Bijlage 2 Participatieverslag Besparingsmaatregelen 2026-2029
Tekst van het document
Barneveld
Inwonerspanel Barneveld Peiling 5 2024
Besparingsmaatregelen Gemeente Barneveld Januari - februari 2025
Colofon Uitgave:
Research 2Evolve Tesselschadelaan 15A 1217 LG Hilversum Tel: (035) 623 27 89 info@research2evolve.nl www.research2evolve.nl
Uitgevoerd:
Januari - februari 2025
Opdrachtgever:
Gemeente Barneveld
Het onderzoek is uitgevoerd door Research 2Evolve. Het marktonderzoeksbureau neemt de richtlijnen van Data & Insights Network in acht. Deze richtlijnen zijn bij Research 2Evolve op te vragen. Research 2Evolve is ISO 27001 en 20252 gecertificeerd en werkt volgens de AVG en de gedragscode voor Onderzoek en Statistiek.
Het overnemen uit deze publicatie is toegestaan, mits de bron duidelijk wordt vermeld.
2
Inhoudsopgave Hoofdstuk 1
Onderzoeksverantwoording
4
1.1
Inleiding
5
1.2
Uitvoering van het onderzoek
5
1.3
Responsoverzicht
6
1.4
Steekproefsamenstelling
6
1.5
Weging
7
1.6
Betrouwbaarheid en nauwkeurigheid
8
1.7
Leeswijzer
9
Resultaten
10
Hoofdstuk 2
3
33
Hoofdstuk 1:
Onderzoeksverantwoording
Onderzoeksverantwoording 1.1
Inleiding
De gemeente Barneveld heeft een goede financiële basis, maar we moeten toch besparen. Dit komt doordat de bijdrage van de Rijksoverheid aan gemeenten afneemt en de kosten stijgen. Daarnaast groeit de gemeente, wat extra investeringen vraagt in voorzieningen en de leefomgeving.
In juli 2024 heeft de gemeenteraad besloten om te zoeken naar besparingen om te kunnen investeren in verantwoorde groei en de samenleving hierbij te betrekken. In de eerste helft van 2025 maken we keuzes, waarbij we de gevolgen goed willen begrijpen. Daarom heeft de gemeente een aantal besparingsmogelijkheden voorgelegd aan haar inwoners. Om een beeld te krijgen hoe zij deze ervaren. De feedback is belangrijk voor het gemeentebestuur om weloverwogen keuzes te maken. De gemeenteraad besluit voor de zomer welke besparingen vanaf 2026 worden doorgevoerd, bij de behandeling van de Kadernota 20262029.
1.2
Uitvoering van het onderzoek
Steekproef: Leden van inwonerspanel Barneveld
Methode: Online/Open link
Uitnodiging: Per mail
Veldwerkperiode: 24 januari t/m 8 februari 2025
Herinnering: 2 keer
55
Onderzoeksverantwoording 1.3
Responsoverzicht
De respons is naar kern als volgt verdeeld: N
Totaal aantal leden inwonerspanel
863
Deelnemers via inwonerspanel
486
Respons percentage inwonerspanel
56%
Totaal aantal deelnemers
486
1.4
Samenstelling deelnemers
Hieronder staat een uitsplitsing van de deelnemers naar leeftijd: Wat is uw leeftijd?
N
%
16 t/m 34 jaar
43
9%
35 t/m 49 jaar
109
22%
50 t/m 64 jaar
160
33%
65 jaar en ouder
174
36%
N
%
Barneveld (3771 t/m 3773)
313
64%
Kootwijkerbroek (3774)
19
4%
Kootwijk (3775)
10
2%
Stroe (3776)
9
2%
Voorthuizen (3781)
90
19%
Garderen (3781)
3
1%
Terschuur (3784)
7
1%
Zwartebroek (3785)
10
2%
Achterveld (3792)
2
0%
De Glind (3794)
5
1%
Garderen (3886)
18
4%
Let op: de getoonde percentages en aantallen (resultaten) op deze pagina zijn ongewogen.
