Bijlage 2 Kaderbrief 2025 Omgevingsdienst de Vallei

2025

Kaderbrief

1

Voorwoord Omgevingsdienst De Vallei werkt in opdracht van:

Geachte bestuurders, raadsleden en statenleden, Er zijn veel veranderingen in de leefomgeving en de nationale ambities met betrekking tot milieu, klimaat en bouwen zijn groot (de transities). De opgaven hiervoor leiden tot nieuwe en veranderende taken voor Omgevingsdienst De Vallei (OddV). Naast deze ontwikkeling zijn er in 2025 andere ontwikkelingen. Per 1 januari 2023 zijn de Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) voor gevolgklasse 1 ingegaan. Daarnaast wordt het gebruik van data, en hoe verschillende organisaties hiermee omgaan, steeds belangrijker. OddV heeft in 2024 beschreven hoe zij kan voldoen aan de robuustheidscriteria uit het Interbestuurlijk programma Versterking VTH-stelsel (IBP-VTH). In 2025 worden deze scenario’s verder omschreven en wordt er een bestuurlijk besluit genomen. In deze dynamische omgeving werkt OddV aan een gezond, duurzaam en veilig leefmilieu binnen het valleigebied, met oog voor de bestuurlijk gewenste ontwikkeling van (complexe) bedrijvigheid en toenemend ruimtegebruik. Deze Kaderbrief biedt inzicht in de uitgangspunten voor de begroting 2025 van OddV. Het Algemeen Bestuur stelt deze uitgangspunten vast en is daarmee bij het opstellen van de begroting 2025 richtinggevend voor het Dagelijks Bestuur (DB) van OddV. Henk-Jan Baakman Directeur

2

Inhoud

Ontwikkelingen 2025

4

Nieuwe en veranderende taken als gevolg van de transities en maatschappelijke ontwikkeling

4

Effecten Omgevingswet en Wkb

5

Effect van gebruik van data

5

Consequenties IBP-VTH

5

Financiële kaders 2025

6

Financiële impact 2025

10 3

Ontwikkelingen 2025

Nieuwe en veranderende taken als gevolg van de transities en maatschappelijke ontwikkeling De milieu- en klimaatambities zijn groot. Aan de ene kant vertaalt het Rijk dit naar rechtstreeks werkende wetgeving waarvan de gemeenten het bevoegd gezag zijn. Aan de andere kant vertalen gemeenten deze ambities naar lokaal beleid dat in Foodvalley-verband wordt afgestemd. OddV is betrokken bij de beleidsvoorbereiding en -uitvoering. Voorbeelden van nieuwe taken zijn: • Controles op het doorvoeren van verplichte energiebesparings­ maatregelen. • Toezicht op en handhaving van energielabel C voor kantoren. • Aanpassing van vergunningen of intrekking van vergunningen bij bedrijfsbeëindiging door stikstofbeleid. Ook zien we een toename van criminaliteit en een veranderende houding tegenover de overheid. OddV is op gebied van criminaliteit betrokken bij de aanpak van ondermijning.

4

Effect van gebruik van data OddV is in samenwerking met andere omgevingsdiensten in Nederland (Omgevingsdienst NL) actief bezig met het aangaan van overeenkomsten met andere overheidsorganisaties voor het uitwisselen van gegevens. Het gaat hier over VTH-gegevens van Rijksdienst voor Ondernemend Nederland, Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit en het Openbaar Ministerie. Het effect is dat OddV steeds meer inzicht krijgt in activiteiten van agrarische en industriële inrichtingen. Deze gegevens worden betrokken bij het OddV-risicomodel en bepaalt de prioritering van het toezicht. De gegevens van andere overheidsinstanties, gecombineerd met gegevens van vergunningen van OddV, zijn in toenemende mate input voor het gemeentelijk beleid.

Onze omgeving maken we samen. De Omgevingswet.

