Bijlage Lokaal plan Hervormingsagenda Jeugd 2025-2028
Tekst van het document
Lokaal Plan Hervormingsagenda Jeugd 2025-2028 “Kinderen en jongeren hebben het recht op goede jeugdzorg, maar ze hebben ook het recht om die jeugdzorg minder nodig te hebben” Mulock Houwer-lezing 2023, Dr. Tom van Yperen
Inhoud 1. Context, achtergrond en aanleiding . ................................................................................................................................. 3 1.1 De waarom vraag ................................................................................................................................................................4 1.2 Hoe zat het ook alweer: Decentralisatie........................................................................................................................4 1.3 Kosten en uitgaven gestegen . .........................................................................................................................................4 1.4 Landelijke Hervormingsagenda Jeugd 2023-2028........................................................................................................4 1.5 Situatie in Barneveld ......................................................................................................................................................... 5 1.6 Hervormingsagenda jeugd voor Barneveld .................................................................................................................6
2. Uitgangspunten.......................................................................................................................................................................... 7 2.1 Uitgangspunten voor het sociaal domein.....................................................................................................................8 2.2 Aanvullende uitgangspunten jeugd................................................................................................................................8
3. Actielijnen met verschillende acties. .................................................................................................................................9 3.1 Actielijn 1: Versterken van de pedagogische basis . .......................................................................................... 10 3.1.1 Opvoeden met kennis over de normale ontwikkeling. ................................................................................. 10
3.1.2 Versterken van kennis over normaliseren.........................................................................................................11
3.1.3 Hulp rondom relaties en scheidingen............................................................................................................... 12
3.1.4 Aanbod na jeugdhulp. ........................................................................................................................................... 13
3.2 Actielijn 2: Versterken van samenwerking tussen onderwijs en ondersteuning ..................................... 14
3.2.1 Samenwerkingsafspraken in en bij scholen . .................................................................................................. 14
3.2.2 Inzet Jeugdmonitor bij de scholen .................................................................................................................... 15
3.3.1 Bewustwording kosten jeugdhulp...................................................................................................................... 16
3.3.2 (Regionaal) actief monitoren aanbieders......................................................................................................... 17
3.3 Actielijn 3: Effectieve jeugdhulp/ bevorderen door- en uitstroom bij jeugdhulp.................................... 16
3.3.3 Inzetten op groepsgerichte begeleiding........................................................................................................... 17
3.4 Actielijn 4: Versterken van de toegang tot geïndiceerde jeugdhulp ........................................................... 18
3.4.1 Actieve regie............................................................................................................................................................. 18
3.4.2 Casusregie voeren met historische gegevens.................................................................................................. 18
3.4.3 Implementeren verklarende analyse.................................................................................................................20
3.4.4 Versterken samenwerking huisartsen. .............................................................................................................. 21
3.5.1 Voorkomen van uithuisplaatsingen. .................................................................................................................. 22
3.5 Actielijn 5: Zo thuis mogelijk. ...................................................................................................................................... 22
3.5.2 Inzet Doorbraakmethode® .................................................................................................................................. 22
3.5.3 Passende en beschikbare plekken .................................................................................................................... 23
4. Samenvatting financiële doorrekening . ................................................................................................................. 25 5. Monitoring . ............................................................................................................................................................................ 27 5.1 Indicatoren..........................................................................................................................................................................28 5.2 Zicht houden. .....................................................................................................................................................................28 5.3 Voorzichtigheid..................................................................................................................................................................28
B
| Lokaal Plan Hervormingsagenda Jeugd Barneveld 2025-2028
Lokaal Plan Hervormingsagenda Jeugd Barneveld 2025-2028 | 1
1
Context, achtergrond en aanleiding
2
| Lokaal Plan Hervormingsagenda Jeugd Barneveld 2025-2028
Lokaal Plan Hervormingsagenda Jeugd Barneveld 2025-2028 | 3
1. Context, achtergrond en aanleiding De kosten van de jeugdzorg worden steeds hoger. Tegelijkertijd hebben steeds meer jeugdigen hulp nodig. Gemeenten zijn verantwoordelijk voor de jeugdzorg. Maar vele gemeenten kampen met aanzienlijke financiële tekorten in de jeugdhulp. Ook Barneveld heeft een tekort. Dat moet
snel en efficiënt de juiste zorg te bieden. Dit, omdat zij een nauwere band met de lokale bevolking hebben. De verwachting was, dat dit zou leiden tot kostenbesparingen. Met de decentralisatie werd daarom gelijktijdig een bezuiniging doorgevoerd. In de praktijk bleek echter dat zowel het aantal hulpvragen, als de bijbehorende kosten juist zijn toegenomen. Volgens cijfers van het CBS maakt nu ongeveer 1 op de 7 jeugdigen gebruik van jeugdhulp. Aan het begin van deze eeuw was dit nog 1 op de 27.
anders. De Landelijke hervormingsagenda Jeugd 2023-2028 heeft als doel om de jeugdzorg te verbeteren en financieel gezond te maken. Barneveld vertaalt dit naar een lokale hervormingsagenda. Daarover gaat dit plan.
1.1 De waarom vraag De wens tot verbeteringen in het stelsel van de jeugdhulp is er al tientallen jaren. Er wordt ook al jaren aan die verbeteringen gewerkt. Bijvoorbeeld aan een betere toegang en regionale samenwerking van zorg, een betere verbinding met het onderwijs en een sterke pedagogische basis. Als een jeugdige afwijkt van de norm, heeft het een speciale aanpak nodig. Dat is de overheersende gedachte. Dat blijkt uit onderzoek. Daardoor zijn steeds meer jeugdigen in de jeugdhulp terecht gekomen. De verwachtingen van de effecten van jeugdhulp zijn ook gestegen. De lat ligt hoog. Maar ondanks het steeds groter wordende jeugdstelsel lijkt het niet beter te gaan met de jeugdigen in Nederland.
1.2 Hoe zat het ook alweer: Decentralisatie Sinds de decentralisatie van de jeugdzorg in 2015 zijn gemeenten in Nederland verantwoordelijk voor jeugdhulp, jeugdbescherming en jeugdreclassering. Dat geldt dus ook voor de gemeente Barneveld. Het idee achter deze decentralisatie door het Rijk was dat gemeenten beter in staat zouden zijn om
1.3 Kosten en uitgaven gestegen Ook de uitgaven van de jeugdzorg zijn in Nederland flink gestegen. In 2019 werd circa 1,9 miljard meer uitgegeven dan in 2015. Dat is een stijging van zo’n 50%. Er is vooral een groei te zien van jeugdigen die gebruik maken van ambulante jeugdhulp (jeugdhulp op de locatie van de jeugdhulpaanbieder, thuis of op school). Het aantal jeugdigen dat uit huis wordt geplaatst of een kinderbeschermingsmaatregel heeft daalt. Tegelijk nemen de laatste jaren de kosten veel sterker toe dan het gebruik van jeugdhulp. Deze stijging is grotendeels het gevolg van inflatie en hogere tarieven van de aanbieders. Daarnaast worden de kosten veroorzaakt door intensiever gebruik van jeugdhulp (meer uren per week) en duurt de hulp langer. Bij woongroepen zijn jeugdigen in kleinere groepen gaan wonen. Dat is kwalitatief beter, maar duurder omdat er dan meer personeel voor minder jeugdigen nodig is.