6
Onderzoeksverantwoording 1.5
Weging
Als de respons afwijkt op de variabele leeftijd, is er een weging toegevoegd, zodat de resultaten een juiste afspiegeling vormen van de werkelijke bevolking. Dit is een gangbare werkwijze in statistisch kwantitatief onderzoek. Personen in ondervertegenwoordigde groepen krijgen een gewicht groter dan 1 en tellen relatief zwaarder mee in het totaalresultaat. Personen in groepen met een oververtegenwoordiging krijgen een gewicht kleiner dan 1 waardoor ze minder zwaar mee tellen. Hiermee zijn de resultaten gecorrigeerd om de mogelijke invloed van een niet geheel representatieve steekproef te verkleinen. Doorgaans wordt een maximale weegfactor van 3 gehanteerd. Op dit moment is het inwonerspanel nog niet representatief voor de werkelijke bevolking binnen de gemeente. De panelleden jonger dan 35 jaar zijn ondervertegenwoordigd en panelleden van 50 jaar en ouder zijn oververtegenwoordigd. Daarnaast nemen niet alle panelleden deel aan een onderzoek, daarom wordt er niet alleen gekeken naar de verdeling binnen het panel ten opzichte van de gemeente, maar ook naar de verdeling van de netto respons ten opzichte van de daadwerkelijke verdeling. Door het toevoegen van een weging op leeftijd zijn de resultaten gecorrigeerd, waarmee de invloed van een niet geheel representatieve steekproef wordt verkleind.
7
Onderzoeksverantwoording 1.6
Betrouwbaarheid en nauwkeurigheid
Het betrouwbaarheidspercentage geeft de kans aan dat bij herhaling van het onderzoek hetzelfde uit het onderzoek komt. Bij een betrouwbaarheidspercentage van 95% is er 95% kans bij herhaling dat de antwoorden hetzelfde zullen zijn met andere deelnemers binnen de doelgroep. De nauwkeurigheid (uitgedrukt in foutmarge) geeft het gebied aan, waarbinnen de werkelijke waarde in de populatie ligt. De foutmarge is het percentage dat het antwoord kan afwijken van de werkelijkheid. Als de foutmarge 4% is, en 47% van steekproef een bepaald antwoord geeft, dan ligt dit percentage in werkelijkheid maximaal 4% boven of 4% onder deze 47%, dus tussen de 43% en 51% (een lagere foutmarge vereist een grotere steekproef). Een betrouwbaarheidsniveau van 95% en een foutmarge van 5% is gangbaar en algemeen geaccepteerd bij (statistisch) kwantitatief onderzoek. Bij een zeer laag aantal waarnemingen (N < 50) is de foutmarge groter waardoor de resultaten minder betrouwbaar zijn. Met het aantal deelnemers dat heeft deelgenomen (=486) kan met een betrouwbaarheid van 95% en een foutmarge van 4,4% uitspraken gedaan worden op totaalniveau. Deze marge is kleiner dan de 5% die algemeen geaccepteerd wordt bij (statistisch) kwantitatief onderzoek. Dit betekent dat er een kleinere kans is dat de resultaten niet representatief zijn voor de hele populatie.
Met een kleinere foutmarge hebben we dus meer vertrouwen dat de resultaten dichter bij de werkelijke situatie van de populatie liggen.
8
Onderzoeksverantwoording 1.7
Leeswijzer
Daar waar de som van de resultaten niet precies op 100% uitkomt, wordt dit veroorzaakt door afrondingsverschillen of was meer dan één antwoord toegestaan. Waar in de tabellen ongelijke N-en (aantal deelnemers) te zien zijn, wordt dit veroorzaakt door het uitsluiten van de antwoordcategorie ‘weet ik niet/geen mening’ en/of routing in de vragenlijst. In de tabellen wordt de ongewogen N weergegeven. In deze rapportage is gekeken naar significante verschillen op leeftijd. Significante verschillen zijn verschillen die niet aan toeval toe te schrijven zijn. Als er relevante significante verschillen zijn, worden deze in de rapportage benoemd.
9
9
Hoofdstuk 2:
Resultaten
Resultaten Deelnemers kregen een lijst met mogelijke thema’s waar de gemeente op kan besparen. De thema’s zijn als volgt:
• Armoede en werk • Bijvoorbeeld minder hulp bij het zoeken naar werk of minder hulp bij het voorkomen van schulden. • Beheer openbare ruimte • Bijvoorbeeld minder onderhoud aan wegen en speelplaatsen. • Cultuur
• Bijvoorbeeld besparen op subsidies aan theater, muziekschool en culturele activiteiten. • Gemeentelijke dienstverlening • Bijvoorbeeld post standaard digitaal en alleen op aanvraag via de post. • Groenbeheer
• Handhaving en veiligheid • Bijvoorbeeld minder handhaving op straat op stoppen met de veiligheidsdag. • Hulp en ondersteuning • Bijvoorbeeld minder keuzevrijheid in aanbieders van hulp en ondersteuning, lagere mantelzorgwaardering of geen maaltijdvoorziening meer aan huis. • Onderwijs • Bijvoorbeeld minder ondersteuning voor scholen om maatschappelijke stages te organiseren. • Sport en recreatie • Bijvoorbeeld besparen op sportsubsidies of hogere tarieven voor de verhuur van sportlocaties.
