Barneveld-Centrum 2022_Toelichting
Tekst van het document
Barneveld-Centrum 2022
(mei 2024) bestemmingsplan Plannr. 1434
Barneveld-Centrum 2022
Inhoudsopgave
Toelichting Hoofdstuk 1
5 INLEIDING
5
Hoofdstuk 2 BESTAANDE SITUATIE 2.1 Begrenzing plangebied 2.2 Geldende bestemmingen 2.3 Ontstaansgeschiedenis 2.4 Ruimtelijke structuur
7 7 8 9 10
Hoofdstuk 3
13
PLANBESCHRIJVING
Hoofdstuk 4 BELEIDSKADER 4.1 Inleiding 4.2 Rijk 4.3 Provincie 4.4 Regio 4.5 Waterschap 4.6 Gemeente
22 22 22 23 25 25 26
Hoofdstuk 5 RANDVOORWAARDEN 5.1 Bodem 5.2 Cultuurhistorie 5.3 Ecologie 5.4 Externe veiligheid 5.5 Geluid 5.6 Geur 5.7 Ladder voor duurzame verstedelijking 5.8 Leidingen en laagvliegroutes 5.9 Luchtkwaliteit 5.10 Milieueffectrapportage 5.11 Milieuzonering 5.12 Natuur en landschap 5.13 Ontplofbare oorlogsresten 5.14 Veiligheid en gezondheid 5.15 Verkeer 5.16 Water
34 34 34 41 43 44 45 46 46 46 47 48 49 49 50 51 51
Hoofdstuk 6 JURIDISCHE ASPECTEN 6.1 Juridische aspecten 6.2 Handhaving
52 52 65
Hoofdstuk 7 ECONOMISCHE UITVOERBAARHEID 7.1 Kostenverhaal en zekerstellingen
66 66
Hoofdstuk 8 OVERLEG EN MAATSCHAPPELIJKE UITVOERBAARHEID 8.1 Participatie 8.2 Overleg ex artikel 3.1.1 Bro 8.3 Inspraak 8.4 Zienswijzen
67 67 68 68 68
Bijlagen bij de toelichting Bijlage 1
Omgevingsvisie Barneveld Centrum
Bijlage 2
Akoestisch onderzoek (Rijnvallei)
2
"Barneveld-Centrum 2022" (vastgesteld)
Barneveld-Centrum 2022
Bijlage 3
Nota inspraak en overleg
Bijlage 4
Nota Zienswijzen
"Barneveld-Centrum 2022" (vastgesteld)
3
Barneveld-Centrum 2022
4
"Barneveld-Centrum 2022" (vastgesteld)
Barneveld-Centrum 2022
Toelichting Hoofdstuk 1
INLEIDING
Voorliggend bestemmingsplan omvat het centrumgedeelte van de kern Barneveld. Ook omvat het de omliggende wijk Gelreweg/Julianaplein. Met dit bestemmingsplan wordt een aantal bestemmingsplannen herzien. Het bestemmingsplan is voor een groot deel beheersgericht. Dat wil zeggen dat de in het geldende bestemmingsplan toegekende bestemmingen worden overgenomen. Dit houdt echter niet in dat de bestaande ruimtelijke situatie voor het plangebied van dit bestemmingsplan voor de komende tien jaar wordt bevroren. Op 1 januari 2024 is de Omgevingswet in werking getreden. Vooruitlopend op die nieuwe wet zijn in dit bestemmingsplan alvast kleine aanpassingen gemaakt. Die aanpassingen gaan niet zo ver dat al sprake is van een 'omgevingsplan', waarin ook regels zijn opgenomen uit gemeentelijke verordeningen die betrekking hebben op de leefomgeving. Een voorbeeld van een aanpassing is de aanduiding van monumenten op de verbeelding van het bestemmingsplan. Dit bestemmingsplan is vanwege de actualisering (op grond van artikel 3.1 van de Wet ruimtelijke ordening) een goede bouwsteen voor een toekomstig omgevingsplan. Wijziging naam bestemmingsplan Gelet op het feit dat het ontwerpbestemmingsplan ruimschoots na het voorontwerp ter inzage is gelegd, is de naam van het plan gewijzigd naar "Barneveld-Centrum 2022" (in plaats van "Barneveld-Centrum 2018").
Afbeelding: luchtfoto Voorliggend plan bestaat uit een verbeelding, regels en een toelichting. De toelichting is opgebouwd uit acht hoofdstukken. Na dit hoofdstuk beschrijft hoofdstuk 2 de bestaande situatie. Vervolgens wordt in "Barneveld-Centrum 2022" (vastgesteld)
5
Barneveld-Centrum 2022 hoofdstuk 3 een beschrijving van het plan gegeven. Hoofdstuk 4 gaat vervolgens in op het beleidskader. Het vijfde hoofdstuk gaat in op de randvoorwaarden, waarna in het zesde hoofdstuk de juridische aspecten worden besproken. In hoofdstuk 7 is aandacht voor de economische uitvoerbaarheid. Hoofdstuk 8 gaat in op de resultaten van de procedure ten behoeve van dit bestemmingsplan.