1.4 Landelijke Hervormingsagenda Jeugd 2023-2028 In 2020 werd onderzoek gedaan naar de structurele kosten van jeugdzorg. Uit het landelijke rapport ‘Stelsel in Groei’ bleek dat veel gemeenten te maken hebben met aanzienlijke financiële tekorten in de jeugdzorg. Naar aanleiding hiervan hebben het Rijk, gemeenten, zorgaanbieders, professionals en cliëntenorganisaties gezamenlijk de ‘Hervormingsagenda Jeugd 2023-2028’ opgesteld. Deze agenda bevat een omvangrijk pakket afspraken met als doel de jeugdzorg te verbeteren en financieel gezond te maken.
De Hervormingsagenda bestaat uit 7 thema’s. Daarmee wil men bovenstaande doelstellingen en vervolgens verandering bereiken. In de Hervormingsagenda zijn landelijke, regionale en lokale maatregelen opgenomen1. Aan de Hervormingsagenda Jeugd hangt ook een financiële taakstelling. Er is vanaf 2027 een structurele besparing van landelijk 1 miljard euro vastgesteld. Dit bedrag moet geleidelijk worden gerealiseerd. Het Rijk en de VNG zijn het erover eens dat een bezuiniging van ruim 650 miljoen euro haalbaar is. Ze zijn het er nog niet over eens of de resterende 380 miljoen euro als bezuiniging gehaald kan worden.
1.5 Situatie in Barneveld Barneveld kent een cultuur die wordt gekenmerkt door een groot gevoel van sociale cohesie. We zien dat inwoners in Barneveld bereid zijn zich in te zetten voor de jeugd in de gemeente. Dit blijkt uit het hoge aantal pleegouders, maar ook uit de vele steungezinnen die jeugdigen een veilige plek bieden, of vrijwilligers die jeugdigen op een andere manier een steuntje in de rug geven als zij dat nodig hebben. Ongeveer 1 op de 12 jeugdigen maakt nu in Barneveld gebruik van jeugdhulp. Daarbij heeft Barneveld een jonge bevolking; 28,1% van de inwoners is tussen de 0 en 18 jaar. Het gemiddelde
1 hervormingsagenda-jeugd-2023-2028.pdf, h2
https://vng.nl/sites/default/files/2023-06/hervormingsagenda-jeugd-2023-2028.pdf 4
| Lokaal Plan Hervormingsagenda Jeugd Barneveld 2025-2028
Lokaal Plan Hervormingsagenda Jeugd Barneveld 2025-2028 | 5
in Nederland is 20,8%. In vergelijking met de landelijke trend telt Barneveld verhoudingsgewijs dus een relatief laag aantal jeugdigen met jeugdhulp. Maar ook in Barneveld zijn de afgelopen jaren de uitgaven aan jeugdhulp aanzienlijk gestegen. Dit heeft dezelfde achtergrond als de landelijk genoemde oorzaken.
1.6 Hervormingsagenda jeugd voor Barneveld De VNG heeft in kaart gebracht hoe de jeugdhulp bij alle gemeenten ervoor staat. Daarin wordt ook duidelijk welke stappen zij nog moeten zetten. Voor de gemeente Barneveld (en de regio Foodvalley) is geconcludeerd dat we ‘robuust’ zijn. Daarmee wordt aangegeven dat de regio goed in staat is om zelfstandig complexere vormen van jeugdzorg in te kopen en te organiseren. Het grootste deel van de maatregelen uit de Hervormingsagenda zetten we als gemeente of regio al in. Daarmee lopen we voorop bij de ontwikkelingen. Gelet hierop is het halen van de besparingen een stevige uitdaging. Vanuit de gemeente Barneveld kijken we daarom naar maatregelen die wij nog wel kunnen uitvoeren en naar verbeteringen die een besparing op kunnen leveren. We kijken daarbij breder dan alleen de focus op jeugd. Jeugdigen zijn altijd onderdeel van een gezin. We moeten daarom juist ook de ouders/ verzorgers en hun context betrekken.
Participatie en vijf actielijnen Bij dit proces zijn diverse partners betrokken, zoals het CJG, andere preventieve jeugdpartners en jeugdhulpaanbieders actief in Barneveld en het onderwijs. Met elkaar is gekeken wat mogelijkheden zijn om het Barneveldse jeugdstelsel te verbeteren. Daarbij is het uitgangspunt dat de zorg altijd voor jeugdigen in de meest kwetsbare situaties op welke manier dan ook gewaarborgd blijft. Dit heeft geleid tot een plan met acties op basis van vijf actielijnen. De volgende actielijnen met bijbehorende doelen vinden verderop een plek in dit lokale plan: • Actielijn 1: Versterken van de pedagogische basis • Actielijn 2: Versterken van de samenwerking tussen onderwijs en ondersteuning • Actielijn 3: Effectieve jeugdhulp/ bevorderen van de door- en uitstroom bij jeugdhulp • Actielijn 4: Versterken van de toegang tot geïndiceerde jeugdhulp • Actielijn 5: Zo thuis mogelijk
2
Uitgangspunten
6
| Lokaal Plan Hervormingsagenda Jeugd Barneveld 2025-2028
Lokaal Plan Hervormingsagenda Jeugd Barneveld 2025-2028 | 7
2. Uitgangspunten De gemeente werkt aan een nieuw beleidskader Sociaal Domein. Hoewel we werken aan een nieuw beleidskader, zijn de uitgangspunten van het huidige beleidsplan Sociaal Domein ‘Mensen Voorop’ van december 2018 nog steeds relevant.
2.1 Uitgangspunten voor het sociaal domein 1. We sluiten aan op initiatieven en de eigen kracht van inwoners 2. We werken met elkaar en integraal 3. We spelen in op wat er nodig is 4. We werken (be)doel(ings)gericht 5. We bieden waar nodig maatwerk 6. We geven deskundigen handelingsruimte 7. We doen zo veel mogelijk lokaal, dichtbij mensen 8. We houden rekening met de identiteit van inwoners
2Mulock Houwer-lezing 2023, Dr. Tom van Yperen
8
| Lokaal Plan Hervormingsagenda Jeugd Barneveld 2025-2028
2.2 Aanvullende uitgangspunten jeugd 1. Kinderen en jongeren hebben het recht op goede jeugdzorg, maar ze hebben ook het recht om die jeugdzorg minder nodig te hebben.2 2. Bij de jeugdige kijken we altijd naar de situatie. Problemen van ouders kunnen niet via jeugdhulp worden opgelost. 3. We streven niet naar de meest perfecte situatie (een negen of tien), maar een opvoedsituatie die goed genoeg is (een zes). 4. Zorg wordt zoveel mogelijk collectief in het preventieve veld aangeboden. 5. We zetten alleen diagnostiek in als het noodzakelijk is. 6. Jeugdigen worden niet uit huis geplaatst, tenzij de veiligheid van de jeugdigen niet gewaarborgd kan worden. 7. Wanneer jeugdigen uit huis worden geplaatst gaan ze naar een netwerkpleeggezin, pleeggezin of een kleinschalig gezinshuis.
3
Vijf actielijnen met verschillende acties Lokaal Plan Hervormingsagenda Jeugd Barneveld 2025-2028 | 9
3. Vijf actielijnen met verschillende acties 3.1 Actielijn 1: Versterken van de pedagogische basis We willen dat jeugdigen zich zo goed mogelijk kunnen ontwikkelen en kunnen groeien naar zelfstandigheid. Om dat te bereiken is de pedagogische kwaliteit van de omgeving essentieel. Daarin spelen niet alleen ouders een belangrijke rol. Ook medeopvoeders, zoals bij kinderopvang en school, (kerkelijk) jeugd- en jongerenwerk, cultuurmakers en sportverenigingen zijn belangrijk. Een sterke pedagogische basis draagt bij aan het voorkomen en beperken van (beginnende) problemen bij jeugdigen.
