Bijlage 6 Verslag Bestaanszekerheid - een zeker bestaan bouwen we samen 18 januari 2024

Bestaanszekerheid Een zeker bestaan bouwen we samen 18 januari 2024

Bestaanszekerheid – een zeker bestaan bouwen we samen

Bestaanszekerheid – een zeker bestaan bouwen we samen

Financiële zekerheid en geldzorgen

Financiële zekerheid en geldzorgen

Financiële zekerheid en geldzorgen

Opbrengst sessie 1 ▪ ▪ ▪ ▪

▪ ▪ ▪ ▪ ▪

Wegnemen van schaamte door de toegang zo makkelijk mogelijk te maken Een veilige en menswaardige plek Uitstralen “het kan iedereen overkomen” Scholen zijn hierin heel belangrijk; zeker wanneer er sprake is van generatiearmoede; je krijgt het omgaan met geld niet van je ouders mee. Scholen hebben ook een signalerende functie; weten zij ook de wegen om door te verwijzen? Iemand echt bij de hand meenemen/begeleiden; dat geeft vertrouwen > Belang van sleutelpersonen! Wees bereikbaar; zeker vanwege wantrouwen naar overheid Wees coulant; mensen kunnen en mogen fouten maken Belang van goede zorg; daarmee belang van de collectieve zorgverzekering Angst voor bureaucratie en regels (daardoor mijden van de overheid); maak brieven, informatie en regelingen begrijpelijk en vriendelijk!

Financiële zekerheid en geldzorgen Opbrengst sessie 1 Hoe doen we dat? Versimpelen van de regels: + Bijvoorbeeld door inzet van Voorzieningenwijzer (Amersfoort: geldcheck033); een tool die ook door een professional geraadpleegd kan worden met de inwoner samen. Bijvoorbeeld tijdens financiële spreekuren. Versterken van lokale initiatieven: + Wijkgericht en in elke wijk beschikbaar. + Meer communicatie over het bestaan van regelingen; niet alleen bij inwoners, maar ook organisaties onderling. + Stimuleren om iemand mee te nemen en zo het informele circuit ook inzetten. + Belang van een warm en ‘zonder oordeel’ welkom voor mensen als ze de stap nemen. Uitstralen dat het voor iedereen is, stigma-verlagend.

Financiële zekerheid en geldzorgen Opbrengst sessie 2 Les op scholen, informatieverstrekking: + Project zakgeld, Begin vroeg! Dus niet ‘pas’ op de middelbare school. Gezond schoolprogramma in de breedte integreren, doorlopend en niet ‘maar af en toe/eens per jaar’. + Buurthuizen zijn goed inzetbaar vanwege lage drempels -/- Geen losse interventies, moet echt een doorlopende lijn zijn -/- Generatiearmoede is een enorm probleem/risico (dus echt belangrijk aan te pakken) -/- wantrouwen naar overheid/instanties, dus bewuste keuze maken, waar vindplekken en informatie is. Verlaag drempel + Anoniem karakter waarborgen, zo schaamte wegnemen/omzeilen + Sluit aan bij de behoefte en zet in op praktische dingen + Handreiking doen en zo eigen vermogen versterken -/- Met meer regelingen wordt het niet per se simpeler

Financiële zekerheid en geldzorgen

Opbrengst sessie 2 Voorlichting / samenwerking + Zorg voor sociale samenwerking en kennis van elkaar (win-win) + Kijk ook naar wat al goed gaat in het bereik, we doen ook al veel! + Aandacht voor termen die niet/minder afschrikken + Zet de buurtburgemeester/buurtconciërge in. Help ze in stelling te brengen, maar doe als gemeente daarna een stapje terug + Preventie is een taak van iedereen; we zijn verantwoordelijk voor elkaar / we zorgen voor elkaar > dat uitdragen -/- Woorden als schuldhulpverlening zijn moeilijk en roepen angst op; probeer andere benamingen! -/- Individualisme (trend) is een probleem

