CConstaterende datBarneveld
Koppel je AI →
Document · PDF

Gemeente Barneveld accountantsverslag 2025

Gemeenteraad 8 juli 2026, gemeente BarneveldBij agendapunt: Jaarverslaggeving 20259.329 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Accountantsverslag Gemeente Barneveld Boekjaar 2025 Aanbiedingsbrief Aan de gemeenteraad van de gemeente Barneveld Postbus 63 3770 AB BARNEVELD Onderwerp: Accountantsverslag 2025 Kenmerk: 0320240/2606-11832 Datum: 23 juni 2026 Geachte leden van de gemeenteraad, In overeenstemming met de opdracht tot de controle van de jaarrekening 2025 van gemeente Barneveld, zoals overeengekomen in onze opdracht- bevestiging van 4 juli 2025, bieden wij u hierbij het accountantsverslag aan. Het accountantsverslag bevat de bevindingen en conclusies naar aanleiding van onze werkzaamheden. De bevindingen in dit verslag zijn besproken met de portefeuillehouder financiën en een afvaardiging van de ambtelijke organisatie. Wij hebben u op 23 juni 2026 gemachtigd om onze goedkeurende controleverklaring op te nemen in uw jaarrekening 2025. Indien de jaarrekening niet door de gemeenteraad wordt goedgekeurd en vastgesteld en leidt tot een aangepaste jaarrekening, dient ook bij deze aangepaste jaarrekening door ons toestemming te worden verleend tot het opnemen van onze controleverklaring. Wij vertrouwen erop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd en zijn graag bereid de inhoud van deze rapportage nader toe te lichten. Met vriendelijke groet, Baker Tilly (Netherlands) B.V. M.C.J.M. Bekker RA pagina | 2 Inhoud 1. Bestuurlijke samenvatting 2. Opdracht, scope en uitkomsten 3. Belangrijke bevindingen 4.

Financiële positie 5. Bevindingen interne beheersing 6. Overige onderwerpen 7. Bijlagen pagina | 3 pagina | 4 1. Bestuurlijke samenvatting pagina | 4 Financiële kengetallen en signaleringswaarden Bestuurlijke samenvatting pagina | 5

pagina | 6 Bestuurlijke samenvatting Wij hebben bij de jaarrekening 2025 een goedkeurende verklaring verstrekt. Het Besluit Begroting en Verantwoording is in alle opzichten nageleefd in 2025. Het jaarverslag is cf. NV COS 720 verenigbaar met de jaarrekening en voldoet in materiële zin aan de laatste actuele voorschriften. Uit onze controle met betrekking tot ons getrouwheidsoordeel blijkt een beperkt aantal ongecorrigeerde controleverschillen: • Fouten: er is geen sprake van ongecorrigeerde fouten boven onze rapporteringstolerantie. • Onzekerheden: er zijn met betrekking tot het sociaal domein onzekerheden in de prestatielevering geïdentificeerd met een impact van € 2.886.000. Deze onzekerheden blijven binnen de goedkeuringstolerantie van € 4.057.000. Het college heeft een rechtmatigheidsverantwoording opgenomen in de jaarrekening en heeft daarin opgenomen dat de baten en lasten en balansmutaties 2025 niet rechtmatig tot stand zijn gekomen. De belangrijke bevindingen betreffen: • Voorwaardencriterium: sprake van € 2.559.000 onrechtmatigheden met betrekking tot het naleven van de EU-aanbestedingsrichtlijnen. • Begrotingscriterium: er is sprake van € 8.081.000 onrechtmatigheden als gevolg van overschrijdingen van de lasten. Hiervan is een bedrag ter hoogte van € 7.177.000 acceptabel. Uit onze controle zijn geen bevindingen geconstateerd.

De rechtmatigheidsverantwoording geeft een getrouw beeld. Op grond van ons onderzoek hebben wij bij de specifieke uitkeringen geen fouten en/of onzekerheden geconstateerd die de voorSiSa geldende rapporteringstolerantie overschrijden. Wij hebben vastgesteld dat de bezoldigingen over 2025 in overeenstemming zijn met deWet normering topinkomens (WNT) en dat de jaarrekening 2025 van gemeente Barneveld voldoet aan de publicatieverplichtingen van de WNT.

pagina | 7 Bestuurlijke samenvatting In de jaarrekening 2025 is foutherstel toegepast voor de verwerking van bovenwijkse en binnenplanse investeringen en de verwerking hiervan via de Reserve Bovenwijks. De correctie leidt ertoe dat in de beginbalans van 2025 de materiële vaste activa zijn verlaagd met € 9,8 miljoen, de voorraden zijn verlaagd met € 7 miljoen, de Reserve Bovenwijks is verlaagd met € 17,2 miljoen en de algemene reserve is verhoogd met € 0,4 miljoen (aanpassing resultaatname). Wij kunnen ons vinden in deze verwerkingswijze. Wij merken verder op dat met het verlagen van de Reserve Bovenwijks er geen sprake is van verminderde dekking voor investeringen. In de oude systematiek liepen uitgaven feitelijk twee keer over de balans. Voor de grondexploitatie Bloemendal is in het verleden genomen winst voor € 1,5 miljoen teruggedraaid. Dit heeft ermee te maken dat het totale verwachte resultaat op dit project is gedaald van circa € 15 miljoen naar circa € 4,1 miljoen. De belangrijkste oorzaak van dit verslechterde geraamde resultaat betreft het doorvoeren van programmawijzigingen in het kader van 2/3e betaalbaarheid. De gemeente heeft een voldoende financiële positie met positieve resultaten in de afgelopen jaren, maar deze worden grotendeels beïnvloed door incidentele baten. Het eigen vermogen en de reserves zijn toegenomen, en het resultaat over 2025 is positief.

Evenwel staan, door de korting op het Gemeentefonds vanaf 2026/2028, de financiën onder druk. Dit vereist strategische keuzes en doortastend optreden. De gemeente heeft een drietal maatregelenpakketten opgesteld: Basispakket, Basispakket plus - laaghangend fruit en Aanvullend pakket. Hiermee wordt in meerjarenperspectief een structureel sluitend begroting gerealiseerd. De solvabiliteit en schuldquote zijn ultimo 2025 voldoende, maar wanneer op basis van de meerjarenbegroting de ontwikkeling van deze kengetallen in ogenschouw wordt genomen, dan is waakzaamheid geboden. We hebben vanuit onze zijde ervaren dat het controleproces soepel is gelopen, waarbij op een prettige en constructieve wijze met de ambtelijke organisatie is samengewerkt.

pagina | 8 2. Opdracht, scope en uitkomsten Bestuurlijke samenvatting Opdracht, scope en uitkomsten Belangrijke bevindingen Financiële positie Bevindingen interne beheersing Overige onderwerpen Bijlagen pagina | 8 Reikwijdte van de controle De jaarstukken van uw gemeente bestaan uit: • Het jaarverslag (programmaverantwoording + paragrafen). • De jaarrekening. • Bijlagen (SiSa en overzicht taakvelden). • De overige gegevens. Met de opdrachtbevestiging van 4 juli 2025 heeft u ons opdracht gegeven tot het controleren van de jaarrekening 2025. De reikwijdte van onze controle staat omschreven in deze opdrachtbevestiging. Er is gedurende het verloop van de controle geen sprake geweest van een beperking in de reikwijdte van onze controle. Overzicht toleranties Vanaf het boekjaar 2025 is de materialiteit bij de uitvoering van onze controle voor fouten en onzekerheden 2% van de totale lasten exclusief dotaties aan de reserves. Deze materialiteit sluit aan op het door de gemeenteraad vastgestelde controleprotocol over boekjaar 2025. De toleranties voor de rechtmatigheidsverantwoording, zoals vastgelegd in uw financiële verordening, sluiten aan op de toleranties voor de controle op de getrouwheid. De tolerantie voor de rechtmatigheidsverant- woording mag vanaf boekjaar 2025 maximaal 2% bedragen (vorig jaar nog maximaal 3%).

