Bijlage 2 Meerjarenprognose grondexploitatie 31-12-2024
Tekst van het document
Foto omslag : Bloemendal, gerealiseerde woningen (fase 1) en bruggen, 9 april 2025, Foto Jan van Uffelen
Meerjarenprognose Grondexploitaties – 31 december 2024
2
5. Risicomanagement................................................................................. 40
Inhoudsopgave 1. Inleiding ...................................................................................................... 5 1.1 Aanleiding en doelstelling ................................................................... 5
5.1 Risico’s en beheersmaatregelen ...................................................... 40 5.2 Voorzienbare risico’s .......................................................................... 41 5.3 Onvoorziene risico’s ........................................................................... 41 Bijlage 1 Begrippenlijst.............................................................................. 42
1.2 Stand van zaken................................................................................... 5 1.3 Aanpak actualisatie .............................................................................. 9 1.4 Leeswijzer ........................................................................................... 11 2. Programma 2 Bedrijvigheid & Bereikbaarheid ............................... 13 Toelichting projectbladen......................................................................... 13 Thorbeckelaan-Zuid.................................................................................. 14 Harselaar-Zuid Fase 1A........................................................................... 16 Thorbeckelaan Noord............................................................................... 18 Harselaar-Zuid Fase 1B en Fase 2 ........................................................ 20 Tolnegenweg - West ................................................................................ 22 3. Programma 3 Woon- & Leefomgeving ............................................. 25 Toelichting projectbladen......................................................................... 25 Holzenbosch I ............................................................................................
26 Holzenbosch II........................................................................................... 28 Bloemendal (voorheen Barneveld Noord)............................................. 30 Verbindingsweg......................................................................................... 32 Oostbroek Fase 1 en 2 (voorheen Kootwijkerbroek Oost Fase 2) .... 34 De Eendracht............................................................................................. 36 4. Ontwikkeling boekwaarde.................................................................... 38 4.1 Ontwikkeling boekwaarden ............................................................... 38 Meerjarenprognose Grondexploitaties – 31 december 2024
3
Meerjarenprognose Grondexploitaties – 31 december 2024
4
1. Inleiding 1. Inleiding
1.1 Aanleiding en doelstelling Een grondexploitatie is een financiële vertaling van een ruimtelijk project waarbij de gemeente grond in bezit heeft en deze grond (deels) uitgeeft. Het resultaat van een grondexploitatie is een prognose en geeft een verwachting voor het financiële eindresultaat van het project. Bij de ruimtelijke plannen bedragen de begrote kosten en opbrengsten miljoenen euro’s. Bij vaststelling van een plan en bijbehorende grondexploitatie stelt de gemeenteraad de kaders vast waarbinnen de uitvoering van het project door het college dient plaats te vinden. De Meerjarenprognose Grondexploitaties (MPG) is een samenvattend document van alle lopende gemeentelijke grondexploitatieprojecten in boekjaar 2024. Dat zijn de grondexploitaties waar de gemeente eigenaar is van de betrokken gronden en deze ontwikkelt. Er is sprake van gronduitgifte en/of een bouwclaim. Binnen de projectgebieden kan het voorkomen dat ook derden gronden in eigendom hebben. Deze gronden worden voor eigen rekening en risico door derden ontwikkeld. Er is in dat geval sprake van een concessie of zelfrealisatie. Veel van de zelfrealisatieprojecten hebben financieel voor de gemeente een beperkte betekenis.
Private partijen betalen de gemeentelijke plankosten en een exploitatiebijdrage voor de door de gemeente uitgevoerde of uit te voeren werken, werkzaamheden en (bovenwijkse) voorzieningen (investeringen). Grondexploitaties die na 31-12-2024 door de gemeenteraad zijn geopend, zoals bijvoorbeeld de grondexploitatie AZC in Barneveld, zijn om die reden niet meegenomen. Wanneer is sprake van grondexploitatie? Allereerst moet hiervoor grond in bezit zijn of worden aangekocht. Vervolgens wordt deze grond geschikt gemaakt voor nieuwe functies en de realisatie van bebouwing. Dit geschikt maken kan betekenen dat oude bebouwing wordt gesloopt en dat eventueel vervuilde grond wordt gesaneerd. Daarna worden de riolering, nutsvoorzieningen en bouwwegen aangelegd. Hierna is de grond geschikt (bouwrijp) om uit te geven aan een ontwikkelaar, die kan starten met de bouw. Als laatste wordt de openbare ruimte ingericht (woonrijp maken). Meerjarenprognose Grondexploitaties – 31 december 2024
Het definitieve straatwerk en groen worden aangelegd en verlichting, bebording en straatmeubilair worden aangebracht. Investeringsprojecten, zoals de aanleg van een spoortunnel, sportvoorziening of de bouw van maatschappelijk vastgoed (school, zwembad), maken géén deel uit van de grondexploitatie. De MPG wordt gebruikt als onderbouwing van de cijfers in de jaarrekening. Bij de beoordeling van de jaarrekening door de accountant wordt onder meer gebruik gemaakt van de MPG. De MPG beoogt meer duidelijkheid te verschaffen in de grondexploitaties door de relevante aspecten (saldo, doorlooptijd, rentelast, ontwikkelprogramma, risicoprofiel, etc.) hiervan toe te lichten en op eenduidige wijze hierover te rapporteren, per project en in samenhang. Doelen onderhavig MPG 1. Een MPG levert inzicht en overzicht. Per project worden de financiële, programmatische en planningsuitgangspunten geactualiseerd en geüniformeerd weergegeven. 2. Door middel van een MPG wordt inzicht gegeven in de risico’s binnen de projecten en voor alle projecten bij elkaar. Begrippenlijst Bij de uitwerking van de MPG is aansluiting gezocht bij de VNG-publicatie ‘Handreiking grondbeleid voor raadsleden’ teneinde de leesbaarheid en toegankelijkheid te vergroten. Mede hierom is een begrippenlijst als bijlage aan de MPG toegevoegd (bijlage 1).
1.2 Stand van zaken Ontwikkelingen / toekomstperspectief De situatie op de woningmarkt blijft gespannen. De vraag naar woningen overstijgt het aanbod en de woningbehoefte blijft groeien. Het woningaanbod is daarentegen beperkt en krimpt verder. Het aanbodniveau is eind 2024 historisch laag, de krapte op de markt leidt tot minder keuze en de noodzaak tot
5
1. Inleiding overbieden voor de koper. Het aantal woningtransacties is landelijk echter, ondanks het lage aanbod van woningen, het afgelopen jaar gestegen1. Na de bijzondere ontwikkelingen de afgelopen jaren (onder andere de stikstofen energiecrisis, oorlog in Oekraïne, forse prijsstijgingen, omslag woningmarkt) was er in 2024 een beperkte kostenstijging (circa 0,5%) zichtbaar in de grondweg- en waterbouw. Maar deze materiaalkosten bevinden zich nog wel op een hoog niveau naar aanleiding van de forse materiaalprijsstijgingen in voorgaande jaren. De personeelskosten zijn in 2024 flink gestegen (circa 6,5%) en de verwachting is dat dit voor 2025 aan zal houden. Vanwege de opleving in de (nieuwbouw) woningmarkt, met stijgende woningprijzen, is het de verwachting dat deze stijging zich verder door zal zetten. Inkomensstijging, dalende rentes die leiden tot gunstige financieringsopties en een algemeen verbeterd sentiment op de woningmarkt liggen hieraan ten grondslag1. De reactie van de (nieuwbouw) markt is traag. Een mismatch tussen vraag en aanbod in woningtypes frustreert de doorstroommogelijkheden verder. Daarnaast is het voor huiseigenaren financieel aantrekkelijk te wachten met de verkoop van woningen door aanhoudende prijsstijgingen. Hiermee lijkt de situatie op de korte termijn niet te veranderen1.
De Europese Centrale Bank verwacht dat de inflatie in 2025 langzaam zal gaan dalen en in 2026-2027 rond het ECB-streefpercentage zit van 2%.
Netcongestie’ opgesteld door de taskforce waarin de aanpak van netcongestie bij de gemeente Barneveld wordt beschreven. De invloed van netcongestie op de resultaten van projecten is op dit moment nog niet in cijfers uit te drukken. Wel hebben we vanwege de te voorziene vertraging bij diverse grondexploitaties door de stikstof- en netcongestieproblematiek de looptijd met minimaal 1 jaar verlengd. Dit achten wij een realistisch en niet te voorkomen scenario voor deze grondexploitaties waar de meeste werkzaamheden (kosten) voor een deel of het gehele project nog moeten plaatsvinden en een groot deel of de volledige opbrengsten nog gerealiseerd moeten worden. Bij grondexploitaties die bijna gereed zijn, zoals Holzenbosch I, is een verlenging van de looptijd vanwege deze problematiek logischerwijze niet aan de orde. Resultaten actualisatie Jaarlijks worden bij het opmaken van de jaarrekening en de MPG de definitieve resultaten vanuit de grondexploitatie opgemaakt, verwerkt en vastgesteld. In de onderstaande tabel zijn de resultaten van de geactualiseerde grondexploitaties op eindwaarde weergegeven. Er worden in 2024 geen projecten afgesloten. Voor de waardering in de jaarrekening worden de resultaten op eindwaarde van de verschillende grondexploitaties niet met elkaar verrekend. Echter geeft dit wel globaal inzicht in de ontwikkeling van de grondexploitaties op hoofdlijnen.