6
"Barneveld-Centrum 2022" (vastgesteld)
Barneveld-Centrum 2022
Hoofdstuk 2 2.1
BESTAANDE SITUATIE
Begrenzing plangebied
De gemeente Barneveld maakt, samen met de andere gemeenten uit de Gelderse Vallei, deel uit van de schil van de oprukkende Randstad. Aan de oostzijde van de gemeente ligt een deel van het grondgebied in het Veluwemassief. De gemeente wordt doorkruist door twee autosnelwegen, de rijksweg A1 als oost-west verbinding en de rijksweg A30 als noord-zuid verbinding. In de nabijheid van het knooppunt van deze twee wegen ligt het gebied Barneveld-Harselaar-Voorthuizen. Veruit de meeste mensen van de gemeente Barneveld wonen en werken in dit gebied. Harselaar is het grootste bedrijventerrein van de gemeente. Barneveld en Voorthuizen zijn de grootste kernen van de gemeente. Het plangebied beslaat het centrum van de kern Barneveld, alsmede het gebied gelegen ten noorden van de spoorlijn met de omliggende wijk (Gelreweg/Julianaplein). De grens van het plangebied loopt grofweg langs de Thorbeckelaan, Gasthuisstraat, Stationsweg, Van Zuijlen van Nieveltlaan, spoorlijn/Wilhelminastraat, Churchillstraat, Koterweg, Bouwheerstraat, Plantagelaan, Rozenstraat, Schoutenstraat en Groen van Prinstererlaan. De zwarte lijn in onderstaande afbeelding geeft de ligging van het plangebied weer.
Afbeelding: ligging plangebied
"Barneveld-Centrum 2022" (vastgesteld)
7
Barneveld-Centrum 2022
2.2
Geldende bestemmingen
2.2.1
Bestemmingsplan
Het voorliggende bestemmingsplan is een actualisering van alle bestemmingsplannen binnen de hiervoor beschreven plangrens. Dit houdt in dat de volgende 14 bestemmingsplannen/wijzigingsplannen worden herzien. Nr.
Bestemmingsplan
Vastgesteld
1012
Barneveld-Centrum
22 januari 2013
1140
Koterweg I
28 mei 2013
1168
Leeuwerikstraat I
6 mei 2014
1310
Barneveld-Noordwest
1 februari 2017
1351
Barneveld-Zuidoost
7 juli 2018
1390
Julianaplein I
27 september 2017
1392
Catharijnesteeg I
27 september 2017
1422
Parapluherziening Parkeernormen 7 maart 2018
1453
Pastoor Gowthorpestraat I
3 oktober 2018
1583
Gelreweg I
30 juni 2020
1560
Valkseweg XIX
17 september 2020
1588
Amersfoortsestraat I
12 november 2020
1617
Rozenstraat-Burgemeester Aschofflaan
7 juli 2021
1515
Parapluherziening Cultuurhistorie-Archeologie
22 maart 2023
Op onderstaande afbeelding is weergegeven waar de bestemmingsplanherzieningen gelden. De "Parapluherziening Parkeernormen" en "Parapluherziening Cultuurhistorie-Archeologie" gelden voor het gehele gebied.
8
"Barneveld-Centrum 2022" (vastgesteld)
Barneveld-Centrum 2022
Afbeelding: contouren van de bestemmingsplannen 2.2.2
Voorbereidingsbesluit
Er geldt overigens ook een voorbereidingsbesluit van de Minister voor Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening met betrekking tot hyperscale datacenters op deze locatie. Nu het plan geen hyperscale datacenter mogelijk maakt, is dit voorbereidingsbesluit niet relevant voor het voorliggende plan.
2.3
Ontstaansgeschiedenis
De kern Barneveld bestaat als kerkdorp sinds 1333, alhoewel de oudste vermelding - in de persoonsnaam Volframus de Barnevelde - al uit 1174 dateert. De plaats vervult vanouds een marktfunctie in de Gelderse Vallei. In de 17e en 18e eeuw was Barneveld een belangrijk knooppunt in het netwerk van Hessenwegen. De historische kern van het dorp Barneveld wordt gevormd door het knooppunt van de huidige Schoutenstraat-Langstraat, Amersfoortsestraat en Jan van Schaffelaarstraat. In de loop van de 18e eeuw is het gebied rond de huidige Nieuwstraat-Raadhuisplein een wezenlijk onderdeel van de dorpskern gaan vormen. Tot de Tweede Wereldoorlog vindt de ontwikkeling van Barneveld vooral plaats langs en tussen de genoemde straten. De groei is uit te drukken in individuele panden of hooguit in kleine groepjes van woningen. Na de oorlog treedt een aanmerkelijke versnelling van de groei op en worden hele wijken projectmatig gebouwd. Het resultaat van dit groeiproces is, dat de omvang van de kern in enkele decennia is verveelvoudigd. Aanvankelijk ontwikkelde de bebouwing zich vooral langs de huidige Langstraat en Jan van Schaffelaarstraat. In de loop van de 19e eeuw ontstond er ook bebouwing langs de huidige Nieuwstraat. Hierdoor werd de min of meer driehoekige kern van het dorp gevormd, die nog steeds goed herkenbaar is.
Verder bleef de bebouwing zich vooral ontwikkelen in de linten langs de toegangswegen tot het dorp. De bebouwing bestond hoofdzakelijk uit individueel gebouwde woningen en winkelpanden, maar er werden in die tijd ook al rijwoningen gebouwd. Met de groei van de kern is ook het centrum meegegroeid. Schaalvergroting en vernieuwing van bebouwing, alsmede de aanleg van nieuwe verkeersaders en parkeerterreinen hebben hun sporen in het centrum nagelaten. Hoewel Barneveld inmiddels de omvang van een kleine stad heeft bereikt, heeft het zijn dorpse allure "Barneveld-Centrum 2022" (vastgesteld)
9
Barneveld-Centrum 2022 behouden. Met name in het centrum is de oorspronkelijke, kleinschalige parcelering goed terug te vinden. Aan de randen van het centrum is de schaalvergroting duidelijker te onderkennen.