3.1.1 Opvoeden met kennis over de normale ontwikkeling’ Context ‘Normaliseren’ betekent accepteren dat de ontwikkeling van jeugdigen met hobbels verloopt en dat daar vaak lastig gedrag bij hoort. Ouders kunnen dat gedrag in goede banen leiden door geduld te hebben, te relativeren, en bij te sturen. Hiervoor is kennis over een gezonde basis als levensstijl van belang. Maar ook bewustzijn bij ouders en andere volwassenen dat zij een belangrijke rol hebben bij het bieden van deze basis. In die brede blik op ontwikkeling past ook een focus op wat de jeugdige wel kan, in plaats van uitgaan van problemen of een tekort. Doel Ontmoetingen van ouders of opvoeders met gelijksoortige vragen, van elkaar leren en steun vinden bij elkaar.
10
| Lokaal Plan Hervormingsagenda Jeugd Barneveld 2025-2028
Wat doen we al/ gaan we mee door • Binnen de gemeente Barneveld zijn er laagdrempelige voorzieningen om ouders kennis bij te brengen over wat (voor uitdagingen) je kunt verwachten bij de opvoeding van je jeugdige. Zo faciliteert het CJG Barneveld ontmoetingsochtenden voor jonge ouders. Daar kunnen ouders kennis en ervaringen met elkaar delen en steun bij elkaar vinden. • Binnen de WISE-aanpak (de Barneveldse naam voor Opgroeien in een Kansrijke Omgeving) is er veel aandacht voor de betrokkenheid van ouders bij het gezond, veilig en kansrijk opgroeien van hun jeugdigen. Ouderbetrokkenheid is namelijk een voorspeller voor een betere mentale gezondheid en minder gebruik van middelen als roken, alcohol en drugs. WISE zet in op de beschermende factoren in de omgeving van de jeugdige. Normaliseren en het verbinden van ouders is een belangrijk onderdeel binnen de WISE – aanpak. • De gemeenschapszin die kenmerkend is voor de gemeente Barneveld kan een beschermende factor zijn voor gezinnen in kwetsbare situaties. Met de pilot’ Buurtgerichte Aanpak RootselaarWest en Oldenbarneveld’ ontwikkelen we een werkwijze om omzien naar elkaar te stimuleren. Wat voegen we toe • Op basis van data uit de Gezondheidsmonitor van de GGD organiseren we in een aantal wijken ontmoetingsochtenden voor jonge ouders.
Het doel is: voorlichting geven en ouders met elkaar over de opvoeding van hun jeugdigen laten praten. • Organiseren van bijeenkomsten over specifieke thema’s waar veel vragen over gesteld worden of hulp voor gezocht wordt. Voorbeelden daarvan zijn mentale weerbaarheid, autisme en hoogbegaafdheid. Dit groepsgericht aanbod kan zowel voor jeugdigen als ouders zijn en wordt ingezet voordat jeugdhulp wordt ingezet. • Ouders bij ontmoetingsochtenden en/of themabijeenkomsten vragen of zij willen worden ingezet als ambassadeurs. Dit houdt in dat zij andere ouders vertellen over hun eigen positieve ervaringen hiermee. • Op de website van het CJG informatie delen over apps voor zelfzorg om zelfredzaamheid
te vergroten, over normaliseren en over alternatieven voor jeugdhulp. • Mediacampagnes gericht op (aanstaande) ouders en opvoeders over opvoeding en ontwikkeling van jeugdigen. De boodschap van de voorlichtingscampagnes is dat opvoeden een belangrijke taak is, dat het stellen van opvoedvragen normaal is, en dat het goed is om gebruik te maken van praktische tips over opvoeden. Verwachte financiële opbrengst 2025
2026
2027
2028
€52.000
€104.000
€104.000
€104.000
3.1.2 Versterken van kennis over normaliseren Context Soms is het nodig om bij problemen eerst goed te kijken, af te wachten, te verdragen en te volgen hoe een probleem zich ontwikkelt. Problemen kunnen namelijk ook gewoon overgaan. Deze houding wordt ‘watchful waiting’ genoemd. Professionals moeten soms ‘nee’ verkopen als ze vinden dat er onvoldoende reden is voor het inzetten van (gespecialiseerde) jeugdhulp. Of wanneer er nog onvoldoende naar de context van de jeugdige is gekeken om vast te stellen waar de kern van het
probleem ligt. Daarvoor moeten professionals in staat zijn om met ouders een goed gesprek te voeren over het hobbelige pad van opgroeien en opvoeden en wat ouders zelf kunnen doen. En daarnaast bespreken welke andere mogelijkheden er nog zijn, zoals sporten en cultuur. Doel De professionals uitdagen om te onderscheiden: - wanneer jeugdhulp noodzakelijk is; - wanneer alternatieve oplossingen binnen het gezin, school of gemeenschap mogelijk zijn; - of het tijdelijk verdragen van uitdagingen in bepaalde gevallen voldoende is. Wat doen we al/ gaan we mee door • Medewerkers van het Centrum voor Jeugd en Gezin zijn getraind in normaliseren. Zij passen dit toe in hun manier van werken en bieden handvatten aan andere professionals. • We zijn terughoudend in het doen van diagnostiek, zeker bij jeugdigen in de leeftijd van 0-6 jaar. We kijken hierbij goed of de uitkomst van diagnostiek positief bijdraagt aan de ontwikkeling van de jeugdige. • In oktober 2024 is er in de gemeente Barneveld een dialoogmiddag met professionals uit het jeugddomein en onderwijs geweest over normaliseren. Hier is gevraagd wie mee wil denken over een vervolg. Daarop zijn aanmeldingen gekomen.
Lokaal Plan Hervormingsagenda Jeugd Barneveld 2025-2028 | 11
Wat voegen we toe • Instellen van een ‘denktank normaliseren’ met daarin verschillende professionals. Gezamenlijk bedenken zij acties om het gedachtengoed over normaliseren verder in te bedden. Ze zetten deze acties ook in gang. We zorgen dat er op verschillende plekken waar jeugdprofessionals samenkomen ambassadeurs zijn voor het normaliseren. We organiseren een aantal keren per jaar voor deze ambassadeurs (inspiratie) bijeenkomsten om het thema levend te houden en er meer over te leren. • Er komt voor professionals in het sociaal domein een trainingsprogramma ‘zo werken wij in Barneveld’. Normaliseren wordt hier onderdeel van. • Naast terughoudendheid in diagnostiek bij jeugdigen van 0-6 jaar, geldt dat ook voor jeugdigen van 7 jaar en ouder. Dit betekent dat we bij een verzoek tot diagnostiek ‘nee, tenzij’ hanteren.
