Bijlage 3b - Feedback van Platform 31

Externe expertise Samenwerkingsaanpak gemeente Barneveld Advies

Peter Mulder

2

Uitgave Platform31 Den Haag, 31 oktober 2024

Auteur: Peter Mulder Redactie: Platform31 Platform31 Bestuurders, beleidsmakers, professionals, inwoners en ondernemers zoeken oplossingen voor complexe vraagstukken in stad en regio. Hoe komen we tot een inclusieve en duurzame samenleving? Met voldoende woningen in een passende omgeving. Waar een innovatieve overheid en economie bijdragen aan brede welvaart. Om tot toekomstbestendige oplossingen te komen, brengen we partijen bij elkaar en onderzoeken we maatschappelijke opgaven in samenhang. We signaleren trends en verbinden beleid, praktijk en wetenschap. Zo komen we samen tot een aanpak waar bestuurders en uitvoerders direct mee aan de slag kunnen. De oplossingen houden we niet voor onszelf: iedereen profiteert mee van de resultaten. Postbus 30833, 2500 GV Den Haag www.platform31.nl . Externe expertise Samenwerkingsaanpak gemeente Barneveld

Inhoudsopgave Inleiding

4

1 Wat valt op

5

2 Wat gaat goed

6

3 Aanbevelingen 7 3.1 Inkadering van dorpsplannen 7 3.2 Inrichten van een ondersteuningsstructuur voor de indienende organisaties 7 3.3 Koppeling leggen van bewonersinitiatieven naar de portfoliotafel. 7 3.4 Het interne proces aanpassen van de rol van gebiedsregie in het gebiedsgericht werken 7 4 Wat is er nodig om dit te bereiken 9 4.1 Verbinding leggen tussen visie en strategie van de gemeente en de te maken wijk-/dorpsplannen 9 4.2 Ondersteuningsstructuur voor de indienende organisaties 9 4.3 Aangepaste procesbeschrijving van het portfolioproces 9 4.4 Duidelijk mandaat voor de gebiedsregisseur; aanpassing interne processen 10 4.5 Verdieping in gebiedsgericht werken 10 5 Wat leveren de aanbevelingen op voor de gemeente Barneveld

11

6 Enkele risico’s als de aanbevelingen niet worden opgevolgd

12

7 Tot slot

13

Bijlage 1: Inhoud van de opdracht

14

Bijlage 2: Namenlijst

15

Bijlage 3: Geraadpleegde documenten Documenten en publicaties van de gemeente Barneveld Publicaties van Platform31 en partners:

16 16 16

Bijlage 4: Voorbeelden vanuit de praktijk Meierijstad: een wendbare wijkaanpak met korte lijntjes WijDeventer – Gebiedsgericht werken in de wijken en dorpen Investeer in betrokkenheid en maatwerk voor een waardevolle wijkaanpak Verbinding en vernieuwing in Alphense wijkaanpak Verkenning Movisie naar ruimte invloed inwoners 4 tips voor een wijkaanpak met bewoners

17 17 17 17 17 18 18

Externe expertise Samenwerkingsaanpak gemeente Barneveld

3

Inleiding De gemeente Barneveld werkt al een aantal jaren aan een traject om het samenwerkingsproces tussen de wijken en de dorpen enerzijds, en de gemeente anderzijds, vorm te geven en te verbeteren. Het meest recente richtinggevende document voor de Samenwerkingsaanpak is het Plan van Aanpak (aangenomen in de Raadsvergadering van april 2024). Het doel van het plan van aanpak is, uitvoering te geven aan het eerder aangekondigde traject “Samenwerken met dorpen en wijken in de gemeente Barneveld” (voorheen Dorpenbeleid). In het Plan van Aanpak neemt het gebiedsgericht werken een centrale plaats in. Bij de inrichting van het participatieproces is gekozen voor een proces op drie sporen: Spoor 1: Participatie bij ruimtelijke initiatieven (door anderen dan de overheid) Spoor 2: Participatie bij initiatieven van de overheid Spoor 3: Participatie bij initiatieven vanuit de gemeenschap. Het gebiedsgericht werken is hieraan overstijgend. Dit advies richt zich op het gebiedsgericht werken en op Spoor 3. Het uiteindelijke doel is te komen tot een vernieuwde gemeenschappelijke samenwerkingsaanpak met dorpen en wijken. Het voorliggende advies is er op gericht een bijdrage te leveren aan dit traject.