Afbeelding: Barneveld 1970
2.4
Ruimtelijke structuur
In het centrum van Barneveld zijn twee ringstructuren te onderscheiden. In de historische kern ligt het winkelachtje (winkel 8'je). Deze is vanuit de historie op organische wijze gegroeid. Dankzij het Structuurplan Barneveld uit 1970 is er in het centrum van Barneveld een centrumring aanwezig. Deze twee structuren onderscheiden zich van elkaar in het gebruik en in de uitstraling. Het winkelachtje vormt voornamelijk een verblijfsgebied en is ingericht voor de voetganger, de centrumring heeft daarentegen een doorstroomfunctie en faciliteert een aantal parkeergebieden. Deze parkeergebieden zijn belangrijke entreezones richting de historische kern van het centrum van Barneveld.
10
"Barneveld-Centrum 2022" (vastgesteld)
Barneveld-Centrum 2022
Afbeelding: te onderscheiden ringstructuren in het centrumgebied Het oude centrum kenmerkt zich door zijn kleinschaligheid en fijnkorreligheid. Het centrum is qua ruimtelijke structuur te verdelen in drie gebieden met elk een eigen herkenbare karakteristiek, te weten: -
de historische kern; het gebied rondom de historische kern (schil); de buitenring.
"Barneveld-Centrum 2022" (vastgesteld)
11
Barneveld-Centrum 2022
Afbeelding: ruimtelijke karakteristiek De historische kern In de kern is de historische structuur goed herkenbaar. Deze kenmerkt zich door de fijnmazige bebouwingsstructuur met stegen en doorkijken en gesloten straatwanden met "individuele panden" die direct aan de straat staan. Over het algemeen is de bebouwing opgebouwd uit twee bouwlagen met kap. Het vormt een schakering van daken, dat als karakteristiek, te beschouwen is. Solitaire bomen waren van oudsher karakteristiek. Grootschalige ingrepen vormen hier een uitzondering. In de winkelstraten, en dan met name bij panden met etalages en/of luifels, ontbreekt vaak de visuele eenheid tussen onderlaag en bovenverdiepingen. Dat is jammer, het verstoort het historische karakter. In de historische kern staat het behoud van de karakteristieke bebouwing (monumenten, beeldbepalende bebouwing en karakteristieke bomen), het samenspel van bebouwing en open ruimten (kerk en plein) voorop. Het gebied rondom de historische kern Het gebied rondom de historische kern kent veel meer variatie in korrelgrootte van de bebouwing. Het kleinschalige karakter en een onderlinge samenhang van bebouwing ontbreekt veelal. De bebouwing vormt een minder gesloten wand dan in de historische kern. Grotere openingen tussen de bebouwing, soms nog met beeldbepalende bomen en sprongen in de rooilijn, komen hier vaak voor.
Ze zijn karakteristiek voor dit deel van het centrum. De buitenring De buitenring is over het algemeen minder oud en kenmerkt zich door soms grootschalige bebouwing, zoals bijvoorbeeld de Bijeberg en de bedrijfsbebouwing ten oosten van het station, afgewisseld met kleinschalige bebouwing van woningen. Door de buitenring gaan herkenbare historische patronen zoals bijvoorbeeld de Amersfoortsestraat.
12
"Barneveld-Centrum 2022" (vastgesteld)
Barneveld-Centrum 2022
Hoofdstuk 3
PLANBESCHRIJVING
Het bestemmingsplan "Barneveld-Centrum 2022" is voornamelijk beheersgericht. De gemeente is verplicht te onderzoeken of op grond van gewijzigde planologische inzichten en na afweging van alle betrokken belangen wellicht andere bestemmingen en regels voor gronden moeten worden vastgesteld. Onderzocht moet worden of de bestemmingen (nog steeds) in overeenstemming zijn met de goede ruimtelijke ordening. Nieuwe visies, zoals de Omgevingsvisie Barneveld Centrum en Visie Verblijfsrecreatie, zorgen voor aanpassingen. In het kader van de beleidscyclus zal beleid doorvertaald moeten worden in een bestemmingsplan. Op 6 oktober 2021 heeft de gemeenteraad de Omgevingsvisie Barneveld Centrum vastgesteld. De visie is, op die punten die in een bestemmingsplan thuishoren, vertaald in het ontwerpbestemmingsplan “Barneveld-Centrum 2022”. Op 29 september 2022 heeft de raad ingestemd met de uitgangspunten en kaders zoals opgenomen in hoofdstuk 4 van de Actualisatie Visie Verblijfsrecreatie 'Kansen en Koersen: Visie op de toekomst van de verblijfsrecreatie in de gemeente Barneveld'. In paragraaf 4.5 (gemeentelijk beleid) is per visie (met uitzondering van de Omgevingsvisie Barneveld, want dit wordt hieronder in hoofdstuk 3 al beschreven) omschreven van de visie inhoudt en wat de doorwerking is.
Dit omdat de Omgevingsvisie Barneveld Centrum specifiek voor het plangebied Barneveld Centrum is opgesteld. De geldende bestemmingen kunnen voor het overgrote deel in dit bestemmingsplan worden overgenomen. In de voorbereiding van het bestemmingsplan "Barneveld-Centrum 2022" is aan het licht gekomen dat in het plangebied op sommige plekken de feitelijke situatie (illegale bouw en/of gebruik) niet in overeenstemming is met de vigerende plannen. Ingeval geen concreet zicht op legalisatie bestaat (door middel van een afzonderlijke planologische procedure), is ook de geldende bestemming overgenomen. Hieronder wordt ingegaan op de Omgevingsvisie Barneveld Centrum en overige aanpassingen in het bestemmingsplan. Omgevingsvisie Barneveld Centrum Op 6 oktober 2021 heeft de raad de Omgevingsvisie Barneveld Centrum vastgesteld. Deze visie is opgesteld voor het gebied Barneveld-Centrum (zie Bijlage 1). In deze visie zijn keuzes gemaakt die op een aantal punten leiden tot aanpassing van de regels van de geldende bestemmingsplannen. De Omgevingsvisie Barneveld Centrum is doorvertaald in het bestemmingsplan "Barneveld-Centrum 2022".