Het totaal van de grondexploitaties laat een financieel positief ontwikkelresultaat zien (zie onderstaand overzicht). Zoals eerder aangegeven is voor de grondexploitaties met een negatief resultaat een verliesvoorziening getroffen.
De wereld van gebiedsontwikkeling is al jaren flink in beweging: het stikstofdossier blijft een onzekere factor in combinatie met het ontwikkelen van projecten. Afgelopen jaren is wel duidelijk geworden dat ook de aanlegfase stikstofruimte vereist. De gemeente heeft een taskforce stikstof opgericht om de ontwikkelingen op het stikstofdossier nauwgezet te volgen en hierop adequaat te kunnen anticiperen. Ook de aanwezigheid van bedrijvigheid met een milieucontour in de nabijheid van te ontwikkelen woningbouwlocaties zorgt voor onzekerheid in projecten. En daarbij is de afgelopen jaren het probleem van netcongestie gekomen (het te vol geraken van het elektriciteitsnetwerk), waardoor de realisatie van toekomstige projecten flinke vertraging kan gaan oplopen. Middels de gemeentelijke taskforce netcongestie wordt de impact zo veel als mogelijk in beeld gebracht en gaan we ook capaciteit inzetten om dit risico daar waar het mogelijk is te beheersen. Begin 2025 is het ‘Uitvoeringsplan 1
Bron: Metafoor, Outlook grondexploitaties 2025
Meerjarenprognose Grondexploitaties – 31 december 2024
6
1. Inleiding Resultaten jaarrekening 2024 in vergelijking met jaarrekening 2023 In de onderstaande tabel zijn de resultaten van de jaarrekening 2024 vergeleken met de resultaten uit de vorige jaarrekening (2023). De eindwaarden van de projecten (op verschillende eindwaardedata) zijn bij elkaar opgeteld. Om de resultaten vergelijkbaar te maken met de vorige jaarrekening is de in 2024 genomen (tussentijdse) winst bij het resultaat op eindwaarde opgeteld. Ten opzichte van het geprognosticeerd resultaat van alle projecten bij de vorige jaarrekening (2023) is het geprognosticeerd resultaat toegenomen met € 12,9 miljoen (inclusief de winstneming in 2024). Zie onderstaand overzicht.
In onderstaande tabel zijn per project de boekwaarden per 31-12-2023 opgenomen en de boekwaardemutatie die plaats heeft gevonden in 2024. Ook is de huidige stand per project van de boekwaarde op 31-12-2024 opgenomen.
De totale boekwaarde per 31-12-2023 is van circa € 58,7 miljoen in 2024 gestegen met circa € 0,4 miljoen naar een boekwaarde per 31-12-2024 van circa € 59,2 miljoen. Af te sluiten grondexploitaties Een toelichting op de verschillen treft u (op hoofdlijnen) per project aan onder de verschillenanalyse en tevens in paragraaf 5 grondbeleid die onderdeel is van de (gemeentelijke) jaarverslaggeving 2024 (onder “5.3 Financiële aspecten”). Boekwaarde ontwikkeling In 2024 is geïnvesteerd in verschillende projecten. Veelal lopen de lasten vooruit op de baten, waarmee de stand van de boekwaarde naar verloop van tijd zou moeten verbeteren. Richting het einde van het project wordt vaak nog geïnvesteerd in het woonrijp maken en de afronding van het project waardoor tegen het einde van looptijd van een project in sommige gevallen de boekwaarde wat negatiever kan worden.
Meerjarenprognose Grondexploitaties – 31 december 2024
In 2024 zijn er geen grondexploitaties afgesloten. De intentie was om in 2024 het project Harselaar-Zuid Fase 1A af te sluiten, maar deze is doorgeschoven naar 2025 omdat nog niet alle kosten gerealiseerd zijn. Tussentijdse winstneming grondexploitaties Voor projecten met een positief saldo op eindwaarde geldt dat er mogelijk sprake is van een tussentijdse winstneming. De tussentijdse winstneming vindt jaarlijks plaats en de hoogte ervan wordt berekend na de actualisatie van de grondexploitatie. De tussentijdse winstneming is al in de boekwaarde ontwikkeling meegenomen. De berekeningsmethode voor de tussentijdse winst is door de Commissie BBV omschreven. De methode staat bekend als de ‘percentage of completion’ (POC)-methode. Het voortgangspercentage is derhalve maatgevend voor de hoogte van de tussentijdse winst. De tussentijdse winst 7
1. Inleiding wordt berekend door: gerealiseerde kosten/totale kosten te vermenigvuldigen met gerealiseerde opbrengsten/totale opbrengsten en deze fractie (%) te vermenigvuldigen met de geprognosticeerde eindwaarde (resultaat). De methodiek is enkel van toepassing op winstgevende projecten. Volgens de BBV voldoet deze methode aan het ‘voorzichtigheidsprincipe’. Een belangrijke kanttekening hierbij is dat als de prognose van het eindresultaat van het project alsnog weer verslechtert er mogelijk winst teruggeboekt dient te worden en dit ten laste van het jaarrekeningresultaat wordt gebracht. Dit jaar is de tussentijdse winstneming per saldo negatief (- € 0,7 miljoen). Dit bedrag komt ten laste van het gemeentelijke begrotingsresultaat 2024.
Op basis van de bijgestelde resultaten is de verliesvoorziening bijgesteld, waardoor deze verlaagd kan worden met afgerond € 3,0 miljoen. In de volgende tabel is de ontwikkeling van de benodigde verliesvoorziening bij de jaarrekening 2024 per project opgenomen.
In de onderstaande tabel is de winstneming per project opgenomen.
Tot en met 1 januari 2024 is op de openstaande grondexploitaties totaal € 21,6 miljoen aan winst genomen. Met de (terugboeking van de) tussentijdse winstneming van 2024 (- € 0,7 miljoen) bedraagt de totaal genomen winst per 1 januari 2025 € 20,9 miljoen.
De benodigde verliesvoorziening per 31-12-2024 bedraagt circa € 6,0 miljoen. De afname van de verliesvoorziening wordt vooral veroorzaakt door een verbetering van de resultaten op eindwaarde van de projecten Thorbeckelaan Noord, De Eendracht en Verbindingsweg.
Actualisatie verliesvoorziening Bij de jaarrekening 2023 is een verliesvoorziening vastgesteld van afgerond € 8,9 miljoen. De verliesvoorziening dient ter afdekking van de grondexploitaties met een negatief resultaat. De verliesvoorziening is opgenomen op eindwaarde. De grondexploitaties zijn geactualiseerd waardoor de resultaten gewijzigd zijn. In de onderstaande tabel zijn de verlieslatende grondexploitaties opgenomen.
Resultaat grondexploitaties In de onderstaande tabel is het totaalsaldo van de tussentijdse winstneming en bijgestelde verliesvoorziening over het jaar 2024 van de grondexploitaties opgenomen. Dit resultaat van de grondexploitaties in de jaarrekening 2024 bedraagt afgerond € 2,3 miljoen positief.
Meerjarenprognose Grondexploitaties – 31 december 2024
8
1. Inleiding Het is tevens noodzakelijk gebleken om extra capaciteit en specialistische kennis aan sommige dossiers toe te voegen (communicatie, planologie, stedenbouw, luchtkwaliteit).
Vennootschapsbelasting Per 1 januari 2016 zijn lagere overheden verplicht vennootschapsbelasting (VPB) te betalen over haar winst verkregen uit ondernemingsactiviteiten. Grondexploitaties vallen onder deze wet. Bij het afsluiten van grondexploitaties zal de raad daarom gevraagd worden een deel van het positieve resultaat (winst) voor deze vennootschapsbelasting te reserveren. De in de MPG gepresenteerde eindwaarden en (tussentijdse) winsten zijn dus vóór belasting. In de cijfers is dus nog geen rekening gehouden met deze belasting. Borging integrale ontwikkeling en kostenverhaal Een ander aspect is dat de financiële rapportage, zoals opgenomen in deze MPG, louter en alleen ziet op de grondexploitaties (de gronden die de gemeente op dit moment ontwikkelt en in eigendom heeft of overeenstemming heeft bereikt om deze te verwerven). Ontwikkellocaties waar de gemeente niet alle gronden in eigendom heeft zijn Harselaar-Zuid, Thorbeckelaan-Noord, Bloemendal, Holzenbosch II, Verbindingsweg en Oostbroek. Per ontwikkelingslocatie is een masterplan opgesteld waarin de functies, het voorgenomen programma en hoofdstructuur van wegen, groen en water zijn vastgelegd. Deze hoofdstructuur wordt door de gemeente voorgefinancierd. Deze kosten zullen worden verhaald op de betrokken ontwikkelaars van de deellocaties (en dus ook deels ten laste van de gemeente voor haar aandeel van de gronden).