Externe expertise Samenwerkingsaanpak gemeente Barneveld

4

1 Wat valt op -

-

-

-

-

Er is een doorgaande lijn in het lange-termijnwerk van de gemeente op het gebied van participatie en samenwerking met de wijken en dorpen. De structuur van drie sporen is helder en maakt duidelijk onderscheid tussen de verschillende vormen van participatie. De sporen zijn uitgewerkt en verbonden met duidelijke communicatie richting bewoners. Gebiedsgericht werken is hieraan overstijgend en omvat ook de signalen en initiatieven, voortkomend uit Dorps- en wijkplannen en gebiedsagenda’s. Het Plan van Aanpak geeft richting aan hoe het gebiedsgericht werken in de praktijk ingevuld moet gaan worden. Dorps- en wijkplannen spelen een belangrijke rol in de samenwerkingsaanpak, maar er is weinig structurele ondersteuning voor de wijkplatforms en Plaatselijk Belang verenigingen bij het opstellen ervan. Ook missen deze organisaties inkadering op twee niveaus: o Inkadering van hun inhoudelijke plannen binnen de visie en strategie van de gemeente; (Bron: https://barneveld.nieuws.nl/) o Inkadering van wat de reikwijdte van een dorpsplan moet, of kan, zijn. Gebiedsregisseurs leggen de verbinding tussen de behoeften en initiatieven vanuit de verschillende gebieden en de activiteiten en prioriteiten van de gemeente. Er is een algemeen gevoel onder gebiedsregisseurs dat de richtlijnen goed op papier staan en dat nu de praktijk moet volgen.

Er is nog geen duidelijk proces uitgelijnd om te bewerkstelligen dat wat de gebiedsregisseurs ophalen in de wijken en dorpen, de juiste weg vindt binnen de gemeentelijke organisatie en er een goede koppeling ontstaat met de organisatie. Parallel aan de invoering van de nieuwe samenwerkingsaanpak loopt de invoering van een nieuw portfolioproces, gericht op een meer gestroomlijnde analyse van prioriteiten versus gemeentelijke capaciteit. In de huidige stand van zaken van het portfolioproces is er nog geen verbinding gemaakt met signalen vanuit de dorpen en wijken en voorstellen vanuit bewoners(-organisaties) - de dorpsplannen, gebiedsagenda’s en Spoor 3-initiatieven. Het gebiedsgericht werken is als uitgangspunt duidelijk beschreven in gemeentelijke documenten. Tegelijkertijd is bijvoorbeeld het portfolioproces sectoraal ingericht. Ook is er geen structureel overleg tussen fysiek domein, sociaal domein en gebiedsregie.

Externe expertise Samenwerkingsaanpak gemeente Barneveld

5

2 Wat gaat goed -

-

-

-

De bewoners vinden hun steeds meer hun weg naar de gebiedsregisseurs van hun wijk of dorp. Er lijkt een goede verstandhouding te zijn tussen gebiedsregisseurs en bewonersorganisaties. Input van het jaarlijkse overleg met alle bewonersorganisaties is meegenomen in de vormgeving van het traject “Samenwerken met dorpen en wijken in de gemeente Barneveld”. Het opstellen en indienen van wijk-/dorpsplannen is een wezenlijk en serieus onderdeel van de samenwerking en leidt tot concrete stappen vanuit de gemeente, gebaseerd op deze plannen. De invoering van het portfolioproces gebeurt op een stapsgewijze en systematische wijze, met ruimte voor eventuele aanpassingen gericht op het leggen van verbinding met signalen vanuit de dorpen en wijken en initiatieven vanuit de dorpsplannen en gebiedsagenda en met Spoor 3-initiatieven.