Hieronder gaan we nader in op de onderstaande thema's, te weten: - winkelen - horeca - behoud ruimtelijke kwaliteit - kansrijke ontwikkellocaties Winkelen In de Omgevingsvisie Barneveld Centrum wordt ingezet op concentratie van detailhandel in het kernwinkelgebied. Buiten het kernwinkelgebied in onder meer de aanloopstraten, wordt ruimte gezien voor functieverandering, daar waar winkels vrijkomen. Hieronder is een afbeelding opgenomen van het kernwinkelgebied uit de Omgevingsvisie Barneveld Centrum.
"Barneveld-Centrum 2022" (vastgesteld)
13
Barneveld-Centrum 2022
Afbeelding: kernwinkelgebied uit Omgevingsvisie Barneveld Centrum Het kernwinkelgebied behoudt de bestemming 'Centrum'. Binnen de bestemming 'Centrum' is onder andere detailhandel bij recht toegestaan. Wonen op de begane grond is in het kernwinkelgebied op grond van het vigerende bestemmingsplan al uitgesloten (tenzij het specifiek is aangeduid dat het wel mag). Dit wijzigt niet. Wonen op de verdieping is toegestaan, afhankelijk van de aanduiding 'maximum aantal woningen'. Voor het toestaan van extra woningen is een afwijking nodig. Dit geldt ook bij verkamering van gebouwen. Bij het toestaan van extra woningen moet (onder meer) aangetoond worden dat de woningen passen binnen de Woonvisie Barneveld 2021-2025 'Wonen voor Jong en Oud'. In het bestemmingsplan "Barneveld-Centrum" is geen binnenplanse afwijking voor kamerverhuur opgenomen. In het nu voorliggende bestemmingsplan is dit wel als een binnenplanse afwijking opgenomen. Het gebied dat in de visie gelegen is buiten het kernwinkelgebied krijgt de bestemming 'Gemengd' (waar voorheen de bestemming 'Centrum' gold). Binnen de bestemming 'Gemengd' zijn op de verbeeldingen aanduidingen per perceel opgenomen, die aangegeven waarvoor de gronden mogen worden gebruikt. Denk hierbij aan onder andere wonen. Binnen de bestemming 'Gemengd' mag op de begane grond worden gewoond.
Voor het toevoegen van extra woningen blijft een afwijking nodig (binnenplans). Bestaand gebruik is in dit plan als zodanig bestemd. In de aanloopstraten wordt functieverandering naar een breder functiepalet of wonen toegestaan (met een afwijking). Daar waar bestaande rechten niet overeenkomen met de doelstellingen van de visie is hiervoor een uitsterfregeling opgenomen (zie het kopje 'uitsterfregeling' hierna).
14
"Barneveld-Centrum 2022" (vastgesteld)
Barneveld-Centrum 2022
Afbeelding: kernwinkelgebied én 'nieuwe' bestemming 'Gemengd' Horeca In de Omgevingsvisie Barneveld Centrum is aangegeven dat in het kernwinkelgebied de focus vooral ligt op daghoreca. Essentie is dat we geen cafés (avondhoreca) willen hebben in het kernwinkelgebied die veelal pas rond sluitingstijd van de winkels opengaan. Wel is er ruimte voor avondhoreca inclusief restaurants met name op de drie genoemde punten voor concentratie van horeca (zie onderstaande afbeelding). Bestaande horeca kan ook buiten het kerngebied blijven, maar er is geen ruimte voor nieuwe horecabedrijven. Binnen de bestemming 'Centrum' is horeca in het bestemmingsplan "Barneveld-Centrum" toegestaan, en avondhoreca wanneer het is aangeduid. Binnen de bestemming 'Gemengd' zijn bestaande horecabedrijven en avondhoreca bedrijven specifiek aangeduid. In het nieuwe bestemmingsplan "Barneveld-Centrum 2022", binnen de bestemming 'Centrum' (dit is het kernwinkelgebied), is horeca bij recht toegestaan. Buiten het kernwinkelgebied is een uitsterfregeling opgenomen voor locaties waar geen horeca aanwezig is. De uitsterfregeling geldt overigens niet voor gebieden die liggen in een horecaconcentratiegebied (zie verder het kopje 'uitsterfregeling').
"Barneveld-Centrum 2022" (vastgesteld)
15
Barneveld-Centrum 2022
Afbeelding: uitsnede concentratie horeca Er zijn in de Omgevingsvisie drie concentratiegebieden voor horeca opgenomen: het Torenplein, het Raadhuisplein en de omgeving Schaepsmarkt. Voor zover het gaat om horeca binnen het kernwinkelgebied is horeca bij recht toegestaan (tenzij dit specifiek is uitgezonderd). Voor de horecaconcentratiegebieden, gelegen buiten het kernwinkelgebied, is een aparte regel opgenomen in de bestemmingsomschrijving. In een horecaconcentratiegebied wordt ruimte gegeven aan kwaliteitsverbetering van bestaande horeca en uitbreiding van specifieke vormen van horeca, zoals bedoeld in de Omgevingsvisie Barneveld Centrum. Het betreft de aanduiding 'specifieke vorm van horeca - horecaconcentratiegebied'. Het gaat hierbij om locaties aan de Kapteijnstraat, Stationsplein (concentratiegebied omgeving Schaepsmarkt) en Langstraat (nabij de kerk, concentratiegebied Torenplein). Uitsterfregeling In bepaalde gebieden willen we sommige gebruiksmogelijkheden op basis van het voorheen geldende bestemmingsplan, schrappen. We hanteren hiervoor een overgangstermijn en hebben daarvoor in het plan zogenaamde uitsterfregelingen opgenomen. De uitsterfregelingen die zijn opgenomen in dit bestemmingsplan zijn alleen opgenomen voor gebieden waar we de bestemming 'Centrum' gewijzigd hebben naar de bestemming 'Gemengd' dan wel waar de bestemming 'Gemengd' geldt.
