Document · PDF

Bijlage 1 - Beleidsvisie Beheer en Onderhoud Wegen Barneveld 2017-2026.pdf

Gemeenteraad 3 november 2022, gemeente BarneveldBij agendapunt: Beheerplan Wegen 2023-20277.663 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

Beleidsvisie Beheer en Onderhoud wegen gemeente Barneveld 2017-2026 Op weg naar prestatiegestuurd wegbeheer

Afdeling: Datum:

Beheer Openbare Ruimte 9 maart 2016

Inhoudsopgave

1 1.1 1.2 1.3 1.4

Samenvatting ................................................................................................................ 3 Prestatieniveau ............................................................................................................. 3 Financiële consequentie ............................................................................................... 3 Gevolgen prestatiegestuurd wegbeheer ....................................................................... 4 Communicatie ............................................................................................................... 4

2 2.1 2.2 2.3

Inleiding ......................................................................................................................... 5 Aanleiding ..................................................................................................................... 5 Doel beleidsplan Beheer en Onderhoud Wegen 2017 ................................................. 7 Opbouw beleidstrategie ................................................................................................ 7

3 3.1 3.2 3.3

Huidige kwaliteit ............................................................................................................ 8 Ontwikkeling areaal en verkeer..................................................................................... 8 Uitgevoerd onderhoud 2013 – 2015 ............................................................................. 9 Huidige stand van zaken............................................................................................. 10

4 4.1 4.1.1 4.1.2 4.2 4.2.1 4.2.2 4.2.3 4.2.3.1 4.2.3.2 4.2.3.3 4.2.4

Onderhoudsbudget ..................................................................................................... 12 Financiën wegonderhoud............................................................................................ 12 Onderhoudscyclus beheer en onderhoud verhardingen ............................................ 12 Huidig onderhoudsbudget verhardingen ..................................................................... 13 Benodigd onderhoudsbudget conform landelijke richtlijn ........................................... 14 Budget voor uitvoeren wegen met onderhoudsachterstand op basis inspectie 2015 14 Regulier onderhoudsbudget op basis landelijke richtlijn ............................................. 15 Bijkomende kosten ...................................................................................................... 15 Berm onderhoud ......................................................................................................... 15 Teerhoudend asfalt ..................................................................................................... 15 Onderzoek en advieskosten ....................................................................................... 16 Benodigd onderhoudsbudget conform landelijk norm ................................................ 16

5 5.1 5.2 5.3 5.4

Onderhoudscenario’s .................................................................................................. 17 Prestatiegestuurd wegbeheer ..................................................................................... 17 Onderhoudscenario en kosten .................................................................................... 17 Consequenties bij een lager prestatieniveau .............................................................. 19 Benchmark andere gemeenten................................................................................... 19

6 6.1 6.2

Beleidsvoorstel ............................................................................................................ 20 Financiële consequentie ............................................................................................. 20 Beheerplan .................................................................................................................. 21

Bijlage 1 Uitgevoerd onderhoud 2013-2014-2015 .................................................................... 22

Samenvatting

Voor u ligt het beleidsplan Beheer en Onderhoud Wegen voor de periode 2017-2026. Dit beleidsplan bevat een prestatiegestuurde onderhoudsstrategie waarmee de verhardingen op een acceptabel niveau gebracht en vervolgens op dit niveau onderhouden kunnen worden. Dit houdt in dat er keuzes gemaakt moeten worden in de kwaliteitsniveaus om, op basis van acceptabele risico’s, te komen tot een realistisch onderhoudsbudget. 1.1 Prestatieniveau De kwaliteit van de verharding is afgelopen jaren achteruit gegaan, waarbij de achterstand in het onderhoudsniveau is opgelopen en er achterstallig onderhoud is ontstaan. Om de achteruitgang te keren en de kwaliteit op een acceptabel niveau te brengen is het advies om te kiezen voor onderhoudscenario 3, zoals beschreven wordt in hoofdstuk 5. Hiervoor dient het kwaliteitsniveau van de verschillende structuurelementen aangepast te worden. Het prestatieniveau gaat ten opzichte van het ambitieniveau van 2013 naar beneden, maar is aanzienlijk hoger dan het huidige gemeten kwaliteitsniveau.

Kwaliteit

Buitengebied

Centrum

Bedrijventerreinen

Ambitie 2013

Laag

Hoog

Basis

Kwaliteit 2015

Zeer Laag

Basis Basis

Ambitie 2017

Scenario 3:

Prestatie:

Risico:

Budget:

Basis

Laag

Ontsluitingswegen

Woonwijk

Fietspaden

Basis

Laag

Basis

Basis Laag

Basis

Hoog

Differentiatie in Buitengebied en Woonwijk op Laag en Basis, overig op Basis (In hoofdstuk 3 paragraaf 3 worden de kwaliteitsniveaus ‘Laag’ en ‘Basis’ toegelicht.) Erftoegangswegen type 2 en Woonstraten op kwaliteitsniveau Laag in verband met lagere intensiteiten. Overige wegen op kwaliteitsniveau basis. Kans op kapitaal vernietiging is aanwezig door later ingrijpen bij schades, maar minder dan bij scenario 2. Dit door de lagere intensiteiten en belastingen. De kans op onveilige situaties is lager dan bij scenario 2. Door de lagere intensiteiten is het risico op conflictsituaties tussen auto’s en een auto met fietser kleiner, waardoor het risico op onveilige situaties kleiner is. Regulier onderhoud € 2.250.000,- per jaar

1.2 Financiële consequentie Het benodigd onderhoudsbudget voor het regulier onderhoud en het wegwerken van de achterstand is totaal € 4.095.000,-. Het onderhoudsbudget is opgebouwd uit een structureel budget voor regulier onderhoud van € 2.595.000,- en een incidenteel budget voor het wegwerken van de achterstand van € 1,500.000,-. Ten opzichte van het huidige regulier onderhoudsbudget (€ 1.629.843,-) is dit een toename van € 965.157,- voor onderhoud. Het voorstel is om de toename van het regulier onderhoudsbudget op te bouwen in 5 jaar.

Pagina 3 van 24

Samenvatting

Het voorstel is om het onderhoudsbudget volgens onderstaande tabel de komende jaren op te laten lopen: Onderhoud

2017

2018

2019

2020

2021

Cyclisch onderhoud

€ 1.200.000

€ 1.400.000

€ 1.600.000

€ 1.800.000

€ 2.000.000

Klein onderhoud

€

250.000

idem

Bermbeheer

€

150.000

”

Bermverharding

€

100.000

”

Teerhoudend asfalt

€

50.000

”

Onderzoek en advies

€

45.000

”

Onderhoudsbudget

€ 1.795.000

€ 1.995.000

€ 2.195.000

€ 2.395.000

€ 2.595.000

Toevoeging aan regulierbudget (structureel)

€

Achterstand (incidenteel)

€ 1.500.000

Totaal budget

€ 3.295.000

€ 3.495.000

€ 3.695.000

€ 3.895.000

€ 4.095.000

165.157

200.000

1.3 Gevolgen prestatiegestuurd wegbeheer De gevolgen van het prestatiegestuurd wegbeheer is dat er toekomst gericht onderhoud uitgevoerd wordt.

1.4 Communicatie Een verandering in het kwaliteitsniveau wordt ook gezien en ervaren door de burger. Er zal duidelijkheid gegeven moeten worden aan de bewoners over de wijziging en de basis van deze keuzes. Hiervoor zal een communicatie traject opgezet moeten worden.

Pagina 4 van 24

Inleiding

De gemeente Barneveld heeft een groot areaal 3.362.627m aan verhardingen dat op een acceptabel kwaliteitsniveau onderhouden moet worden, waarbij de veiligheid van de weggebruiker leidend is. De vervangingswaarde van de gemeentelijke verhardingen bedraagt € 285.823.300,Dit grote kapitaal vraagt om gedegen beheer en onderhoud, dat vastgelegd is in beleid. Dit beleidsplan bevat een prestatiegestuurde onderhoudsstrategie waarmee de verhardingen op een acceptabel niveau gebracht en vervolgens op dit niveau onderhouden worden, tegen acceptabele risico’s en reële kosten. Het beleidsplan is tot stand gekomen in samenwerking met adviseurs van de ingenieursbureaus Grontmij Nederland en Royal Haskoning DHV en vertegenwoordigers van de afdelingen BOR en V&I.