6

(bron: www.barneveld.nl)

Externe expertise Samenwerkingsaanpak gemeente Barneveld

3 Aanbevelingen 3.1 Inkadering van dorpsplannen Op dit moment zijn de wijken en dorpen vrij in het bepalen van de inhoud van de dorpsplannen. Het advies is, om deze vrijheid niet te begrenzen, maar wel duidelijkere kaders aan te geven vanuit de gemeente, waarbinnen de dorpsplannen opgesteld kunnen worden: Visie en strategie van de gemeente Barneveld. De indieners kunnen gestimuleerd worden om in hun plannen aansluiting te zoeken bij de langetermijnvisie en strategie van de gemeente Barneveld. Ook in het portfolioproces wordt aan deze kaders getoetst. Reikwijdte van een dorpsplan. Wijkplatforms en Plaatselijk Belang verenigingen hebben behoefte aan duidelijkheid met betrekking tot wat valt binnen de reikwijdte van een dorpsplan (en van de gemeente), en wanneer je als opsteller raakt aan beleidsterreinen die niet door de gemeente bepaald worden. Een vorm van inkadering vooraf maakt het vervolgens eenvoudiger om tot een gebiedsagenda te komen.

3.2 Inrichten van een ondersteuningsstructuur voor de indienende organisaties Het opstellen van een dorpsplan, maar ook het op de juiste wijze indienen van een projectidee, is niet eenvoudig. Op dit moment zijn de bewoners hier volledig zelf verantwoordelijk voor. Dit brengt het risico met zich mee, dat het maken van een dorpsplan, ook al vindt er een vorm van consultatie of inspraak met de wijk of het dorp plaats, een taak is voor een selecte groep bewoners: mondig, hoogopgeleid en met voldoende tijd om eraan te werken. Meer structurele ondersteuning vanuit de gemeente (in de rol van facilitator en procesbegeleider, eventueel het inbrengen van specifieke kennis) kan helpen om de basis – en daarmee het draagvlak - voor het opstellen van wijk- en dorpsplannen te vergroten.

3.3 Koppeling leggen van bewonersinitiatieven naar de portfoliotafel. Het is van groot belang dat de wijze van inbreng vanuit initiatieven vanuit dorpsplannen en gebiedsagenda’s, alsmede het indieningsproces voor Spoor 3-initiatieven aangehaakt zijn bij het portfolioproces. Dit omvat het creëren van een proces waarmee projecten en initiatieven die van buiten de gemeentelijke organisatie worden ingebracht, hun plek krijgen aan de portfoliotafel(s) en meegenomen worden in het afwegingsproces tussen capaciteit en prioriteit. Belangrijk is om dit proces vervolgens ook te communiceren naar bewoners.

3.4 Het interne proces aanpassen van de rol van gebiedsregie in het gebiedsgericht werken Het is van belang om interne werkprocessen aan te passen waar het gaat om gebiedsgericht werken en de rol van gebiedsregie daarbinnen. De gebiedsregisseur haalt inbreng op vanuit de leefwereld van bewoners (per definitie integraal), en moet deze koppelen aan een sectoraal georganiseerde gemeentelijke organisatie. Het is cruciaal dat gebiedsgericht werken meer is dan iets waar een deel van de – sectoraal ingerichte – budgetten voor zijn gereserveerd. Daarbij gaat het om een combinatie van Externe expertise Samenwerkingsaanpak gemeente Barneveld

7

proces/inrichting en cultuur. Gebiedsgericht werken vereist enerzijds een aanpassing in organisatie, inrichting en processen, waarbij interne samenwerking en opgavegericht werken de sleutelbegrippen zijn. Anderzijds is er ook een cultuurverandering nodig in de manier hoe vanuit de gehele gemeentelijke organisatie naar interne samenwerking wordt gekeken: integraal, domeinoverstijgend, en gericht op de opgaven naar een wijk, dorp of gebied.

(Bron: Wikipedia)

8

Externe expertise Samenwerkingsaanpak gemeente Barneveld

4 Wat is er nodig om dit te bereiken 4.1 Verbinding leggen tussen visie en strategie van de gemeente en de te maken wijk-/dorpsplannen Het proces van visie- en strategieontwikkeling heeft participatieve elementen (informeren van de bewoners, onderzoeken, surveys,…). Dat zijn momenten waar de wijkplatforms en plaatselijk belang-organisaties aangehaakt kunnen worden - zowel bij het informatie ophalen als geïnformeerd worden. Gebeurt dat, dan zijn deze organisaties mee in de inhoud daarvan. Bij het indienen van voorstellen of plannen is het vervolgens makkelijker om de link te leggen tussen het voorstel, wijkplan of dorpsplan, en de ambities en strategie van Barneveld.