Dit leidt ertoe dat de door het college opgestelde rechtmatigheidsverantwoording is opgesteld op basis van de volgende toleranties: BedragGrondslag € 4.057.0002% lasten exclusief toevoegingen reserves Goedkeuringstolerantie fouten en onzekerheden € 202.8505% van de goedkeuringstolerantieRapporteringstolerantie BedragGrondslag € 4.057.0002% lasten exclusief toevoegingen reservesVerantwoordingsgrens € 100.000Conform afspraak in de financiële verordeningRapporteringsgrens 2. Opdracht, scope en uitkomsten Bestuurlijke samenvatting Opdracht, scope en uitkomsten Belangrijke bevindingen Financiële positie Bevindingen interne beheersing Overige onderwerpen Bijlagen pagina | 9 Kernpunten en significante risico’s in de controle Wij hebben voldoende en geschikte controle-informatie verkregen, onder andere met betrekking tot de volgende kernpunten van de controle: • Waardering van de grondexploitaties; • De rechtmatigheidsverantwoording; • Risico op doorbreking van AO/IB door het management; • Risico op corruptie bij inkooptransacties. Uitkomsten Wij hebben bij de jaarrekening 2025 een goedkeurende verklaring verstrekt. De geconstateerde controleverschillen zijn gecorrigeerd in de definitieve versie van de jaarrekening. Wel zijn er onzekerheden met betrekking tot de prestatielevering sociaal domein van € 2.886.000. Deze onzekerheden blijven binnen de goedkeurings-toleranties.

Geautomatiseerde gegevensverwerking Op grond van artikel 393 lid 4, Titel 9 Boek 2 BW rapporteren wij onze bevindingen met betrekking tot de betrouwbaarheid en continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking in dit verslag. Wij merken op dat de jaarrekeningcontrole niet specifiek gericht is op de betrouwbaarheid en continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking. In onze board letter hebben wij een aantal attentiepunten ten aanzien van de IT-omgeving opgenomen. U heeft aangegeven hieraan opvolging te willen geven. 2. Opdracht, scope en uitkomsten Bestuurlijke samenvatting Opdracht, scope en uitkomsten Belangrijke bevindingen Financiële positie Bevindingen interne beheersing Overige onderwerpen Bijlagen pagina | 10 Fraude en naleving wet- en regelgeving Het college is primair verantwoordelijk voor het voorkomen van fraude, het naleven van wet- en regelgeving en voor een cultuur van eerlijkheid en integriteit en dient zowel preventieve als repressieve beheersings- maatregelen te nemen om de kans op fraude en overtreding van wet- en regelgeving zo veel mogelijk te beperken. Voor het uitoefenen van deze verantwoordelijkheid maakt het manage- ment gebruik van diverse beheersingsmaatregelen, zoals interne richtlijnen en gedragscodes, controle technische functiescheiding en periodieke rapportages over financiën.

Ten behoeve van onze jaarrekeningcontrole identificeren wij de risico’s met betrekking tot fraude en overtreding van wet- en regelgeving en beoordelen wij de interne beheersingsmaatregelen die gericht zijn op het voorkomen en signaleren van (materiële) fraude en niet-naleving van wet- en regelgeving. Voor zover relevant voor onze controle voeren wij gegevensgerichte controlewerkzaamheden uit. Onze controle is echter niet specifiek gericht op het signaleren van fraude en niet-naleving van wet- en regelgeving. Wij hebben als onderdeel van de jaarrekeningcontrole uw inschatting inzake frauderisico’s met betrekking tot uw organisatie besproken. Deze bespreking komt ook voort uit de verplichte rapportage van de accoun- tant over de uitkomsten van onze werkzaamheden met betrekking tot frauderisico’s in de controleverklaring. Onderzoek wijst uit dat het grootste deel van de fraudegevallen door middel van een ‘tip’ aan het licht komt. Dit toont het belang aan van een fraudemeldpunt en een klokkenluidersregeling. In het kader van onze controle hebben wij geen bevindingen te melden met betrekking tot fraude en de naleving van wet- en regelgeving. Onze controleverklaring over boekjaar 2025 bevat, gelijk aan voorgaande jaren, een verplichte paragraaf over onze werkzaamheden met betrekking tot fraude en één met betrekking tot continuïteit.

Op de volgende pagina geven wij een nadere toelichting over hetgeen wij in onze controleverklaring rapporteren over deze onderwerpen. Naleving wet- en regelgeving en overige Wij informeren de gemeenteraad over illegale handelingen waarbij het hoger kader is betrokken en over fraude en illegale handelingen (of deze nu door het hoger kader of door andere werknemers zijn veroorzaakt) die een onjuistheid van materieel belang in de jaarrekening tot gevolg hebben. Gedurende de controle zijn geen significante punten gesigna- leerd ten aanzien van feitelijke of vermoedelijke niet-nakoming van wet- en regelgeving, voor zover deze van belang worden geacht voor de mate waarin de gemeenteraad in staat is haar taken te vervullen. Bestuurlijke samenvatting Opdracht, scope en uitkomsten Belangrijke bevindingen Financiële positie Bevindingen interne beheersing Overige onderwerpen Bijlagen 2. Opdracht, scope en uitkomsten pagina | 11 Frauderisico’s Het risico dat het management maatregelen van interne beheersing doorbreekt Het college dan wel het management bevindt zich in de positie om fraude te plegen, omdat het in staat is de administratieve vastleggingen te manipuleren en frauduleuze financiële overzichten op te stellen door interne beheersingsmaatregelen te doorbreken, die anderszins effectief lijken te werken.

Onze beroepsregels schrijven voor dat de accountant dit risico in zijn controle onderkent. Om dit frauderisico te ondervangen hebben wij de volgende werkzaamheden verricht: • Analyseren en beoordelen van, op basis van risicocriteria geselecteerde journaalposten en hierop specifieke controlewerkzaamheden verricht om de nauwkeurigheid van de geselecteerde journaalposten te controleren; • Analyse van aanpassingen die tijdens het opstellen van de jaarrekening zijn gemaakt; • Beoordelen van belangrijke schattingen en de schattingsprocessen van het college of management zoals de waardering van de grondexploitaties en voorzieningen. Hierbij hebben we in het bijzonder aandacht gehad voor het inherente risico van vooringenomenheid van het college bij deze posten; • Beoordelen van significante transacties buiten het kader van de normale bedrijfsuitoefening om; • Doornemen van notulen van vergaderingen van het college en de raad. Het risico dat de Europese en/of interne aanbestedingsrichtlijnen niet worden nageleefd om gunning aan een bevriende partij mogelijk te maken (met het risico op belangenverstrengeling en kickbacks) Dit risico doet zich met name voor bij grotere inkoopcontracten. Wij hebben een analyse verricht op de grootste inkoopcontracten en hebben hiervoor gecontroleerd op de naleving van de aanbestedingsrichtlijnen en op hoe is omgegaan met meerwerk (versus contractwaarde).

Hierbij is vastgesteld dat de opdracht is gegund aan de partij die op basis van de gunningscriteria de opdracht had moeten krijgen op basis van vooraf vastgestelde criteria, of er functiescheiding is toegepast en ondertekening contract heeft plaatsgevonden door bevoegde functionaris. Verder hebben wij voor organisaties/bedrijven waar collegeleden of het management een nevenfunctie hebben, vastgesteld of de gemeente inkooptransacties met deze organisaties/bedrijven is aangegaan. Hierbij zijn geen bijzonderheden geconstateerd. Continuïteit Als onderdeel van de vereisten voor de controleverklaring hebben wij de continuïteitsveronderstelling getoetst. Wij hebben vastgesteld dat de gemeente Barneveld een sluitende meerjarenbegroting heeft. Daarnaast geven de financiële kengetallen inclusief het weerstandsrisico geen reden tot twijfel of de gemeente haar activiteiten in continuïteit kan voortzetten. De gemeente Barneveld kent een voldoende financiële positie. Bestuurlijke samenvatting Opdracht, scope en uitkomsten Belangrijke bevindingen Financiële positie Bevindingen interne beheersing Overige onderwerpen Bijlagen 2. Opdracht, scope en uitkomsten pagina | 12 3.