2.1 Aanleiding In mei 2013 heeft de Raad de actualisering beleid beheer en onderhoud wegen 2013-2017 vastgesteld. Hierbij is gekozen om het beheer uit te voeren conform de kwaliteitsniveaus zoals weergegeven in onderstaande tabel. In de tabel is te zien dat er is gekozen voor een differentiatie in de kwaliteitsniveaus van de verschillende structuurelementen. Structuur1

element

Ambitie 2013

Buitengebied

Centrum

Bedrijventerreinen

Laag

Hoog

Basis

Hoog

Ontsluitingswegen

Woonwijk

Fietspaden

Basis

De ambitie voor de centrumgebieden en de kantoorparken is kwaliteitsniveau ‘Hoog’, voor het buitengebied ‘Laag’ en de overige onderdelen ‘Basis’. Deze kwaliteitsniveaus sluiten aan bij het al eerder vastgestelde IBOR-niveau. Er wordt een hogere kwaliteit op intensievere en beeldbepalende locaties en een lage kwaliteit op de wegen in het buitengebied nagestreefd. In de beleidsactualisatie is voorgesteld om het onderhoud aan elementenverharding achterwege te laten en het daarvoor bedoelde budget in te zetten voor het wegwerken van de onderhoudsachterstand op asfaltwegen. Daarnaast is voorgesteld om door het toepassen van een innovatieve contractvorm een aanbestedingsvoordeel te behalen. Uit de in 2015 uitgevoerde weginspectie blijkt echter dat de voorgestelde aanpak niet toereikend is geweest om de geambieerde kwaliteitsniveaus te benaderen.

Structuurelement: De indeling van de openbare ruimte op basis van gebruik

Pagina 5 van 24

Inleiding

In onderstaande tabel is het ambitieniveau uit het beleidsplan 2013 en de huidige kwaliteit op basis van de resultaten van de visuele weginspectie 2015 weergegeven. Indeling per structuurelement

Ambitie kwaliteit beleid 2013

Kwaliteit op basis van inspectie 2015

Basis/Laag

Laag/Zeer laag

Centra

Hoog

Basis

Fietspaden

Basis

Laag

Bedrijventerrein

Basis

Laag

Ontsluitingswegen

Basis

Laag

Woongebied

Basis

Laag

Buitengebied

Uit deze tabel blijkt dat het huidige kwaliteitsniveau, voor alle structuurelementen, minimaal 1 niveau onder het vastgestelde ambitieniveau ligt. De wegen in het buitengebied hebben niveau ‘Zeer laag’, wat duidt op achterstallig onderhoud en leidt, wanneer er geen maatregelen worden getroffen, op den duur tot kapitaalvernietiging. De wegen binnen de bebouwde kom hebben een gemiddeld kwaliteitsniveau Laag, ook hier zijn wegen met achterstallig onderhoud. Aan de hand van de inspectie van 2015 is geconstateerd dat er kanttekeningen te plaatsen zijn bij de inspectieresultaten van 2013. Deze afwijking heeft in de rapportage van 2014 geleid tot een te positief beeld van de kwaliteitsontwikkeling (lichte stijging). Het uitvoeren van weginspecties is zeer nauwkeurig werk. Kleine afwijkingen bij de opname en het verwerken van de schadebeelden leiden tot een andere kwalificatie van het kwaliteitsniveau en hebben gevolgen voor de planning en begroting. Om afwijkingen te voorkomen is in 2015 de weginspectie uitbesteed aan een inspectiebureau en uitgevoerd door gecertificeerde inspecteurs. Daarnaast zijn de uitgevoerde inspecties getoetst door een andere onafhankelijke partij. Door deze werkwijze hebben de inspectieresultaten van 2015 een hoge betrouwbaarheid.

De belangrijkste reden van de achteruitgang is dat er onvoldoende rekening is gehouden met de omvang van de onderhoudsachterstand en met name de oorzaken van het ontstaan ervan. De meest opvallende oorzaken voor de toename van de onderhoudsachterstand zijn: - De huidige leeftijd van met name de asfaltverhardingen (vervangingspiek) - De toename in verkeersbelasting (intensiteit en gewicht), - De in het verleden te licht geconstrueerde en te smalle wegen in met name het buitengebied. Daarnaast is er geen budget opgenomen om het bermonderhoud goed uit te kunnen voeren en is onvoldoende rekening gehouden met onderzoek- en advieskosten. In de beleidsactualisering 2013 zijn over een aantal van bovengenoemde zaken wel kanttekeningen gemaakt. Tevens is geadviseerd om een plan voor bermbeheer en kleinschalig onderhoud op te stellen. Dit echter binnen de op dat moment beschikbare middelen. Daarnaast is ook voorgesteld aanvullend budget toe te kennen voor verhardingsadvies en –onderzoek en de jaarlijkse groei van het verhardingsareaal.

Pagina 6 van 24

Inleiding

2.2 Doel beleidsplan Beheer en Onderhoud Wegen 2017 Het doel van het nieuwe beleidsplan Beheer en Onderhoud Wegen 2017-2016 is om een keuze te maken voor een onderhoudsstrategie waarbij de onderhoudsachterstand wordt ingelopen en de kwaliteit weer op het gewenste ambitieniveau gebracht wordt. Dit zal gevolgen hebben voor de benodigde financiële middelen en kan betekenen dat de ambitie van het kwaliteitsniveau bijgesteld moet worden. De basis van het nieuwe beleid is prestatiegestuurd wegbeheer. 2.3 Opbouw beleidstrategie Het nieuwe beleidsplan is gebaseerd op prestatiegestuurd wegbeheer. Bij prestatiegestuurd wegbeheer worden prestatiekeuzes gemaakt voor het kwaliteitsniveau per structuurelement Hierbij wordt gezocht naar een optimalisatie tussen Prestaties, Kosten en Risico’s.

Bovenstaand is het model van prestatiegestuurd wegbeheer gevisualiseerd. De basis van dit model is de te leveren prestatie, het voldoen aan het gewenste kwaliteitsniveau. Bij wijzigingen in het kwaliteitsniveau veranderen de risico’s en de kosten. Bijvoorbeeld bij het verhogen van het kwaliteitsniveau, neemt het risico af maar verhogen de kosten. De gewenste prestatie (kwaliteitsniveau) van een weg dient in overeenstemming te zijn met de functie en het gebruik. Welke kwaliteit mag de burger verwachten bij welke type weg. Een weg die alleen gebruikt wordt door een landbouwvoertuig mag van andere kwaliteit zijn dan een druk bereden fietspad of een voetpad dichtbij senioren woningen. Het prestatiegestuurd wegbeheer wijkt iets af van de huidige onderhoudsstrategie. Het huidige ambitieniveau sluit aan bij de kwaliteitsniveaus van IBOR. Hierbij is uitgegaan van een differentiatie van het kwaliteitsniveau op basis van de structuurelementen. Bij prestatiegestuurd wegbeheer wordt gekeken naar de functie en het gebruik van een weg, voetpad, fietspad. Op basis van de functionaliteit wordt een differentiatie aangebracht in de kwaliteitsniveaus binnen een structuurelement. Beeldkwaliteit is dan nog maar een onderdeel van 4 aspecten waarvan veiligheid en duurzaamheid belangrijker zijn dan aanzien en comfort. Er wordt gekeken naar veiligheid en duurzaamheid en minder naar comfort.