Effecten Omgevingswet en Wkb

Consequenties IBP-VTH

OddV en gemeenten hebben zich zo optimaal mogelijk voorbereid op de Omgevingswet en de Wkb. Door een slecht werkend Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO) wordt in 2024 een dip verwacht in de dienst­ verlening. We gaan ervan uit dat dit in de loop van 2024 verbetert. In 2025 hebben we een jaar ervaring met de Omgevingswet en de Wkb. We zullen deze ervaring dan omzetten naar meer definitieve dienstverlening. Zoals de inrichting van processen en de communicatie met burgers en bedrijven.

Vanuit het IBP-VTH zijn robuustheidscriteria gedefinieerd waaraan omgevingsdiensten moeten gaan voldoen. Het zijn eisen op het gebied van omzet met betrekking tot milieutaken om ervoor te zorgen dat voldoende professionele medewerkers bij een omgevingsdienst kunnen werken. Andere eisen worden gesteld aan het opleidings- en ontwikkel­ budget en budget voor data-analyse. OddV kan niet aan alle robuust­ heidscriteria voldoen. Het bestuur van OddV is gestart met een proces van verkenning om te bepalen hoe OddV wél kan gaan voldoen aan deze robuustheidscriteria. In 2024 worden realistische scenario‘s omschreven. Deze worden in 2025 verder uitgewerkt, zodanig dat eind 2025 een bestuurlijk besluit kan worden genomen.

Eerder is afgesproken om, in relatie tot de Omgevingswet en de Wkb, de budgetten voor het primair proces in 2024 en 2025 op peil te houden. Dit is in het meerjarenperspectief verwerkt. In 2025, en met de begroting van 2026 in het achterhoofd, geven we inzicht in de effecten van de wetten op de budgetten.

Deze ontwikkelingen zijn onderdeel van de Koers OddV 2023-2026.

5

In dit hoofdstuk geven we de financiële kaders en uitgangspunten weer voor de begroting 2025. Deze

Financiële kaders 2025

kaders en uitgangspunten worden in Q2 2024 voor zienswijze aan de raden aangeboden. Het bestuur van OddV heeft ervoor gekozen om de financiering van OddV te wijzigen. Hiervoor zijn er twee doelen.

Doel 1 Een betere aansluiting bij de uitgangspunten van de begroting van de gemeenten/partners. • Loon- en prijsinflatiecorrectie wordt gebaseerd op hetzelfde circulaire gemeentefonds als voor de begroting van de gemeenten. • Taken met een structureel karakter worden structureel gefinancierd. Deze taken duren langer dan drie jaar en hebben geen zicht op een einde. • De structurele effecten van het Meerjarig Uitvoeringsplan 2024 worden meegenomen als kader voor de begroting 2025.

Doel 2 Vanaf 2025 gaan we van een volledig outputgefinancierde organisatie naar een situatie waarin een deel vast gefinancierd wordt en een deel op basis van gerealiseerde productieve uren. • Programmagestuurde producten, bijvoorbeeld milieutoezicht, worden een vast bedrag. Dit valt onder inputfinanciering. • Producten die vraaggestuurd zijn, bijvoorbeeld het aantal bouw­ aanvragen, wordt outputgefiancierd.

6

Structurele taken die incidenteel zijn gefinancierd In de DB-vergadering van 7 juli 2023 is besloten om taken die OddV drie jaar of langer uitvoert te bestempelen als een structurele taak. Deze worden vervolgens in de eerstvolgende Kaderbrief verwerkt. Al jaren wordt een kleine 1 miljoen euro van de begroting OddV incidenteel gefinancierd. Incidentele financiering past bij de taken/ activiteiten die gedurende een of twee jaar worden uitgevoerd en vervolgens eindigen. We constateren echter dat taken die in eerste instantie incidenteel gefinancierd zijn toch structureel van aard zijn. Vooruitlopend op de Omgevingswet is ervoor gekozen om taken voorlopig incidenteel te financieren. Voorbeelden van taken die incidenteel zijn gefinancierd: • Toezicht en handhaving energielabel C kantoorgebouwen • Controles Energie Maatregelen Lijst • Taken met betrekking tot ondermijning • Hoge productie vergunningen en toezicht BRIKS-taken • Tussentijdse correctie looninflatie • Juridische handhaving bouwen/RO voor Barneveld • Diverse kleinere taken Met ingang van de begroting 2025 worden taken in omvang van zo’n 950 duizend euro structureel. Het effect is dat jaarlijks terugkerende discussies over incidentele financiering worden voorkomen en OddV deze taken structureel kan meenemen in de begroting.