In de onlangs geactualiseerde Nota Bovenwijkse Investeringen (NBI) 2025 wordt hier uitgebreid op ingegaan. Plankosten Middels het ‘Capaciteitsmanagement Informatie Systeem’ (CIS) worden besteedde uren geregistreerd en benodigde uren periodiek geactualiseerd. Inmiddels is deze werkwijze geïmplementeerd. Dit heeft ertoe geleid dat de omvang van de plankosten beter is te ramen en de inzet van medewerkers beter is te koppelen aan specifieke projecten. De trend is dat de plankosten per project omhoog gaan (loonkostenstijging, langere doorlooptijden, arbeidsintensievere afweging omgevingsaspecten en omgevingsdialoog, afname aantal projecten). Meerjarenprognose Grondexploitaties – 31 december 2024
1.3 Aanpak actualisatie Aanpak en werkwijze De stappen die gezet zijn om te komen tot de actualisatie van de grondexploitaties zijn: • actualiseren rekenparameters (zie toelichting hieronder); • verwerken van de gerealiseerde kosten en opbrengsten (boekwaarden) in de grondexploitaties; • controleren van de gerealiseerde kosten en opbrengsten in relatie tot budget en voortgang; • doorlopen traject (proces) om alle projectkenmerken te beoordelen op houdbaarheid. Dit proces omvat overleg met projectleider en specialisten (financiën-treasury, uitvoering en verkoop). Het doel van deze exercitie is om alle tot nu toe gehanteerde uitgangspunten nog eens tegen het licht te houden, te zoeken naar optimalisaties en het onderscheiden van specifieke projectrisico’s voor de resterende looptijd; • actualiseren van planning en, indien nodig, aanpassen ramingen van kosten en opbrengsten. Per project is uiteindelijk alle input financieel vertaald en zijn de kasstromen van de projecten opgesteld. Rekenparameters Bij de actualisatie van de grondexploitaties zijn de gehanteerde parameters op basis van marktontwikkelingen herzien waarbij als belangrijke bron de ‘Outlook grondexploitaties 2025’ van Metafoor Ruimtelijke Ontwikkeling is gebruikt. In deze jaarlijkse publicatie worden op basis van onderzoek en diverse bronnen gefundeerde inschattingen gemaakt van de parameters voor grondexploitaties.
De aanpassingen zijn nader toegelicht in de ‘Memo Parameters Grondexploitaties MPG 31-12-2024’ zoals vastgesteld door het College van B&W op 11 februari 2025. De belangrijkste wijzigingen zijn het doorvoeren van een opbrengsten- en kostenstijging voor de korte termijn.
9
1. Inleiding Het uitgangspunt blijft te allen tijde dat de gronden marktconform worden verkocht. Als gevolg van de marktontwikkelingen en de daarmee aangepaste parameters verbeteren de resultaten van de meeste grondexploitaties. In onderstaande tabel is een overzicht opgenomen van de gehanteerde (en vastgestelde) rekenparameters:
de veronderstelde einddatum waarop het betreffende project gereed is. Het saldo dat ontstaat op het einde van de looptijd, dus wanneer de vermoedelijke einddatum is bereikt, wordt het resultaat op eindwaarde genoemd. In dit resultaat zijn de invloeden van rente en inflatie verwerkt. De hoogte van een eventueel te treffen verliesvoorziening wordt aan de hand van de eindwaarde bepaald. Om de projectresultaten onderling vergelijkbaar te maken (deze hebben immers een verschillende einddatum) wordt de eindwaarde teruggerekend naar de waarde op het huidige prijspeil (1 januari 2025). Dit heet contant maken. Het aldus berekende resultaat, waarbij gebruik wordt gemaakt van het dan geldende rentepercentage (rekenrente), wordt de netto contante waarde (NCW) genoemd. In de onderstaande tabel zijn de resultaten van de geactualiseerde grondexploitaties op netto contante waarde weergegeven.
Project
Kasstromen – een toelichting Een kasstroomoverzicht is een weergave van kosten en opbrengsten per jaar. Door de kosten en opbrengsten ‘in de tijd’ te zetten kan de eindwaarde van het project worden bepaald. In de eindwaardeberekening wordt rekening gehouden met rente, prijs- en opbrengststijgingen gedurende de looptijd van het project. Bij de berekening komt een aantal begrippen voor, te weten de nominale waarde, de eindwaarde en de contante waarde. Hieronder volgt een toelichting op de begrippen: Onder nominale waarde wordt verstaan: het saldo van kosten en opbrengsten zoals deze bekend zijn op het moment dat het kasstroomoverzicht wordt opgesteld, zonder rekening te houden met rente of inflatie.
Progr amma
Resultaat op netto contante waarde (NCW) 1-1-2025
Richting
Eindwaarde datum
Thorbeckelaan Zuid
2
-2.283.000
Negatief
31-12-2027
Harselaar-Zuid Fase 1A Thorbeckelaan Noord
2 2
701.000 -187.000
Positief Negatief
31-12-2025 31-12-2029
Harselaar-Zuid Fase 1B en 2
2
9.318.000
Positief
31-12-2032
Holzenbosch I Holzenbosch II
3 3
1.083.000 2.698.000
Positief Positief
31-12-2025 31-12-2029
Bloemendal
3
10.916.000
Positief
31-12-2033
Verbindingsweg
3 3
-2.797.000
Negatief
31-12-2030
1.137.000 -162.000
Positief Negatief
31-12-2029 31-12-2030
879.000
Positief
31-12-2029
Oostbroek 1&2 De Eendracht Tolnegenweg West Totaal
3 2
21.303.000
Doorlopende verbetercyclus De MPG wordt jaarlijks geactualiseerd en, aan de hand van de resultaten van een doorlopende evaluatie, inhoudelijk verbeterd. Naast bovenbeschreven aanpassingen, toetsingen en overwegingen zijn enkele verbeeldingen geactualiseerd.
De invloed van rente, inflatie en fasering speelt een rol op het moment dat de eindwaarde van een project wordt bepaald. Dan wordt rekening gehouden met
Meerjarenprognose Grondexploitaties – 31 december 2024
10
1. Inleiding 1.4 Leeswijzer Bij de behandeling van de individuele projecten, in de hoofdstukken 2 en 3, wordt aangegeven welke type(n) ontwikkeling van toepassing is. Een toelichting van het begrip ‘type ontwikkeling’ is opgenomen in de Begrippenlijst van de MPG. De volgorde waarin de projecten zijn behandeld is bepaald aan de hand van het projectnummer. In hoofdstuk 2 worden de projecten behandeld die invulling geven aan ‘Programma 2 Bedrijvigheid & Bereikbaarheid’. Het betreft gronden die worden ontwikkeld voor de uitbreiding van bedrijventerreinen. In hoofdstuk 3 worden projecten behandeld die invulling geven aan ‘Programma 3 Woon- & Leefomgeving’. Het betreft gronden die worden ontwikkeld voor woningbouw. In hoofdstuk 4 is een overzicht opgenomen waarbij de boekwaardenontwikkeling van de separate projecten is weergegeven en opgeteld. Hiermee wordt inzicht verkregen in het financieel resultaat (op eindwaarde), de ontwikkeling van de boekwaarden en de liquiditeitsontwikkeling (jaartotalen) van de grondexploitaties. In het laatste hoofdstuk, hoofdstuk 5, wordt een nadere toelichting gegeven met betrekking tot het gevoerde (integrale) risicomanagement. De getroffen verliesvoorzieningen, betrekking hebbend op de separate projecten en aan te houden weerstandvermogen (gebaseerd op scenario’s), betrekking hebbend op de gehele grondportefeuille, worden hier behandeld.
Meerjarenprognose Grondexploitaties – 31 december 2024
11
1. Inleiding
Meerjarenprognose Grondexploitaties – 31 december 2024
12
2. Programma 2 Bedrijvigheid & Bereikbaarheid 2. Programma 2 Bedrijvigheid & Bereikbaarheid
Toelichting projectbladen Iedere grondexploitatie wordt op twee pagina’s behandeld. Voor een goed begrip zijn hieronder enkele onderdelen nader toegelicht. Fase-aanduidingen Conform de door de raad vastgestelde ‘Kaders procesgang grondexploitaties 2016’ (d.d. 9 november 2016) is bij de projectbeschrijving van de lopende grondexploitaties aangegeven in welke fase deze zich bevindt. Fase 1 projecten, ‘ met een reëel en stellig voornemen om te ontwikkelen’ zijn komen te vervallen. Door het ontbreken van een (uitgewerkt) plan mogen volgens de BBV geen kosten hieraan ten laste worden gebracht. In dit MPG wordt daar niet meer over gerapporteerd. Zodra een plan is uitgewerkt zal deze samen met een actuele grondexploitatie aan de raad worden aangeboden, ter vaststelling. Vanaf dat moment is sprake van Fase 2, ‘projectplan gereed (evt. omgevingsplan vastgesteld)’. Daarna volgt Fase 3, ‘planologisch besluit (bijv. omgevingsplan) onherroepelijk’ en Fase 4, ‘afsluiting’, alle kosten en opbrengsten zijn dan gerealiseerd. Verschillenanalyse Onder de ‘verschillenanalyse’ worden de eindwaarden tussen opeenvolgende rapportages met elkaar vergeleken. In dit geval de cijfers uit de jaarrekening 2024 versus die van de jaarrekening 2023. Gekozen is voor de eindwaarde omdat de hoogte van een ‘verliesvoorziening’, indien van toepassing, gebaseerd is op deze eindwaarde.