Bijvoorbeeld de buitenwegen worden op basis van gebruik en wegbreedte verdeeld in verschillende kwaliteitsniveaus als Basis en Laag. Waarbij het risico gelijk blijft omdat de kans op het optreden van een veiligheidsrisico lager is. Door een ander kwaliteitsniveau veranderen ook de kosten en het risicoprofiel (een lagere kwaliteit heeft een hoger risicoprofiel). Voor het bepalen van de kwaliteitsniveaus is in samenwerking met vertegenwoordigers van de verschillende afdelingen en disciplines (o.a. BOR en V&I) een workshop gehouden. In de workshop zijn ook probleemstellingen geformuleerd met betrekking tot het huidige onderhoud en het kwaliteitsniveau. Deze zijn uitgewerkt in kaders en randvoorwaarden voor het bepalen van het kwaliteitsniveau van de verschillende structuurelementen. Vanuit deze kaders zijn verschillende onderhoudscenario’s uitgewerkt en doorgerekend. Hier wordt in hoofdstuk 4 verder op ingegaan.

Pagina 7 van 24

Huidige kwaliteit

De opbouw van de verhardingen van de gemeente Barneveld heeft vanaf medio jaren 70 een behoorlijke groei doorgemaakt, vooral door het verharden van zandwegen in het buitengebied. De levensduur van een asfaltweg op een zandondergrond wordt berekend op 50 jaar. Gerekend met de groei vanaf medio jaren 70 staat de gemeente voor een vervangingspiek. In dit hoofdstuk wordt de groei van het areaal van Barneveld, de gewenste en de huidige kwaliteit en het uitgevoerd onderhoud behandeld. 3.1 Ontwikkeling areaal en verkeer De gemeente Barneveld heeft een wegareaal van ca. 435 km wegen en 115 km fietspaden met 2 een verhard oppervlak van 3.362.627 m . De verharde wegen bestaan uit asfalt, elementen en betonverhardingen. De grote groei in omvang van het areaal is gestart in de jaren 70 met het grootschalig verharden van zandwegen in het buitengebied en de aanleg van nieuwe woonwijken.

Grafiek 1. Aanleg verhardingen

Grafiek 2. Groei verhardingen gemeente Barneveld

Pagina 8 van 24

Huidige kwaliteit

Deze ontwikkeling in de hoeveelheid verhard areaal heeft mede te maken met de landelijke toename van het autoverkeer vanaf de jaren 70. Van 500.000 personenauto’s aan het begin van de jaren 70 naar 7.915.000 personenauto’s in 2012. Naast de toename van het aantal personenauto’s is ook het aantal vrachtauto’s fors toegenomen. De afgelopen 10 jaar is het aantal vrachtwagens bijna verdrievoudigd en de totaal gewichten toegenomen van 10 ton in de jaren 70 naar 50 ton in de jaren 90. De wettelijk toelaatbare aslast is afgelopen jaren verhoogd van 10 naar 11 ton. Met name de vrachtwagens zorgen voor de schade aan de wegen. De schadefactor van 1 vrachtwagen is even groot als 6.500 personen auto’s. Dit is goed zichtbaar in het vergelijk van de schadebeelden van woonstraten (waar af en toe een vrachtwagen komt) met de schadebeelden van de wegen in het buitengebied (hogere intensiteit vrachtwagen en toename zware trekkers). Foto 2.1: Essenerweg zware belasting vrachtverkeer 3.2 Uitgevoerd onderhoud 2013 – 2015 Tussen 2013 en 2015 is veel groot onderhoud uitgevoerd aan met name wegen in het buiten2 gebied. Er is aan 230.000 m verhardingen groot onderhoud uitgevoerd in de vorm van asfaltreparaties door bakfrezen, slijtlagen en overlagingen. Dit is soms gecombineerd met het aanbrengen van bermverhardingen, in de vorm van hoofdzakelijk bermbeton.

De wegen waar tussen 2013 en 2015 onderhoud aan is gepleegd zijn opgenomen in bijlage 1, dit zijn onder andere: Jaar Locatie maatregel 2013

2014

2015

Postweg

Overlaging en grasbetontegels

Kallenbroekerweg

Reparaties, overlaging en bermbeton

Puurveenseweg

Reparaties en bermbeton

Achterveldseweg

Reparaties en slijtlaag

Laageinderweg

Reparaties, slijtlaag en bermbeton

Mr. Troelstralaan

Deklaag vervangen, rood en zwart

Hunnenweg

Reparaties, overlaging en bermbeton

Drieënhuizerweg

Versterken met wapening, overlaging en bermbeton

Garderbroekerweg

Overlagen en bermbeton

Houtbeekweg

Rehabilitatie (complete vervanging)

Foto 2.2: Puurveenseweg (onderhoud 2013)

Foto 2.3: Drieënhuizerweg (onderhoud 2015)

Pagina 9 van 24

Huidige kwaliteit

3.3 Huidige stand van zaken In 2015 is een weginspectie uitgevoerd op het totale verhardingsareaal van de gemeente Barneveld. De inspectie is door gecertificeerde inspecteurs van een erkend ingenieursbureau uit2 gevoerd, conform de landelijke normering van de CROW . De resultaten van de inspectie zijn verwerkt in het beheersysteem. In onderstaande tabel zijn de resultaten uitgewerkt naar kwaliteitsniveau. De genoemde waarschuwingsgrens en richtlijn zijn, net als de inspectiemethodiek, vastgelegd in dezelfde normering van de CROW. Kwaliteitsniveau

Kwaliteit verhardingen

Inspectie 2015

A+

ZEER HOOG

Geen schade

672.525 m2

20%

HOOG

Enige schade

1.447.854 m2

56,5%

BASIS

Waarschuwingsgrens is overschreden

302.541 m2

LAAG

Richtlijn is overschreden

287.461 m2

ZEER LAAG

Richtlijn is meer dan 1 klasse overschreden

652.268 m2 3.362.627 m2

Totaal

9% 8,5% 19 % 100%

Uit deze tabel blijkt dat 28% van het areaal kwaliteitsniveau Laag of Zeer Laag heeft. Bij wegen met een kwaliteitsniveau onder Basis is de richtlijn overschreden en wordt gesproken over een onderhoudsachterstand. De landelijke richtlijn voor verhardingen met een onderhoudsachterstand is maximaal 10 tot 15%, van het totale verhardingsareaal. De onderhoudsachterstand kan bij asfaltverhardingen leiden tot kapitaalvernietiging. Kapitaalvernietiging ontstaat doordat de schades niet tijdig hersteld worden en er daardoor zwaardere en dus duurdere maatregelen uitgevoerd moeten worden. De hoeveelheid verhardingen met een kwaliteit 2 Laag en Zeer Laag is 939.744 m . Hiervan is 2/3 2 asfaltverhardingen (660.00m ). Bij het niet tijdig uitvoeren van onderhoud kan dit leiden tot kapitaal vernietiging.

Foto 2.4. Apeldoornsestraat

Foto 2.5 Vinkekampweg

CROW is Kennisplatform voor verkeer, vervoer en infrastructuur

Pagina 10 van 24

Huidige kwaliteit

Uit de resultaten van de weginspectie 2015 blijkt dat het ambitieniveau uit het beleidsplan 2013 niet is gehaald. Het geconstateerde kwaliteitsniveau ligt op alle structuurelementen één niveau onder het ambitieniveau. Indeling per structuurelement

Ambitie kwaliteit beleidsplan 2013

Kwaliteit op basis van inspectie 2015

Basis/Laag

Laag/Zeer laag

Centra

Hoog

Basis

Fietspaden

Basis

Laag

Bedrijventerrein

Basis

Laag

Ontsluitingswegen

Basis

Laag

Woongebied

Basis

Laag

Buitengebied

Verklaringen voor de geconstateerde daling van het kwaliteitsniveau zijn onder andere; • Vervangingspiek door grote toename areaal in jaren ‘70 Een groot deel van het areaal heeft de einde levensduur bereikt. Dit komt door de grote toename van het areaal in de jaren ’70 door het verharden van de zandwegen en aanleg woonwijken. • Verouderd areaal in combinatie met toename vrachtverkeer (gewicht en aantal) De wegen zijn aangelegd in tijden dat de intensiteiten lager en de belastingen minder waren. De wegen zijn, in met name het buitengebied, niet berekend op de huidige intensiteiten en te licht geconstrueerd, waardoor de schade na een reparatie sneller terugkomt en de wegen geheel vervangen moeten worden. • Uitstel van groot onderhoud aan elementen verhardingen Doordat de afgelopen jaren het budget voor het groot onderhoud elementenverhardingen gebruikt is voor het uitvoeren van het asfaltonderhoud, is de kwaliteit van de elementverhardingen afgenomen. Prioriteit is gegeven aan het groot onderhoud aan asfaltwegen. • Ontoereikend budget voor groot onderhoud wegen Het beschikbaar budget is grotendeels ingezet op wegen met een onderhoudsachterstand, in verband met de veiligheid van de weggebruiker. Er heeft niet of nauwelijks preventief onderhoud plaats kunnen vinden waardoor de onderhoudsachterstand niet is ingelopen maar juist is toegenomen.