4.2 Ondersteuningsstructuur voor de indienende organisaties Een ondersteuningsstructuur ontwikkelen met bijbehorend proces en middelen voor bewoners(-organisaties), wijkplatforms en Plaatselijk Belang verenigingen, die hen ondersteunt en faciliteert in: Het organiseren van het participatie- en inspraakproces in hun wijk of dorp; Het opstellen van de dorpsplannen; Het vergaren van benodigde kennis (inhoudelijk of procesgericht). Afhankelijk van de behoeften en verdere uitwerking van de Samenwerkingsaanpak, kan de ondersteuning gericht zijn op concrete (al dan niet ad-hoc) voorstellen. Een voorbeeld hiervan is het “Haarlems Kompas voor Initiatieven”, ontwikkeld door de gemeente Haarlem om initiatieven te ondersteunen. Dit biedt bewoners handvatten om een idee voor de stad verder uit te werken. In dit Kompas staan allerlei vragen over vier thema’s die de gemeente Haarlem belangrijk vindt bij een initiatief, namelijk betrokkenheid, waarde, politiek en voorwaarden1. Maar ook een compleet participatieproces van het type wijk- of buurtagenda, onder regie van de gemeente (al dan niet in samenwerking met een externe partner) is een optie.

4.3 Aangepaste procesbeschrijving van het portfolioproces Dit omvat onder andere het aanstellen van een ambtelijk opdrachtgever namens inbreng vanuit initiatieven vanuit dorpsplannen en gebiedsagenda’s en de Spoor 3initiatieven. Er lijkt consensus te bestaan dat de gebiedsregisseur deze rol zou kunnen krijgen – belangrijk daarbij is dat de verschillende rollen van betrokkenen en hun mandaat goed beschreven worden en zijn plek krijgt in het proces van indienen (van voorstellen vanuit bewoners), afweging, besluitvorming, terugkoppeling en uitvoering . Daarnaast is het met name bij het beoordelen van inbreng vanuit de bewoners(-organisaties) van belang, om ook de maatschappelijke impact (op buurt-, wijk- of dorpsniveau) een plek te geven in het afwegingsproces. Dit kan helpen om die voorstellen of projecten in positie te brengen tijdens het afwegingsproces aan de portfoliotafel(s).

_________ 1

https://leidsebuurt.nl/blog/cultuur/haarlems-kompas-voor-initiatieven/ https://haarlem.nl/sites/default/files/2022-06/Haarlems-kompas-vragenlijst.pdf

Externe expertise Samenwerkingsaanpak gemeente Barneveld

9

4.4 Duidelijk mandaat voor de gebiedsregisseur; aanpassing interne processen Het is van groot belang dat het mandaat van de gebiedsregisseur op een aantal aspecten duidelijk(er) wordt omschreven en dat interne processen waar dit aan raakt, aangepast worden. Daarbij gaat het om: De aansluiting ‘van buiten naar binnen’. Als de gebiedsregisseur input (ideeën, vragen, voorstellen, projecten, …) ophaalt uit wijk of dorp, is het belangrijk het proces duidelijk is, waar dit in de organisatie belegd moet worden, en dat de gebiedsregisseur ook het mandaat heeft om dit te doen. Vastleggen van een structureel driehoeksoverleg tussen gebiedsregie, fysiek domein (domein beheer en bouwen) en sociaal domein (domein samenleving) is noodzakelijk om gezamenlijk en integraal naar een gebied (wijk, dorp) te kunnen kijken vanuit de vraag “wat heeft dit gebied nodig?”. In het werk in de wijken en dorpen heeft een gebiedsregisseur een bepaalde, vastgestelde regelruimte nodig om flexibel te kunnen reageren op vragen en wensen van bewoners. Waar kan hij zelf over beslissen (eventueel ondersteund met wat “handgeld”), waarvoor is overleg nodig met de teamleider, en wanneer moet er een ander proces gevolgd worden.

4.5 Verdieping in gebiedsgericht werken -

-

Een verdere uitwerking en inbedding van gebiedsgericht werken is wenselijk, eventueel leidend naar een ‘brede wijkaanpak’ – waarbij het gebied en de opgaven centraal staan. Integraal denken en werken (van buiten naar binnen) en dit inbedden in de interne organisatie kan versterkt worden. Verbinding leggen tussen de leefwereld (weerspiegeld inde dorpsplannen en de daaruit voortkomende voorstellen) van de bewoners en systeemwereld van de gemeentelijke organisaties. Daarbij gaat het, naast aanpassingen in processen en inrichting, ook om een cultuurverandering: gericht op domeinoverstijgende samenwerking binnen de gemeentelijke organisatie, met aansluiting bij de leefwereld van de inwoners als doel. Dit ligt in lijn met de aanbevelingen, gedaan in de eerste tussentijdse evaluatie van het participatiebeleid (augustus 2023).