De getroffen verliesvoorziening dekt het ‘voorzienbare tekort’ af, als de grondexploitatie aan het eind van de looptijd wordt afgesloten. Pas bij het afsluiten van een grondexploitatie is de exacte hoogte duidelijk. Het treffen van een verliesvoorziening op het niveau van de separate grondexploitaties is conform het beleid van de BBV (Besluit Begroting en Verantwoording). Er zijn veel oorzaken aan te wijzen waarom een eindwaarde verandert. Deze kunnen bijdragen aan een beter resultaat maar ook aan een slechter resultaat. De oorzaken kunnen gelijktijdig optreden. De veranderingen zijn daarom als ‘mutaties’ kwalitatief omschreven. Het totaal van deze mutaties is debet aan de verandering op eindwaarde. Kleine mutaties (tot € 50.000 euro) zijn niet omschreven. Kasstromen De doorlooptijd van een grondexploitatie geeft een goede indicatie van de voortgang. Doordat onderscheid is gemaakt tussen kosten en opbrengsten, de boekwaarden (gerealiseerde kosten resp. opbrengsten) en de te-realiseren-bedragen zijn weergegeven, is aan de hand van de kasstromen te volgen wat de stand van zaken is met de werken en werkzaamheden respectievelijk de verkopen. Onder de post ‘overige kosten’ vallen: ‘bijdrage aan derden’, ‘planschade’, ‘storting bovenwijkse investeringen’, en ‘winstneming’.
De post ‘overige opbrengsten’ heeft betrekking op ‘subsidies’, ‘exploitatiebijdrage’, ‘verliesneming’ (=afwaardering), ‘huur- & pachtinkomsten’.
Meerjarenprognose Grondexploitaties – 31 december 2024
13
2.1 Bouwgrond in exploitatie (BIE) – Bedrijvigheid & Bereikbaarheid Thorbeckelaan-Zuid Projectbeschrijving Voormalig gebruik Ontwikkelprogramma
Eigendom Type ontwikkeling Fase (zie blz. 13) Kaderstelling
: agrarisch, nabij afrit A30 BarneveldNoord : maatschappelijke/commerc. doeleinden (evenemententerrein met bijbehorende functies en kleinschalige bedrijvigheid) : 100% eigendom gemeente : gronduitgifte : 3, bestemmingsplan onherroepelijk : klik hier: 2011-2013, 2014-2016 en 2020
Verschillenanalyse Eindwaarde jaarrekening 2023 Eindwaarde jaarrekening 2024
: -€ 1.324.467 : -€ 2.423.217
Mutaties •
• • •
Actualisatie parameters conform memo ‘Parameters grondexploitaties MPG 31-12-2024’ (effect: per saldo negatief effect op resultaat, met name door kostenstijging) Verlenging looptijd met 1 jaar (t/m 2027) (effect: hogere plan/rentekosten) i.v.m. vertraging grondverkopen zuidelijk deel Hogere kosten bouw- en woonrijpmaken i.v.m. herziene raming o.b.v. nieuw stedenbouwkundig kaartmateriaal Uitgifteprijs verhoogd, uitgeefbare m2 omlaag o.b.v. geactualiseerd kaartmateriaal (effect: per saldo negatief)
Getroffen verliesvoorziening Nieuwe verliesvoorziening
: € 1.324.467 : € 2.423.217
Meerjarenprognose Grondexploitaties – 31 december 2024
14
2.1 Bouwgrond in exploitatie (BIE) – Bedrijvigheid & Bereikbaarheid Project Projectnummer Omschrijving
Thorbeckelaan-Zuid 800003 Evenemententerrein - Barneveld
MPG Rapportage Programma en Ruimtegebruik Programma woningbouw niet bepaald sociaal middelduur duur
Aantal Programma bedrijven 2 bedrijven 0 0 0
(m²) Programma maatschappelijk 79.200 maatschappelijke voorzieningen
(m²) Ruimtegebruik 0 Openbaar Groen, water en wadi's Verharding Uitgeefbaar Netto plangebied Hoofdplanstructuur te handhaven
Totaal aantal woningen Totaal opgeleverd t/m 31-12-2024
2 Totaal m2 bedrijven 2 Totaal opgeleverd t/m 31-12-2024
79.200 Totaal m2 maatschappelijke voorz. 62.369 Totaal opgeleverd t/m 31-12-2024
0 0 Bruto plangebied
indicatief (m²) 26.325 56% 44% 79.200 105.525 34.716 0 140.241
Kasstroom Kosten Verwervingen Plankosten Bouw- en woonrijp Overige kosten Totale kosten
€ € € € €
Totaal -7.320.607 € -2.618.430 € -3.591.116 € -183.582 € -13.713.735 €
Boekwaarde Te realiseren -7.320.607 € - € -2.207.199 € -411.231 € -2.823.712 € -767.404 € -153.724 € -29.858 € -12.505.242 € -1.208.493 €
Opbrengsten Verkopen Overige opbrengsten Totale opbrengsten
€ € €
12.166.630 € 2.751.232 € 14.917.862 €
8.418.435 € 2.751.232 € 11.169.667 €
€ € €
-91.722 18.767 -3.554.390 € € €
€ € -3.354.111 € -4.689.686 -4.689.686
Saldo (- = last, + = baat) Kostenstijging Opbrengstenstijging Rente Kasstroom per jaar Kasstroom cumulatief
2025 - € -137.077 € -151.710 € -9.953 € -298.740 €
2026 - € -137.077 € -166.710 € -9.953 € -313.740 €
2027 -137.077 -448.984 -9.953 -596.014
3.748.195 € - € 3.748.195 €
- € - € - €
1.874.098 € - € 1.874.098 €
1.874.098 1.874.098
-91.722 € 18.767 € -200.280 € € €
-7.377 € - € -70.345 € -376.462 € -5.066.148 €
-21.402 € 7.032 € -75.992 € 1.469.996 € -3.596.152 €
-62.942 11.735 -53.942 1.172.935 -2.423.217 Eindwaarde
Meerjarenprognose Grondexploitaties – 31 december 2024
15
2.1 Bouwgrond in exploitatie (BIE) – Bedrijvigheid & Bereikbaarheid
Harselaar-Zuid Fase 1A Projectbeschrijving Voormalig gebruik Ontwikkelprogramma Eigendom Type ontwikkeling Fase (zie blz. 13) Kaderstelling
: agrarisch, ten zuiden spoorbaan en ten noorden Esvelderbeek : circa 34 ha netto bedrijventerrein (t/m categorie 5.1) (inclusief gronden derden) : circa 80% eigendom gemeente : gronduitgifte en zelfrealisatie (met exploitatiebijdrage o.b.v. exploitatieplan) : 3, bestemmingsplan onherroepelijk : klik hier.