Het budget groot onderhoud wegen is niet toereikend om het benodigd groot onderhoud uit te voeren èn het achterstallig onderhoud weg te werken. • Toename asfaltschade door kwakkelwinters (vorst/dooi cyclus) Winters hebben door het verouderd asfaltareaal grotere invloed op de kwaliteitsdaling. Bij oudere asfaltwegen ontstaat bij lagere temperaturen sneller scheurvorming. In combinatie met zout en vorst/dooicyclus worden de scheuren groter en ontstaan er gaten. • Ontoereikend budget voor bermbeheer Het bermbeheer inclusief het verharden van onveilige, intensief bereden bermen is belangrijk voor het voorkomen van versnelde achteruitgang van de (asfalt)verhardingen. Wanneer er water in de berm blijft staan direct naast het asfalt (in de gaten of omdat de achterliggende berm te hoog ligt) heeft dit een zeer negatieve invloed op de levensduur van het asfalt. Het uitvoeren van goed bermbeheer is iets waarin geïnvesteerd moet worden. Deze investering verdient zich met gemak terug aangezien de kosten voor het versneld uitvoeren van asfaltonderhoud vele malen hoger zijn dan het optimaliseren van het bermbeheer. In het huidige beleid is voor bermbeheer geen extra budget opgenomen..

Pagina 11 van 24

Onderhoudsbudget

In dit hoofdstuk wordt inzicht gegeven in de financiële afwegingen die gemaakt zijn om te komen tot een reëel onderhoudsbudget waarmee de wegen op orde gebracht en onderhouden kunnen worden. Tevens is gekeken naar andere effecten die van invloed zijn op de kwaliteit en de onderhoudskosten van de wegen zoals het bermbeheer. 4.1 Financiën wegonderhoud Voor het bepalen van het jaarlijks benodigd budget wordt rekening gehouden met verschillende factoren zoals: 1. De gewenste prestatie 2. De huidige kwaliteit van het areaal, inclusief de achterstand 3. De leeftijd van het areaal (vervangingspiek) 4. Het huidige en gewenste kwaliteitsniveau 5. Het gebruik en de belasting (rijbanen, fietspaden, voetpaden) 6. De vormgeving (smalle wegen) en ligging (binnen of buiten de kom 7. De ondergrond De huidige begroting is gebaseerd op een benodigd gemiddeld budget van € 0,53 /m2 per jaar, waarna er nog een bezuinigingsslag heeft plaatsgevonden en het effectief budget teruggebracht 2 is naar € 0,48/m . Hierbij is onvoldoende rekening gehouden met bovenstaande factoren. In het beheersysteem wordt rekening gehouden met de huidige kwaliteit, de ouderdom van de verharding en het gewenste kwaliteitsniveau (CROW richtlijn). Deze factoren worden meegenomen bij het bepalen van de onderhoudsmaatregel, het planjaar en het budget.

4.1.1 Onderhoudscyclus beheer en onderhoud verhardingen Het onderhoud aan verhardingen vindt plaats aan de hand van een onderhoudscyclus. Het onderhoud wordt verdeeld in dagelijks onderhoud (o.a. vegen) en cyclisch onderhoud. Het dagelijks onderhoud vindt plaats aan de hand van beelden op basis van het vastgestelde kwaliteitsniveau (IBOR). Het cyclisch onderhoud vindt plaats aan de hand van de visuele weginspectie en de technische beoordeling van de wegbeheerder. De doorlooptijd van de onderhoudscycli en het type onderhoudsmaatregel is per verhardingssoort verschillend. De onderhoudscyclus start na de aanleg waarna klein onderhoud volgt tot het moment dat groot onderhoud benodigd is. Na het uitvoeren van grootonderhoud volgt weer klein onderhoud tot er weer groot onderhoud nodig is. Als groot onderhoud niet meer mogelijk is volgt er een totale vervanging (rehabilitatie) van de wegconstructie. Figuur 3.1 Onderhoudscyclus asfaltverhardingen

Pagina 12 van 24

Onderhoudsbudget

Binnen de bebouwde kom wordt een rehabilitatie vaak gecombineerd met het onderhoud aan de riolering, een herinrichting of een reconstructie op basis van verkeerskundige aanpassingen. Buiten de bouwde kom ligt de riolering niet onder de wegen en vinden er weinig tot geen aanpassingen aan de weginrichting (reconstructies) plaats waarmee het groot onderhoud gecombineerd kan worden. Bij een goede constructieopbouw kunnen de wegen in het buitengebied in stand gehouden worden door het uitvoeren van reparaties aan alleen het oppervlak en het aanbrengen van een nieuwe asfalt laag over de bestaande constructie heen (zogenoemde overlaging of versterking). Door de toename van het verkeer en de aslasten is het overlagen vaak niet voldoende. Door het ontbreken van een goede fundering komt na het uitvoeren van onderhoud, de schade sneller terug. Het overlagen is dan geen duurzame onderhoudsmethode en de wegen dienen compleet vervangen te worden. Foto 3.1 Muldersweg (scheurvorming) Daarnaast is het zo dat een groot deel van de wegen in het buitengebied te smal is voor de afmetingen van het huidige vracht- en landbouwverkeer. De meest wenselijk structurele oplossing hiervoor is het verbreden van deze wegen. Dit is echter een kostbare zaak. Een goedkoper alternatief is het verharden van de naastgelegen bermen.

Hiermee worden veilige bermen gecreeerd en de asfaltranden bescherm tegen afscheuren. Het onderhoud in Barneveld wordt uitgevoerd op basis van de gegevens uit de weginspectie en de beoordeling van de wegbeheerder en ingehuurde verhardingsspecialisten. Hierbij wordt de afweging gemaakt welke onderhoudsmaatregel er waar uitgevoerd wordt. Bij het prestatiegestuurd wegbeheer wordt gezocht naar een duurzame oplossing waarbij de levensduur van de wegen verlengd wordt tegen reële kosten en aanvaardbare risico’s, waarbij tevens rekening wordt gehouden met andere projecten. Uit de inspecties blijkt dat, ondanks het uitvoeren van veel groot onderhoud, het gewenste kwaliteitsniveau niet gehaald wordt. In een onderhoudscyclus dient het onderhoud tijdig en gedegen uitgevoerd te worden om de verharding duurzaam te onderhouden en de gewenste levensduur te behalen of zelfs te verlengen. Door levensduur verlengend onderhoud kan het tijdstip, waarop groot onderhoud of een reconstructie moet worden uitgevoerd, op een verantwoorde wijze worden uitgesteld. 4.1.2 Huidig onderhoudsbudget verhardingen Het huidige jaarlijks budget voor onderhoud verhardingen is opgebouwd uit verschillende onderdelen en opgesplitst in elementen en asfaltonderhoud. Onderdeel