Financiële zekerheid en geldzorgen Opbrengst sessie 2 Versimpel en duidelijke toegang ‘horen zien en ondersteunen’ + Faciliteer een gezellig/warm welkom. Een ongedwongen sfeer maakt dat er mooie dingen gebeuren + Coach ook ongedwongen + Bied vertrouwen en veiligheid + Laat beloning voelen en zien (bijvoorbeeld werkpremie) + Zet in op talenten en de duurzame oplossing. We maken daar al stappen in, maar blijf dit aandacht geven + (o.a.) ouderen zijn minder digitaal vaardig; vraagt andere manier van benaderen -/- Aantonen dat het moet/werkt is een bedreiging -/- Wantrouwen over en weer naar elkaar -/- Kettingwerking op enkele individuen wordt vaak vertaald in een aanpak voor de gehele groep

Financiële zekerheid en geldzorgen

Opbrengst sessie 2 Doorbraakmethode + Luister naar het verhaal! + Heb lef en wees creatief, ook als het controversieel voelt of buiten de gebaande paden is. + Vraagt lange adem en vertrouwen (rugdekking) in de gehele organisatie -/- Loyaliteit zit mensen in de weg -/- Mensen die tussen wal en schip vallen

Positieve gezondheid

Positieve gezondheid

Positieve gezondheid

Positieve gezondheid

Opbrengst sessie 1 + Sluit aan bij de interesses van mensen i.p.v. de focus leggen op enkel problemen. Wat is voor iemand belangrijk en wat heeft deze persoon nodig? + Zet in op het gebruik van de methodiek van positieve gezondheid. + Zet in op meer bekendheid van wat er allemaal beschikbaar is. Bijvoorbeeld d.m.v. een sociale kaart. Kijk daarbij vooral naar hoe de inwoner dit ervaart. + 1-op-1 relaties (bijv. met vrijwilligers) zijn belangrijk om eerste stap te zetten. Zet in op ‘community-building’.

Positieve gezondheid Opbrengst sessie 1 + In principe kunnen veel organisaties een bijdrage leveren aan het versterken van buurtfuncties. Veel organisaties zijn gevestigd in een wijk en kunnen bijvoorbeeld een open inloopplek hebben.

+ Zet in op het verbinden van mensen aan elkaar, in plaats van de focus op zorg. + Stimuleer buurtinitiatieven. + Sluit aan op de behoefte van de inwoner.

+ Onderwerpen als ‘mentale gezondheid’ en ‘laaggeletterdheid’ zijn vaak intergenerationeel. Die cirkel moet worden doorbroken. - Rondom het onderwerp armoede is veel taboe. Zorg dat dit taboe wordt doorbroken.

Positieve gezondheid

Opbrengst sessie 2 + Zet in op actieve buurthuizen waar professionals laagdrempelig beschikbaar zijn voor mensen uit de buurt. + Veel mensen kunnen een brugfunctie vervullen voor mensen in bestaansonzekerheid. Iedereen kan de persoon zijn die het verschil maakt voor de ander. + Zet in op inzicht in informatie m.b.t. hulp bij bestaansonzekerheid, zodat veel mensen anderen wegwijs kunnen maken. + Zorg voor een menswaardige benadering. Luister echt naar mensen en naar wat voor hen belangrijk is. Het is belangrijk dat professionals en vrijwilligers zich open en kwetsbaar opstellen.

+ Zorg voor duidelijke communicatie, zodat het niet te ingewikkeld is. Zowel bij de gemeente als bij maatschappelijke organisaties.

Positieve gezondheid

Opbrengst sessie 2 + Zet er op in dat het praten over armoede normaler wordt. Bijvoorbeeld door middel van een publiekscampagne. + Zet in op het concept positieve gezondheid. +Focus op wat iemand nog wel kan en wil en wat voor iemand belangrijk is. - Gebrek aan vertrouwen in de overheid kan ervoor zorgen dat mensen geen gebruik willen maken van aanbod of niet naar de gemeente willen. - In veel wijken zijn er geen buurthuizen en geen activiteiten

Betaalbaar en passend wonen

Wonen – de zekerheid van betaalbaar en passend wonen

Wonen – de zekerheid van betaalbaar en passend wonen Opbrengst sessie 1 ▪

30% sociale huur/huisvesting voor jongeren/starters is dit uitvoerbaar? Je zult misschien de lucht in moeten om dit te kunnen doen en betaalbaar te kunnen houden. Wat doe je met de mensen die net boven de sociale huurgrens zitten? Moet je niet juist hier meer op inzetten i.p.v. 30% sociale huur? Kijk naar de mogelijkheden van transformatie van woningen.