Verschillenanalyse Eindwaarde jaarrekening 2023 Eindwaarde jaarrekening 2024
: € 708.758 : € 715.167
Mutaties • Actualisatie parameters conform memo ‘Parameters grondexploitaties MPG 31-12-2024’ (effect: per saldo negatief effect op resultaat door kostenstijging) • Verlenging looptijd met 1 jaar (t/m 2025) i.v.m. afwikkeling exploitatieplan (effect: hogere plankosten) • Lagere kosten woonrijpmaken i.v.m. vervallen van geraamde werkzaamheden (nadering einde project) • Minder te ontvangen bijdragen i.v.m. afwikkeling exploitatieplan • •
Hogere te betalen bijdragen bovenwijks conform NBI 2025 Correctie tussentijdse winstneming € 3.041.061 (onder post ‘overige kosten’, totale tussentijdse winst € 10.323.668)
Getroffen verliesvoorziening Nieuwe verliesvoorziening
:€0 : € 0 (positief saldo)
Meerjarenprognose Grondexploitaties – 31 december 2024
16
2.1 Bouwgrond in exploitatie (BIE) – Bedrijvigheid & Bereikbaarheid Project Projectnummer Omschrijving
Harselaar Zuid fase 1A 800029 Bedrijven - Barneveld
MPG Rapportage Programma en Ruimtegebruik Programma woningbouw niet bepaald sociaal middelduur duur
Aantal Programma bedrijven 0 bedrijven 0 0 0
(m²) Programma maatschappelijk 265.263 maatschappelijke voorzieningen
(m²) Ruimtegebruik 0 Openbaar Groen, water en wadi's Verharding Uitgeefbaar Netto plangebied
indicatief (m²) 160.688 28% 72% 265.263 425.951
Hoofdplanstructuur te handhaven Totaal aantal woningen Totaal opgeleverd t/m 31-12-2024
0 Totaal m2 bedrijven 0 Totaal opgeleverd t/m 31-12-2024
265.263 Totaal m2 maatschappelijke voorz. 265.263 Totaal opgeleverd t/m 31-12-2024
0 0 Bruto plangebied
0 0 425.951
Kasstroom Kosten Verwervingen Plankosten Bouw- en woonrijp Overige kosten Totale kosten
€ € € € €
Totaal -4.874.917 € -8.465.561 € -5.944.026 € -26.327.680 € -45.612.184 €
Boekwaarde -4.874.917 € -8.285.300 € -5.686.418 € -23.907.659 € -42.754.294 €
Te realiseren - € -180.261 € -257.608 € -2.420.021 € -2.857.890 €
2025 -180.261 -257.608 -2.420.021 -2.857.890
Opbrengsten Verkopen Overige opbrengsten Totale opbrengsten
€ € €
42.414.566 € 16.456.573 € 58.871.139 €
42.414.566 € 16.456.573 € 58.871.139 €
- € - € - €
-
€ € €
-52.557 -12.491.230 € € €
€ € -12.544.811 € 3.572.034 3.572.034
-52.557 € - € 53.581 € € €
-52.557 53.581 -2.856.867 715.167
Saldo (- = last, + = baat) Kostenstijging Opbrengstenstijging Rente Kasstroom per jaar Kasstroom cumulatief
Eindwaarde
Meerjarenprognose Grondexploitaties – 31 december 2024
17
2.1 Bouwgrond in exploitatie (BIE) – Bedrijvigheid & Bereikbaarheid Thorbeckelaan Noord Verbeelding – ligging, begrenzing en grondgebruik (schets)
Projectbeschrijving Huidig gebruik Ontwikkelprogramma Grond Type ontwikkeling Fase (zie blz. 13) Kaderstelling
: agrarisch, ten noorden van hulpverleningscentrum te Barneveld : circa 10 hectare netto bedrijventerrein (inclusief gronden derden) : circa 10% eigendom gemeente : gronduitgifte en zelfrealisatie : 2, projectplan gereed : zie structuurvisie kernen 2022
Verschillenanalyse Eindwaarde jaarrekening 2023 Eindwaarde jaarrekening 2024
: - € 963.810 : - € 205.958
Mutaties: • Actualisatie parameters conform memo ‘Parameters grondexploitaties MPG 31-12-2024’ (effect: per saldo negatief effect op resultaat, met name door kostenstijging) • Verlenging looptijd met 2 jaar (t/m 2029) i.v.m. vertraging planvorming • Hogere raming bouwrijpmaken o.b.v. nieuwe kengetallen • Uitgifteprijs gronden verhoogd o.b.v. actuele inzichten (effect: positief effect op resultaat)
Getroffen verliesvoorziening Nieuwe verliesvoorziening
: € 963.810 : € 205.958
Meerjarenprognose Grondexploitaties – 31 december 2024
18
2.1 Bouwgrond in exploitatie (BIE) – Bedrijvigheid & Bereikbaarheid Project Projectnummer Omschrijving
Thorbeckelaan Noord 800044 Barneveld - Bedrijventerrein
MPG Rapportage Programma en Ruimtegebruik Programma woningbouw niet bepaald sociaal middelduur duur
Aantal Programma bedrijven 0 bedrijven 0 0 0
(m²) Programma maatschappelijk 8.079 maatschappelijke voorzieningen
(m²) Ruimtegebruik 0 Openbaar Groen, water en wadi's Verharding Uitgeefbaar Netto plangebied Hoofdplanstructuur te handhaven
Totaal aantal woningen Totaal opgeleverd t/m 31-12-2024
0 Totaal m2 bedrijven 0 Totaal opgeleverd t/m 31-12-2024
8.079 Totaal m2 maatschappelijke voorz. 0 Totaal opgeleverd t/m 31-12-2024
0 0 Bruto plangebied
indicatief (m²) 0 0% 0% 8.079 8.079 4.665 0 12.744
Kasstroom Kosten Verwervingen Plankosten Bouw- en woonrijp Overige kosten Totale kosten
€ € € € €
Totaal -526.630 € -1.094.242 € -336.020 € -810.265 € -2.767.157 €
Opbrengsten Verkopen Overige opbrengsten Totale opbrengsten
€ € €
3.231.600 € 210.037 € 3.441.637 €
- € 210.037 € 210.037 €
€ € €
-103.475 20.235 -797.198 € € €
€ € -723.545 € -1.375.116 -1.375.116
Saldo (- = last, + = baat) Kostenstijging Opbrengstenstijging Rente Kasstroom per jaar Kasstroom cumulatief
Boekwaarde Te realiseren -526.630 € - € -334.977 € -759.265 € - € -336.020 € - € -810.265 € -861.607 € -1.905.549 €
2025 - € -174.591 € - € - € -174.591 €
2026 - € -174.591 € -183.010 € - € -357.601 €
2027 - € -180.331 € -153.010 € -790.337 € -1.123.678 €
2028 - € -114.876 € - € -9.964 € -124.840 €
2029 -114.876 -9.964 -124.840
3.231.600 € - € 3.231.600 €
- € - € - €
- € - € - €
3.231.600 € - € 3.231.600 €
- € - € - €
-
-103.475 € 20.235 € -73.653 € € €
-4.312 € - € -20.627 € -199.529 € -1.574.645 €
-24.394 € - € -23.620 € -405.615 € -1.980.260 €
-37.981 € 20.235 € -29.704 € 2.060.472 € 80.212 €
-16.976 € - € 1.203 € -140.612 € -60.400 €
-19.812 -906 -145.558 -205.958 Eindwaarde
Meerjarenprognose Grondexploitaties – 31 december 2024
19
2.1 Bouwgrond in exploitatie (BIE) – Bedrijvigheid & Bereikbaarheid
Harselaar-Zuid Fase 1B en Fase 2 Verbeelding – ligging, begrenzing en grondgebruik
Projectbeschrijving Huidig gebruik Ontwikkelprogramma Grond Type ontwikkeling Fase (zie blz. 13) Kaderstelling
: agrarisch, ten zuiden spoorbaan en ten noorden Esvelderbeek : circa 31 hectare netto bedrijventerrein (inclusief gronden derden) : circa 25% eigendom gemeente : gronduitgifte en zelfrealisatie : 2, projectplan gereed : klik hier.
Verschillenanalyse Eindwaarde jaarrekening 2023 Eindwaarde jaarrekening 2024
: € 7.831.314 : € 10.917.639
Mutaties: •
• • • •
Actualisatie parameters conform memo ‘Parameters grondexploitaties MPG 31-12-2024’ (effect: per saldo positief effect op resultaat, met name door opbrengstenstijging) Verlenging looptijd met 1 jaar (t/m 2032) (effect: hogere plan/rentekosten) Correctie te betalen bijdragen bovenwijks conform NBI 2025 (effect: positief effect op resultaat) Hogere kosten bij o.a. bouw- en woonrijpmaken o.b.v. herziene ramingen Tussentijdse winstneming - € 9.511 (onder post ‘overige kosten’, totale tussentijdse winst € 222)
Getroffen verliesvoorziening Nieuwe verliesvoorziening
:€0 : € 0 (positief saldo)
Meerjarenprognose Grondexploitaties – 31 december 2024
20
2.1 Bouwgrond in exploitatie (BIE) – Bedrijvigheid & Bereikbaarheid Project Projectnummer Omschrijving
Harselaar Zuid fase 1B en fase 2 800069 Bedrijven - Barneveld
MPG Rapportage Programma en Ruimtegebruik Programma woningbouw niet bepaald sociaal middelduur duur
Aantal Programma bedrijven 0 bedrijven 0 0 0
(m²) Programma maatschappelijk 73.246 maatschappelijke voorzieningen
(m²) Ruimtegebruik 0 Openbaar Groen, water en wadi's Verharding Uitgeefbaar Netto plangebied
indicatief (m²) 41.042 67% 33% 73.246 114.288
Hoofdplanstructuur te handhaven Totaal aantal woningen Totaal opgeleverd t/m 31-12-2024
0 Totaal m2 bedrijven 0 Totaal opgeleverd t/m 31-12-2024
73.246 Totaal m2 maatschappelijke voorz. 0 Totaal opgeleverd t/m 31-12-2024
5.368 14.009
0 0 Bruto plangebied
133.665
Kasstroom Kosten Verwervingen Plankosten Bouw- en woonrijp Overige kosten Totale kosten
€ € € € €
Totaal -3.200.944 € -5.058.778 € -5.485.782 € -2.607.398 € -16.352.901 €