Het gaat om een gebied dat gelegen is buiten het kernwinkelgebied. Op onderstaande kaart is het gebied met de bestemming 'Gemengd' aangegeven.
16
"Barneveld-Centrum 2022" (vastgesteld)
Barneveld-Centrum 2022
Afbeelding: bestemming 'Gemengd' (nieuwe situatie) In dit bestemmingsplan wordt voor een locatie waar horeca buiten het kernwinkelgebied niet aanwezig is, binnen de bestemming 'Gemengd', onder een uitsterfregeling gebracht. De uitsterfregeling houdt in dat een horecabedrijf niet gestart mag worden indien dit gebruik gedurende een onafgebroken periode van ten minste drie jaar na terinzagelegging van het ontwerpbestemmingsplan niet aanwezig is. Horeca mag dus niet worden gestart indien de locatie niet gebruikt is als horeca binnen drie jaar na de terinzagelegging van het ontwerpbestemmingsplan. Voor bestaande horeca, waar nu een aanduiding 'Horeca' op een locatie is gelegen, geldt deze uitsterfregeling niet. Ook geldt dit niet voor gebieden waar de aanduiding 'specifieke vorm van horeca horecaconcentratiegebied' is weergegeven op de verbeelding. Ook detailhandel buiten het kernwinkelgebied, binnen de bestemming 'Gemengd', wordt onder een uitsterfregeling gebracht. Er geldt een termijn van drie jaar. Concentratie van detailhandel is volgens de visie in het kernwinkelgebied gewenst. Het gebruik mag niet worden hervat indien dit gebruik gedurende een onafgebroken periode van ten minste drie jaar gestaakt is geweest.
Verder is ook voor de functies detailhandel en horeca op de verdieping buiten het kernwinkelgebied, binnen de bestemming 'Gemengd', een uitsterfregeling in de regels opgenomen. Zo mag het gebruik van de verdieping (ten behoeve van detailhandel of horeca) niet worden hervat indien dit gebruik gedurende een onafgebroken periode van ten minste drie jaar gestaakt is geweest. Behoud ruimtelijke kwaliteit In Omgevingsvisie Barneveld Centrum wordt ingestoken op behoud van de ruimtelijke kwaliteit: alle ontwikkelingen dragen bij aan het behoud, herstel of versterking van de ruimtelijke kwaliteit; ontwikkelingen in de historische kern sluiten aan bij en passen in de maatvoering van de historische bebouwing. Zoals in hoofdstuk 2 van de toelichting is weergegeven kenmerkt het oude centrum zich door zijn kleinschaligheid en fijnkorreligheid. Het centrum is qua ruimtelijke structuur te verdelen in een drie gebieden met elk een eigen herkenbare karakteristiek, te weten: "Barneveld-Centrum 2022" (vastgesteld)
17
Barneveld-Centrum 2022 -
de historische kern; het gebied rondom de historische kern; de buitenring.
In de historische kern is de maatvoering en karakteristiek van de bestaande bebouwing maatgevend. De historische kern is op perceelsniveau nader uitgewerkt en begrensd. De bescherming van de historische kern is geborgd in een aantal bestemmingen in het ontwerpbestemmingsplan, met name in de bestemming 'Centrum'. De wijze van bescherming vindt plaats door de daadwerkelijke hoogte als maximaal toegestane hoogte aan te houden. Binnen de historische kern is in het onderhavige plan de goothoogte afgestemd op de feitelijke goothoogte. Wanneer er geen bebouwing aanwezig is, heeft dit tot gevolg dat voor zo'n locatie er geen bebouwing bij recht wordt toegestaan. Binnen de bestemming 'Centrum' is eveneens de feitelijke bouwhoogte op de verbeelding weergegeven. Dit wijzigt dus ten opzichte van het geldende bestemmingsplan "Barneveld-Centrum". Binnen de bestemming 'Gemengd' (buiten de historische kern) zijn de geldende rechten gerespecteerd (goothoogte uit het bestemmingsplan is overgenomen dan wel de vergunde goothoogte en is een bouwhoogte opgenomen die hier stedenbouwkundig akkoord is). Ook bij andere bestemmingen is uitgegaan van de planologische hoogten. Kansrijke ontwikkellocaties Met de Omgevingsvisie voor het centrum wil de gemeente ontwikkelingen zodanig sturen dat dit bijdraagt aan een betere kwaliteit van de leefomgeving.