Belangrijke bevindingen Bestuurlijke samenvatting Opdracht, scope en uitkomsten Belangrijke bevindingen Financiële positie Bevindingen interne beheersing Overige onderwerpen Bijlagen pagina | 13 Bestuurlijke samenvatting | 3. Belangrijke bevindingen Rechtmatigheidsverantwoording | (x € 1.000) | Onrechtmatig | Acceptabel | Saldo Opdracht, scope | Op 16 april 2025 is in het Staatsblad het Besluit van 21 maart 2025 tot en uitkomsten | wijziging van het Besluit accountantscontrole decentrale overheden | Overschrijdingen lasten | 8.081 | 7.177 | 904 (BADO) en het Besluit begroting en verantwoording provincies en | programma’s gemeenten (BBV) gepubliceerd. Als gevolg van de wijzigingen van het | Overschrijdingen kredieten | 883 | 466 | 417 BBV en BADO geldt voor de rechtmatigheidsverantwoording vanaf Belangrijke | begrotingsjaar 2025 een nieuwe gemaximeerde grens voor fouten en | Overige | - | - | - bevindingen | onduidelijkheden samen van 2% op basis van lasten (exclusief dotaties | begrotingsonrechtmatigheden aan reserves). De gemeente Barneveld heeft hier op 12 maart 2026 haar | Bevindingen ten aanzien van financiële verordening op aangepast.

Alle rechtmatigheidsafwijkingen | het voorwaardencriterium | 2.883 | - | 2.883 (individueel en/of cumulatief) boven de door u als raad vastgestelde verantwoordingsgrens (€ 4.057.000, 2%) worden in de rechtmatigheids- | Bevindingen ten aanzien van Financiële | verantwoording benoemd. | het Misbruik en Oneigenlijk | - | - | - positie | gebruik criterium Totaal conclusie rechtmatigheid | Totaal | 11.847 | 7.643 | 4.204 In de tabel hiernaast is een overzicht opgenomen van de door het college geconstateerde rechtmatigheidsfouten. We hebben vastgesteld dat dit Bevindingen | overzicht een getrouw beeld geeft. | Begrotingscriterium interne beheersing Het college stelt terecht vast dat de omvang van de in deze jaarrekening | U stelt als raad met het vaststellen van de begroting de budgettaire verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties die niet recht- | kaders voor de uitgaven, investeringen en reservemutaties vast. Met het matig tot stand zijn gekomen € 11.847.000 bedraagt. Dit is hoger dan de | vaststellen van de geactualiseerde financiële verordening heeft u daarvoor gestelde grens van € 4.057.000.

Van de niet rechtmatig tot | vastgelegd op welke wijze binnen uw gemeente om moet worden gegaan Overige | stand gekomen verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties | met begrotingsoverschrijdingen, overige begrotingsafwijkingen en welke onderwerpen | is volgens het college overigens een bedrag van € 7.643.000 aangemerkt | begrotingsonrechtmatigheden als acceptabel worden beschouwd (dus als acceptabel op basis van door de raad vastgestelde afspraken. De | wel onrechtmatig, maar acceptabel). resterende niet-acceptabele overschrijdingen zijn door het college nader toegelicht in de paragraaf Bedrijfsvoering. Bijlagen pagina | 14 Voorwaardencriterium Het voorwaardencriterium ziet toe op voorwaarden die gelden voor de uitvoering van de financiële beheershandelingen. Deze voorwaarden komen voort uit externe en interne regelgeving, zoals opgenomen in het door u vastgestelde normenkader. Het niet in acht nemen van de geldende voorwaarden bij financiële beheershandelingen leidt tot een onrechtmatigheid die het college moet toelichten in de rechtmatigheidsverantwoording als de verantwoordingsgrens (op basis van individuele en/of cumulatieve onrechtmatigheden) wordt overschreden. Een belangrijk onderdeel van het voorwaardencriterium is de naleving van de (Europese) aanbestedingsrichtlijnen.

Europese aanbestedings- wetgeving is complexe materie en het blijkt in de praktijk moeilijk rechtmatig na te leven. De gemeente heeft dit ook onderkend en heeft een spendanalyse uitgevoerd. Uit de controle op de rechtmatigheid van de inkopen blijkt dat voor 21 gemeentelijke overeenkomsten met een jaarlast van in totaal € 2.599.000 niet de juiste procedure is gevolgd. Wij hebben de gemeentelijke controlewerkzaamheden inhoudelijk beoordeeld en delen deze conclusie. Daarnaast is bij een subsidie in 2025 door de subisidieontvanger niet (volledig) aan de voorwaarden voor vaststelling voldaan, omdat de verantwoording niet de gehele subsidie dekt (€ 284.000). Er zijn ook voorwaarden waar geen mogelijk financieel gevolg aan is verbonden. Als deze voorwaarden niet rechtmatig zijn nageleefd dan is er sprake van een formele rechtmatigheidsfout. Volgens een stellige uitspraak van de Commissie BBV betreffen deze afwijkingen van het voorwaardencriterium formele rechtmatigheidsfouten die in de para- graaf bedrijfsvoering worden gerapporteerd. Ten aanzien van de naleving van de renterisiconorm, de kasgeldlimiet en de naleving van schatkistbankieren merken wij op dat de gemeente zich aan de wettelijke normen heeft gehouden, zoals ook toereikend is toegelicht in de paragraaf financiering respectievelijk de jaarrekening.

Een toelichting in de paragraaf bedrijfsvoering is hiervoor dus niet noodzakelijk. Misbruik en oneigenlijk gebruik criterium (M&O) Het college is verantwoordelijk voor effectieve maatregelen om misbruik en oneigenlijk gebruik van overheidsregelingen te voorkomen. Deze maatregelen maken deel uit van de interne beheersing ter borging van het voorwaardencriterium. Op dit moment heeft het college nog geen centraal fraude- en M&O-beleid vastgesteld. Wel is er gedurende 2025 een frauderisicoanalyse opgesteld. Ook heeft het college beoordeeld in hoeverre het M&O-beleid wordt nageleefd en of de maatregelen effectief zijn; hierbij zijn geen specifieke aandachtspunten geconstateerd. In de paragraaf bedrijfsvoering is hierover momenteel informatie opgenomen. Bestuurlijke samenvatting Opdracht, scope en uitkomsten Belangrijke bevindingen Financiële positie Bevindingen interne beheersing Overige onderwerpen Bijlagen 3. Belangrijke bevindingen pagina | 15 Foutherstel bovenwijkse en binnenplanse investeringen In de jaarrekening 2025 is foutherstel toegepast voor de verwerking van bovenwijkse en binnenplanse investeringen. Over de afgelopen jaren zijn diverse bijdragen gedaan aan de Reserve Bovenwijks. Dit betreffen deels bijdragen van externe partijen en deels bijdragen vanuit grondexploitaties van de gemeente Barneveld.

Hierbij werden deze bijdragen als baten in de exploitatie geboekt en vervolgens via de resultaatbestemming aan de Reserve Bovenwijks toegevoegd. Op het moment dat de daadwerkelijke investeringen werden gedaan, werden deze geactiveerd onder de materiële vaste activa. Deze systematiek is jaarlijks transparant in beeld gebracht via de Nota Bovenwijkse Investeringen (hierna: NBI). Geconstateerd is dat de methodiek van verwerken van deze bijdragen niet conform de verslaggevingsregels van de Commissie BBV is. Bijdragen van derden zouden in mindering moeten worden gebracht op de activa waar zij betrekking op hebben. Voor de grondexploitaties geldt dat de uitgaven op het moment van de daadwerkelijke investeringen in de grondexploitatie als uitgaven zouden moeten worden verantwoord. Als deze uitgaven volledig toerekenbaar zijn aan de betreffende grondexploi- tatie, betreft dit het volledige investeringsbedrag (er vindt dan geen investering plaats in materiële vaste activa). Als de uitgave deels betrekking heeft op de grondexploitatie, dient deze naar rato van het profijt te worden toegerekend. In de NBI wordt dit reeds gedaan aan de hand van verkeersbewegingen. De investering wordt dan dus gesplitst tussen de post voorraden en de post materiële vaste activa. De gemeente Barneveld heeft deze systematiek in 2025 gecorrigeerd.