3.1.3 Hulp rondom relaties en scheidingen
Verwachte financiële opbrengst
Wat doen we al/ gaan we mee door • Rondom scheidingsproblematiek zijn in Barneveld online ouderbijeenkomsten, kinderclubs en relatietraining ‘Sterke Stellen’. Dit aanbod is
2025
2026
2027
2028
€52.000
€104.000
€104.000
€104.000
12
| Lokaal Plan Hervormingsagenda Jeugd Barneveld 2025-2028
Context Jaarlijks krijgen 86.000 thuiswonende jeugdigen in Nederland te maken met een echtscheiding. Dit is voor iedere jeugdige een ingrijpende gebeurtenis. Ongeveer 10-15% van alle scheidingen wordt een complexe scheiding. Een complexe scheiding is een scheiding waarbij ouders door aanhoudende, ernstige conflicten het belang en welzijn van hun jeugdigen uit het oog verliezen. Doel Enerzijds het voorkomen van (complexe) scheidingen. Anderzijds het zo goed mogelijk ondersteunen van gezinnen waar een (complexe) scheiding aan de orde is. Het doel is dan om de onderlinge strijd van de ouders om te buigen naar gerichtheid op de jeugdige, zodat ze hun gezamenlijk ouderschap (opnieuw) op een adequate wijze vorm kunnen geven.
laagdrempelig beschikbaar bij de preventieve partners. • Een lokaal advocatenkantoor biedt een nieuwsbrief over scheiden aan en organiseert samen met het Centrum voor Jeugd en Gezin Barneveld voor professionals tweejaarlijks een congres rondom scheiden. • Vanuit zorgaanbieders zijn er tal van interventies die ingezet kunnen worden. Denk aan gezinstherapie, ouderschapsbemiddeling, ‘ouderschap blijft’ en parallel (solo) ouderschap. • Ook kan de rechtbank in sommige gevallen verplichte hulp opleggen met het Uniforme Hulpaanbod. Het Uniforme Hulpaanbod is een landelijke samenwerking tussen de rechtbanken en gemeentes, waarbij passende hulp wordt aangeboden aan ouders en jeugdigen in met name (v)echtscheidingen en omgangszaken.
3.1.4 Aanbod na jeugdhulp
Wat voegen we toe • Voor een groter bereik gaan we vanuit het Programma Bestaanszekerheid informatie beschikbaar stellen voor mensen die gaan scheiden. Hierin wordt vermeld welke praktische zaken ze dienen te regelen en op welke manier zij daar ondersteuning bij kunnen vragen. • We starten een regionale ketenaanpak (voorkomen van) scheiding op. Samen met de Jeugdhulpregio JeugdFV, zorgaanbieders en preventieve partners stellen we maatregelen op die gericht zijn op duurzame oplossingen in het ouderschap. Bijvoorbeeld het herstellen van de relatie. En als dat niet lukt, uit elkaar gaan op een manier die voor het betrokken jeugdigen het minst schadelijk is. Aandachtspunt daarbij is welke hulp op welk moment het meest effect heeft.
Wat voegen we toe • We gaan in gesprek met het regionale inkoopbureau voor jeugdhulp over de mogelijkheid van nazorg in de vorm van een ‘strippenkaart’. Deze ‘strippenkaart’ kan worden ingezet na afsluiting van de jeugdhulp. • Op basis van informatie van de gespreksvoerders jeugd onderzoeken we waar de behoefte bij ouders en jeugdigen ligt voor wat betreft nazorg na een jeugdhulptraject en of daar specifiek aanbod in het preventieve veld op moet komen.
Context Soms vinden ouders het lastig om een traject af te sluiten uit angst voor terugval. Daardoor worden trajecten in veel gevallen verlengd uit voorzorg, terwijl de ondersteuning nog minimaal nodig is. Doel Voorkomen dat ouders en jeugdigen langer dan nodig jeugdhulp gebruiken en het voorkomen van mogelijke terugval. Wat doen we al/gaan we mee door • In het voorveld is ambulante gezinsondersteuning beschikbaar. Gezinnen kunnen hier laagdrempelig en zonder beschikking gebruik van maken. Deze ondersteuning is in principe voor maximaal 1 jaar.
Verwachte financiële opbrengst 2025
2026
2027
2028
€26.000
€52.000
€52.000
€52.000
Verwachte financiële opbrengst 2025
2026
2027
2028
€63.000
€126.000
€190.000
€190.000
Lokaal Plan Hervormingsagenda Jeugd Barneveld 2025-2028 | 13
3.2 Actielijn 2: Versterken van samenwerking tussen onderwijs en ondersteuning Het is belangrijk dat professionals van school, jeugdhulp en ondersteuning goed met elkaar samenwerken rond hulpvragen van leerlingen, ouders en school. Door de eigen expertises te bundelen kunnen jeugdigen zo goed mogelijk worden ondersteund. Afstemming van doelen voor de jeugdigen is daarbij van belang. Samenwerking is belangrijk op de school zelf, bij de schoolbesturen en in samenwerkingsverbanden via het OOGO (op overeenstemming gericht overleg). Het OOGO stemt onder andere de samenwerking van onderwijs, en door gemeenten gefinancierde jeugdhulp af. Er is vanuit het OOGO een regionale focusagenda Jeugd en Onderwijs Foodvalley waar onder andere de aanpak van thuiszitters en onderwijszorgarrangementen (samenwerking tussen onderwijs en jeugdhulp, speciaal voor kinderen die onderwijs- en zorgondersteuning nodig hebben) op de agenda staan. De acties hierna hebben tot doel de samenwerking op schoolniveau te verbeteren.
14
| Lokaal Plan Hervormingsagenda Jeugd Barneveld 2025-2028
3.2.1 Samenwerkingsafspraken in en bij scholen
3.2.2 Inzet Jeugdmonitor bij de scholen
Context Er zijn verschillende professionals in en bij de scholen betrokken. Naast leerkrachten en intern begeleiders/zorg coördinatoren zijn dit schoolmaatschappelijk werkers, jeugdverpleegkundigen/ jeugdartsen, jongerenwerkers, gespreksvoerders jeugd en onderwijs en medewerkers van de Samenwerkingsverbanden onderwijs. Een goede samenwerking is van belang. Hier zijn verschillende afspraken over gemaakt.
Context Samenwerking op scholen vindt plaats op basis van signalen van professionals in en bij de school. We willen dit verrijken met data uit de Jeugdmonitor. Hierin staat per school informatie over het jeugdhulpgebruik van de leerlingen. Op basis van die informatie per school kan de (extra) inzet per school mede bepaald worden.
Doel De afgesproken werkwijze tussen de gemeente en het onderwijs uitvoeren, waardoor jeugdigen de juiste ondersteuning krijgen (in de context van school, thuis en vrije tijd). Wat doen we al/ gaan we mee door • We blijven werken met het regionale Model Passende Samenwerking. Dit model toont de afgesproken (wettelijke) verdeling van verantwoordelijkheden tussen Jeugdwet en Onderwijswetten in de FoodValley. • We blijven in het basisonderwijs werken met de lokale ‘Routekaart bij opvoed- en opgroeivragen’ van leerlingen en gezinnen waarop de gezamenlijke werkwijze (onderwijs-jeugdhulp) is beschreven. We gaan de werkwijze aanscherpen. Dus goed kijken wie welke stappen op welk moment moet zetten, en de beoordeling of een oplossing in de jeugdhulp van toepassing is. • We werken in het schooljaar 2024-2025 bij de gespreksvoerders jeugd en onderwijs met een klankbord onderwijs-jeugd (bestaande uit een drietal gespreksvoerders). Dit klankbord wordt ingezet voor - consultatie over de te nemen stappen in de Routekaart - inhoudelijk advies op casussen
Doel Creëren van een gedeelde verantwoordelijkheid en samen optrekken in de ondersteuning van jeugdigen, ouders en leerkrachten. Wat doen we al/ gaan we mee door • Vanuit een pilot zijn aan enkele scholen gespreksvoerders jeugd als contactpersoon gekoppeld om samenwerking en afstemming te bevorderen. Dit betreft de jeugdhulp. • De gespreksvoerders onderwijs zijn als contactpersoon gekoppeld aan scholen. Dit betreft leerplicht. • Schoolmaatschappelijk werkers vanuit het CJG werken op vaste scholen. • Aan elke school is een Jeugdverpleegkundige en Jeugdarts vanuit de GGD gekoppeld.