Voor bepaalde gebieden geldt dat er kansen liggen om tot een betere invulling te komen dan nu het geval is. Gebieden als de Stationsomgeving, de omgeving van de AH en versstraat, de oostzijde van het station en de omgeving Kapteijnstraat zijn kansrijke ontwikkellocaties. Dat vergt een eigen aanpak met een eigen proces. Tegelijkertijd wordt er voor gekozen om bepaalde mogelijkheden die conflicteren met de ambities te schrappen. Als gevolg hiervan worden de mogelijkheden voor zware bedrijvigheid aan de oostzijde van het station ingeperkt (maximaal categorie 3.2 bedrijvigheid toegestaan). Het bestaande veevoederbedrijf (categorie 4.2) wordt specifiek bestemd als 'specifieke vorm van bedrijf - veevoederfabrieken, mengvoeder'. Vergelijkbare zware bedrijvigheid is niet meer toegestaan, bedrijven met een lagere milieucategorie kunnen zich wel vestigen. Voor het gebied dat als kansrijke ontwikkellocatie is aangewezen als 'Stationsomgeving (Oostzijde)' zijn de binnenplanse afwijkingen grotendeels geschrapt in het nu voorliggende plan (ten opzichte van het vorige bestemmingsplan, "Barneveld-Centrum"). We willen hier geen nieuwe bedrijven, andere bedrijfsuitbreidingen en op den duur helemaal geen bedrijven. Het is een tranformatiegebied naar woongebied met kleinschalige bedrijfsfuncties waarmee een markant nieuw aanzicht voor Barneveld worden gecreëerd.
De volgende binnenplanse afwijkingen blijven - onder voorwaarden - bestaan binnen de bestemming 'Bedrijventerrein': - afwijken van de afstandseisen in verband met de bereikbaarheid van bebouwing voor hulpdiensten; - bouwen van erf- of terreinafscheidingen vóór de voorgevelrooilijn (of het denkbeeldige verlengde daarvan) tot een bouwhoogte van 2 meter; - bouwen van overige bouwwerken, geen gebouwen zijnde, tot een bouwhoogte van 4 m; - bedrijven die volgens de Staat van Bedrijfsactiviteiten van één lagere categorie zijn, mits het functioneren van omliggende bedrijven niet onevenredig nadelig wordt beïnvloed. Het schrappen van de afwijkingsbevoegheden is evenredig in verhouding tot de daarmee te dienen doelen, namelijk het gebied transformeren naar woningbouwlocatie. Overige aanpassingen Bedrijf In het bestemmingsplan "Barneveld-Centrum" is de bestemming 'Bedrijf' toegepast. Deze bestemming is gesplitst in enerzijds de bestemming 'Bedrijf-1' en anderzijds de bestemming 'Bedrijf-2'. Voor een verdere toelichting wordt verwezen naar paragraaf 6.1.2.1. Bijbehorende bouwwerken De bouwregels voor aan- en uitbouwen en overige bijgebouwen op de gronden met de bestemming 'Wonen - 1' zijn aangepast ten opzichte van de voorheen geldende bestemmingsplannen. De terminologie is 18
"Barneveld-Centrum 2022" (vastgesteld)
Barneveld-Centrum 2022 veranderd. Er is aansluiting gezocht bij het Besluit omgevingsrecht. De termen 'aan- en uitbouwen en overige bijgebouwen' zijn vervangen door de term 'bijbehorende bouwwerken'. Verder zijn de bouwregels vereenvoudigd met als uitgangspunt dat de bouwmogelijkheden zoveel mogelijk gelijk blijven. De totale oppervlakte van buiten het bouwvlak gelegen bijbehorende bouwwerken mag in beginsel niet meer bedragen dan 20% van het bouwperceel - met een maximum van 150 m2. Uitzonderingen op deze bouwregel zijn met de maatvoeringsaanduiding 'maximum oppervlakte (m2)' weergegeven op de verbeelding van het bestemmingsplan. Cultuurhistorie Op 25 april 2018 heeft de raad ingestemd met drie kaarten in het kader van cultuurhistorie als toetsingskader bij ruimtelijke ontwikkelingen. Gekeken is waar dit vertaald moet worden. Onder meer is de bestemming 'Tuin' geïntroduceerd bij de bestemming 'Gemengd' en 'Centrum' in het kader van cultuurhistorie. Ook zijn aan delen van de Amersfoortsestraat, de Emmastraat en Nairacstraat bouwvlakken (om het hoofdgebouw) opgenomen. Verder zijn de nieuwe grenzen voor archeologische verwachtingen overgenomen. Hiervoor wordt verwezen naar paragraaf 5.2.
Dakhelling In het vigerende bestemmingsplan "Barneveld-Centrum" mag bij de bestemmingen 'Centrum' en 'Gemengd' daar waar op de verbeelding de aanduiding 'maximale dakhelling (graden)' staat weergegeven de dakhelling niet meer bedragen dan op de verbeelding is weergegeven. Veel locaties kennen nu een dakhelling van 55 graden. Een bouwhoogte is niet in het bestemmingsplan "Barneveld-Centrum" opgenomen. Qua uniformiteit is er voor gekozen om geen dakhelling meer op te nemen bij deze voornoemde bestemmingen en een bouwhoogte op te nemen. Dit sluit aan op de gewenste ruimtelijke kwaliteit in het historische kern. Binnen de bestemming 'Centrum' is de feitelijke bouwhoogte op de verbeelding weergegeven (vertaling Omgevingsvisie Barneveld Centrum). Binnen de bestemming 'Gemengd' (buiten de historische kern) geldt het volgende: - Wanneer een goothoogte is opgenomen binnen het bouwvlak (in het bestemmingsplan "Barneveld-Centrum"), dan is er bij de goothoogte 3 meter opgeteld voor de bouwhoogte. - Wanneer het gaat om een locatie buiten een bouwvlak en er is een goothoogte op de verbeelding "Barneveld-Centrum" opgenomen, dan is de bouwhoogte gelijk aan de goothoogte. - Wanneer het gaat om een locatie buiten het bouwvlak en er is geen goothoogte bekend maar wel een bouwhoogte, dan geldt in de nieuwe situatie dat de goothoogte 3 meter lager is dan de bouwhoogte.