Gesplitst

Elementen onderhoud

Klein onderhoud

€ 112.000

Regulier budget

Stratenmakers

€ 100.000

Uren eigen dienst

Elementen onderhoud

Totaal

€ 212.000

Asfalt klein onderhoud

Klein Onderhoud

€ 153.700

Regulier budget

Asfaltreparaties

€ 25.000

Uren eigen dienst

Asfalt klein onderhoud

Totaal

€ 178.700

Asfalt groot onderhoud

Dotatie voorziening

€ 1.060.000

Regulier budget

Extra tbv IBOR niveau

€ 150.000

Incidenteel budget

Extra budget teerhoudend asfalt

€ 29.143

Op basis van nacalculatie

Asfalt groot onderhoud

Totaal

Totaal onderhoudsbudget verhardingen

Budget

Opmerking

€ 1.239.143 € 1.629.843

Pagina 13 van 24

Onderhoudsbudget

Uit het overzicht op de vorige pagina blijkt dat het huidige budget bestaat uit regulier en incidenteel budget. Het regulier budget is gebaseerd op scenario 2 van het beleidsplan 2013, waarbij rekening is gehouden met aanbestedingsvoordelen. Het berekend onderhoudsbudget in het beleidsplan 2013 is gebaseerd op een periode van 2013 tot 2015. Het benodigd onderhoudsbudget voor de periode na 2015 is niet vastgesteld. 4.2 Benodigd onderhoudsbudget conform landelijke richtlijn Het onderhoudsbudget voor het beheer en onderhoud wegen is opgebouwd uit verschillende onderdelen: 1. Budget voor uitvoeren wegen met onderhoudsachterstand op basis van inspectie 2015 De resultaten van de weginspectie worden verwerkt in het beheersysteem en hieruit volgt een meerjaren planning en begroting. De wegen die onder het kwaliteitsniveau Basis liggen worden e beoordeeld als onderhoudsachterstand en gepland in de 1 2 planjaren. 2. Regulier onderhoudsbudget Het regulier onderhoudsbudget is gebaseerd op het benodigd onderhoud wat uitgevoerd moet worden conform de onderhoudscyclus (zie figuur 3.1). Gebaseerd op het aanlegjaar en een vastgesteld onderhoudscyclus voor het soort verharding en de wegtype. 3.

Bijkomende kosten Naast de reguliere onderhoudskosten zijn er nog bijkomende kosten voor onder andere bermonderhoud, extra stortkosten voor teerhoudend asfalt en onderzoek en advies, welke niet in het reguliere onderhoudsbudget zijn opgenomen. In onderstaande paragrafen worden deze budgetten verder uitgewerkt.

4.2.1 Budget voor uitvoeren wegen met onderhoudsachterstand op basis inspectie 2015 In 2015 zijn weginspecties uitgevoerd, de resultaten uit de weginspectie zijn in het beheersysteem ingevoerd. Uit het systeem is een planning en begroting gegenereerd. De planning en de begroting zijn gebaseerd op de beoordeelde kwaliteit, de combinatie van schadebeelden, het wegtype en het type verharding. Het kwaliteitsniveau wordt als achterstallig onderhoud beoordeeld indien de kwaliteit niet aan de landelijke richtlijn voldoet, kwaliteit Laag en Zeer Laag. Planjaar

Asfalt

Elementen

Beton

Totaal

Kwaliteit

2017

€ 4.530.015

€ 2.232.884

€ 2.001

€ 6.764.900

D= Zeer Laag (Achterstand)

2018

€ 3.601.246

€ 160.591

€ 503

€ 3.762.339

C = Laag

Totaal

€ 8.131.261

€ 2.393.475

€ 2.504

€ 10.527.239

Uit bovenstaande tabel is te lezen dat voor de eerste twee jaar ruim € 10,5 miljoen nodig is om de kwaliteit van de verhardingen weer op een acceptabel niveau te krijgen en de onderhoudsachterstand weg te werken. Uitstel van uitvoering van het achterstallig onderhoud leidt tot zwaardere en dus duurdere onderhoudsmaatregelen, bijvoorbeeld het vervangen van een dek2 2 laag (€ 15,-/m ) in plaats van het aanbrengen van een slijtlaag (€ 5,-/m ). Op basis van de geconstateerde onderhoudsachterstand is het benodigd onderhoudsbudget om de onderhoudsachterstand in 2 jaar uit te voeren, € 5.263.620,- per jaar. Onderdeel

Benodigd budget

Aanvullend budget wegwerken achterstand in 2 jaar

€ 5.263.620,- per jaar

Pagina 14 van 24

Onderhoudsbudget

4.2.2 Regulier onderhoudsbudget op basis landelijke richtlijn Het onderhoud aan wegen is verdeeld in regulier (cyclisch) en achterstallig onderhoud. Het achterstallig onderhoud is hierboven besproken. Voor het regulier onderhoud is een apart budget nodig om te voorkomen dat de kwaliteit achteruitgaat en onderhoudsachterstand ontstaat. Voor het bepalen van het regulier budget wordt gekeken naar het ambitieniveau van de kwaliteit, de ondergrond, de leeftijd van het areaal, en het gebruik. 2 2 Het regulier budget voor kwaliteitsniveau Basis is € 0,80 / m . Bij een areaal van 3.362.627 m , levert dit een benodigd regulier budget op van € 2.690.102,-. Onderdeel

Benodigd budget 2

Regulier onderhoudsbudget (€ 0,80/m ) 4.2.3

€ 2.690.102,- per jaar

Bijkomende kosten

4.2.3.1 Berm onderhoud Zoals vermeld is tijdig bermonderhoud van groot belang voor het behoud van de kwaliteit van de wegen. Bij gemeenten met een groot buitengebied draagt goed bermbeheer bij aan het behoud van de wegen en het verminderen van risico’s op ongevallen. Het onderhoud aan de bermen bestaat uit de volgende onderdelen: 1. Het verlagen van de bermen (in verband met afwatering) 2. Het gedeeltelijk verharden van de bermen met bijvoorbeeld bermbeton 3. Het aanbrengen en (beperkt) onderhouden van alternatieve bermverharding (halfverharding zoals o.a. grauwacker en duomix) Maatregel Verlagen bermen Bermbeton Alternatieve verharding TOTAAL

frequentie 1 x per 5 jaar 1x per 20 jaar 1x per 10 jaar + onderhoud

Kosten per m € 2,41 € 35,00 € 15,00

Lengte (m) 422.075 57.950 85.400

Per periode €1.017.200 € 2.028.110 € 1.280.970

Per jaar € 203.440 € 101.405 € 256.194

708.763

€ 4.326.280

€ 561.039

Voor het bermonderhoud dienen onderstaande budgetten in de begroting te worden opgenomen. Onderdeel

Benodigd budget

Verlagen bermen

€ 203.440,- per jaar

Verharden bermen (bermbeton en alternatieve verhardingen)

€ 357.599,- per jaar

4.2.3.2 Teerhoudend asfalt In het asfalt dat aangebracht is voor 1990 is vaak teer verwerkt. Het teer mag niet meer toegepast worden omdat dit kankerverwekkend is en dit dient dus verwijderd te worden. Het wordt bij gespecialiseerde verwerkers thermisch gereinigd tot herbruikbare restproducten. Dit is een intensieve en dure methode. Teervrij asfalt wordt gebroken en hergebruikt in nieuw asfalt, de verwerkingskosten zijn hierdoor een stuk lager. De stortkosten bedragen voor teerhoudend asfalt € 35 tot € 40,- per ton en voor schoon asfalt € 5 tot € 10,- per ton. Naast de stortkosten zijn er nog extra kosten voor het verwijderen en transport (transportafstand groter). Voor de meerkosten van het storten van teerhoudend asfalt dient in de begroting aanvullend budget opgenomen te worden. Op basis van de ervaringen van de afgelopen jaren is jaarlijks een bedrag van € 50.000 benodigd voor het afvoeren en storten van teerhoudend asfalt. Onderdeel

Benodigd budget

Teerhoudend asfalt Meerkosten verwijderen, transport en stort

€ 50.000,- per jaar

Pagina 15 van 24

Onderhoudsbudget

4.2.3.3 Onderzoek en advieskosten De voorbereidingskosten van de projecten zijn deels opgenomen in de begroting. Naast de eigen voorbereidingskosten van de gemeente zijn er nog extra kosten voor onder anderen advies (verhardingsadvies) en (verplichte) onderzoek van het asfalt en de bodem. Deze kosten verdienen zichzelf terug doordat de onderhoudsmaatregelen beter afgestemd kunnen worden op de restlevensduur en opbouw van de asfaltconstructie en bodem. De onderzoeken en adviezen bestaan onder andere uit: • Bepalen constructiedikte en opbouw (asfalt en fundering)