Boekwaarde -3.165.446 € -1.953.401 € -29.500 € -6.458 € -5.154.805 €
Te realiseren -35.498 € -3.105.377 € -5.456.282 € -2.600.940 € -11.198.096 €
2025 - € -613.139 € - € 0 € -613.139 €
2026 -37.427 € -677.900 € -513.051 € 0 € -1.228.379 €
2027 -37.427 € -565.247 € -877.403 € 0 € -1.480.077 €
2028 19.678 € -249.818 € -823.034 € -709.450 € -1.762.624 €
2029 19.678 € -249.818 € -1.048.035 € -709.450 € -1.987.625 €
2030 - € -249.818 € -1.141.395 € -582.698 € -1.973.911 €
2031 - € -249.818 € -802.703 € -582.698 € -1.635.219 €
2032 -249.818 -250.661 -16.644 -517.122
Opbrengsten Verkopen Overige opbrengsten Totale opbrengsten
€ € €
29.300.200 € 195.006 € 29.495.206 €
1.800 € 195.006 € 196.806 €
29.298.400 € - € 29.298.400 €
- € - € - €
- € - € - €
- € - € - €
7.752.400 € - € 7.752.400 €
7.752.400 € - € 7.752.400 €
6.896.800 € - € 6.896.800 €
6.896.800 € - € 6.896.800 €
-
€ € €
-1.277.967 1.538.070 -2.484.769 € € €
€ € -2.142.598 € -7.100.596 -7.100.596
-1.277.967 € 1.538.070 € -342.172 € € €
-167.470 175.401 -165.641 5.832.066 -5.210.669
-231.159 333.957 -78.160 5.789.413 578.744
-268.871 440.978 8.681 5.103.677 5.682.422
-234.211 587.734 85.236 5.700.340 11.382.761
Saldo (- = last, + = baat) Kostenstijging Opbrengstenstijging Rente Kasstroom per jaar Kasstroom cumulatief
-15.142 -106.509 -734.790 -7.835.386
€ € € € €
-84.689 -117.531 -1.430.598 -9.265.984
€ € € € €
-157.684 -138.990 -1.776.751 -11.042.735
€ € € € €
€ € € € €
€ € € € €
€ € € € €
€ € € € €
-118.741 170.741 -465.122 10.917.639 Eindwaarde
Meerjarenprognose Grondexploitaties – 31 december 2024
21
2.1 Bouwgrond in exploitatie (BIE) – Bedrijvigheid & Bereikbaarheid Tolnegenweg - West Projectbeschrijving Huidig gebruik
Ontwikkelprogramma Grond Type ontwikkeling Fase (zie blz. 13) Kaderstelling
: agrarisch, ten noorden van de nieuwe woonwijk Wulperveld, tussen de spoorlijn Amersfoort-Apeldoorn en de snelweg A1. : circa 2 hectare netto bedrijventerrein : 100% eigendom gemeente : gronduitgifte : 2, projectplan gereed : klik hier
Verschillenanalyse Eindwaarde jaarrekening 2023 Eindwaarde jaarrekening 2024
: € 2.071.842 : € 970.865
Mutaties: •
• • •
Actualisatie parameters conform memo ‘Parameters grondexploitaties MPG 31-12-2024’ (effect: per saldo negatief effect op resultaat, met name door kostenstijging) Verlenging looptijd met 1 jaar (t/m 2029) (effect: hogere rentekosten) Hogere kosten bouw- en woonrijp maken i.v.m. herziene raming o.b.v. nieuw stedenbouwkundig kaartmateriaal Uitgifteprijs verhoogd, uitgeefbare m2 omlaag n.a.v. nieuw stedenbouwkundig kaartmateriaal (effect: per saldo negatief)
Getroffen verliesvoorziening Nieuwe verliesvoorziening
:€0 : € 0 (positief saldo)
Meerjarenprognose Grondexploitaties – 31 december 2024
22
2.1 Bouwgrond in exploitatie (BIE) – Bedrijvigheid & Bereikbaarheid Project Projectnummer Omschrijving
Tolnegenweg-West 800086 Bedrijventerrein - Stroe
MPG Rapportage Programma en Ruimtegebruik Programma woningbouw niet bepaald sociaal middelduur duur
Aantal Programma bedrijven 0 bedrijven 0 0 0
(m²) Programma maatschappelijk 19.064 maatschappelijke voorzieningen
(m²) Ruimtegebruik 0 Openbaar Groen, water en wadi's Verharding Uitgeefbaar Netto plangebied
indicatief (m²) 16.205 41% 59% 19.064 35.269
Hoofdplanstructuur te handhaven Totaal aantal woningen Totaal opgeleverd t/m 31-12-2024
0 Totaal m2 bedrijven 0 Totaal opgeleverd t/m 31-12-2024
19.064 Totaal m2 maatschappelijke voorz. 0 Totaal opgeleverd t/m 31-12-2024
0 0 Bruto plangebied
0 0 35.269
Kasstroom Kosten Verwervingen Plankosten Bouw- en woonrijp Overige kosten Totale kosten
€ € € € €
Totaal -1.750.478 € -755.913 € -2.997.308 € -25.000 € -5.528.699 €
Opbrengsten Verkopen Overige opbrengsten Totale opbrengsten
€ € €
6.912.500 € 6.480 € 6.918.980 €
- € 6.480 € 6.480 €
€ € €
-361.751 82.264 -139.929 € € €
€ € -25.340 € -1.678.867 -1.678.867
Saldo (- = last, + = baat) Kostenstijging Opbrengstenstijging Rente Kasstroom per jaar Kasstroom cumulatief
Boekwaarde Te realiseren -1.408.723 € -341.755 € -251.285 € -504.628 € - € -2.997.308 € - € -25.000 € -1.660.008 € -3.868.691 €
2025 -256.316 € -187.356 € -37.040 € -5.000 € -485.713 €
2026 -85.439 € -99.250 € -758.639 € -5.000 € -948.327 €
2027 - € -83.304 € -1.480.134 € -5.000 € -1.568.438 €
2028 - € -67.359 € -721.495 € -5.000 € -793.854 €
2029 -67.359 -5.000 -72.359
6.912.500 € - € 6.912.500 €
- € - € - €
1.800 € - € 1.800 €
3.455.350 € - € 3.455.350 €
3.455.350 € - € 3.455.350 €
-
-361.751 € 82.264 € -114.589 € € €
-11.995 € - € -25.183 € -522.891 € -2.201.758 €
-64.692 € 7 € -33.026 € -1.044.239 € -3.245.997 €
-165.634 € 21.636 € -48.690 € 1.694.224 € -1.551.773 €
-107.947 € 60.621 € -23.277 € 2.590.893 € 1.039.121 €
-11.483 15.587 -68.255 970.865 Eindwaarde
Meerjarenprognose Grondexploitaties – 31 december 2024
23
2.1 Bouwgrond in exploitatie (BIE) – Bedrijvigheid & Bereikbaarheid
Meerjarenprognose Grondexploitaties – 31 december 2024
24
3. Programma 3 Woon- & Leefomgeving 3. Programma 3 Woon- & Leefomgeving
Toelichting projectbladen Iedere grondexploitatie wordt op twee pagina’s behandeld. Voor een goed begrip zijn hieronder enkele onderdelen nader toegelicht. Fase-aanduidingen Conform de door de raad vastgestelde ‘Kaders procesgang grondexploitaties 2016’ (d.d. 9 november 2016) is bij de projectbeschrijving van de lopende grondexploitaties aangegeven in welke fase deze zich bevindt. Fase 1 projecten, ‘ met een reëel en stellig voornemen om te ontwikkelen’ zijn komen te vervallen. Door het ontbreken van een (uitgewerkt) plan mogen volgens de BBV geen kosten hieraan ten laste worden gebracht. In dit MPG wordt daar niet meer over gerapporteerd. Zodra een plan is uitgewerkt zal deze samen met een actuele grondexploitatie aan de raad worden aangeboden, ter vaststelling. Vanaf dat moment is sprake van Fase 2, ‘projectplan gereed (evt. omgevingsplan vastgesteld)’. Daarna volgt Fase 3, ‘planologisch besluit (bijv. omgevingsplan) onherroepelijk’ en Fase 4, ‘afsluiting’, alle kosten en opbrengsten zijn dan gerealiseerd. Verschillenanalyse Onder de ‘verschillenanalyse’ worden de eindwaarden tussen opeenvolgende rapportages met elkaar vergeleken. In dit geval de cijfers uit de jaarrekening 2023 versus die van jaarrekening 2024. Gekozen is voor de eindwaarde omdat de hoogte van een ‘verliesvoorziening’, indien van toepassing, gebaseerd is op deze eindwaarde.
De getroffen verliesvoorziening dekt het ‘voorzienbare tekort’ af, als de grondexploitatie aan het eind van de looptijd wordt afgesloten. Pas bij het afsluiten van een grondexploitatie is de exacte hoogte duidelijk. Het treffen van een verliesvoorziening op het niveau van de separate grondexploitaties is conform het beleid van de BBV (Besluit Begroting en Verantwoording). Er zijn veel oorzaken aan te wijzen waarom een eindwaarde verandert. Deze kunnen bijdragen aan een beter resultaat maar ook aan een slechter resultaat. De oorzaken kunnen gelijktijdig optreden. De veranderingen zijn daarom als ‘mutaties’ kwalitatief omschreven. Het totaal van deze mutaties is debet aan de verandering op eindwaarde. Kleine mutaties (tot € 50.000 euro) zijn niet omschreven. Kasstromen De doorlooptijd van een grondexploitatie geeft een goede indicatie van de voortgang. Doordat onderscheid is gemaakt tussen kosten en opbrengsten, de boekwaarden (gerealiseerde kosten resp. opbrengsten) en de te-realiseren-bedragen zijn weergegeven, is aan de hand van de kasstromen te volgen wat de stand van zaken is met de werken en werkzaamheden resp. de verkopen. Onder de post ‘overige kosten’ vallen: ‘bijdrage aan derden’, ‘planschade’, ‘storting bovenwijkse investeringen’ en ‘winstneming’.
De post ‘overige opbrengsten’ heeft betrekking op ‘subsidies’, ‘exploitatiebijdrage’, ‘verliesneming’ (=afwaardering), ’huur- & pachtinkomsten’.