Wat voegen we toe • Evalueren van koppeling van gespreksvoerders jeugd aan enkele scholen. Op basis hiervan bepalen of we deze koppeling continueren, uitbreiden of er mee gaan stoppen. • Per school versterken van de samenwerking van het team van professionals rondom de jeugdigen (gespreksvoerders jeugd en onderwijs, CJG, GGD en de school). En jaarlijks terugblikken op de samenwerking en vooruitkijken. Dit team is ook gericht op het ondersteunen van de leerkracht. •H et CJG heeft een informerende rol richting de onderwijsprofessionals over alle ondersteuningsmogelijkheden. Bijkomend voordeel hiervan kan zijn dat leerkrachten ouders in mindere mate doorverwijzen naar huisartsen voor jeugdhulp, zoals nu in meerdere mate dan gewenst gebeurt. En dat er zaken opgepakt kunnen worden binnen de school zelf. • Onderzocht wordt of en hoe het jongerenwerk verbonden kan worden aan het voortgezet onderwijs. Samenwerking tussen het onderwijs en jongerenwerk maakt een gezamenlijke aanpak mogelijk die zich richt op de persoon van de jeugdige, in de thuissituatie, op school en in de buurt. Verwachte financiële opbrengst van actie 3.2.1 en 3.2.2 samen 2025
2026
2027
2028
€52.000
€104.000
€104.000
€104.000
Wat voegen we toe • Samen met vier scholen voor voortgezet onderwijs in Barneveld ontwikkelen we een routekaart voor opvoed- en opgroeiproblemen. • We monitoren of iedereen de stappen blijft zetten zoals afgesproken. Zo worden jeugdigen niet onnodig doorverwezen naar jeugdhulp. Door strakkere sturing op het proces leren de onderwijsprofessionals en gespreksvoerders van elkaar. • In gesprek met de Samenwerkingsverbanden van het onderwijs en de schoolbesturen krijgen we inzicht in de basisondersteuning die scholen bieden en sluiten ondersteuning hierop aan.
Lokaal Plan Hervormingsagenda Jeugd Barneveld 2025-2028 | 15
3.3.1 Bewustwording kosten jeugdhulp
3.3.2 (Regionaal) actief monitoren aanbieders
3.3.3 Inzetten op groepsgerichte begeleiding
3.3 Actielijn 3: Effectieve jeugdhulp/ bevorderen door- en uitstroom bij jeugdhulp
Context De gemeente betaalt de kosten van jeugdhulp. Door ouders te informeren over het feit dat de inzet van de geboden jeugdhulp geld kost, gaan zij mogelijk bewuster om met de geboden hulp.
We willen dat de jeugdhulp die we
Doel Kostenbewustzijn vergroten bij ouders en daarmee zorgvuldig gebruik van jeugdhulp.
Context Regionaal is zichtbaar dat trajecten steeds langduriger en kostbaarder zijn. Door zorgtrajecten actief te volgen, krijgen zowel gemeenten als jeugdhulpaanbieders inzicht in de effectiviteit van ingezette zorg. Dit maakt het mogelijk om tijdig bij te sturen, wat ook bijdraagt aan het beheersen van kosten. Binnen de regio verschilt het per gemeente in hoeverre, en op welke manier er op zorgtrajecten wordt gemonitord. Regionaal eenduidige kwaliteitskaders en richtlijnen ontbreken. Om tijdige bijsturing mogelijk te maken, en hierbij gebruik te maken van de expertise van de jeugdhulpregio JeugdFV, is het wenselijk om een regionaal eenduidige aanpak te ontwikkelen.
Context Veel jeugdhulptrajecten zijn voornamelijk individueel gericht. In bepaalde situaties kan het geven van jeugdhulp in groepsverband effectiever en goedkoper zijn. Deze aanpak zou jeugdigen met vergelijkbare problematiek in groepsverband hulp achter een beschikking kunnen aanbieden. Dit maakt het mogelijk om wachtlijsten aan te pakken door meerdere jeugdigen tegelijk te helpen. Ook kunnen de kosten worden verlaagd, omdat één hulpverlener meerdere jeugdigen tegelijk begeleidt. Ook zijn er binnen de jeugdhulp veel personeelstekorten. Het groepsgericht aanbieden van jeugdhulp kan eraan bijdragen om toch alle jeugdigen te kunnen helpen.
inzetten effectief is en verbetering aanbrengt in het leven van jeugdigen en ouders. We zetten alleen jeugdhulp in als dat echt nodig is. We zorgen ervoor dat de hulp zo kort als mogelijk en zo lang als noodzakelijk wordt ingezet. Het is daarom belangrijk dat we regie houden op wat er rondom de jeugdige gebeurt.
Wat doen we al/ gaan we mee door Op dit moment voeren we hier nog geen acties op. Wat voegen we toe • In de beschikkingen een alinea opnemen waarin we erop wijzen dat jeugdhulp geld kost. We vragen ouders daarom om er zorgvuldig mee om te gaan. Ook vragen we hen om het zo snel mogelijk te laten weten als ze het weer zelf kunnen oplossen of zien dat de geboden hulp niet passend is. Zo houden we de jeugdhulp in Barneveld toegankelijk voor iedereen die het nodig heeft. Verwachte financiële opbrengst Is niet aan te geven
Doel Door heldere Kritieke prestatie-indicatoren (KPI) afspraken te maken met aanbieders, kunnen we een scherp gesprek voeren, actief monitoren op de kosten en waar nodig eerder ingrijpen Wat doen we al/ gaan we mee door • Vanuit het regionale inkoopbureau worden accountgesprekken met aanbieders gevoerd. We zijn aanwezig bij accountgesprekken met aanbieders waar we meer zicht willen hebben op de (kwaliteit van) zorg of waar veel Barneveldse jeugdigen naartoe gaan. • Op casusniveau hebben gespreksvoerders jeugd evaluatiegesprekken met aanbieders over de ingezette hulp. Naar aanleiding hiervan kunnen er signalen over de kwaliteit van de inzet van aanbieders worden doorgegeven aan de contractmanagers van de regio. Wat voegen we toe • We gaan regionaal in gesprek met aanbieders die uit de pas lopen qua kosten van trajecten, trajectduur of aantallen cliënten. • Het regionaal actief monitoren van aanbieders hangt samen met het regionale project ‘Actieve regie’. De resultaten hiervan gebruiken we als input voor deze actie.