• Bepalen teerhoudendheid (wettelijk verplichting) • Bepalen bodem gesteldheid (opbouw, samenstelling en verontreinigingen) (wettelijk verplichting) • Bepalen restlevensduur en verhardings-/onderhoudsadvies Onderdeel

Benodigd budget

Onderzoek en advieskosten

€ 45.000,- per jaar

4.2.4 Benodigd onderhoudsbudget conform landelijk norm Het budget dat benodigd is voor het uitvoeren van het onderhoud gebaseerd op de weginspectie en de meerjarenplanning uit het beheersysteem, de landelijke richtlijn voor regulier onderhoud en de voor Barneveld bijkomende kosten is in onderstaande tabel weergegeven. Budget

Onderbouwing

Budget

Frequentie

Regulier budget

Regulier onderhoud

€ 2.690.102

jaarlijks

Bijkomende kosten

Bermbeheer

€

203.440

jaarlijks

Bermverharding

€

357.599

jaarlijks

Teerhoudend asfalt

€

50.000

Jaarlijks

Onderzoek en advies

€

45.000

Jaarlijks

Regulier onderhoudsbudget

TOTAAL

€ 3.346.141

Jaarlijks

Budget achterstand

Wegwerken achterstand

€

5.263.620

Incidenteel voor 2 jaar

Benodigd Onderhoudsbudget

TOTAAL

€

8.609.761

Totaal

Met bovenstaand budget worden de verhardingen onderhouden op kwaliteitsniveau basis en wordt de onderhoudsachterstand in 2 jaar weggewerkt. Dit budget is toegespitst op de normeringen en ondergrond van de gemeente Barneveld, maar er heeft nog geen optimalisatie van onderhoudsmaatregelen (maatregeltoets) plaatsgevonden. Het prestatiegestuurd wegbeheer is gebaseerd op het maken van keuzes in kwaliteitsniveaus op basis van functie en gebruik. Deze differentiatie is uitgewerkt in onderhoudsscenario’s en wordt in het volgende hoofdstuk uitgewerkt.

Pagina 16 van 24

Onderhoudscenario’s

Op basis van de inspecties in 2015 is geconstateerd dat de kwaliteit van de wegen niet voldoet aan de in 2013 vastgestelde ambitieniveaus (ambitieniveaus). Het onderhoudsbudget is onvoldoende om goed beheer en onderhoud uit te kunnen voeren. De kwaliteit van de verhardingen ligt op alle structuurelementen onder het ambitieniveau en de onderhoudsachterstand is bijna 2 x zo hoog als de landelijke richtlijn, namelijk 28% versus 10-15% landelijk. Het beleidsvoorstel is gericht op het op orde krijgen van de kwaliteit van het areaal door inzicht te krijgen in het benodigd evenwicht tussen prestatie, risico’s en kosten. 5.1 Prestatiegestuurd wegbeheer Het beleidsvoorstel is gebaseerd op het maken van keuzes op kwaliteitsniveau per structuur element, waarbij gezocht is naar een optimalisatie tussen Prestaties, Kosten en Risico’s.

Het brengen van evenwicht in prestatie, kosten en risico’s noemt men ook wel prestatie gestuurd onderhoud. Bij prestatie gestuurd onderhoud wordt bekeken welke prestatie (kwaliteit) verlangd wordt bij een bepaald type rijbaan (ontsluitingsweg of woonstraat), fietspad (utilitair of recreatief) of voetpad (centrum, industrieterrein) tegen een vooraf bepaalde risicofactor en onderhoudskosten. De kwaliteit van een weg dient in overeenstemming te zijn met het gebruik. Welke kwaliteit mag de burger verwachten bij welke type weg. Een weg die alleen gebruikt wordt door een landbouwvoertuig mag van andere kwaliteit zijn dan een druk bereden fietspad of een winkelgebied. Daarnaast worden er keuzes gemaakt voor het moment van ingrijpen. Het verschuiven van het kwaliteitsniveau heeft positieve gevolgen voor de kosten maar negatieve gevolgen voor het risico. 5.2 Onderhoudscenario en kosten Er is gekozen voor een functionele benadering van de wegen, waarbij gezocht is naar evenwicht tussen prestatie(kwaliteit), functie en gebruik. Welke functie heeft een weg, waarvoor wordt hij gebruikt en welke prestatie mag een burger verwachten van deze weg, fietspad of voetpad. Hierbij zijn afwegingen gemaakt op basis van veiligheid, bereikbaarheid, comfort/beeld en duurzaamheid. Voor deze benadering is een verdere differentiatie van de wegen in het bui-

Pagina 17 van 24

Onderhoudscenario’s

tengebied en woongebieden doorgevoerd. De ontsluitingswegen, buurtwegen, woonstraten en plattelandswegen zijn opnieuw gewaardeerd en onderverdeeld. De negatieve verschuiving in kwaliteitsniveaus, heeft een positief gevolg voor de kosten, maar geeft een verhoging van de risico’s. Op basis van de functionele benadering zijn 3 verschillende scenario’s uitgewerkt Scenario 1: Prestatie:

Risico: Kosten: Budget: Scenario 2: Prestatie:

Risico:

Kosten: Budget: Scenario 3: Prestatie:

Risico:

Kosten: Budget:

Alles op kwaliteitsniveau Basis Geen onderscheid in beeldkwaliteit, alle structuurelementen op niveau Basis Verlaging van het kwaliteitsniveau ten opzichte van het beleidsplan 2013 maar verhoging van het kwaliteitsniveau buiten de bebouwde kom. Minimale kans op kapitaalvernietiging door tijdig ingrijpen bij schade en reëel veiligheidsrisico 2 Gemiddelde kosten van € 0,80/m € 2.690.000,- per jaar Wegen buitengebied en woonwijken op kwaliteit Laag overig op Basis Kwaliteit Laag in woonwijken in verband met lagere intensiteiten en belasting Kwaliteit Laag in Buitengebied in verband met groot oppervlak en grote voertuigen. Overige wegen op kwaliteitsniveau Basis Kans op kapitaal vernietiging met name in buitengebied door hoge belastingen. Grotere kans op onveilige situaties voor met namen fietsers in buitengebied en op buurtwegen door gaten in de weg 2 Gemiddelde kosten van € 0,72 / m € 2.421.000,- per jaar Differentiatie in Buitengebied en Woonwijk op Laag en Basis, overig op Basis 3 Erftoegangswegen type 2 en woonstraten op kwaliteitsniveau Laag in verband met lagere intensiteiten. Overige wegen op kwaliteitsniveau basis. Kans op kapitaal vernietiging is aanwezig door later ingrijpen bij schades, maar minder dan bij scenario 2. Dit door de lagere intensiteiten en belastingen. Kans op onveilige situaties lager dan bij scenario 2.

Door de lagere intensiteiten is het risico op conflictsituaties tussen auto’s en een auto met fietser kleiner,waardoor het risico op onveilige situaties kleiner is. 2 Gemiddelde kosten van € 0,76/m € 2.555.597,- per jaar

Bij het berekenen van deze cyclische bedragen is geen rekening gehouden met een onderhoudsachterstand. Jaarlijks benodigd onderhoudsbudget

Excl. achterstand

Kwaliteit

Buitengebied

Centrum

Bedrijventerreinen

Ontsluitingswegen

Woonwijk

Fietspaden

Budget

Scenario 1

Basis

€ 2.690.000

Scenario 2

Laag

Basis

Laag

Basis

€ 2.421.000

Basis

€ 2.555.600

Scenario 3

Basis

Laag

Basis

Laag

ETW: Een ErfToegangsWeg., Verdeling van wegen in het buitengebied op basis van wegbreedte en aantal voertuigen Type I is een weg met een breedte van 4,5 – 6,0 m1. Type II is een weg met een rijbaanbreedte van maximaal 4,5 m1. Alleen de wegen met een lage verkeersdruk zijn onder ETW II opgenomen.