Evenemententerreinen In het nu geldende plan is een aantal evenemententerreinen aangeduid. Omdat er in de praktijk op meer locaties evenementen plaatsvinden dan die al waren aangeduid, zijn er meer locaties aangewezen. Hierbij is het Evenementenbeleid Gemeente Barneveld 2020-2025 gevolgd. Daarnaast zijn per evenemententerrein specifieke regels opgenomen waarbij onder meer aantallen bezoekers en tijdstippen zijn opgenomen. Dit is in lijn met vaste jurisprudentie van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State. De gemeente Barneveld wil zich profileren als een gemeente die in beweging is. In de gemeente Barneveld vinden jaarlijks dan ook diverse evenementen in de open lucht plaats. Vanuit dit perspectief bezien wordt ruimte gegeven voor de organisatie van evenementen binnen de grenzen van de gemeente. Daarentegen kan plezier en entertainment voor de één een bron van ergernis en overlast vormen en voor de ander een bron van vermaak. Er is sprake van een spanningsveld tussen de verschillende belangen die betrokken zijn bij evenementen in de open lucht. Dit betekent dat bij de verlening van een evenementenvergunning een afweging van alle belangen dient plaats te vinden.
In Barneveld-Centrum betreft het deze evenemententerreinen: Gowthorpeplein Kapteijnstraat Raadhuisplein Theaterplein Torenplein (parkeerterrein) Torenplein (evenementengedeelte) Veluwehal (parkeerterrein) "Barneveld-Centrum 2022" (vastgesteld)
19
Barneveld-Centrum 2022 winkelstraten centrum Nieuwe Markt Krommestraat Onduidelijkheid over gehanteerde geluidsnormen bij evenementen in de open lucht kan leiden tot klachten, gezondheidsschade, het niet of niet voldoende kunnen optreden tegen geluidsoverlast, of het aanspannen van bestuursrechtelijke procedures. Volgens het evenementenbeleid geldt er een basisnorm voor geluid. Deze basisnorm is 70 dB(A) en 80 dB(C) tot 85 dB(C) ter hoogte van de gevel van de meest nabij gelegen woning. Daarnaast geldt voor bepaalde evenemententerreinen een norm van 78 dB(A) en 88 dB(C) tot 23.00 uur, en 75 dB(A) en 85 dB(C) van 23.00 uur tot 24.00 uur op 1,5 meter hoogte voor de eerst getroffen gevel dan wel het referentiepunt gemeten voor een aaneengesloten periode van drie minuten. Of er geluid tussen 23.00 uur en 24.00 uur ten gehore mag worden gebracht staat expliciet in de regels per evenementenlocatie. Ook is het mogelijk dat er geluid tot 20.00 uur ten gehore mag worden gebracht. Dit is een vertaling vanuit het beleid om hier een onderscheid in te hebben. De basisnorm geldt voor locaties die niet specifiek zijn aangeduid als evenemententerrein in de regels van dit bestemmingsplan. Voor die specifieke situaties zijn de normen zoals die in de regels staan vermeld van toepassing.
Wij verwijzen voor een verdere toelichting naar paragraaf 6.1.3.4 (de regels/voorschriften uit het Activiteitenbesluit milieubeheer zijn leidend, waaronder de meethoogten). Geluidzone industrieterrein Binnen het bestemmingsplan "Barneveld-Centrum 2022" is het industrieterrein De Vallei opgenomen. Binnen dit industrieterrein is een grote lawaaimaker gevestigd (mengveevoederbedrijf Agruniek Rijnvallei). Voor dit bedrijf en een aantal omliggende bedrijven is een geluidzone vastgesteld. Bij de vorige vaststelling van het bestemmingsplan "Barneveld-Centrum" is de grens van het gezoneerde deel van het industrieterrein abusievelijk niet afgebeeld. In het bestemmingsplan "Barneveld-Centrum 2022" wordt de aanduiding 'specifieke vorm van bedrijf - Wgh-inrichting' aan industrieterrein Rijnvallei (en omgeving) toegekend. De grens is overgenomen uit het rapport Actualisatie industrieterrein De Vallei te Barneveld, d.d. 3 november 2016 opgesteld door Adviesburo Van der Boom. De industrieterreingrenzen zijn om praktische redenen op sommige plekken iets verlegd naar bestaande kadastrale grenzen. Het industrieterrein heeft in het nu geldende bestemmingsplan "Barneveld-Centrum" wel al een gebiedsaanduiding 'Geluidzone - Industrie'. Deze gebiedsaanduiding moet alleen gelden buiten het gezoneerde industrieterrein, en niet binnen de Wgh-inrichting zelf.
De buitengrens van deze zone is wel al op een juiste wijze opgenomen in het bestemmingsplan "Barneveld-Centrum". Gevelzitplaatsen Doordat we een beperkte overlap van horeca en detailhandel mogelijk willen maken, worden gevelzitplaatsen toegestaan binnen de bestemmingen 'Verkeer', 'Centrum' en 'Detailhandel' en 'Dienstverlening' mits dit voldoet aan hetgeen is aangegeven in de Algemene Plaatselijke verordening (hierna: APV) gemeente Barneveld (en de Uitvoeringsbepalingen APV Barneveld). Wij verwijzen naar paragraaf 6.1.2.2. Herinrichting openbare ruimte en verleende vergunningen Daar waar er een herinrichting van de openbare ruimte heeft plaatsgevonden (Burgemeester Kuntzelaan en de Van Zuijlen van Nieveltlaan) zijn deze op een juiste wijze opgenomen in het nieuwe bestemmingsplan. Verder zijn verleende vergunningen (activiteit 'planologisch strijdig gebruik') ook vertaald, waarbij tijdelijke omgevingsvergunningen niet zijn vertaald. Kunstwerken Kunstwerken zijn aangeduid als zijnde 'specifieke vorm van kunst en cultuur - kunstwerk'. Indien de hoogte hoger is dan 2 meter is hiervoor een maximum bouwhoogte opgenomen. Maatvoering De maatvoering 'maximum goothoogte, maximum bouwhoogte, maximum bebouwingspercentage' is op diverse percelen aangepast.