• Bijvoorbeeld minder maaien en minder onkruid verwijderen in de gemeente.
12
Resultaten Op welke thema’s mag de gemeente als eerste besparen? (n=486)
Gemeentelijke dienstverlening
62%
Cultuur
45%
Sport en recreatie
33%
Groenbeheer
30%
Armoede en werk
14%
Onderwijs
12%
Handhaving en veiligheid
10%
Hulp en ondersteuning
10%
Beheer openbare ruimte
1 2 3
Gemeentelijke dienstverlening Cultuur
Sport en recreatie
7%
12
Resultaten Kunt u hieronder uw keuze(s) uitleggen? Kunt u uitleggen waarom u voor deze thema’s heeft gekozen?
Gemeentelijke dienstverlening: Deelnemers vinden besparen op gemeentelijke dienstverlening een logische keuze omdat het de minste nadelen heeft voor inwoners. Digitaliseren wordt vaak benoemd als goede oplossing. Ook vinden deelnemers dat de dienstverlening efficiënter, minder bureaucratisch en met minder personeel kan. Cultuur: Deelnemers willen besparen op cultuur omdat zij dit niet als eerste levensbehoefte zien. Ook vindt een groot deel van de deelnemers dat culturele instellingen zelfstandig, zonder steun verder moeten. Sport en recreatie: Deelnemers vinden dat de gemeente kan besparen op sport en recreatie omdat dit niet een overheidstaak is. Hiervoor geven zij dezelfde argumenten als bij cultuur. Sportclubs kunnen zelf bijdragen en blijven bestaan. Als het te duur wordt voor inwoners zijn er altijd gratis alternatieven zoals wandelen of fietsen. Groenbeheer: Volgens deelnemers is besparen op groenbeheer een goede optie. Zij benoemen dat minder maaien beter is voor biodiversiteit. Ook kunnen inwoners zelf helpen met het onderhouden van openbaar groen. Wel zijn deelnemers bang voor meer onkruid en een rommelige uitstraling.
Over het algemeen willen deelnemers het eerste besparen op niet essentiële zaken zoals cultuur, maatschappelijke stages en sportsubsidies. Basisvoorzieningen zoals veiligheid, armoedebestrijding en onderwijs moeten zoveel mogelijk blijven. Veel mensen vinden digitalisering van de gemeente een goede besparing, zolang ouderen en anderen zonder computer hulp krijgen. Er is kritiek op de gemeente vanwege te veel regels en dure externe inhuur. Minder onderhoud van groen en openbare ruimte is geen probleem zolang het helpt bij biodiversiteit.
13
Resultaten Op welke thema’s mag de gemeente liever niet besparen? (n=486)
Handhaving en veiligheid
54%
Armoede en werk
46%
Onderwijs
Beheer openbare ruimte
36%
Hulp en ondersteuning
34%
Sport en recreatie
23%
Groenbeheer
21%
Cultuur
Gemeentelijke dienstverlening
1 2 3
41%
Handhaving en veiligheid
Armoede en werk Onderwijs
17%
•
Deelnemers jonger dan 35 jaar geven vaker aan liever niet te willen besparen op sport en recreatie dan deelnemers van 35 jaar en ouder.
•
Deelnemers jonger dan 50 jaar geven vaker aan liever niet te willen besparen op onderwijs dan deelnemers van 50 jaar en ouder.
2%
14
Resultaten Kunt u hieronder uw keuze(s) uitleggen? Kunt u uitleggen waarom u voor deze thema’s heeft gekozen?
Handhaving en veiligheid: Deelnemers zien handhaving en veiligheid als kerntaak van de gemeente. Deelnemers geven aan dat er op dit moment al een tekort aan handhaving is, dus wordt besparen sterk afgeraden. Zij zijn bang dat minder handhaving voor meer criminaliteit en overlast zal zorgen. Ook zou dit een negatieve invloed hebben op de kwaliteit van leven en de lokale economie. Armoede en werk: Deelnemers willen liever niet besparen op armoede en werk omdat dit wordt gezien als een basisverantwoordelijkheid van de gemeente en een investering in de toekomst. Onderwijs: Deelnemers besparen ook liever niet op onderwijs omdat dit een investering is in de toekomst. Goed onderwijs leidt tot betere kansen op de arbeidsmarkt en minder sociale problemen op lange termijn. Ook bevordert onderwijs sociale gelijkheid en economische stabiliteit.