Omdat een groot deel van de fout al aanwezig was in de beginbalans, is een gecorrigeerde beginbalans voor 2025 berekend (foutherstel). Voor vijf grondexploitaties heeft de gemeente vastgesteld dat er investeringen via de methodiek van de NBI liepen die rechtstreeks toerekenbaar zijn aan de grondexploitaties. Voor deze grondexploitaties zijn de in het verleden verwerkte bijdragen aan de Reserve Bovenwijks teruggedraaid en zijn de werkelijke investeringen (die onder de materiële vaste activa waren opgenomen) overgeboekt naar de grondexploitaties. De investeringen die in het Harselaar-gebied gedaan worden aan de hoofdstructuur worden op verschillende manieren gefinancierd; een deel wordt bekostigd via de grondexploitaties, een deel wordt bekostigd door derden (bijdragen door ontwikkelaars in het gebied) en het restant wordt gefinancierd door de ‘bestaande stad’, wat feitelijk betekent dat deze uitgaven geactiveerd worden onder de materiële vaste activa, zonder dat hier een reserve tegenover staat. De correctie van de bijdragen heeft hier op vergelijkbare wijze plaatsgevonden en de werkelijke uitgaven zijn op basis van de verdeelsleutel in de NBI toegerekend aan de grondexploitatie Harselaar-Zuid Fase 1A.

Hierbij is wel sprake van een timingsver-schil, omdat een belangrijk deel van de investeringen in Harselaar betrekking heeft op de Oostelijke rondweg die nog aangelegd moet worden in de toekomst. Om de kosten hiervan op de grondexploitaties te laten drukken, betekent dit ook dat deze pas afgesloten kunnen worden als de uitgaven hiervan gedaan zijn. Eventuele voor- of nadelen zijn dan ook van invloed op het resultaat van de grondexploitaties. Voorgaande correcties leiden ertoe dat in de beginbalans van 2025 de materiële vaste activa zijn verlaagd met € 9,8 miljoen, de voorraden zijn verlaagd met € 7 miljoen, de Reserve Bovenwijks is verlaagd met € 17,2 miljoen en de algemene reserve is verhoogd met € 0,4 miljoen (aanpas-sing resultaatname). Wij kunnen ons vinden in deze verwerkingswijze. Wij merken verder op dat met het verlagen van de Reserve Bovenwijks er geen sprake is van verminderde dekking voor investeringen. In de oude systematiek liepen uitgaven feitelijk twee keer over de balans. Bestuurlijke samenvatting Opdracht, scope en uitkomsten Belangrijke bevindingen Financiële positie Bevindingen interne beheersing Overige onderwerpen Bijlagen 3. Belangrijke bevindingen pagina | 16 Bestuurlijke samenvatting | 3.

Belangrijke bevindingen Grondexploitaties | Waardering inclusief specifieke projectrisico’s Opdracht, scope | Ten opzichte van de gecorrigeerde beginbalans 1 januari 2025 is de | In 2025 is tussentijds winst genomen op de projecten Harselaar-Zuid en uitkomsten | boekwaarde van de post grondexploitaties gewijzigd van € 46 miljoen | fase 1A (€ 2,2 miljoen) en Holzenbosch I (€ 1,6 miljoen). Voor het project naar € 51 miljoen. De wijziging van de boekwaarde gedurende 2025 is als | Bloemendal is in het verleden genomen winst voor € 1,5 miljoen volgt samen te vatten: | teruggedraaid. Dit heeft ermee te maken dat het totale verwachte (x € 1.000) | 2025 | resultaat op dit project is gedaald van circa € 15 miljoen in 2024 naar Belangrijke | circa € 4,1 miljoen in 2025. bevindingen | Boekwaarde per 1 januari | 46.179 | De belangrijkste oorzaak van dit verslechterde geraamde resultaat voor Investeringen | 10.748 | Bloemendal betreft het doorvoeren van programmawijzigingen in het kader van 2/3e | betaalbaarheid. In de raming van 2025 is rekening Grondverkopen | -/- 6.990 | gehouden met de mogelijke opdracht vanuit het Rijk om 67% betaalbare Financiële | woningbouw te realiseren in de lopende woningbouwprojecten.

De positie | Tussentijdse winstneming / afgesloten projecten | 2.214 | gemeente heeft een grove inschatting gemaakt van het effect hiervan op de verwachte opbrengsten en dit betreft circa € 11 miljoen (negatief). Mutatie verliesvoorziening | -/- 1.577 | Aandachtspunt is dat de gemeente voor Bloemendal nog niet voldoet aan Boekwaarde per 31 december | 50.575 | de mogelijk toekomstige taakstelling van 30% sociale huur. In de huidige Bevindingen | grondexploitatie zit de gemeente op circa 24% sociale huur. Echter de interne beheersing | toevoeging van sociaal programma is - naar inschatting van de project- groep - oplosbaar en inpasbaar door een toevoeging, zonder dat dit ten koste gaat van ander programma. Er is voldoende fysieke ruimte beschikbaar binnen het plangebied Bloemendal om dit extra programma en bijbehorende parkeerprogramma in te passen. De projectgroep Overige | Bloemendal is actief om de inpassing zichtbaar te maken zodat de onderwerpen | gemeente voor die plandelen - waarvoor besluitvorming in de gemeente- raad nodig is - voldoet aan de 30% sociale huur taakstelling (ook conform de vastgestelde Woonvisie). Bijlagen pagina | 17 De parameters voor de grondexploitaties De waardering van uw grondexploitaties is voor een groot deel afhanke- lijk van de gemaakte schattingen.

Om inzicht te krijgen in de financiële risico’s stelt de gemeente exploitatieoverzichten op waarin schattingen zijn opgenomen. Aan deze schattingen liggen diverse parameters en uitgangspunten ten grondslag. Onderstaand zijn de door uw gemeente gehanteerde uitgangspunten opgenomen. Wij hebben de door uw gemeente gehanteerde uitgangspunten en parameters getoetst. Wij hebben geconcludeerd dat de toegepaste parameters evenwichtig zijn. De percentages liggen in lijn met landelijke prijsindexcijfers. Bijdragen RO Op pagina 16 zijn wij ingegaan op het foutherstel met betrekking tot bijdragen aan de Reserve Bovenwijks. Na het doorvoeren van de correcties resteert nog een saldo in de Reserve Bovenwijks van € 2,5 miljoen. Dit saldo heeft betrekking op bijdragen RO. Voor de bijdragen RO geldt dat de boekingsgang voor de toevoeging aan de Reserve Bovenwijks vergelijkbaar is met de andere bijdragen die via de NBI liepen. De bijdragen zijn bedoeld voor bovenwijkse investeringen in het openbaar gebied waarvan alle gebiedsontwikkelingen in Barneveld e.o. mede de oorzaak zijn en profiteren (kwaliteitsverbeteringen fysieke leefomgeving). Het verschil met bijvoorbeeld de Harselaar projecten is dat de RO-bijdragen ‘algemener’ van aard zijn en niet gekoppeld kunnen worden aan specifieke investeringen in de materiële vaste activa.

Dit betekent ook dat het toerekenen van werkelijke investeringen aan grondexploitaties feitelijk niet mogelijk is. Voor de bijdragen RO is geen correctie in de beginbalans 2025 verwerkt, omdat het effect hiervan zeer beperkt was (circa € 0,1 miljoen). Wel heeft gemeente Barneveld vanaf 2025 de systematiek aangepast, waarmee enkel nog via de resultaatbestemming bijdragen worden gedaan aan de Reserve Bovenwijks. Er vindt dus geen boeking meer plaats van kosten in de grondexploitaties en baten in de exploitatie. Wij adviseren de gemeenteraad van gemeente Barneveld om een besluit te nemen over hoe de middelen in de Reserve Bovenwijks in de toekomst aangewend gaan worden. Een optie zou kunnen zijn om investeringen aan te wijzen waarvan de afschrijvingslasten gedekt worden via de Reserve Kapitaallasten. Bestuurlijke samenvatting Opdracht, scope en uitkomsten Belangrijke bevindingen Financiële positie Bevindingen interne beheersing Overige onderwerpen Bijlagen 3. Belangrijke bevindingen pagina | 18

Sociaal Domein De gemeente Barneveld voert diverse regelingen uit in het sociaal domein waarbij taken veelal zijn ondergebracht bij derde partijen. Hieronder hebben wij een overzicht opgenomen van de belangrijke onderdelen en door wie deze werkzaamheden uitgevoerd worden: Participatiewet Wij hebben vastgesteld dat de uitkeringen in 2025 in overeenstemming met de geldende wet- en regelgeving zijn verstrekt en dat de interne beheersmaatregelen, zoals inkomenscontroles en fraudepreventie, toereikend zijn ingericht. Uit onze controle zijn geen materiële fouten of onzekerheden naar voren gekomen. Jeugdwet en WMO (zorg in natura) Voor de uitvoering van deze taken zijn zorgleveranciers gecontracteerd, die in opdracht van de gemeente zorg leveren aan cliënten. De gemeente is echter niet de prestatieafnemer. Met de (grote) zorgaanbieders is daarom afgesproken dat zij op basis van het controleprotocol van Ketenbureau i-Sociaal Domein (iSD) een controleverklaring verstrekken over de nauwkeurigheid en volledigheid van de geleverde en gedecla- reerde zorg in natura (hierna: ZIN) in het boekjaar. Deze (goedkeurende) controleverklaringen heeft de gemeente nodig om zekerheid te krijgen dat alle gefactureerde zorg conform indicatie is geleverd en gefactureerd, voor de juiste prijs is gefactureerd en aan een inwoner van de gemeente is verstrekt.