Meerjarenprognose Grondexploitaties – 31 december 2024
25
3.1 Bouwgrond in exploitatie (BIE) – Woon- & Leefomgeving Holzenbosch I Verbeelding – stedenbouwkundig plan (incl. voorzieningen)
Projectbeschrijving Voormalig gebruik Ontwikkelprogramma Eigendom Type ontwikkeling Fase (zie blz. 25) Kaderstelling
: agrarisch, zuidrand Voorthuizen : 410 woningen : 100% eigendom gemeente : gronduitgifte (o.b.v. een bouwclaim) : 3, bestemmingsplan onherroepelijk : klik hier: 2010-2014 en 2015
Verschillenanalyse Eindwaarde jaarrekening 2023 Eindwaarde jaarrekening 2024
: € 1.286.483 : € 1.105.079
Mutaties: •
• •
Actualisatie parameters conform memo ‘Parameters grondexploitaties MPG 31-12-2024’ (effect: per saldo geen effect op resultaat i.v.m. naderend einde project) Lagere kosten woonrijpmaken i.v.m. vervallen restantramingen i.v.m. naderend einde project Tussentijdse winstneming € 515.025 (onder post ‘overige kosten’, totale tussentijdse winst € 7.531.041)
Getroffen verliesvoorziening Nieuwe verliesvoorziening
:€0 : € 0 (positief saldo)
Meerjarenprognose Grondexploitaties – 31 december 2024
26
3.1 Bouwgrond in exploitatie (BIE) – Woon- & Leefomgeving Project Projectnummer Omschrijving
Holzenbosch I 800024 Woningbouw Voorthuizen
MPG Rapportage Programma en Ruimtegebruik Programma woningbouw middelduur goedkoop/sociaal middelduur duur
Aantal Programma bedrijven 179 bedrijven 120 111
(m²) Programma maatschappelijk 0 maatschappelijke voorzieningen
(m²) Ruimtegebruik 0 Openbaar Groen, water en wadi's Verharding Uitgeefbaar Netto plangebied Hoofdplanstructuur te handhaven
Totaal aantal woningen Totaal opgeleverd t/m 31-12-2024
410 Totaal m2 bedrijven 377 Totaal opgeleverd t/m 31-12-2024
0 Totaal m2 maatschappelijke voorz. 0 Totaal opgeleverd t/m 31-12-2024
0 0 Bruto plangebied
indicatief (m²) 108.894 54% 46% 77.936 186.830 0 8.288 195.118
Kasstroom Kosten Verwervingen Plankosten Bouw- en woonrijp Overige kosten Totale kosten
€ € € € €
Totaal -3.836.272 € -3.285.547 € -7.051.616 € -8.844.597 € -23.018.031 €
Boekwaarde -3.836.272 € -3.209.870 € -6.937.632 € -8.823.364 € -22.807.137 €
Te realiseren - € -75.677 € -113.985 € -21.233 € -210.894 €
2025 -75.677 -113.985 -21.233 -210.894
Opbrengsten Verkopen Overige opbrengsten Totale opbrengsten
€ € €
25.561.452 € 348.456 € 25.909.907 €
22.535.391 € 348.456 € 22.883.846 €
3.026.061 € - € 3.026.061 €
3.026.061 3.026.061
€ € €
-5.208 -1.781.589 € € €
€ € -1.756.394 € -1.679.685 -1.679.685
-5.208 € - € -25.195 € € €
-5.208 -25.195 2.784.764 1.105.079
Saldo (- = last, + = baat) Kostenstijging Opbrengstenstijging Rente Kasstroom per jaar Kasstroom cumulatief
Eindwaarde
Meerjarenprognose Grondexploitaties – 31 december 2024
27
3.1 Bouwgrond in exploitatie (BIE) – Woon- & Leefomgeving Holzenbosch II Verbeelding – ligging, begrenzing en grondgebruik (januari 2025)
Projectbeschrijving Voormalig gebruik Ontwikkelprogramma Eigendom Type ontwikkeling Fase (zie blz. 25) Kaderstelling
: agrarisch, zuidoostrand Voorthuizen : Gemeente: 109 woningen en een school Derden: circa 350 tot 400 woningen : circa 30% eigendom gemeente : gronduitgifte en zelfrealisatie : 2, projectplan gereed : klik hier: 2010-2014 en 2015
Verschillenanalyse Eindwaarde jaarrekening 2023 Eindwaarde jaarrekening 2024
: € 1.411.697 : € 2.978.667
Mutaties: •
• • • • •
Actualisatie parameters conform memo ‘Parameters grondexploitaties MPG 31-12-2024’ (effect: per saldo positief effect op resultaat door opbrengstenstijging) Verlenging looptijd met 1 jaar (t/m 2029) Lagere kosten bovenwijks conform NBI 2025 Hogere opbrengsten woningbouw conform nieuwe (hogere) prijscategorieën Hogere overige opbrengsten vanwege bijdrage plankosten en incidentele verkoop Tussentijdse winstneming € 0 (onder post ‘overige kosten’, totale tussentijdse winst € 281)
Getroffen verliesvoorziening Nieuwe verliesvoorziening
:€0 : € 0 (positief saldo)
Meerjarenprognose Grondexploitaties – 31 december 2024
28
3.1 Bouwgrond in exploitatie (BIE) – Woon- & Leefomgeving Project Projectnummer Omschrijving
Holzenbosch II 800025 Woningbouw - Voorthuizen
MPG Rapportage Programma en Ruimtegebruik Programma woningbouw niet bepaald sociaal middelduur duur
Aantal Programma bedrijven 0 bedrijven 61 24 24
(m²) Programma maatschappelijk 0 maatschappelijke voorzieningen
(m²) Ruimtegebruik 3.500 Openbaar Groen, water en wadi's Verharding Uitgeefbaar Netto plangebied Hoofdplanstructuur te handhaven
Totaal aantal woningen Totaal opgeleverd t/m 31-12-2024
109 Totaal m2 bedrijven 0 Totaal opgeleverd t/m 31-12-2024
0 Totaal m2 maatschappelijke voorz. 0 Totaal opgeleverd t/m 31-12-2024
3.500 0 Bruto plangebied
indicatief (m²) 15.338 59% 41% 18.910 34.248 5.363 0 39.611
Kasstroom Kosten Verwervingen Plankosten Bouw- en woonrijp Overige kosten Totale kosten
€ € € € €
Totaal -1.697.931 € -1.095.653 € -2.347.960 € -1.107.460 € -6.249.004 €
Opbrengsten Verkopen Overige opbrengsten Totale opbrengsten
€ € €
9.494.196 € 624.359 € 10.118.555 €
- € 624.359 € 624.359 €
€ € €
-352.332 652.572 -1.191.124 € € €
€ € -1.103.326 € -2.130.182 -2.130.182
Saldo (- = last, + = baat) Kostenstijging Opbrengstenstijging Rente Kasstroom per jaar Kasstroom cumulatief
Boekwaarde Te realiseren -1.336.581 € -361.350 € -299.807 € -795.846 € -14.546 € -2.333.414 € -281 € -1.107.179 € -1.651.215 € -4.597.789 €
2025 -361.350 € -164.690 € -188.187 € -78.379 € -792.606 €
2026 - € -164.690 € -376.373 € - € -541.063 €
2027 - € -164.732 € -715.076 € -387.930 € -1.267.737 €
2028 - € -150.867 € -526.889 € -319.348 € -997.104 €
2029 -150.867 -526.889 -321.522 -999.278
9.494.196 € - € 9.494.196 €
800.000 € - € 800.000 €
700.000 € - € 700.000 €
2.664.732 € - € 2.664.732 €
2.664.732 € - € 2.664.732 €
2.664.732 2.664.732
-352.332 € 652.572 € -87.798 € € €
-8.714 € - € -31.953 € -33.273 € -2.163.455 €
-36.910 € - € -32.452 € 89.575 € -2.073.879 €
-99.066 € 173.649 € -31.108 € 1.440.470 € -633.409 €
-100.084 € 223.109 € -9.501 € 1.781.151 € 1.147.741 €
-107.559 255.814 17.216 1.830.925 2.978.667 Eindwaarde
Meerjarenprognose Grondexploitaties – 31 december 2024
29
3.1 Bouwgrond in exploitatie (BIE) – Woon- & Leefomgeving Bloemendal (voorheen Barneveld Noord) Verbeelding – toekomstig gebruik gemeentegronden (februari 2025)
Projectbeschrijving Voormalig gebruik Ontwikkelprogramma
Eigendom Type ontwikkeling Fase (zie blz. 25) Kaderstelling
: agrarisch, : woningbouw (ca. 1.600 woningen: 1.230 gemeente, 369 derden) met voorzieningen : 70% eigendom gemeente : gronduitgifte en zelfrealisatie : Deels 2, projectplan gereed en deels 3, bestemmingsplan onherroepelijk : klik hier, hier en hier.