(Bron: https://glind.nl/)

Externe expertise Samenwerkingsaanpak gemeente Barneveld

10

5 Wat leveren de aanbevelingen op voor de gemeente Barneveld -

-

Betere samenwerking met wijkplatforms en Plaatselijk Belang verenigingen. Meer vertrouwen van inwoners in de gemeente Barneveld als hun eerste overheid. Aansluiting van de wijk- en dorpsplannen op de visie en strategie van de gemeente Barneveld. Aansluiting van het de signalen en initiatieven vanuit Dorps- en wijkplannen en van het indieningsproces van Spoor 3-initiatieven, met het interne proces van prioritering. Dit geeft duidelijkheid en transparantie richting bewoners, wat een positief effect heeft op de geloofwaardigheid naar bewoners toe. Een betere verbinding van de verschillende domeinen met gebiedsregie en met de opgaven in de wijken. Waardoor de verschillende afdelingen en domeinen meer integraal naar de gebieden leren kijken en de gebiedsregisseur weet waar hij terecht kan met de input uit de wijk. Werkt deze samenwerking, levert het ophalen van input uit de wijk geen extra werk op voor de gemeentelijke organisatie.

11

(Bron: Wijkplatform Zuid2 Barneveld)

Externe expertise Samenwerkingsaanpak gemeente Barneveld

6 Enkele risico’s als de aanbevelingen niet worden opgevolgd -

-

Als signalen en inbreng vanuit de dorpsplannen en gebiedsagenda’s en via Spoor 3initiatieven geen aansluiting krijgen bij het portfolioproces worden deze niet meegenomen in het proces van afweging tussen prioriteiten en capaciteit. Als er geen proces is dat dit regelt, blijven de informele wegen over, wat niet transparant is en de geloofwaardigheid van de gemeente in de ogen van bewoners negatief kan beïnvloeden. Daarnaast is deze wijze van omgaan met deze voorstellen inefficiënt als het gaat om investering van tijd en middelen. Als er geen verbinding is tussen de wijze van werken door de gebiedsregisseurs in de wijken en dorpen (integraal, vanuit de leefwereld) en de sectoraal georganiseerde ‘systeemwereld”, levert de door de gebiedsregisseur opgehaalde input (vragen, voorstellen, projecten, …) vanuit de bewoners extra werk op voor de afdelingen die het betreft. Met het risico van vertraging, uitstel en zelfs afstel, wat het vertrouwen in het werk van de gebiedsregisseur, in de gemeente en in de overheid in het algemeen, niet ten goede komt.

12

Externe expertise Samenwerkingsaanpak gemeente Barneveld

7 Tot slot Barneveld is goed op weg op het gebied van participatie en gebiedsgericht werken. Men ziet het belang ervan en neemt het serieus. De in dit advies vermelde aanbevelingen kunnen het proces verder versterken. Investeer hierbij in een organisatie brede uitwerking van het gebiedsgericht werken richting een brede wijkaanpak. Verbreed en verdiep de reeds beschikbare kennis op dit thema in de organisatie ter ondersteuning van de ingezette cultuurverandering, gericht op het kantelen van de organisatie richting gebiedsgericht en integraal werken. En bied structurele ondersteuning van de wijkplatforms en de plaatselijke belangenverenigingen. Hiervoor kan een specifieke methodiek ingezet worden. In het advies is al het Haarlems Kompas voor Initiatieven genoemd als voorbeeld van een hulpmiddel bij het indienen van voorstellen en projecten. Als ook de participatie van een bredere groep van bewoners onderdeel gaat zijn van de ondersteuning, zou een methodiek als de “Buurtagenda” een keuze kunnen zijn.

13

Externe expertise Samenwerkingsaanpak gemeente Barneveld

Bijlage 1: Inhoud van de opdracht De inhoud van de opdracht was al volgt beschreven: 1.

2.

3. 4. 5.