Doel Groepsgerichte ondersteuning achter een beschikking aanbieden waar mogelijk, in plaats van individuele trajecten om effectievere en goedkopere zorg te kunnen bieden. Wat doen we al/ gaan we mee door De meeste jeugdhulp is individueel gericht. Er is momenteel nog geen aanbod van groepsgerichte ondersteuning achter een beschikking, uitgezonderd specifieke groepsproducten zoals een zorgboerderij. Wat voegen we toe • Voor bepaalde zorgvormen wordt onderzocht of er mogelijkheden zijn om deze te collectief aan te bieden. Dit houdt in dat ondersteuning niet langer individueel wordt geboden, maar in groepsverband. Het idee is dat hiermee meer cliënten tegelijkertijd geholpen kunnen worden. De invulling van deze maatregel vraagt afstemming met de jeugdhulpregio JeugdFV, omdat daar de tariefstructuren en contractafspraken met aanbieders zijn belegd. Verwachte financiële opbrengst 2025
2026
2027
2028
-€72.000
€82.000
€236.000
€236.000
Verwachte financiële opbrengst
16
| Lokaal Plan Hervormingsagenda Jeugd Barneveld 2025-2028
2025
2026
2027
2028
€50.000
€50.000
€50.000
€50.000
Lokaal Plan Hervormingsagenda Jeugd Barneveld 2025-2028 | 17
3.4 Actielijn 4: Versterken van de toegang tot geïndiceerde jeugdhulp Toegang tot jeugdhulp betekent dat jeugdigen en ouders toegang krijgen tot de hulp die ze nodig hebben. In de wet staat dat gemeenten de toegang tot jeugdhulp moeten organiseren, zodat gezinnen weten waar zij terecht kunnen met hun vragen. In Barneveld vindt de toegang tot jeugdhulp plaats via de gespreksvoerders jeugd. Gezinnen kunnen ook jeugdhulp krijgen via de huisarts, jeugdarts en medisch specialist.
Doel Door het meer inzetten van actieve regie (ook bij hulpvragen van zwaarte 1 en 2) kan er beter toezicht worden gehouden op de voortgang van de jeugdhulp. Er kan dan beter bijgestuurd worden. En daarmee jeugdhulp eerder worden afgerond. Wat doen we al/ gaan we mee door We voeren al actieve regie bij de meest complexe situaties. De gespreksvoerder is nauw betrokken bij ouders, het kind en de zorgaanbieder en stuurt op het halen van de doelen van het ingezette jeugdhulptraject. Wat voegen we toe We voegen capaciteit toe, waardoor we actieve regie door de gespreksvoerders jeugd kunnen uitbreiden. Dus ook bij de situaties waarin de complexiteit van de hulpvraag lager ligt. Verwachte financiële opbrengst 2025
2026
2027
2028
-€90.000
-€10.000
€70.000
€70.000
3.4.2 Casusregie voeren met historische gegevens 3.4.1 Actieve regie Context De gespreksvoerders jeugd zijn het aanspreekpunt voor ouders, de jeugdige en aanbieders. De mate waarin de gespreksvoerders jeugd betrokken zijn, hangt af van de complexiteit en of er onveiligheid speelt binnen een gezin. De hulpvragen die binnenkomen zijn ingedeeld door middel van een weging (zwaarte 1-2-3) en bepaalt daarmee de mate waarin een gespreksvoerder betrokken is. Bij hulpvragen met zwaarte 3, is een gespreksvoerder nauw betrokken bij de jeugdhulp en wordt gekeken of de doelen worden behaald. Op het moment is er, binnen de huidige capaciteit, geen ruimte om ook alle casussen met ‘zwaarte 1 en 2’ ook op die manier te volgen. Hier willen we verandering in brengen. De reden daarvan is, dat meer betrokkenheid ervoor zorgt dat er scherper gestuurd kan worden op de te behalen doelen en de duur van het jeugdhulptraject.
18
| Lokaal Plan Hervormingsagenda Jeugd Barneveld 2025-2028
Context In de Jeugdmonitor is inzichtelijk welke jeugdhulp een jeugdige heeft gehad. In de Jeugdmonitor is bijvoorbeeld te zien dat bij een jeugdige al meerdere jaren achter elkaar inzet door eenzelfde aanbieder is gepleegd. Daardoor kun je je afvragen of doelen voldoende worden behaald. Daarbij kan inzicht in het jeugdhulpgebruik zorgen voor een onderbouwing om ‘nee’ te kunnen zeggen tegen een nieuw jeugdhulptraject. De gespreksvoerders jeugd kunnen deze gegevens betrekken bij de inzet en voortgang van de jeugdhulp. Doel Efficiëntere inzet van jeugdhulp door het gebruik van data.
een bepaald soort hulpverlening kan worden ingezet. We passen deze richtlijnen consequent toe, tenzij maatwerk nodig is. Door gebruik te maken van de historische gegevens, is snel te zien hoe vaak een bepaald soort hulpverlening al is ingezet.
Wat doen we al/ gaan we mee door • De gegevens uit de Jeugdmonitor zijn beschikbaar voor gespreksvoerders. Deze worden al incidenteel gebruikt. • In de regionale inkoopafspraken staat bij enkele vormen van jeugdhulp richtlijnen over hoe vaak
Wat voegen we toe • We spreken af dat gespreksvoerders jeugd bij het onderzoek naar een hulpvraag voortaan in de Jeugdmonitor kijken naar welke jeugdhulp al is ingezet. Dat helpt bij het bepalen of verdere inzet van jeugdhulp passend is.
• Gespreksvoerders bespreken met de gedragswetenschapper een aantal keer per jaar hun caseload, waarbij specifiek de vraag centraal staat of de ingezette jeugdhulp nog voldoende helpend is, of dat inmiddels de situatie stabiel genoeg is en geen significante verbeteringen meer te verwachten zijn met de inzet van verdere jeugdhulp (‘is een zes goed genoeg?’). Verwachte financiële opbrengst 2025
2026
2027
2028
€18.000
€33.000
€33.000
€33.000
Lokaal Plan Hervormingsagenda Jeugd Barneveld 2025-2028 | 19
3.4.3 Implementeren verklarende analyse Context Als bij een gezin complexe problematiek wordt geconstateerd, is het nodig om een gedeelde verklarende analyse te maken. Een verklarende analyse is een methode die laat zien welke factoren hierop van invloed zijn en hoe die met elkaar samenhangen. Het leidt tot een verklaring van de problematiek en waardoor deze is ontstaan, voortduurt, versterkt of vermindert. Deze methode vraagt meerdere gesprekken met ouders en jeugdige voordat de hulp kan starten. Het gebruik van de verklarende analyse wordt voorgeschreven in de landelijke Richtlijn Uithuisplaatsing en terugplaatsing.
Doel Verbeteren van de kwaliteit van zorg en mogelijke lange termijn besparing door efficiëntere trajecten en doelmatige inzet van zorg. Wat doen we al/ gaan we mee door • De gespreksvoerders jeugd zijn getraind in oplossingsgericht werken. Met oplossingsgericht werken leert iemand om zelf een probleem om te buigen naar een meer gewenste situatie. • De gespreksvoerders jeugd zijn in 2024 getraind in de verklarende analyse. Dit wordt incidenteel al ingezet.
Wat voegen we toe •W e stellen voorwaarden op voor casuïstiek waarbij de verklarende analyse wordt toegepast. • We stellen randvoorwaarden op om het werken met de verklarende analyse binnen het team jeugd mogelijk te maken. Verwachte financiële opbrengst 2025
2026
2027
2028
€15.000
€67.000
€67.000
€67.000
3.4.4 Versterken samenwerking huisartsen Context In de Jeugdwet is geregeld dat een huisarts verwijzingen naar jeugdhulp mag doen. De werkwijze van een huisarts bij een verwijzing naar jeugdhulp is anders dan de werkwijze van een gespreksvoerder jeugd bij de gemeente. De gespreksvoerder heeft meer tijd om de achtergronden uit te vragen. Zo komen jeugdigen vaker meteen op de juiste plek terecht via de gespreksvoerder. Sinds 2019 is een Ondersteuner Huisarts Jeugd (OHJ) van het CJG aanwezig bij bijna alle huisartspraktijken in de gemeente Barneveld. Het inzetten van de OHJ heeft drie doelen: - Het ondersteunen van de huisarts bij beslissingen rond de inzet van passende zorg - Het bieden van snelle hulp bij de huisarts in korte trajecten. - Het voorkomen van (onterechte/onnodige) verwijzingen naar de specialistische jeugdhulp.