▪

Starters/doelgroep jongeren: bouw ook flexibel. Huisvesting jongeren heeft echt prioriteit.

▪

Ouderen laten doorstromen: verleid ze om door te stromen: misschien zou je een korte periode kunnen proef wonen in een appartement? Belangrijk is de beweging in wonen. Aandacht voor scheefwonen qua leeftijd / huishouden. De kansen liggen bij de 65+ers.

▪

Bundel initiatieven die er zijn op de woningmarkt, nu onoverzichtelijk wat er allemaal wel en niet is.

▪

Maak ook gebruik van bedrijfsleven als partner in dit vraagstuk. Ook voor de ‘sociale kant’ niet alleen voor de stenen (iemand uit bedrijfsleven kan bijv. ook een jongere half jaar begeleiden/helpen als buddy en woonruimte zoeken in zijn of haar netwerk) en betrek kerken voldoende. Check Kansfonds.

▪

Ervaringsdeskundige: benoemde doorbraakmethode, blijf jongeren vasthouden/kamers met aandacht, zorg voor een vervolg/zorg voor perspectief op een woning. Laat iemand niet los/we laten je niet vallen.

▪

Zelfde met time-out locatie, persoonlijk contact en zichtbaarheid in de wijk is belangrijk. Voorbeeld wijkagent: aanbellen om de buurt te leren kennen. Saamhorigheid is van belang.

Wonen – de zekerheid van betaalbaar en passend wonen

Opbrengst sessie 1 ▪

In Barneveld staan nu 90 woningen leeg, kijk daar eens naar: kunnen we hier wat mee?

▪

Levensloopbestendige wijk ouderen met dementie, deze groep gaat enorm groeien en blijft voornamelijk thuis wonen. Dit betekent een toename van overlast (belangrijk is mensen en voorzieningen, zoals sensoren chips bij dwalen). Bijvoorbeeld een wijk rondom een zorginstelling: haal buiten naar binnen en binnen naar buiten, je kan als instelling ook iets voor de wijk betekenen als bijv. ontmoetingscentrum.

▪

Een levensloopbestendige wijk heeft: een supermarkt altijd op loopafstand, activiteiten dichtbij, is toegankelijk voor iedereen. Kijk bij het inrichten van wijken naar het web van positieve gezondheid: deze 6 definities zouden terug moeten komen in een levensloopbestendige wijk.

▪

Hoe kun je stimuleren dat mensen naar elkaar omkijken in de wijk? De relatie met anderen en de kans om elkaar te ontmoeten is belangrijk. Ondersteun burgerinitiatieven, maar je hoeft als overheid niet alles zelf op te pakken, bijv. via opbouwwerkers/gebiedsregisseurs/wijkburgemeester/wijkplatform stimuleren (hoe/op welke manier?)

Wonen – de zekerheid van betaalbaar en passend wonen Opbrengst sessie 1

▪ Kijk ook naar preventie: er moet een luisterend oor zijn. Bijvoorbeeld een buurtconciërge en/of wijkagent die aanwezig is en proactief mensen benadert. Zo durven mensen je ook eerder met een hulpvraag te benaderen. ▪ Benut 10% van de gemeentelijke subsidies voor iets vernieuwends om dit soort punten te stimuleren. ▪ Zorg voor plekken in het buitengebied voor mensen die blijvend overlast veroorzaken in de wijk/zorg voor rustige plekken. Daarnaast ook tijdelijke plekken nodig als mensen tijdelijk uit de wijk moeten, betrek hier mogelijk de kerken. ▪ Er is machteloosheid als je de buurman bent van een kwetsbare persoon die niet goed in de wijk kan wonen. Belangrijk is dat wij met z’n allen verantwoordelijkheid voelen, het draait om gezamenlijkheid. ▪ Woonbewust: kijk niet alleen naar het fysieke aspect maar neem in dit soort gesprekken ook het maatschappelijke deel mee: hoe kan iemand blijven meedoen in de wijk of buurt (bijv. meedoen als vrijwilliger, wat kun jij voor de buurt betekenen) -< zit ook nog veel potentie in deze groep mensen ▪ Als je moet kiezen? Breid je totale woningvoorraad uit en neem de bouw en functies voor doelgroepen hierin mee, dus de eerste doelstelling oppakken en in de slipstream de rest oppakken.