Je leest positief kritisch mee tijdens het opstellen van de samenwerkingsaanpak en bijbehorende tussenproducten als een mogelijk convenant met bewonersgroepen; Wat werkt wel en wat werkt niet? Je gebruikt jouw kennis en ervaring (in andere gemeenten) voor het verder versterken van het gebiedsgericht werken in de gemeente Barneveld. Hierbij houd je ook rekening de kenmerken van de gemeente Barneveld en maatschappelijke trends; Je denkt mee met de op te stellen doelen en uitgangspunten van gebiedsgericht werken en de manier waarop dit gemeten kan worden; Je denkt mee over de borging van het gebiedsgericht werken binnen de P&Ccyclus van de gemeente; Je denkt mee over de rollen van de gemeenteraad, het college van B&W en de gebiedswethouders binnen het gebiedsgericht werken.

Het meedenken heeft deels plaatsgevonden tijdens de gesprekken die ik heb gevoerd met diverse stakeholders in het proces van implementatie van de samenwerkingsaanpak

14

Externe expertise Samenwerkingsaanpak gemeente Barneveld

Bijlage 2: Namenlijst Ik heb gesproken met de volgende personen: Wim Oosterwijk (Wethouder; portefeuillehouder dorpenbeleid) Maaike Moulijn (Projectleider Participatiebeleid) Cor Davidse (Projectleider buurtgerichte aanpak Rootselaar-West) Pauline Mol Lous – (Beleidsmedewerker jeugd, betrokken bij de buurtgerichte aanpak) Cornelieke Peels -Teamleider Realisatie (Leefomgeving) Ineke Albers Teamleider Beheer (Leefomgeving) Peter Visser – (Teamleider Bestuursondersteuning, waaronder gebiedsregie en economie) Els van Beurden (Teamleider Beleid-samenleving) Tom Wijmenga (Kwartiermaker inrichting portfoliomanagement) Sanne Arts (P&C Coordinator) Christiaan van den Heuvel (Business Controller) Marian ter Beek (Ondersteuning gebiedsregie) Michel ten Vaarwerk (Gebiedsregisseur) Erik Doorenspleet (Gebiedsregisseur) Guus Roeloffzen (Gebiedsregisseur) Bart Tolboom (gebiedsregisseur) Daarnaast had ik de mogelijkheid aanwezig te zijn bij de jaarlijkse avond voor bewonersorganisaties, waarin o.a. gereflecteerd werd op samenwerking tussen wijkplatforms en plaatselijk belang-organisaties en de gemeente.

Externe expertise Samenwerkingsaanpak gemeente Barneveld

15

Bijlage 3: Geraadpleegde documenten Documenten en publicaties van de gemeente Barneveld Samenwerkingsaanpak met dorpen en wijken Plan van aanpak voor “Samenwerking met dorpen- en wijken gemeente Barneveld” (voorheen Dorpenbeleid) Samenwerkingsconvenant tussen gemeente Barneveld en Bewonersgroepen (concept) Uitwerking gebiedsgericht werken in Barneveld Eerste tussentijdse evaluatie participatiebeleid Handleiding participatie Coalitieakkoord 2022-2026 – Hoofdstuk 3 “Bestuurlijk-organisatorische opgaven” Sturingsmodel gemeente Barneveld “Sturen in verbinding”

Publicaties van Platform31 en partners: Wijkgericht werken: zo doen we dat – (Platform31 i.s.m. LPB, april 2019 (https://www.platform31.nl/artikelen/wijkgericht-werken-zo-doen-we-dat/) Verbinden in de wijk; uitdagingen voor de wijkambtenaar (https://www.platform31.nl/artikelen/verbinden-in-de-wijk-uitdagingen-voor-dewijkambtenaar/) Aan de slag met de buurtagenda? Neem deze lessen mee! - Platform31 i.s.m. Movisie https://www.platform31.nl/artikelen/aan-de-slag-met-de-buurtagenda-neem-deze-lessenmee/) Het belang van samenwerking tussen bewonersinitiatieven en gemeenten (Movisie https://www.movisie.nl/artikel/belang-samenwerking-tussen-bewonersinitiatieven-gemeenten) Slagkracht in de wijk - Praktijkboek voor de meerjarige gebiedsgerichte aanpak van kwetsbare wijken (2e vernieuwde editie, 2024). WijkWijzer https://www.wijkwijzer.org/kennis/slagkracht-in-de-wijk/

Externe expertise Samenwerkingsaanpak gemeente Barneveld

16

Bijlage 4: Voorbeelden vanuit de praktijk Praktijkvoorbeelden uit andere gebieden en gemeenten in Nederland vormden een belangrijkrijke inspiratiebron voor dit adviesdocument. In de tekst zelf worden ze, op enkele uitzonderingen na, niet expliciet benoemd, vandaar deze bijlage.

