk | - 2.330 | - 2.005 | - 1.947 | - 2.108 | - 160 N 123 Volksgezondheid en preventie | - 6.901 | - 7.302 | - 6.961 | - 6.825 | 136 V 1.3 Gemeentelijk vangnet | - 52.769 | - 51.351 | - 56.600 | - 58.187 | - 1.587 N 131 Inkomensvoorziening | - 15.209 | - 13.849 | - 15.514 | - 15.621 | - 108 N 132 Voorzieningen inwoners met beperking | - 37.560 | - 37.501 | - 41.086 | - 42.565 | - 1.479 N Totaal Lasten | - 79.931 | - 79.173 | - 84.344 | - 86.612 | - 2.268 N Baten 1.1 Zelfredzame inwoners | 11.745 | 10.431 | 9.384 | 10.863 | 1.479 V 111 Lokaal onderwijsbeleid | 3.221 | 2.666 | 3.207 | 4.138 | 931 V 112 Reïntegratie | 264 | 5 | 5 | 85 | 80 V 113 Maatschappelijke zorg | 8.259 | 7.760 | 6.173 | 6.641 | 468 V 1.2 Sociale en vitale samenleving | 1.336 | 948 | 1.087 | 1.266 |
180 V 121 Sportstimulering | 325 | 885 | 321 | 317 | - 4 N 122 Sociaal-cultureel werk | 554 | - | 423 | 534 | 112 V 123 Volksgezondheid en preventie | 458 | 64 | 344 | 415 | 72 V 1.3 Gemeentelijk vangnet | 13.803 | 12.320 | 16.522 | 17.445 | 922 V 131 Inkomensvoorziening | 11.180 | 11.025 | 12.124 | 12.514 | 390 V 132 Voorzieningen inwoners met beperking | 2.623 | 1.295 | 4.398 | 4.930 | 532 V Totaal Baten | 26.884 | 23.699 | 26.993 | 29.574 | 2.581 V Saldo van baten en lasten | - 53.047 | - 55.474 | - 57.351 | - 57.038 | 312 V Gerealiseerd resultaat | - 53.047 | - 55.474 | - 57.351 | - 57.038 | 312 V Voor beleidsproduct 111, 112, 113, 121, 122, 123, 131, 132 zijn de afwijkingen in de lasten en/of baten groter dan € 50.000 euro én 2% van de lasten/baten van het beleidsproduct. Kleinere afwijkingen in de laten of baten worden niet toegelicht. Toelichting op de lasten 111 Lokaal onderwijsbeleid Het per saldo ontstane nadeel van € 956.000 is als volgt opgebouwd: Een incidenteel nadeel van € 918.000 komt door hogere uitgaven in het kader van diverse specifieke uitkeringen, waarvan de bestedingen over meerdere jaren verdeeld mogen worden (zie ook baten). Dit betreft o.a. de specifieke uitkeringen Onderwijsachterstandenbeleid en Wet Inburgering 2021. Een nadeel van € 38.000 komt door diverse kleine afwijkingen.
112 Re-integratie Het per saldo ontstane nadeel van € 120.000 is als volgt opgebouwd: Een incidenteel nadeel van € 136.000 door hogere arbeidskosten (zowel loon- als inhuurkosten). Dit wordt voor een groot deel gecompenseerd door een hogere ontvangen bijdrage voor loon- en inhuurkosten (zie baten). Een voordeel van € 16.000 komt door diverse kleine afwijkingen. 113 Maatschappelijke zorg Het per saldo ontstane voordeel van € 263.000 is als volgt opgebouwd: Een incidenteel voordeel van € 210.000 komt door lagere lasten m.b.t. Opvang Oekraïners. Een incidenteel voordeel van € 64.000 komt door lagere lasten op het gebied van de specifieke uitkering Gemeentelijke Hulp gedupeerden toeslagenaffaire (zie ook baten). Een nadeel van € 11.000 komt door diverse kleine afwijkingen. 121 Sportstimulering Het per saldo ontstane voordeel van € 156.000 is als volgt opgebouwd: Een incidenteel voordeel van € 127.000 komt door lagere lasten voor sportbeleid en stimulering. Dit komt o.a. doordat een deel van een subsidie betrekking heeft op 2026, terwijl deze wel volledig op 2025 was begroot. Een voordeel van € 29.000 komt door diverse kleine afwijkingen. 122 Sociaal-cultureel werk Het per saldo ontstane nadeel van € 160.000 is als volgt opgebouwd: Een incidenteel nadeel van € 141.000 door een hoger bedrag aan verleende subsidies (zie ook baten).
Doordat de dekking van deze extra subsidies pas in december beschikbaar kwam, was dit nog niet meegenomen in Turap-2. Een nadeel van € 19.000 komt door diverse kleine afwijkingen. 123 Volksgezondheid en preventie Het per saldo ontstane voordeel van € 136.000 is als volgt opgebouwd: Een incidenteel voordeel komt door een terug ontvangen subsidie van € 119.000. Een voordeel van € 17.000 komt door diverse kleine afwijkingen. 131 Inkomensvoorziening Het per saldo ontstane nadeel van € 108.000 is als volgt opgebouwd: Een incidenteel nadeel van € 63.000 door hogere uitgaven voor bijzondere bijstand en minimaregelingen. Een nadeel van € 45.000 komt door diverse kleine afwijkingen. 132 Voorzieningen inwoners met beperking Het per saldo ontstane nadeel van € 1.479.000 is als volgt opgebouwd: 95 Een incidenteel nadeel van € 687.000 komt doordat een deel van de stelpost Lokale Hervormingsagenda niet ingevuld kon worden. Een incidenteel voordeel van € 469.000 komt door lagere kosten voor jeugdhulp, met name op het onderdeel jeugdhulp ambulant regionaal. Een gedeelte van dit voordeel heeft betrekking op lagere kosten in de periode tot en met 2024 (€ 230.000), het aantal nagekomen kosten over deze periode is lager dan was ingeschat. Een structureel nadeel van € 549.000 komt door hogere kosten voor immateriële voorzieningen in het kader van de Wmo.
Dit komt door een verschuiving van goedkopere naar duurdere vormen. Er is sprake van complexere hulpvragen, waarvoor meer begeleiding nodig is. Deels (€ 233.000) heeft dit betrekking op beschermd thuis en beschermd wonen en deze kosten worden doorbelast aan Ede (zie baten). Een incidenteel nadeel van € 447.000 komt door hogere arbeidskosten. Voor een groot deel komt dit door extra inhuur op het gebied van jeugdhulp. Dit was nodig om de achterstanden in de werkvoorraad weg te werken. Een incidenteel nadeel van € 154.000 komt door hogere kosten voor PGB's, zowel op het gebied van Wmo als jeugd. Een incidenteel voordeel van € 150.000 komt door lagere kosten voor bedrijfsvoering van JeugdFV. Dit komt vooral doordat de projectkosten lager uitpakten. Een structureel nadeel van € 112.000 komt door kosten maatschappelijke opvang. Deze kosten worden normaliter regionaal betaald (door Ede), maar omdat het regionale budget niet meer voldoende was moest er door de individuele gemeenten worden bijbetaald. Een structureel nadeel van € 111.000 komt door hogere kosten voor materiële voorzieningen in het kader van de Wmo. Dit komt met name door extra kosten voor hulpmiddelen. Een incidenteel voordeel van € 90.000 komt door lagere kosten voor bestaanszekerheid. Dit wordt extra meegenomen in de budgetoverheveling naar 2026.