20
| Lokaal Plan Hervormingsagenda Jeugd Barneveld 2025-2028
Doel Versterken samenwerking huisartsen en de Ondersteuner Huisarts Jeugd om de juiste inzet van zorg te verbeteren. Wat doen we al/ gaan we mee door • We blijven mogelijk maken dat er op elke huisartsenpraktijk een OHJ van het CJG is. Wat voegen we toe • Om huisartsen beter te informeren over beschikbare alternatieven in het voorveld ontwikkelen en implementeren we een routekaart voor huisartsen. • Met huisartsen spreken we af dat wanneer gedacht wordt aan een verwijzing naar hoog specialistische Jeugdhulp altijd de OHJ-er betrokken wordt. • We organiseren periodiek overleg met de huisartsen, gemeente en de OHJ-er. Daarin worden verwijzingen en de ondersteuning van de OHJ-er besproken. • De ingezette ondersteuning en resultaten van de OHJ-ers maken we per huisartsenpraktijk inzichtelijk en leggen deze naast de data uit de Jeugdmonitor. • Op basis van onderzoek versterken we de positie van de OHJ-er. Hiervoor maken wij gebruik van het onderzoek ‘Jeugdhulp bij de Huisarts’ van Accare, Molendrift, Karakter en het Kenniscentrum Kinder- en Jeugdpsychiatrie. Verwachte financiële opbrengst 2025
2026
2027
2028
€57.500
€115.000
€115.000
€115.000
Lokaal Plan Hervormingsagenda Jeugd Barneveld 2025-2028 | 21
3.5 Actie 5: Zo thuis mogelijk Gezinnen waarin uithuisplaatsingen voorkomen, hebben vaak meerdere problemen tegelijkertijd. Voor aanpak van al die problemen is (alleen) jeugdzorg vaak niet genoeg. Soms is jeugdzorg ook niet nodig, als door goede en tijdige hulp op andere terreinen de kwaliteit van de opvoeding voldoende is. Dat geldt ook voor uithuisplaatsingen: voor een deel zijn die te voorkomen als de ouders hun rol als opvoeder beter kunnen uitvoeren, omdat zij op tijd goede hulp krijgen.
Wat doen we al/ gaan we mee door • Met CJG Connect zetten we in op steungezinnen. Daarbij ondersteunen vrijwilligers bepaalde gezinnen door bijvoorbeeld een middag per week op te passen. • Inzet op de proeftuin Jeugdbescherming FoodValley: Het Regionaal Veiligheidsteam kan worden ingeschakeld voor advies of om samen mee op te trekken in een specifieke casus. Daarnaast wordt er in deze proeftuin een integrale, systeemgerichte blik ontwikkeld waarbij niet alleen de blik op de bescherming van jeugdigen is gericht, maar ook op andere problemen als bestaansonzekerheid en de eigen problematiek van ouders. • Inzetten van de verklarende analyse door de gespreksvoerders jeugd (zie actie 4.3). Wat voegen we toe • We gaan cases van jeugdigen die nu niet meer thuis wonen, vergelijken. Vaak hebben deze situaties gelijkenissen. Onderzoek naar deze gelijkenissen kan informatie geven over wat kan bijdragen aan het voorkomen van een uithuisplaatsing. Verwachte financiële opbrengst
3.5.1 Voorkomen van uithuisplaatsingen Context ‘Uithuisplaatsing’ wil zeggen, dat een jeugdige vrijwillig of gedwongen (tijdelijk) niet bij de ouder woont. Dat is een ingrijpende gebeurtenis voor het hele gezin. Een jeugdige wordt alleen uit huis geplaatst als er geen andere oplossingen zijn voor de problemen thuis. Zoals wanneer het thuis zo onveilig is, dat de ontwikkelkansen van de jeugdige stelselmatig worden bedreigd. Onderzoek heeft laten zien dat jeugdigen die een uithuisplaatsing hebben meegemaakt, twee keer zo veel kans maken op problemen in het latere leven. Het lukt ons in Barneveld steeds beter om jeugdigen thuis te laten opgroeien. Toch zijn er nog wel jeugdigen bij wie een uithuisplaatsing niet kon worden voorkomen. Daarbij zien we dat zij veel vormen van hulp voorafgaand aan de uithuisplaatsing hebben ontvangen. Doel We willen uithuisplaatsingen zoveel mogelijk voorkomen.
22
| Lokaal Plan Hervormingsagenda Jeugd Barneveld 2025-2028
2025
2026
2027
2028
€35.000
€70.000
€105.000
€105.000
3.5.2 Inzet Doorbraakmethode® Context In sommige situaties hebben ouders en jeugdigen iets anders nodig dan via jeugdhulp geboden kan worden. Maatwerk is dan gewenst om te voorkomen dat problematiek complexer wordt met alle gevolgen van dien. Op deze manier kunnen soms ook zwaardere vormen van hulp en ondersteuning worden voorkomen, zoals een uithuisplaatsing. Het Instituut voor Publieke Waarden heeft hier een werkwijze voor ontwikkeld: de Doorbraakmethode®. Doel Andere oplossingen buiten de jeugdhulp vinden om uithuisplaatsingen te voorkomen. Wat doen we al/ gaan we mee door We hebben een intern ‘tussen-wal-en-schip-budget’ dat functioneert als maatwerkbudget voor die individuele gevallen waarvan we constateren dat er iets nodig is maar het niet binnen de regels past.
Binnen programma Bestaanszekerheid is er een inspanning opgenomen om het tussen wal-en-schip budget door te ontwikkelen. Een denkrichting is het inzetten van de Doorbraakmethode®. Wat voegen we toe We vragen het Instituut voor Publieke Waarden om bij 5 situaties in gezinnen met meerdere problemen mee te denken over alternatieve oplossingen door middel van de Doorbraakmethode®. Verwachte financiële opbrengst 2025
2026
2027
2028
€0
€50.000
€50.000
€50.000
3.5.3 Passende en beschikbare plekken Context Wanneer een jeugdige uithuis wordt geplaatst zoeken we eerst naar een oplossing binnen het eigen netwerk (netwerkpleegzorg). Wanneer dit niet lukt, zoeken we een oplossing binnen de pleegzorg. Pas als laatste wijken we uit naar een gezinshuis of kleinschalige woonvoorziening. Deze plek moet in de regio beschikbaar zijn. Daarom hebben we een regionale kleinschalige woonvoorziening opgestart en gaan we regionale, beschikbare gezinshuisplekken inkopen.