Pagina 18 van 24

Onderhoudscenario’s

5.3 Consequenties bij een lager prestatieniveau Wegen onderhouden op een lager prestatieniveau brengt risico’s met zich mee. De gemeente dient zich hiervan bewust te zijn en daar ook jaarlijks op te monitoren door bijvoorbeeld regelmatig een veiligheidsinspectie uit te voeren, maar ook open te staan voor de (negatieve) reacties vanuit de bewoners. Een lager onderhoudsniveau vraagt een andere kijk op beheer. Er ontstaan meer risico’s. De omvang van de schade neemt toe, er ontstaat achterstand. Daarom is het goed om inzicht te krijgen in de mogelijk risico’s en de gevolgen. Als de risico’s en gevolgen bekend zijn, is het mogelijk om hier op een adequate manier op te reageren. Als groot onderhoud uitgesteld wordt, zal in de tussenliggende periode (tussen het geplande en het daadwerkelijk jaar van uitvoering) plaatselijk klein onderhoud uitgevoerd moeten worden om zo de veiligheid te waarborgen. Dit brengt extra kosten met zich mee. Uitgesteld onderhoud kan zwaardere en duurdere maatregelen tot gevolg hebben. Bijvoorbeeld; uitstel van het herstel van scheuren kan tot gevolg hebben dat er een gat ontstaat en er een grotere reparatie uitgevoerd moet worden. Het herstel van een 1 scheur kost € 3,50/m . Wanneer de scheur niet tijdig hersteld wordt, ontstaat er een gat waarvan de herstelkosten kunnen oplopen tot het tienvoudige.

Daarnaast wordt het risico op schade groter door de onvoorspelbaarheid van slechte winters met meerdere vorst/dooicycli. Op wegen waar sprake is van uitgesteld onderhoud zal dit van grote invloed zijn op de ontwikkeling van schades. 5.4 Benchmark andere gemeenten Een benchmark is een goede methode om een vergelijk te kunnen maken tussen verschillende gemeenten over verschillende onderwerpen. Voor het beheer en onderhoud van wegen is dat lastig omdat je hierbij van veel verschillende factoren afhankelijk bent als ondergrond, omvang irt het inwoner aantal, omvang buitengebied, ligging ed. Antea Group heeft op basis van de gebruikers van het beheersysteem GBI een benchmark uitgevoerd op het gebied van beheer en onderhoud van de openbare ruimte met onder andere de onderdelen wegen, groen en riolering. Ook de gemeente Barneveld heeft aan deze Benchmark meegewerkt. In de benchmark is geen rekening gehouden met de verschillen in de omvang en opbouw van een gemeente (omvang stedelijk gebied of juist een groot buitengebied). Hierdoor zijn grote verschillen ontstaan in het beschikbaar budget voor het onderhoud. Barneveld heeft een relatief gering aantal inwoners ten opzichte van het omvangrijke buitengebied. Het beschikbare onderhoudsbudget voor wegen is € 1.629.843,- en het gehanteerde inwoneraantal is 54.606 (juli 2014).

Het gemiddelde onderhoudsbudget van de onderzochte gemeenten is € 67,- per inwoner, de gemeente Barneveld heeft een beschikbaar budget van € 29,85 per inwoner. De onderhoudsachterstand bij de onderzochte gemeente bedraagt € 2.500.000, bij de gemeente Barneveld is dit € 10.526.000,-.

Pagina 19 van 24

Beleidsvoorstel

Op basis van het prestatiegestuurd wegbeheer, met de balans tussen prestatie, risico en kosten, is het voorstel is om te kiezen voor scenario 3. In dit scenario is het ambitieniveau voor de erftoegangswegen type 2 (ETW II) in het buitengebied en de woonstraten in de Woonwijken Laag. De overige structuurelementen worden onderhouden op niveau Basis. De intensiever gebruikte wegen in het buitengebied (Erftoegangsweg type I (ETW I)) en de woonwijken (buurtweg) worden dus ook op kwaliteitsniveau Basis onderhouden. Dit heeft gevolgen voor de kosten maar geeft een acceptabel risicoprofiel voor veiligheid en kapitaalvernietiging. Het kwaliteitsniveau van het Centrum en de Kantoorparken is ten opzichte van het huidige ambitieniveau naar beneden bijgesteld, van kwaliteitsniveau Hoog naar Basis.

Kwaliteit

Buitengebied

Centrum

Bedrijventerreinen

Ambitie 2013

Laag

Hoog

Basis

Kwaliteit 2015

Zeer Laag

Basis Basis

Ambitie 2017

Basis

Laag

Ontsluitingswegen

Woonwijk

Fietspaden

Basis

Laag

Basis

Basis Laag

Basis

Hoog

Het voorstel leidt tot een verlaging van het ambitieniveau uit het beleidsplan 2013, maar het is een duidelijke verhoging van de kwaliteit ten opzichte van het huidige kwaliteitsniveau. 6.1 Financiële consequentie Het huidige budget is ontoereikend om met regulier onderhoud het gewenste kwaliteitsniveau te bereiken en de achterstand weg te werken. Om het gewenste kwaliteitsniveau te bereiken en te houden is een drastische verhoging van het onderhoudsbudget noodzakelijk. Regulier budget € 2.250.000,Het benodigd budget voor het regulier onderhoud is € 2.555.600,-. Hiervan kan door aanvullend budget voor wegwerken achterstand, klein onderhoud en preventief onderhoud 10% op bespaard worden. Deze besparing kan alleen doorgevoerd worden indien er ook budget beschikbaar gesteld wordt voor het wegwerken van de onderhoudsachterstand. Het benodigd bedrag inclusief klein onderhoud is inclusief de besparing € 2.250.000,Dit bedrag wordt opgesplitst in groot onderhoud (€ 2.000.000) en klein onderhoud (€ 250.000). Wegwerken onderhoudsachterstand € 1.500.000,Voor het inlopen van de onderhoudsachterstand is een aanvullend budget benodigd. Op basis van de inspectieresultaten is de achterstand € 10.500.000,-. Voor het opstellen van een onderhoudsplanning worden de wegen en de onderhoudsmaatregelen uit de eerste twee planjaren opnieuw beoordeeld, dit noemt men de maatregeltoets.

De maatregeltoets is een optimalisatie van de theoretisch planning en begroting uit het beheersysteem. De maatregeltoets leidt tot een geoptimaliseerde onderhoudsmaatregel, kostprijs en planjaar die afgestemd is op andere projecten en ontwikkelingen gemeentebreed. Hieruit volgt een meerjarenplanning met wegen die uitgevoerd moeten worden.

Pagina 20 van 24

Beleidsvoorstel

Door het inzetten van een deel van het regulier onderhoudsbudget en de optimalisatie, door het uitvoeren van een maatregeltoets, kan het benodigd aanvullend budget voor het wegwerken van de onderhoudsachterstand teruggebracht worden naar € 7.500.000,- voor de komende 5 jaar. Verdeeld over 5 jaar is het noodzakelijk aanvullend budget voor het uitvoeren van achterstallig onderhoud, € 1.500.000,- per jaar. Bijkomende kosten € 345.000,Daarnaast zijn budgetten benodigd voor het afvoeren van teerhoudend asfalt, het bermbeheer en aanleg bermverhardingen en voor onderzoek en advies. De bermen in het buitengebied worden dagelijks kapot gereden en levert onveilige en gevaarlijke situaties op. In 2014 heeft een inventarisatie van de bermen in het buitengebied plaatsgevonden. Tijdens deze inventarisatie is de huidige situatie van de bermen vastgelegd en de locaties waar bermen verlaagd en/of verstevigd moeten worden in kaart gebracht. Het advies is om met het verharden van bermen een inhaalslag te maken en in de eerste jaren hierop extra te in te zetten en te investeren. Omdat dit een extra investering vraagt wordt voorgesteld om dit uit te voeren in combinatie met het uitvoeren van de achterstandsmaatregelen en een deel van dit budget hieraan te besteden. Het budget voor het aanbrengen van bermverharding is hierdoor naar beneden bijgesteld.