Gemeente Barneveld heeft niet van alle zorgaanbieders een controle- verklaring ontvangen. Dit wordt onder andere veroorzaakt door de landelijke afspraak dat geen controleverklaring is vereist voor aanbieders met minder dan € 200.000 omzet. Deze verantwoordings-grens in het I- Sociaal Domein controleprotocol is voor het boekjaar 2025 verhoogd (was € 125.000), waardoor meer aanbieders dan voorheen geen productie-verantwoording met controleverklaring meer hoeven aan te leveren. Voor de Jeugdwet heeft de gemeente Barneveld voor een bedrag van € 1.442.000 geen controleverklaringen ontvangen en voor de WMO is dit een bedrag van € 710.000. Deze onzekerheden wegen wij mee in ons oordeel bij de jaarrekening van de gemeente. Bepaling last boekjaarUitvoerderOnderdeel Werkelijke lastenZelfstandigUitkeringen (Participatiewet) Afrekening op basis van werkelijke lasten Indicering bij gemeente, back- office Food Valley Jeugdwet (zorg in natura) Werkelijke lastenZelfstandigWMO (zorg in natura) Afrekening op basis van werkelijke lasten Sociale VerzekeringsbankPGB’s Bestuurlijke samenvatting Opdracht, scope en uitkomsten Belangrijke bevindingen Financiële positie Bevindingen interne beheersing Overige onderwerpen Bijlagen 3.

Belangrijke bevindingen pagina | 19 PGB’s De Sociale Verzekeringsbank (hierna: SVB) heeft over 2025 een verklaring met beperking bij de verantwoording PGB-stromen Jeugdwet en WMO ontvangen. Hierdoor is vanuit de SVB geen 100% zekerheid over de nauwkeurigheid en rechtmatigheid van de persoonsgebonden budgetten. De impact van de geconstateerde fouten/onzekerheden vanuit de SVB op basis van de zogenaamde projectiebrief voor gemeente Barneveld blijven onder onze rapporteringstolerantie. Daarnaast blijft het de verantwoordelijkheid van de gemeente zelf om de prestatielevering ten aanzien van de PGB-bestedingen vast te stellen. De gemeente Barneveld heeft echter niet aanvullend onderzocht of de kosten nauwkeurig (met betrekking tot prestatielevering) verantwoord zijn. De daaruit resulterende onzekerheid ad € 734.000 wegen wij mee in ons getrouwheidsoordeel. Totale onzekerheden sociaal domein Bestuurlijke samenvatting Opdracht, scope en uitkomsten Belangrijke bevindingen Financiële positie Bevindingen interne beheersing Overige onderwerpen Bijlagen Omvang 2025 Onzekerheden 1.442Prestatielevering Jeugdzorg 710Prestatielevering WMO 734Prestatielevering PGB 2.886Totaal onzekerheden 3. Belangrijke bevindingen pagina | 20 Bestuurlijke samenvatting | 3.

Belangrijke bevindingen Voorziening pensioenaanspraken politieke Opdracht, scope | ambtsdragers (APPA) en uitkomsten | Vanaf 1 januari 2028 worden pensioenen van politieke ambtsdragers | 2) Het aantal wethouders: tot en met boekjaar 2024 was het toegestaan (o.a. wethouders) overgedragen aan het ABP in het kader van de Wet | om wethouders die reeds voor 2012 met pensioen waren niet in de toekomst pensioenen (Wtp). Uit onderzoek van BZK, VNG, IPO en Unie | voorziening te zetten, maar in de lopende begroting op te nemen. Ook van Waterschappen blijkt dat de benodigde overdrachtswaarde per 1 | voor deze oud-wethouders geldt dat ze straks in moeten varen in het ABP Belangrijke | januari 2025 gemiddeld 10–20% hoger ligt dan de huidige voorzieningen. | en dus vervalt de mogelijkheid om ze mee te laten lopen in de begroting. bevindingen | Gemeenten moeten per 31 december 2025 de voorziening en eventuele | De voorziening per ultimo 2025 moet de overdrachtswaarde voor alle kapitaalverzekeringen aanpassen aan de prognose van het benodigd | wethouders weergeven. vermogen (op basis van inkoop Wtp bij ABP). De gemeente Barneveld heeft de voorziening aangepast conform de BBV- | 3) De dekkingsgraad zoals gehanteerd door ABP. Gemeenten vormden uitspraak. De voorziening is toegenomen met € 2,1 miljoen van | altijd een voorziening tegen 100% van de verplichting.

ABP heeft echter Financiële | € 1,1 miljoen per 31-12-2024 naar € 3,2 miljoen per 31-12-2025. Bij het | een wettelijke verplichting om een hogere dekkingsgraad aan te houden. positie | bepalen van deze voorziening is rekening gehouden met het feit dat een | Als de gemeenten met de wethouders invaren (=inkopen) per 1 januari deel van de pensioenen verzekerd is via een kapitaalverzekering. Het | 2028, dan moet dit ook gefinancierd worden, dus moeten de gemeenten bedrag in de voorziening betreft het niet-verzekerde deel. | hier nu al een inschatting voor maken. De dekkingsgraad is volatiel: bij het onderzoek van Montae en Partners werd een dekkingsgraad van Drie belangrijke uitgangspunten bij het bepalen van de voorziening | 115,2% gehanteerd zijnde de dekkingsgraad ten tijde van het onderzoek Bevindingen | wethouderspensioenen per 31-12-2025 zijn: | (mei 2025). Voor de jaarrekening is een dekkingsgraad van 122,2% interne beheersing | gehanteerd, zijnde de dekkingsgraad per februari 2026, de meest actuele 1) | In de berekening is een rekenrente van 2,954% gehanteerd. Dit is in | inschatting. lijn met de circulaire van BZK d.d. 11 december 2025 (Circulaire | Wij hebben hiermee vastgesteld dat de gemeente Barneveld de aanpassingen Appa-pensioenen en inhoudingen 2026 | Politieke | voorziening aan de hand van de juiste uitgangspunten heeft bepaald. Overige | ambtsdragers).

| Voor de komende jaren tot en met de overdracht naar het ABP zal de onderwerpen | voorziening nog geactualiseerd moeten worden naar de meest actuele uitgangspunten. De belangrijkste hiervan zijn de rente en dekkingsgraad. De voorziening kan hierdoor nog fluctueren. Bijlagen pagina | 21 Jaarverslag In het jaarverslag worden de beleidsuitgangspunten en beleidsevaluaties zichtbaar. Primair object van de accountantscontrole (op grond van Artikel 213 van de Gemeentewet) is de jaarrekening. Voor de accountantscontrole onderzoeken wij, in lijn met de Nederlandse Standaard 720, het jaarverslag om vast te stellen of het jaarverslag verenigbaar is met de jaarrekening en geen materiële afwijkingen bevat en of het jaarverslag alle informatie bevat die op grond van de Gemeentewet is vereist. Deze werkzaamheden hebben niet dezelfde diepgang als onze controlewerkzaamheden bij de jaarrekening. Verbonden partijen Tijdens onze controle besteden wij specifieke aandacht aan de transacties met verbonden partijen van gemeente Barneveld.