7

Loon- en prijsinflatiecorrectie In de DB-vergadering van 7 juli 2023 is besloten om de systematiek loon- en prijscompensatie beter aan te laten sluiten bij de systematiek van de gemeenten. Dit betekent dat we bij het opstellen van de Kaderbrief uitgaan van de septembercirculaire 2023 en dat we bij het opstellen van de begroting 2025 de loon- en prijsinflatiecorrectie herrekenen op basis van het Centraal Economisch Plan (CEP) van maart t-1. Dit zijn dezelfde cijfers als waar de gemeenten hun begrotingen van 2025 op baseren. Uitgaande van de septembercirculaire 2023, met correctie van de verschillen ten opzichte van de septembercirculaire 2022 voor de jaren 2023 en 2024, betekent dit voor de Kaderbrief 2025 een loonindexatie 9% en voor de prijsindexatie 2,7%.

De Aanpak permanente bewoning verblijfsrecreatie Ede is voor 2024 en 2025 gefinancierd. De afgelopen jaren werd dit projectmatig aangepakt. Gemeente Ede heeft aangegeven de projectmatige aanpak te willen beëindigen en over te gaan naar een structurele aanpak. In 2024 wordt het definitieve niveau van toezicht en handhaving van permanente bewoning verblijfsrecreatie gedefinieerd en vindt besluitvorming plaats over de structurele financiering. Vooralsnog wordt de jaarschijf 2026 op pro memorie (PM) gezet. Voor 2025 heeft dit het volgende structurele effect: Barneveld € 394.000 Ede € 428.000 Nijkerk € 40.000 Scherpenzeel € 17.000 Wageningen € 80.000 Provincie € -10.000 Totaal € 950.000

Financieel-technische uitgangspunten De financieel-technische uitgangspunten voor de begroting van het jaar 2025 zijn: • De begroting van het jaar 2025 voldoet aan het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV). • De begroting van het jaar 2025 inclusief meerjarenperspectief is structureel sluitend. • De basis voor het opstellen van een nieuwe begroting is die van de Meerjarenbegroting 2024-2027, jaarschijf 2025 gecorrigeerd met de structurele effecten van de Meerjarige uitvoeringsplannen 2024-2027 van OddV. • De begroting van het jaar 2025 voldoet aan de door het DB vastgestelde financieringsmethodiek.

8

Kadernota 2025

Financiële impact 9

Financiële impact (x € 1.000) Meerjarenbegroting 2024 - 2027, jaarschijf 2025

2025

2026

2027

2028

15.590

15.390

15.390

15.390

Autonome en structurele effecten Permanente handhaving verblijfsrecreatie Ede Loon- en prijsinflatiecorrectie 2025-2028

701 250 1.295

901 PM 1.295

901 PM 1.295

901 PM 1.295

Subtotaal 17.836 17.586 17.586 Omzet per partner Barneveld 5.391 5.391 5.391 Ede 7.408 7.158 7.158 Nijkerk 3.108 3.108 3.108 Scherpenzeel 657 657 657 Wageningen 1.262 1.262 1.262 Provincie Gelderland 10 10 10 Kaderbrief 2025 17.836 17.586 17.586

17.586

5.391 7.158 3.108 657 1.262 10 17.586

10

Overzicht per deelnemende partner over 2025 Opbouw Kaderbrief 2025 (x € 1.000) Meerjarenbegroting 2024 - 2027, jaarschijf 2025

Barneveld

Ede

Nijkerk

Scherpenzeel

Wageningen

Provincie

Totaal

4.606

6.442

2.842

592

1.090

19

15.590

Structurele effecten Regionaal Meerjarig Uitvoeringsplan 2024

394

428

40

17

80

-9

951

Loon- en prijsinflatiecorrectie 2025 - 2028

392

538

226

48

92

1

1.295

5.391

7.408

3.108

657

1.262

10

17.836

Kaderbrief 2025

11