Wonen – de zekerheid van betaalbaar en passend wonen Opbrengst sessie 2 ▪ Woonzorgvisie werd hier meer gestickerd dan in de eerste sessie: Is een concept voor jongeren onderdeel van de woonzorgvisie? Borg doorstroom hierin. Concept ontwikkelen voor jongeren goed, maar zorg dan ook voor de mogelijkheden dat er doorstroom kan plaatsvinden naar de volgende stap in een wooncarrière.Als je nu bijvoorbeeld een kleinere woning kiest via de woningstichting ben je je hele inschrijftijd kwijt en moet je weer jaren op de wachtlijst. Hierdoor kan je mogelijk niet doorstromen uit je sociale huurwoning terwijl je dat wel zou willen. ▪ Afdwingen doelgroepenbouw bij ontwikkelaars, hiervoor is de woonzorgvisie nodig ▪ Idee van een gemeubileerde crisiswoning voor 1 – 3 maanden als uitvalbasis ingeval bij calamiteiten zoals brand. ▪ Woningsplitsing meer toepassen en versoepelen regels in het buitengebied om te zorgen dat er meer woonplekken beschikbaar komen naast nieuwbouw en het ombouwen van bijvoorbeeld bedrijfspanden. ▪ Ouderen: best veel oude appartementencomplexen (geluidsoverlast), zet in op comfort/luxe maar wel betaalbaar appartement om ze te kunnen verleiden ▪ Weinig alternatieven tussen lagere segment en dure woningen. Het tussensegment is belangrijk voor de vitale jonge ouderen.

Wonen – de zekerheid van betaalbaar en passend wonen Opbrengst sessie 2 ▪ Mogelijkheden van tiny houses, mantelzorgwoningen qua doelgroepen uitbreiden. ▪ Huiswaarts is voor sommige doelgroepen lastig, sommige ouderen moeten wekelijks langskomen om aanbod te bekijken bij een vrijwilliger van Welzijn Barneveld of VluchtelingenWerk. Hoe kun je dit beter toegankelijk maken voor laaggeletterden of ouderen? ▪ Realiseer als gemeente ook bijvoorbeeld knarrenhofjes/zorg voor voldoende informatie hierover zodat deze initiatieven kunnen worden opgepakt door mensen zelf. ▪ Levensloopbestendige wijk: Bepaalde cultuur in een buurt waar mensen aan gewend zijn, contacten met buren, mensen willen ook niet weg, maar als er onvoldoende doorstoommogelijkheden zijn in de wijk zelf blijven mensen zitten, dus in bestaande wijken kijken naar aanbod en of hier meer een mix gemaakt kan worden. ‘Je kan armoede uit de mens halen, maar dan moet je ook armoede uit de wijk halen’. ▪ Om Barneveld sterk te houden moet je eigenlijk op alle drie de operationele doelen inzetten: je moet genoeg draagkracht hebben om het met elkaar te doen, dus niet alleen inzetten op specifieke doelgroepen. Bedien alle mensen/doelgroepen.

▪ Oude regels: pas dit aan. Waarom jaarlijks betalen voor sociale huur (andere regio’s hebben dit afgeschaft). Mensen wisselen van e-mailadres, of rekeningnummer. Kunnen we dit niet gewoon makkelijker maken? ▪ Link meer leggen tussen positieve gezondheid in de wijk <-> wonen

Vervolg ▪ De gemeente gebruikt de opbrengst voor de inhoud van een programmaplan voor langere tijd, ▪ Hierbij worden keuzes gemaakt aan de hand van verschillende afwegingen, ▪ Naast het programmaplan komt er een jaarplan met inspanningen voor 2024, ▪ Jaarlijks wordt het programma geëvalueerd. Ook wordt jaarlijks een nieuw plan met inspanningen gemaakt.