In het kader van onze controle hebben wij vastgesteld dat: • De (significante transacties met) verbonden partijen toereikend zijn toegelicht in de jaarrekening en paragraaf verbonden partijen; • Geen sprake is van indicaties voor ongeautoriseerde significante transacties met verbonden partijen, welke indicaties geven voor fraude; • Geen sprake is van indicaties dat de van toepassing zijnde wet- en regelgeving niet is nageleefd. Hiernaast zijn onze conclusies en aanbevelingen inzake het jaarverslag opgenomen: Bestuurlijke samenvatting Opdracht, scope en uitkomsten Belangrijke bevindingen Financiële positie Bevindingen interne beheersing Overige onderwerpen Bijlagen 3. Belangrijke bevindingen pagina | 22 Onze waarnemingElement jaarverslag Uw jaarverslag bevat in materiële zin de vereiste informatie op basis van artikel 24 lid 2, artikel 25 en artikel 26 BBV. Daarnaast zouden de cijfers 2025 van uw verbonden partijen opgenomen dienen te worden, deze zijn echter nog niet in alle gevallen beschikbaar. Vereisten BBV Uw jaarverslag is verenigbaar met de jaarrekening.Verenigbaar Wij hebben vastgesteld dat de informatie in het jaarverslag overeenstemt met de resultaten van de door ons uitgevoerde controlewerkzaamheden. Overeen- stemming Alle verplichte paragrafen zijn opgenomen en zijn kwalitatief van voldoende niveau.

Paragrafen De toelichtingen zijn goed leesbaar en geven een adequate analyse van het uitgevoerde beleid en de financiële gevolgen. Informatie- waarde Bestuurlijke samenvatting | 3. Belangrijke bevindingen SiSa | WNT-verantwoording Opdracht, scope | Wij hebben de in de SiSa-bijlage van de jaarrekening genoemde | Als onderdeel van onze controle hebben wij de naleving van de Wet en uitkomsten | specifieke uitkeringen gecontroleerd met inachtneming van de Nota | normering topinkomens (WNT) gecontroleerd. Op basis van deze wet zijn verwachtingen accountantscontrole 2025. De hierbij geconstateerde | de bezoldiging van topfunctionarissen in de publieke en semipublieke fouten en onzekerheden dienen op grond van het Bado in het verslag van | sector en de uitkeringen wegens beëindiging dienstverband aan bevindingen te worden opgenomen indien de navolgende | topfunctionarissen wettelijk gemaximeerd. Voor gemeenten geldt dat de Belangrijke | rapporteringstolerantie per specifieke uitkering wordt overschreden: | gemeentesecretaris en de griffier als topfunctionaris worden bevindingen | aangemerkt. Beide topfunctionarissen zijn in loondienst en er hebben • | € 12.500 indien de omvangbasis kleiner dan of gelijk aan € 125.000 is. | zich gedurende 2025 geen wijzigingen voorgedaan.

• | 10% indien de omvangbasis groter dan € 125.000 en kleiner dan of | De publicatieverplichting voor uitkering wegens beëindiging dienst- gelijk aan € 1.000.000 is. | verband geldt eveneens voor bezoldiging van niet-topfunctionarissen met Financiële | een dienstbetrekking, indien hun bezoldiging het algemene positie | • | € 125.000 indien de omvangbasis groter dan € 1.000.000 is. | bezoldigingsmaximum overschrijdt. Op grond van ons onderzoek hebben wij bij de specifieke uitkeringen | Wij hebben vastgesteld dat de bezoldigingen over 2025 niet strijdig zijn geen fouten en/of onzekerheden geconstateerd die de voor SiSa | met de WNT en dat de in de jaarrekening opgenomen WNT- geldende rapporteringstolerantie overschrijden. Wel zijn er gedurende de | verantwoording voldoet aan de publicatieverplichtingen van de WNT. Bevindingen | controle bevindingen geconstateerd die zijn gecorrigeerd in de definitieve interne beheersing | versie van de jaarrekening. | Wij willen benadrukken dat de naleving van de anticumulatiebepaling (het nagaan of topfunctionarissen van uw gemeente betrokken zijn bij andere De SiSa-bijlage dient door uw gemeente samen met een aantal andere | organisaties c.q. nevenactiviteiten hebben die onder de WNT vallen) geen verplicht voorgeschreven verantwoordingsstukken voor 15 juli | onderdeel uitmaakt van de controle van de accountant.

aanstaande elektronisch bij het CBS te worden aangeleverd. Door middel Overige | van een voorgeschreven tabel dienen wij te rapporteren over onze onderwerpen | bevindingen ten aanzien van de in de jaarrekening opgenomen SiSa- bijlage. In bijlage A bij dit rapport zijn deze bevindingen in de voorgeschreven tabel opgenomen. U kunt deze tabel hanteren ten behoeve van verzending naar het CBS. Bijlagen pagina | 23 4. Financiële positie Bestuurlijke samenvatting Opdracht, scope en uitkomsten Belangrijke bevindingen Financiële positie Bevindingen interne beheersing Overige onderwerpen Bijlagen pagina | 24 Bestuurlijke samenvatting | Ontwikkelingen in de jaarcijfers Verloop van het eigen vermogen van uw gemeente | Ter illustratie en aanvullende informatie geven wij u in het hierna opge- nomen overzicht de ontwikkeling van het resultaat (“gerealiseerde totaal Opdracht, scope | Het eigen vermogen, inclusief het | gerealiseerde resultaat, bedraagt per | saldo van baten en lasten” en “gerealiseerde resultaat”) weer over de en uitkomsten | 31 december 2025 volgens de jaarrekening € 138,0 miljoen | . | jaren 2022 tot en met 2025.

Ontwikkeling eigen vermogen (x € 1.000) | Resultaatontwikkeling 2022-2025 (x € 1.000) 30.000 160.000 | 20.000 Belangrijke | 140.000 bevindingen | 120.000 | 10.000 100.000 | - 80.000 | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 60.000 | -10.000 40.000 | -20.000 Financiële | 20.000 0 | -30.000 positie | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 -40.000 Algemene reserve | Bestemmingsreserve | Gerealiseerd resultaat | Gerealiseerd totaal saldo van baten en lasten Mutaties reserves | Gerealiseerd resultaat Van de totale reserves (dus eigen vermogen exclusief nog te bestemmen | Wij constateren dat in meerjarenperspectief positieve resultaten worden Bevindingen | resultaat) ter hoogte van € 127,5 miljoen is | € 55,6 miljoen opgenomen als | gerealiseerd, zowel operationeel (saldo van baten en lasten) als onder interne beheersing | algemene reserve. Per saldo is gedurende 2025 € 1,2 miljoen onttrokken | aan de streep (“gerealiseerde resultaat”). De forse omvang van deze aan de bestemmingsreserves. | positieve resultaten worden alle jaren in belangrijke mate beïnvloed door incidentele posten. Analyse van het resultaat | Ontwikkeling financiële resultaten Overige | Het resultaat vóór mutaties in de reserves (saldo van baten en lasten) onderwerpen | laat een positief saldo zien van € 9,3 miljoen positief.

Aangezien er met | Vanaf 2026 vindt er een korting plaats op de uitkering van het Gemeente- gedurende het jaar € 1,2 miljoen onttrokken is aan de reserves bedraagt | fonds. Op basis van de laatste ramingen vanuit het rijk zal het zwaarte- het gerealiseerde (nog te bestemmen) resultaat afgerond € 10,5 miljoen | punt daarvan in 2028 komen te liggen. Daarmee dreigt een groot finan- positief. In de gewijzigde begroting was rekening gehouden met een | cieel tekort voor Nederlandse gemeenten. Het dwingt gemeenten tot resultaat van € 10,6 miljoen positief. | moeilijke keuzes: vasthouden aan bestaande taken en voorzieningen of Bijlagen | ingrijpende hervormingen doorvoeren. Zo ook de gemeente Barneveld. pagina | 25 Op 16 maart 2026 heeft de Commissie BBV de notitie Structurele baten en lasten gepubliceerd. In deze notitie is vastgelegd dat het surplus van de algemene reserve kan worden ingezet als structurele bate in de begroting. Dit surplus betreft dat deel van de algemene reserve dat niet benodigd is voor het afdekken van risico’s (weerstandscapaciteit).Van dit vrij besteedbare deel kan met ingang van 1 januari 2024 jaarlijks maximaal 10% worden ingezet voor de dekking van structurele lasten, mits de solvabiliteit van de gemeente minimaal 20% bedraagt en blijft.