Het totaal benodigd budget voor bijkomende kosten is € 345.000,-. Het overzicht van de benodigde onderhoudsbudgetten is in onderstaande tabel weergegeven. Onderhoud

Budget

Onderbouwing

Frequentie

Cyclisch onderhoud

€ 2.000.000,-

Benodigd onderhoudsbudget

Jaarlijks

Klein onderhoud

€

250.000,-

Klein onderhoud elementen om achteruitgang elementen te stagneren

Jaarlijks

Bermbeheer

€

150.000,-

Verlagen bermen

Jaarlijks

Bermverharding

€

100.000,-

Verharden bermen

Jaarlijks

Teerhoudend asfalt

€

50.000,-

Opnemen in onderhoudsbudget

Jaarlijks

Onderzoek en advies

€

45.000,-

Opnemen in onderhoudsbudget

Jaarlijks

Totaal onderhoud

€ 2.595.000,-

Regulier onderhoudsbudget

Jaarlijks

Achterstand

€ 1.500.000,-

Incidenteel budget voor wegwerken achterstand

Voor 5 jaar

TOTAAL

€ 4.095.000,-

6.2 Jaarlijkse verantwoording via het Beheerplan Jaarlijks worden weginspecties uitgevoerd om het verloop van de kwaliteit te monitoren. Op basis van de inspectieresultaten en de maatregeltoets wordt een realistische uitvoeringsplanning en begroting voor meerdere jaren opgesteld. Dit wordt vastgelegd in een beheerplan voor de komende 5 jaar. Het beheerplan wordt jaarlijks bijgesteld, op basis van de inspectieresultaten, het kwaliteitsverloop en de uitgevoerde werkzaamheden, en aan het college voorgelegd. Met het beheerplan wordt inzicht gegeven in het kwaliteitsverloop, de meerjarige onderhoudsplanning en de besteding van de financiële middelen voor het regulier onderhoud en de uitvoering van het achterstallig onderhoud.

Pagina 21 van 24

Bijlage 1

Uitgevoerd onderhoud 2013-2014-2015

Bijlage 1 Uitgevoerd onderhoud 2013-2014-2015

Pagina 22 van 24

Bijlage 1

Uitgevoerd onderhoud 2013-2014-2015

Uitgevoerd onderhoud asfaltwegen 2013-2015 Groot onderhoud 2013 Achterveldseweg (geheel)

Van Plantagelaan

Tot Helweg

Onderhoudsmaatregel Bakreparaties + plaatselijk slijtlaag Asfaltoverlaging gehele oppervlak Reparatiebakken

Briellaerdseweg (geheel)

Schoonhorsterweg

Kleuterweg

Achterveldseweg

Postweg

Scherpenzeelseweg N802

Scherpenzeelseweg N802 Einde gemeentelijk deel Helweg

Helweg (geheel) Stoutenburgerweg (geheel) Kallenbroekerweg

Achterveldseweg Hoevelakenseweg Otelaarseweg

Postweg Gemeentegrens Leusden Stoutenburgerweg

Otelaarseweg

Kallenbroekerweg

Dronkelaaseweg

Overhorsterweg

Appelseweg

Kruishaarseweg

Puurveenseweg

De Spil

Vinkekampweg

Laageinderweg (geheel)

Essenerweg

Westerhuisweg (geheel)

Laageinderweg

Gemeentegrens Ede Gemeentegrens Ede

Dwarsgraafweg (geheel)

Laageinderweg

Essenerweg

Asfaltoverlaging gehele oppervlak + bermbeton gehele lengte

Oude Garderenseweg (geheel) Hulstweg (zijpoot ri. huisnr 44) Dijkerweg (zijpoot ri. huisnr. 6-8) Breihutterweg (zijpoot ri. huisnr. 8)

Essenerweg

Harskamperweg

Hulstweg

Huisnummer 44

Dijkerweg

Huisnummer 6-8

Breihutterweg

Huisnummer 8

Bakreparaties + plaatselijk slijtlaag Asfaltoverlaging gehele oppervlak Asfaltoverlaging gehele oppervlak Asfaltoverlaging gehele oppervlak

Groot onderhoud 2014 Achterveldseweg Otelaarseweg Helweg Laageinderweg

Van Plantagelaan Kallenbroekerweg Achterveldseweg Essenerweg

Westerhuisweg

Laageinderweg

Oude Garderenseweg Stoutenburgerweg

Essenerweg Hoevelakenseweg

Mr. Troelstralaan

Thorbeckelaan

Tot Helweg Dronkelaaseweg Postweg Gemeentegrens Ede Gemeentegrens Ede Harskamperweg Gemeentegrens Leusden Oostlaan

Asfaltoverlaging gehele oppervlak + grasbetontegels gehele lengte Reparatiebakken Reparatiebakken Deels asfaltoverlaging + Deels bakreparaties + gedeeltelijk bermbeton Bakreparaties + plaatselijk slijtlaag Asfaltoverlaging gehele oppervlak + bermbeton gehele lengte Bakreparaties + bermbeton gehele lengte Bakreparaties + plaatselijk slijtlaag Bakreparaties + eerste gedeelte slijtlaag en vervolgens EAB

Onderhoudsmaatregel Aanbrengen slijtlaag Aanbrengen slijtlaag Aanbrengen slijtlaag Aanbrengen slijtlaag + bermbeton Aanbrengen slijtlaag Aanbrengen slijtlaag Aanbrengen slijtlaag Vervangen deklaag (rood-zwartrood)

Pagina 23 van 24

Bijlage 1

Uitgevoerd onderhoud 2013-2014-2015

Groot onderhoud 2015 Heetweg

Van Komgrens Kootwijk

Tot N310

Hunnenweg

Apeldoornsestraat

Zevenbergjesweg

Hunnenweg

Zevenbergjesweg

Harderwijkerkarweg

Prinsenweg

Hunnenweg

Gemeentegrens Nijkerk

Drieënhuizerweg

Veluweweg

Garderbroekerweg

Wolweg (gedeelte parallel aan N310)

Rotonde N310Wolweg

N310 zijde Apeldoornsestraat

Asfaltoverlaging gehele oppervlak

Churchillstraat FIETSPAD

Koterweg (kant Bouwheerstraat)

Asfaltoverlaging gehele oppervlak

Harderwijkerweg Garderen

Overgang elementen naar asfalt

Koterweg en overzijde tot Van Schothorststraat De Laak (gemeente Ermelo)

Blankenhoefseweg Zwartbroek Brunesengweg

Wielweg

einde asfalt

De landweer

einde gedeelte parallel aan A30

Asfaltoverlaging gehele oppervlak Asfaltoverlaging gehele oppervlak

Eendachtstraat Rubenstraat FIETSPAD

Wielweg Hondsdraf

Bellemanweg Prinsenweg

Garderbroekerweg Voorthuizen

Molenweg / komgrens Voorthuizen

Plaggenweg

Barnseweg

Espeterweg

Donkervoorterweg

Peutweg

Nijkerkerweg

Drostendijk

Van Zuylen van Nieveltlaan N800

Van Amerongenweg Komgrens Barneveld zijpoot richting huisnr 6-10

Houtbeekweg

Onderhoudsmaatregel Asfaltoverlaging gehele oppervlak Asfaltoverlaging gehele oppervlak + vervangen grasbetontegels voor alternatieve bermverharding gehele lengte Omvorming van asfalt naar halfverharding Bakreparaties + vervangen grasbetontegels voor alternatieve bermverharding gehele lengte Asfaltoverlaging gehele oppervlak + bermbeton gehele lengte

Asfaltoverlaging gehele oppervlak

Bakreparaties Asfaltoverlaging gehele oppervlak Asfaltoverlaging gehele oppervlak + aanbrengen bermbeton op gedeelte Blotekamperweg tot helling viaduct A1 Asfaltoverlaging gehele oppervlak + aanbrengen alternatieve bermverharding Asfaltoverlaging gehele oppervlak Vervangen 2 lagen asfalt Rehabilitatie

Pagina 24 van 24

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Barneveld&id=8e78677d-86dd-4f49-a331-e4b6c9772fdb