Verschillenanalyse Eindwaarde jaarrekening 2023 Eindwaarde jaarrekening 2024
: € 5.937.193 : € 13.045.162
Mutaties: •
• • • • •
Actualisatie parameters conform memo ‘Parameters grondexploitaties MPG 31-12-2024’ (effect: per saldo positief effect op resultaat met name door opbrengstenstijging) Verlenging looptijd met 1 jaar (t/m 2033) (effect: hogere plankosten) Hogere kosten bouw- en woonrijp maken o.b.v. update civieltechnische prijzen Lager opbrengsten woningbouw vanwege hogere VON-prijzen, maar minder woningen (door toevoeging twee scholen) Hogere opbrengsten niet-woningbouw door toevoeging twee scholen, supermarkt en gezondheidscentrum Tussentijdse winstneming € 980.373 (onder post ‘overige kosten’, totale tussentijdse winst € 1.802.430)
Getroffen verliesvoorziening Nieuwe verliesvoorziening
:€0 : € 0 (positief saldo)
Meerjarenprognose Grondexploitaties – 31 december 2024
Gerealiseerde woningen (fase 1), 9 april 2025, foto’s Jan van Uffelen
30
3.1 Bouwgrond in exploitatie (BIE) – Woon- & Leefomgeving Project Projectnummer Omschrijving
Bloemendal (Barneveld Noord) 800043 Woningbouw - Barneveld
MPG Rapportage Programma en Ruimtegebruik Programma woningbouw niet goedkoop/sociaal bepaald sociaal betaalbaar middelduur (tot NHG) duur
Aantal Programma bedrijven 315 gezondheidscentrum 344 supermarkt (BVO) 68 503
(m²) Programma maatschappelijk 1.229 Interne levering 1.864 basisscholen
(m²) Ruimtegebruik 10.000 Openbaar 12.322 Groen, water en wadi's Verharding Uitgeefbaar Netto plangebied
indicatief (m²) 203.805 51% 49% 265.802 469.607
Hoofdplanstructuur te handhaven Totaal aantal woningen Totaal opgeleverd t/m 31-12-2024
1230 Totaal m2 bedrijven 336 Totaal opgeleverd t/m 31-12-2024
1.229 Totaal m2 maatschappelijke voorz. 0 Totaal opgeleverd t/m 31-12-2024
88.303 7.457
22.322 10.000 Bruto plangebied
565.367
Kasstroom Kosten Verwervingen Plankosten Bouw- en woonrijp Overige kosten Totale kosten
€ € € € €
Totaal -32.113.721 € -19.662.007 € -37.639.962 € -20.826.394 € -110.242.084 €
Boekwaarde -29.879.448 € -8.773.125 € -6.324.541 € -6.125.995 € -51.103.109 €
Te realiseren -2.234.273 € -10.888.883 € -31.315.421 € -14.700.399 € -59.138.975 €
2025 -4.133.746 € -1.628.992 € -2.586.945 € -384.334 € -8.734.018 €
2026 524.424 € -1.628.992 € -3.355.440 € -1.736.650 € -6.196.658 €
2027 524.424 € -1.628.992 € -3.795.559 € -4.142.828 € -9.042.956 €
2028 78.049 € -1.096.198 € -7.747.235 € -1.012.555 € -9.777.938 €
2029 193.144 € -1.096.198 € -4.252.505 € -1.548.095 € -6.703.654 €
2030 193.144 € -1.096.198 € -4.028.791 € -3.193.131 € -8.124.976 €
2031 193.144 € -1.096.198 € -3.145.156 € -2.610.336 € -6.658.546 €
2032 193.144 € -1.096.198 € -2.403.790 € -72.470 € -3.379.313 €
2033 -520.916 -520.916
Opbrengsten Verkopen Overige opbrengsten Totale opbrengsten
€ € €
129.946.469 € 3.907.874 € 133.854.343 €
32.135.686 € 3.907.874 € 36.043.560 €
97.810.784 € - € 97.810.784 €
4.231.438 € - € 4.231.438 €
9.340.732 € - € 9.340.732 €
29.222.196 € - € 29.222.196 €
6.480.043 € - € 6.480.043 €
10.156.448 € - € 10.156.448 €
21.470.803 € - € 21.470.803 €
16.876.123 € - € 16.876.123 €
33.000 € - € 33.000 €
-
€ € €
-6.169.644 12.103.264 -16.500.717 € € €
€ € -15.022.936 € -30.082.485 -30.082.485
-6.169.644 € 12.103.264 € -1.477.782 € € €
-883.653 1.403.882 -222.390 3.750.633 -11.075.390
-993.955 3.918.540 -166.131 16.104.281 5.028.892
-933.272 3.022.002 75.433 12.381.739 17.410.631
Saldo (- = last, + = baat) Kostenstijging Opbrengstenstijging Rente Kasstroom per jaar Kasstroom cumulatief
-182.622 -451.237 -5.136.439 -35.218.924
€ € € € €
-355.907 507.729 -528.284 2.767.611 -32.451.312
€ € € € €
-615.860 2.574.482 -486.770 21.651.092 -10.800.220
€ € € € €
-1.242.534 676.630 -162.003 -4.025.803 -14.826.023
€ € € € €
€ € € € €
€ € € € €
€ € € € €
-829.417 261.159 -3.914.571 13.496.060
€ € € € €
-132.423 202.441 -450.898 13.045.162 Eindwaarde
Meerjarenprognose Grondexploitaties – 31 december 2024
31
3.1 Bouwgrond in exploitatie (BIE) – Woon- & Leefomgeving Verbindingsweg Projectbeschrijving Voormalig gebruik Ontwikkelprogramma Eigendom Type ontwikkeling Fase (zie blz. 25) Kaderstelling
Toekomstig gebruik gronden gemeente en derden (februari 2025) : bedrijven en agrarisch : gemengd – wonen en werken : ca. 26% eigendom gemeente : gronduitgifte en zelfrealisatie : 2, projectplan gereed : klik hier
Verschillenanalyse Eindwaarde jaarrekening 2023 Eindwaarde jaarrekening 2024
: - € 5.467.513 : - € 3.149.585
Mutaties: •
• • • • • •
Actualisatie parameters conform memo ‘Parameters grondexploitaties MPG 31-12-2024’ (effect: per saldo positief effect op resultaat met name door opbrengstenstijging) Verlenging looptijd met 3 jaar (t/m 2030) i.v.m. vertraging planvorming Correctie te betalen bijdragen bovenwijks conform NBI 2025 (effect: positief effect op resultaat) Hogere ramingen salariskosten, planontwikkelingskosten en voorbereiding en toezicht kosten vanwege verlenging looptijd Lagere sloop- en bodemsaneringskosten, restbudget vervalt Lagere kosten bouw- en woonrijp maken i.v.m. herziene ramingen Hogere grondopbrengsten door aangepast stedenbouwkundig plan en hogere woningbouwprijzen
Getroffen verliesvoorziening Nieuwe verliesvoorziening
: € 5.467.513 : € 3.149.585
Meerjarenprognose Grondexploitaties – 31 december 2024
Toekomstig gebruik gronden gemeente (februari 2025)
32
3.1 Bouwgrond in exploitatie (BIE) – Woon- & Leefomgeving Project Projectnummer Omschrijving
Verbindingsweg 800045 Verbindingsweg
MPG Rapportage Programma en Ruimtegebruik Programma woningbouw niet reststrook-wonen bepaald (opgeleverd) sociaal betaalbaar (appartementen) middelduur (tot NHG) duur woon-werk kavels
Aantal Programma bedrijven 1 bedrijven 24 bestaande kavel 18 16
(m²) Programma maatschappelijk 2.281 maatschappelijke voorzieningen 1.910
(m²) Ruimtegebruik 0 Openbaar Groen, water en wadi's Verharding Uitgeefbaar Netto plangebied
indicatief (m²) 10.896 63% 37% 15.882 26.778
Hoofdplanstructuur te handhaven Totaal aantal woningen Totaal opgeleverd t/m 31-12-2024
59 Totaal m2 bedrijven 1 Totaal opgeleverd t/m 31-12-2024
4.191 Totaal m2 maatschappelijke voorz. 1.910 Totaal opgeleverd t/m 31-12-2024
7.389 0
0 0 Bruto plangebied
34.167
Kasstroom Kosten Verwervingen Plankosten Bouw- en woonrijp Overige kosten Totale kosten
€ € € € €
Totaal -3.046.886 € -2.274.144 € -2.644.765 € -1.108.822 € -9.074.617 €
Boekwaarde -3.046.886 € -1.560.634 € -786.443 € -11.526 € -5.405.489 €
Te realiseren - € -713.510 € -1.858.322 € -1.097.296 € -3.669.128 €
2025 - € -165.384 € -294.195 € -122.353 € -581.932 €
2026 - € -165.384 € -294.195 € -120.112 € -579.691 €
2027 - € -137.505 € -538.129 € -214.268 € -889.902 €
2028 - € -81.746 € -243.934 € -214.268 € -539.948 €
2029 - € -81.746 € -243.934 € -214.268 € -539.948 €
2030 -81.746 -243.934 -212.027 -537.707
Opbrengsten Verkopen Overige opbrengsten Totale opbrengsten
€ € €
8.211.821 € 1.047.629 € 9.259.449 €
925.226 € 1.047.629 € 1.972.854 €
7.286.595 € - € 7.286.595 €
746.000 € - € 746.000 €
728.589 € - € 728.589 €
1.453.001 € - € 1.453.001 €
1.453.001 € - € 1.453.001 €
1.453.001 € - € 1.453.001 €
1.453.001 1.453.001
€ € €
-286.774 370.712 -3.418.355 € € €
€ € -2.912.457 € -6.345.091 -6.345.091
-286.774 € 370.712 € -505.898 € € €