Door deze inzet wordt het surplus van de algemene reserve aangemerkt als structurele bate, hetgeen een uitzondering vormt op de hoofdregel dat mutaties in reserves een incidenteel karakter hebben. Daarbij geldt dat het weerstandsvermogen naar het oordeel van de toezichthouder voldoende moet zijn. De gemeente Barneveld voldoet aan de voorwaarden maar maakt geen gebruik van deze regeling. In plaats daarvan zijn in de Kadernota 2025-2028 drie maatregelenpak- ketten aangekondigd: Basispakket, Basispakket plus - laaghangend fruit en Aanvullend pakket. Het eerste maatregelenpakket (Basispakket) werd reeds ingevuld in de Programmabegroting 2025. Voor het Basispakket plus - laaghangend fruit zijn in de Programmabegroting 2025 taakstel- lingen opgenomen voor: grip op arbeidskosten, verlengen afschrijvings- termijnen, kostendekkendheid leges en contractmanagement. Deze maatregelen hebben ertoe geleid dat de begroting voor 2026 en 2027 structureel sluitend is. Voor 2028 en 2029 was dat na deze maatregelen nog niet het geval. Derhalve heeft de gemeente met het Aanvullend pakket een taakstelling opgenomen voor het verhogen van de gemeen- telijke inkomsten en de Hervormingsagenda Jeugd. De eerste effecten van laatstgenoemde zullen zichtbaar worden in de Eerste Tussenrapportage 2026.

Wij hebben vastgesteld dat alle tussentijdse rapportages een separaat onderdeel bevatten waarin gerapporteerd wordt over de voortgang c.q. realisatie van taakstellingen. Wellicht ten overvloede merken wij op dat het van belang is de realisatie van de ingerekende besparingen goed te blijven monitoren en waar nodig tijdig bij te sturen. Financiële positie Bestuurlijke samenvatting Opdracht, scope en uitkomsten Belangrijke bevindingen Financiële positie Bevindingen interne beheersing Overige onderwerpen Bijlagen pagina | 26 Bestuurlijke samenvatting | Financiële positie Opdracht, scope | Weerstandsvermogen en financiële kengetallen in | Uit de combinatie van de kengetallen kan een beeld worden gegeven en uitkomsten | meerjarenperspectief | van de financiële positie van de gemeente. Daarbij kan ook inzichtelijk worden gemaakt wat de oorzaak is van een sterke of zwakke financiële De analyse van het weerstandsvermogen en de financiële kengetallen | positie. De financiële kengetallen geven, met de inherente beperkingen is een onderdeel van het jaarverslag en de paragraaf weerstands- | hierbij, inzicht in (de ontwikkeling van) uw financiële positie, mede in vermogen en risicobeheersing. Vanuit onze controlerende rol dienen | relatie tot de landelijke benchmark.

Belangrijke | wij vast te stellen of het jaarverslag (en dus deze paragraaf) niet | Hieronder hebben wij de ontwikkelingen in uw kengetallen en een bevindingen | strijdig is met de jaarrekening en geen materiële onjuistheden bevat. | relatie naar de landelijke ontwikkelingen weergegeven: De kengetallen moeten altijd in relatie tot elkaar worden bezien. Financiële positie Gemeente Barneveld | Landelijk Kengetal | 2024 | 2025 | 2026* | 2027* | 2028* | 2029* | 2025* | 2026* Bevindingen | Netto schuldquote | 106,8 | 105,3 | 177,5 | 186,3 | 201,9 | 202,1 | 57,3 | 63,3 interne beheersing | Netto schuldquote gecorrigeerd | 99,5 | 98,4 | 170,1 | 179,3 | 195,2 | 195,7 | 52,4 | 58,0 Solvabiliteit | 35,3 | 32,9 | 27,6 | 26,8 | 25,6 | 25,3 | 35,8 | 34,7 Grondexploitaties | 25,8 | 23,8 | 32,1 | 15,0 | 8,4 | 0,5 | 5,1 | 5,2 Overige | Belastingcapaciteit | 94,6 | 95,2 | 94,0 | 95,0 | 96,1 | 97,1 | 100,5 | 100,1 onderwerpen | Structurele exploitatieruimte | 6,3 | 6,2 | 1,0 | 0,5 | -0,2 | -1,3 | 1,3 | 0,7 * Op basis van begroting, in tegenstelling tot voorgaande jaren heeft het Rijk geen dataset vanuit de jaarrekening 2024 beschikbaar. Bijlagen pagina | 27 Bestuurlijke samenvatting | Financiële positie Opdracht, scope | Het kengetal schuldquote | is maginaal gedaald ten opzichte van 2024, | 50% als zeer goed aan te merken is.

De gemeente Barneveld kent en uitkomsten | hetgeen een gunstige ontwikkeling is. De | netto schuldquote | weerspiegelt | derhalve ultimo 2025 vooralsnog een degelijke financieringspositie, maar het niveau van de schuldenlast van de medeoverheid ten opzichte van de | ook hier geldt dat, net als bij de schuldquote, de geraamde ontwikkeling eigen middelen en geeft een indicatie van de druk van de rentelasten en | komende jaren een tendentie vertoont die richting de signaalwaarde de aflossingen op de exploitatie. Voor de schuldquote geldt een signaal- | gaat. Ook hier is waakzaamheid geboden. waarde van 130 en bij percentages tussen de 100 en 130 is voorzichtig- Belangrijke | heid gevraagd. De schuldquote van de gemeente Barneveld ligt ultimo | Het kengetal grondexploitaties | geeft weer hoe de waarde van de in bevindingen | 2025 ruim onder de signaalwaarden, maar wanneer wordt gekeken naar | exploitatie genomen gronden zich verhoudt tot de totale (geraamde) de begrote ontwikkeling van de schuldquote dan komt deze ruim boven | baten. De beperkte daling wordt veroorzaakt door het steeds verder de signaalwaarden uit. Dat komt met name door de stijging in de | afronden van de lopende projecten en het feit dat er de afgelopen jaren investeringsvolumes (IHP Onderwijshuisvesting en verhoging | geen nieuwe majeure projecten in exploitatie zijn genomen. investeringsplafond).

Hierdoor is ook een verhoging van het vreemd | Het kengetal belastingcapaciteit | laat de lastendruk in de gemeente Financiële | vermogen noodzakelijk. In de prognose meerjarenbalans is een stijging positie | voorzien van de langlopende en kortlopende geldleningen. Wij achten het | Barneveld ten opzichte van het landelijk gemiddelde zien. Geconstateerd van groot belang om de ontwikkeling van de schuldquote nauwgezet te | kan worden dat dit het gemeentelijke kengetal in 2025 lager ligt dan het blijven volgen. | landelijke (begrote) gemiddelde, hetgeen als positief moet worden gezien. De solvabiliteit | neemt af naar 32,9% in 2025. Dit kengetal geeft inzicht in Bevindingen | de mate waarin de gemeente in staat is aan haar financiële verplichtin- | Op basis van het kengetal | structurele exploitatieruimte | blijkt dat er interne beheersing | gen te voldoen. Indien er sprake is van een forse schuld én veel eigen | structurele begrotingsruimte is om tekorten of extra lasten binnen de vermogen (het totaal van de algemene en de bestemmingsreserves), | huidige begroting op te vangen. Op basis van de begroting 2026-2029 hoeft een hoge schuld geen probleem te zijn voor de financiële positie.

| komt dit cijfer volgende jaren onder druk te staan en de verwachting is De VNG hanteert een signaalwaarde als de solvabiliteit onder de 20% | dat het zal afnemen tot een negatieve waarde van 1,3 in 2029. komt. Aan de bovenkant oordeelt het VNG dat een solvabiliteit boven de Overige onderwerpen Bijlagen pagina | 28 Bestuurlijke samenvatting | Financiële positie Opdracht, scope | Weerstandsvermogen en risicobeheersing | Uw gemeente heeft vervolgens op basis van een risico-inventarisatie en uitkomsten | berekend wat de benodigde weerstandscapaciteit is. Hieruit volgt een In de paragraaf "Weerstandsvermogen en risicobeheersing" in het | gekwantificeerd bedrag aan benodigde incidentele weerstandscapaciteit jaarverslag is een toelichting opgenomen op de weerstandscapaciteit van | van € 27,6 miljoen (2024: € 27,8 miljoen). Ten opzichte van voorgaand de gemeente. Op basis van de inventarisatie van de geïdentificeerde | jaar is sprake van een daling van de gekwantificeerde risico’s met € 0,2 risico’s, waarbij rekening wordt gehouden met kans op voordoen en | miljoen. Belangrijke | financiële impact, wordt berekend welk bedrag benodigd is ter dekking bevindingen | van de geïdentificeerde risico’s.