Meierijstad: een wendbare wijkaanpak met korte lijntjes In actieteams werkt de Brabantse gemeente Meierijstad samen met bewoners, wijkraden, de woningcorporatie en welzijnsorganisaties aan het verbeteren van de leefomstandigheden in twee wijken. Zij komen met oplossingen voor uitdagingen zoals overlast van afval en achteruitgang van de openbare ruimte. Daarbij gebruikt de gemeente een aanpak die flexibel en wendbaar is zonder vastomlijnde plannen, zodat ze snel kunnen inspelen op veranderingen in de wijk. Bron: https://www.platform31.nl/artikelen/meierijstad-kiest-voor-wendbare-wijkaanpak-metkorte-lijntjes/

WijDeventer – Gebiedsgericht werken in de wijken en dorpen De eigen kracht van bewoners, daar gaat het om bij WijDeventer. Of het nu gaat om een plannetje voor groen in je straat, een feestelijke of leerzame activiteit voor je buurt of een plan om elkaar als buren te helpen. (…) Deventer is verdeeld in 9 gebieden. Elk gebied heeft een wijkteam/het dorpenplatform bestaande uit betrokken bewoners. De wijkteams en het dorpenplatform zijn de ogen en oren van de wijken en dorpen. (…) De wijkteams en het dorpenplatform hebben zeggenschap over de besteding van het wijkbudget. Bron: https://wij.deventer.nl/

Investeer in betrokkenheid en maatwerk voor een waardevolle wijkaanpak Hoe zorg je dat jouw top-down wijkaanpak bestaande en waardevolle initiatieven in de wijk versterkt? Veel wijken hebben in de afwezigheid van landelijk wijkbeleid hun eigen sociale structuren en activiteiten ontwikkeld. Vier praktijkvoorbeelden uit Zutphen, Breda, Den Haag en Eindhoven tonen dat samenwerking, betrokkenheid en maatwerk essentieel zijn voor succes. We delen de belangrijkste lessen uit deze wijken. Bron: https://www.platform31.nl/artikelen/investeer-in-goede-aansluiting/

Verbinding en vernieuwing in Alphense wijkaanpak Gebiedverbinders weten de connectie te maken tussen verschillende beleidsdomeinen, budgetten en niveaus. Zo werken zij integraal aan een gebiedsgerichte aanpak. Steeds meer gemeenten leggen zich toe op zo'n aanpak in hun streven naar een betere leefsituatie in kwetsbare wijken. Peter Commissaris, programmamanager Omgevingswet bij de gemeente Alphen aan den Rijn vertelt meer over zijn werk. “Ik probeer altijd iets nieuws.” Bron: https://www.platform31.nl/artikelen/verbinding-en-vernieuwing-in-alphense-wijkaanpak/

Externe expertise Samenwerkingsaanpak gemeente Barneveld

17

Verkenning Movisie naar ruimte invloed inwoners Wat kunnen gemeenten doen om ook de stemmen van ‘ongeziene’, ‘onbehaagde’ en ‘onzichtbare’ burgers beter te horen? Daarover gaat de verkenning Ruimte voor invloed, verkenning van mogelijkheden voor meerstemmigheid in lokaal beleid. Bron: https://www.movisie.nl/publicatie/nieuwe-verkenning-movisie-naar-ruimte-invloedinwoners

4 tips voor een wijkaanpak met bewoners Het is tijd voor een ”radicaal andere benadering” van wijkaanpak. Een wijkaanpak waarbij gemeenschapskracht centraal wordt gesteld en niets meer gebeurt zonder bewoners. Misschien is nog de meest ingewikkelde stap, om het frame van zwakke wijken en hulpeloze bewoners los te laten. Dat kan beter vanuit de kracht van buurten zelf gebeuren – van binnenuit dus, in plaats van buitenaf. Bron: https://www.lsabewoners.nl/wijkaanpak/4-tips-voor-wijkaanpak-met-bewoners/

18

Externe expertise Samenwerkingsaanpak gemeente Barneveld