Lokaal Plan Hervormingsagenda Jeugd Barneveld 2025-2028 | 23
Doel Voldoende beschikbare plekken in de buurt voor jeugdigen die niet meer thuis kunnen wonen. (Meerdere) doorplaatsingen bij één jeugdige zoveel mogelijk voorkomen. Wat doen we al/ gaan we mee door • Samen met pleegzorgorganisaties werven we nieuwe pleegouders, met een focus op netwerkpleegzorg (gezinsgericht werven). Ook maken we gebruik van Module X om te voorkomen dat een jeugdige weg moet uit een pleeggezin. Module X is een mogelijkheid tot financiële compensatie voor extra inzet ten behoeve van het pleegkind (bijvoorbeeld voor minder werken of inzet huishoudelijke hulp). • We doen een pilot met een ‘pauzewoning’. De gemeente huurt een woning van de Woningstichting Barneveld, waar gezinnen onder begeleiding tijdelijk kunnen werken aan hun problemen. Het doel is om uithuisplaatsing van een jeugdige te voorkomen. • Vanuit de regio is een woonvorm voor jeugdigen in de puberleeftijd opgezet, waar ze kunnen blijven wonen totdat ze zelfstandig gaan wonen. Deze woonvorm is beschikbaar voor jeugdigen uit de FoodValley. • In 2025 is op Gelders niveau gestart met de Essentiële Functies. De Essentiële Functies bestaat uit
een alliantie van vijftien samenwerkende jeugdhulporganisaties met verschillende expertises: jeugd- en opvoedhulp, LVB (Licht Verstandelijk Beperkt), GGZ, forensische zorg en verslavingszorg. De zorgaanbieders werken niet alleen samen maar brengen de zorg ook naar de jeugdige toe. Daarmee gaat het aantal overplaatsingen van jeugdigen naar andere zorgaanbieders drastisch omlaag. Wat voegen we toe • We starten met het regionale project ‘beschikbaarheid gezinshuizen’. Daarbij wordt vanuit de regio voldoende beschikbare gezinshuisplekken ingekocht. Deze houdt de regio beschikbaar voor jeugdigen uit de FoodValley. Na afronding van het project weten we of en welke vormen van verblijf nog meer met beschikbaarheidsfinanciering ingekocht dienen te worden. Dit zal vervolgens worden opgepakt. • We onderzoeken wat gezinshuizen nodig hebben om daadwerkelijk jeugdigen uit residentiële zorg te kunnen opvangen. Verwachte financiële opbrengst 2025
2026
2027
2028
€54.500
€109.000
€163.500
€163.500
4
Samenvatting financiële doorrekening
24
| Lokaal Plan Hervormingsagenda Jeugd Barneveld 2025-2028
Lokaal Plan Hervormingsagenda Jeugd Barneveld 2025-2028 | 25
4. Samenvatting financiële doorrekening Actielijn
Actie
2025
2026
2027
2028
Actielijn 1: Versterken pedagogische basis
3.1.1 Opvoeden met kennis over de normale ontwikkeling
52.000
104.000
104.000
104.000
3.1.2 Versterken van kennis over normaliseren
52.000
104.000
104.000
104.000
3.1.3 Hulp rondom relaties en scheidingen
63.000
126.000
190.000
190.000
3.1.4 Aanbod na jeugdhulp
26.000
52.000
52.000
52.000
3.2.1 Samenwerkingsafspraken in en 52.000 bij scholen
104.000
104.000
104.000
Actielijn 2: Versterken samenwerking tussen onderwijs en zorg
3.2.2 Inzet Jeugdmonitor bij de scholen
Samen met actie hierboven
3.3.1 Bewustwording kosten jeugdhulp
0
0
0
0
3.3.2 (Regionaal) actief monitoren aanbieders
50.000
50.000
50.000
50.000
3.3.3 Inzetten op groepsgerichte begeleiding
-72.000
82.000
236.000
236.000
3.4.1 Actieve regie
-90.000
-10.000
70.000
70.000
3.4.2 Casusregie voeren met historische gegevens
18.000
33.000
33.000
33.000
3.4.3 Implementeren verklarende analyse
15.000
67.000
67.000
67.000
3.4.4 Versterken samenwerking huisartsen
57.500
115.000
115.000
115.000
3.5.1 Voorkomen van uithuisplaatsingen
35.000
70.000
105.000
105.000
3.5.2 Inzet Doorbraakmethode®
0
50.000
50.000
50.000
3.5.3 Passende en beschikbare plekken
54.500
109.000
163.500
163.500
Geen actie in dit plan, maar het programma Bestaanszekerheid heeft een financieel effect op het gebruik van jeugdhulp.
0
0
100.000
100.000
Totaal
313.000
1.056.000
1.543.500
1.543.500
In Begroting
1.000.000
1.500.000
1.600.000
1.600.000
Actielijn 3: Effectieve jeugdhulp/ bevorderen door- en uitstroom bij jeugdhulp
Actielijn 4: Versterken van de toegang tot geïndiceerde jeugdhulp
Actie 5: Zo thuis mogelijk
Bestaans-zekerheid
Toelichting berekening cijfers: Om de maatregelen binnen de actielijnen te kwantificeren zijn verschillende berekeningen gebruikt en aannames gedaan. In sommige gevallen is het onderzoeksrapport AEF van de gemeente Ede gebruikt en vertaald naar de gemeente Barneveld (op basis van het aantal inwoners). Voor een aantal acties is een percentage genomen van de totale kosten voor het specifieke onderwerp. Voor een tweetal acties zijn eerst investeringen nodig (min bedrag) voordat de actie kosten zou kunnen besparen.
26
| Lokaal Plan Hervormingsagenda Jeugd Barneveld 2025-2028
5
Monitoring Lokaal Plan Hervormingsagenda Jeugd Barneveld 2025-2028 | 27
5. Monitoring In de gemeente Barneveld maken we gebruik van een monitoringssysteem, waarin data over de beschikte jeugdhulp is verzameld. Deze Jeugdmonitor gebruiken wij om inzicht te krijgen in het verloop van het gebruik van jeugdhulp en de daarbij behorende jeugdhulpkosten. Eén keer per maand vindt er een lokale analyse plaats van de jeugdhulpcijfers. Daarnaast verschijnt er 3x per jaar een voortgangsrapportage vanuit de Jeugdhulpregio JeugdFV. Hierin staat een regionaal overzicht in de ontwikkelingen van alle beschikte jeugdhulp en een nadere verdieping en trendanalyse per gemeente.
5.1 Indicatoren Het plan bestaat uit 5 actielijnen die per actielijn door een projectleider worden uitgewerkt. Om de resultaten te meten, zijn per actie indicatoren opgesteld. Deze indicatoren geven aan wat de stand van zaken is en hoe deze ontwikkelen naar het beoogde resultaat. Voor de betreffende indicatoren is een nulmeting uitgevoerd. In deze nulmeting is voor de kwantitatief meetbare effecten de huidige stand van zaken vastgelegd. De actielijnen beogen ook verschillende kwalitatief meetbare effecten te bereiken. Deze kunnen niet met de Jeugdmonitor in kaart worden gebracht, maar worden gevolgd door met partners te evalueren.
28
| Lokaal Plan Hervormingsagenda Jeugd Barneveld 2025-2028
5.2 Zicht houden De monitoring wordt maandelijks uitgevoerd en minimaal jaarlijks formeel geëvalueerd. Zodoende is het mogelijk om zicht te houden op de koers die wordt gevaren en zo nodig tijdig bij te sturen. Belangrijk om daarbij te vermelden, is dat het vaak langer duurt tot het financiële effect van maatregelen ook zichtbaar is. Dat duurt minimaal één tot drie jaar. Omdat de actielijnen lopen tot en met 2028 is het jaar 2027 bij uitstek geschikt om een effectmeting uit te voeren. Op deze wijze kan er tijdig besloten worden (voor 2029) over het wel of niet doorzetten van bepaalde maatregelen op basis van het in kaart gebrachte effect.
5.3 Voorzichtigheid De data genoemd in dit actieplan moeten met voorzichtigheid worden geïnterpreteerd. De verwachte besparingen in dit actieplan kunnen in de praktijk hoger of lager uitvallen dan van tevoren ingeschat.
Lokaal Plan Hervormingsagenda Jeugd Barneveld 2025-2028 | 29
Lokaal Plan Hervormingsagenda Jeugd Barneveld 2025-2028