Beheer openbare ruimte: Deelnemers willen niet besparen op het beheer van de openbare ruimte omdat onderhoud essentieel is voor veiligheid, leefbaarheid en aantrekkelijk aanzicht. In plaats van besparen stellen deelnemers voor om slimmer onderhoud uit te voeren in samenwerking met inwoners.
Over het algemeen willen deelnemers het laatste besparen op thema’s die belangrijk zijn voor de leefbaarheid en toekomst van de gemeente. Zij zijn bang dat besparen op deze thema’s zal leiden tot grotere problemen, zoals meer armoede, criminaliteit en vervuiling, wat op lange termijn meer geld kost.
15
Resultaten Voor sommige diensten betalen inwoners minder dan dat het de gemeente kost. De gemeente overweegt om gebruikers meer te laten betalen voor deze diensten. Deelnemers kregen een lijst met mogelijke thema’s waar gebruikers meer voor kunnen betalen. De thema’s zijn als volgt: • Parkeren • Bijvoorbeeld meer parkeercontroles, uitbreiden betaald parkeren en het verhogen van parkeertarieven.
• Evenementen • Bijvoorbeeld verhogen van vergoeding voor materialen, zoals voor wegafzetting en hekken, of verhogen van vergoeding voor een evenementenvergunning. • Eigen bijdragen • Bijvoorbeeld eigen bijdrage voor sommige vormen van ondersteuning- en hulpverlening.
12
Resultaten Voor welke van de onderstaande thema’s zou u gebruikers als eerste meer laten betalen? (n=486)
Evenementen
71%
Parkeren
Eigen bijdragen
Anders
Weet ik niet/geen mening
1 2 3
36%
23%
10%
6%
•
Evenementen
Parkeren Eigen bijdragen
Deelnemers jonger dan 35 jaar geven vaker aan gebruikers als eerste meer te laten betalen voor evenementen dan deelnemers van 35 jaar en ouder.
17
Resultaten Kunt u hieronder uw keuze(s) uitleggen? Kunt u uitleggen waarom u voor deze thema’s heeft gekozen?
Evenementen: Deelnemers zien evenementen als een luxe en vinden dat organisatoren of bezoekers zelf meer kunnen bijdragen.
Parkeren: De meningen van deelnemers zijn verdeeld over hogere kosten voor parkeren. Een groot deel geeft aan dat parkeerkosten omhoog mogen om autogebruik te verminderen en fietsen te stimuleren. Anderen zijn juist bang dat hogere kosten winkelbezoek vermindert en dat de lokale winkels hier negatieven gevolgen van zullen ervaren. Eigen bijdragen: Deelnemers vinden dat een eigen bijdrage voor gemeentelijke diensten inkomensafhankelijk moet zijn. Zo stellen zij voor dat inwoners die het kunnen betalen zelf meer bijdragen maar kwetsbare groepen, zoals ouderen en mensen met een laag inkomen, dit niet hoeven.
18
Resultaten Heeft u nog besparingstips voor de gemeente? De volgende tips worden door deelnemers benoemd:
Efficiënt werken binnen de gemeente: Deelnemers geven de tip om te besparen op gemeentelijke kosten door minder ambtenaren en extern personeel in te zetten. Ook vinden deelnemers dat er bespaart kan worden door het besluitvormingsproces in te korten. Daarbij wordt het vereenvoudigingen van vergunningsprocessen als voorbeeld genoemd. Daarnaast geven deelnemers de tip om meer gemeentelijke diensten te digitaliseren. Hierbij wordt er gepleit voor het gebruik van kunstmatige intelligentie. Samenwerking: Deelnemers vinden dat de gemeente beter samen kan werken met andere gemeenten om kosten te besparen. Ook zijn deelnemers van mening dat de gemeente inwoners meer kan betrekken, bijvoorbeeld door vrijwilligers in te zetten voor groenbeheer. Energiebesparing: Deelnemers geven de tip om de besparen op energie kosten. Doormiddel van bijvoorbeeld minder straatverlichting, of door het gebruik van slimme straatverlichting. Ook vragen deelnemers zich af of de gemeente kan besparen op het eigen energieverbruik gemeentehuis.
19
Barneveld
Research 2Evolve Postadres
Postbus 918 1200 AX Hilversum
Bezoekadres
Tesselschadelaan 15A 1217 LG Hilversum
Telefoon
035 623 27 89
info@research2evolve.nl
Website
www.research2evolve.nl