| De stijging van de beschikbare weerstandscapaciteit en de daling van de benodigde weerstandscapaciteit (als gevolg van daling van de risico’s) In de tabel hieronder is het verloop over de afgelopen 3 jaar weergegeven | leiden ertoe dat de ratio van het weerstandsvermogen per 31 december inclusief een kwalificatie van de weerstandsratio. De incidentele | 2024 verbeterd is van 1,46 naar 2,02. Volgens uw eigen beoordelingstabel weerstandscapaciteit is opgebouwd vanuit de algemene reserves en de | bevindt de ratio zich daarmee de maximale streefwaarde. Financiële | stille reserves. Waarbij laatstgenoemde zijn gekwantificeerd als PM. positie (x €1.000) | 2025 | 2024 | 2023 Weerstandscapaciteit | € 55.644 | € 40.495 | € 35.049 Bevindingen | Risico’s | € 27.600 | € 27.800 | € 38.400 interne beheersing | Weerstandsratio 2,02 | 1,46 | 0,91 Er is sprake van een stijging van 37% van de beschikbare weerstands- capaciteit in 2025 ten opzichte van 2024. De stijging is het gevolg van het Overige | positieve gerealiseerde resultaat van boekjaar 2024 dat grotendeels aan onderwerpen | de algemene reserve is toegevoegd. In 2024 was ook sprake van significante stijging (16%) ten opzichte van 2023. Bijlagen pagina | 29 5.

Bevindingen interne beheersing Bestuurlijke samenvatting Opdracht, scope en uitkomsten Belangrijke bevindingen Financiële positie Bevindingen interne beheersing Overige onderwerpen Bijlagen pagina | 30 5. Bevindingen interne beheersing Inleiding Een goede interne beheersing maakt dat de risico’s voor de organisatie beter beheersbaar zijn en de jaarrekeningcontrole effectiever en efficiënter kan plaatsvinden. Vanuit onze natuurlijke adviesfunctie willen wij bijdragen aan verbetering van uw bedrijfsvoering, onder andere door het analyseren van de IT-omgeving en de bedrijfsprocessen. Voorgaande jaren hebben wij onze bevindingen eveneens met u gedeeld. In deze rapportage geven wij u een update van onze bevindingen. Interne beheersing Als onderdeel van de jaarrekeningcontrole hebben wij de interne beheersing inclusief de IT-omgeving, voor zover van belang voor de jaarrekeningcontrole, beoordeeld. Naar aanleiding van onze werkzaamheden hebben wij op 12 december 2025 een management letter aan het college uitgebracht. U heeft kennis kunnen nemen van onze bevindingen in de board letter met dezelfde datum. Onze werkzaamheden zijn niet gericht op het geven van een oordeel over de interne beheersing van de organisatie als geheel.

De rapportage bevat daardoor niet alle onvolkomenheden in de interne beheersing, die bij een eventueel uitgebreid en hierop specifiek gericht onderzoek naar voren zouden kunnen komen. Wij hebben in onze management en board letter gerapporteerd dat wij in 2025 opnieuw een verdere professionalisering zien van processen, mede naar aanleiding van aanbevelingen van eerdere jaren. Het belangrijkste punt van aandacht betreft wat ons betreft het inkoopproces (aangaan van contracten). Hierbij is het van belang dat de afdeling inkoop een prominente rol gaat krijgen bij inkopen om hier ook centraal stevig regie op te hebben. Uw organisatie is momenteel bezig met de voorbereidingen voor het implementeren van een zaaktype inkoop, zodat inkopen vanaf 2026 via het zaaksysteem gaan lopen. De organisatie heeft aangegeven dat hiermee de stappen binnen het inkoopproces worden afgedwongen, waardoor een inkoopcoördinator tijdig wordt betrokken. Dit vinden wij een positieve ontwikkeling. Wel hebben wij het college geadviseerd om aanvullende beheersmaatregelen te treffen om te waarborgen en vast te stellen dat inkopen niet buiten het zaaksysteem om plaatsvinden. Hiermee wordt het risico verlaagd dat inkopen tegen niet-zakelijke voorwaarden worden aangegaan of dat gunnings- beslissingen onrechtmatig worden beïnvloed of tot stand komen.

Bestuurlijke samenvatting Opdracht, scope en uitkomsten Belangrijke bevindingen Financiële positie Bevindingen interne beheersing Overige onderwerpen Bijlagen pagina | 31 pagina | 32 6. Overige onderwerpen Bestuurlijke samenvatting Opdracht, scope en uitkomsten Belangrijke bevindingen Financiële positie Bevindingen interne beheersing Overige onderwerpen Bijlagen Handreiking kapitaalgoederen: onmisbaar voor toekomstbestendig gemeentelijk vastgoed De maatschappelijke waarde van gemeentelijk vastgoed is enorm: het biedt ruimte voor onderwijs, sport, cultuur en ontmoeting. Veel gemeenten staan voor het onderhoud en de mogelijk verplichte verduurzaming in de toekomst voor forse (financiële) uitdagingen. Inzicht in de lange termijn investeringen die nodig zijn om gebouwen duurzaam, veilig en betaalbaar te houden is hierbij essentieel. Zeker nu de eisen rondom duurzaamheid steeds strenger worden en gemeenten voor grote financiële en maatschappelijke opgaven staan. Wij adviseren u om de toekomstige (financiële) noodzakelijke investeringen in kaart te brengen. De handreiking kapitaalgoederen van Bouwstenen voor Sociaal biedt een praktisch format en heldere toelichting om het gemeentelijk vastgoed structureel in beeld te brengen. Bouwstenen voor Sociaal is een platform voor maatschappelijk vastgoed.

Samen met mensen uit het veld denken zij na over ontwikkelingen binnen dit maatschappelijke vastgoed. Eén van de thema's waar Bouwstenen aandacht aan schenkt is de 'grip op toekomstige investeringen' en de verduurzamingsopgave. Bouwstenen heeft Baker Tilly gevraagd om vanuit ons vakgebied mee te helpen met de handreiking kapitaalgoederen. De handreiking kapitaalgoederen geeft houvast om eenvoudiger te sturen op doelen, kosten en duurzaamheid en daarnaast om verrassingen in de begroting te voorkomen. Deze handreiking is onder andere opgesteld met het doel de investeringsopgave tussen gemeenten vergelijkbaar te maken door te rapporteren via een vaste structuur. Door het toepassen van deze handreiking kunt u niet alleen beter onderbouwde keuzes maken, maar ook ervaringen met andere gemeenten uitwisselen en van elkaar leren. De handreiking is te vinden op de website van Bouwstenen voor Sociaal: Handreiking Kapitaalgoederen. 6.

Overige onderwerpen Bestuurlijke samenvatting Opdracht, scope en uitkomsten Belangrijke bevindingen Financiële positie Bevindingen interne beheersing Overige onderwerpen Bijlagen pagina | 33 Bevestiging onafhankelijkheid Wij zijn van mening dat wij onafhankelijk hebben gefunctioneerd en dat de objectiviteit van onze oordeelsvorming niet is aangetast, in overeenstemming met de Verordening inzake de onafhankelijkheid van accountants bij assurance-opdrachten (ViO) en artikel 24a van de Wet toezicht accountantsorganisaties (Wta). Hierbij bevestigen wij dat wij geen geschenk en/of een persoonlijke uiting van gastvrijheid van uw gemeente hebben ontvangen met een waarde van meer dan honderd euro. Schriftelijke bevestigingen Wij hebben aan het management schriftelijke bevestigingen gevraagd in het kader van onze controle. Deze bevestigingen hebben betrekking op de verantwoordelijkheid van het management voor het opstellen van de jaarrekening, voor het volledig verantwoorden van transacties en voor het aan ons verschaffen van alle relevante informatie. Wij hebben de schriftelijke bevestigingen van het management verkregen. Kwaliteitsborging Baker Tilly heeft diverse organisatorische maatregelen getroffen om haar onafhankelijkheid en die van haar medewerkers te waarborgen.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://barneveld.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/82210c39-cc44-43ef-939a-eb9f6111e839?agendaItemId=c34f51d0-5a5a-4862-b87e-4d1fb8c035d6