Dit is gedaan vanwege een uniforme manier van tekenen en vertaling van de huidige regels onder het bestemmingsplan "Barneveld-Centrum" of gedaan op basis van een verleende omgevingsvergunning.
20
"Barneveld-Centrum 2022" (vastgesteld)
Barneveld-Centrum 2022
Monumenten Voor monumenten is in dit nieuwe plan de dubbelbestemming 'Waarde - Cultureel erfgoed' opgenomen. Daar waar bij monumenten de goot- en bouwhoogten afweek in het bestemmingsplan "Barneveld-Centrum" ten opzichte van de feitelijke aanwezige bebouwing, is dit aangepast conform de (indien vergunde) feitelijke aanwezige bebouwing. Ontbrekende aanduidingen In het vigerende bestemmingsplan ontbreken op een aantal percelen een aantal aanduidingen, waaronder maatvoeringsaanduidingen (maximale goot- en bouwhoogte en maximum bebouwingspercentage, aantal woningen) en functieaanduidingen (wonen) en bebouwingspercentages. Dit is hersteld in het onderhavige plan. Standplaatsen en markt Binnen het plangebied zijn de plaatsen waar standplaatsen aanwezig (en vergund) zijn toegevoegd. Ook is er een aanduiding opgenomen voor de markt aan het Gowthorpeplein. Terrassen en terrasoverkappingen Er zijn voor terrassen en terrasoverkappingen in het nieuwe plan regels opgenomen. Wij verwijzen naar paragraaf 6.1.2.11. Visie verblijfsrecreatie De gemeenteraad heeft op 29 september 2022 ingestemd met de uitgangspunten en kaders zoals opgenomen in hoofdstuk 4 van de Actualisatie Visie Verblijfsrecreatie 'Kansen en Koersen: Visie op de toekomst van de verblijfsrecreatie in de gemeente Barneveld' (Visie verblijfsrecreatie).
Ook die visie is, voor zover mogelijk, vertaald in het ontwerpbestemmingsplan. Dit betreft de aspecten particuliere vakantie-verhuur, bed&breakfast en camperterrein/-plaats. Voldoende concreet plan Het plan voor nieuwbouw aan het Torenplein, Gowthorpestraat, Langstraat is voldoende concreet, tijdig kenbaar gemaakt en ten tijde van de vaststelling van dit plan kan op basis van de op dit moment bekende gegevens de ruimtelijke aanvaardbaarheid worden beoordeeld. Ook zijn er onder meer afspraken over de financiële uitvoerbaarheid gemaakt, de doelgroepen en openbare inrichting. Het plan is daarom vertaald in onderhavig plan. Woningen en kamerverhuur Bij de bestemmingen 'Gemengd' en 'Centrum' is in het bestemmingsplan "Barneveld-Centrum" aangegeven dat het aantal woningen niet meer bedragen dan ter plaatse van de aanduiding 'maximum aantal woningen' is weergegeven. Doordat er vergunningen zijn verleend na de vaststelling van het nu geldende plan heeft dit er toe geleid dat hierin aanpassingen zijn doorgevoerd in het nieuwe plan. In hoofdstuk 3 van de regels is dit nader geregeld met een aanduiding de aanduiding 'overige zone - woningen/kamerverhuur'. In de Verordening doelgroepen sociale woningbouw en middenhuur Gemeente Barneveld is aangegeven wat onder kamerverhuur wordt verstaan (zie ook artikel 1, begripsbepalingen van dit bestemmingsplan).
Geïnventariseerd is waar er op basis van vergunningen kamerverhuur plaatsvindt. Kamerverhuur is aan de orde bij de bestemmingen 'Centrum', 'Gemengd', 'Wonen-1' en 'Wonen-2'. De kamerverhuur is op de vergunde locaties specifiek aangeduid met de aanduiding 'kamerverhuur'. In hoofdstuk 2 van de regels is kamerverhuur geregeld voor de bestemmingen 'Centrum', 'Gemengd', 'Wonen- 1' en 'Wonen-2'. Indien er bij de bestemming 'Centrum' en/of 'Gemengd' sprake is van kamerverhuur dan geldt ook de aanduiding 'overige zone - woningen/kamerverhuur'. Daarvoor is het in hoofdstuk 3 van de regels nader geregeld: ter plaatse van de aanduiding 'aantal' mag het aantal onzelfstandige woonruimten niet meer bedragen dan op de verbeelding is weergegeven. Bij de bestemmingen 'Wonen-1' en 'Wonen-2' is er in hoofdstuk 2 een specifieke gebruiksregel opgenomen wat betreft het aantal onzelfstandige woonruimten.
"Barneveld-Centrum 2022" (vastgesteld)
21
Barneveld-Centrum 2022
Hoofdstuk 4 4.1
BELEIDSKADER
Inleiding
In dit hoofdstuk wordt ingegaan op het relevante beleidskader. Het gaat om beleid en beleidsnota's die direct dan wel indirect doorwerken in het bestemmingsplan of invloed hebben op de bestemmingsregelingen. Van deze nota's is hierna per bestuursniveau een beknopte samenvatting gegeven.
4.2
Rijk
4.2.1
Nationale Omgevingsvisie
Op 11 september 2020 is de Nationale Omgevingsvisie (NOVI) 'Duurzaam perspectief voor onze leefomgeving' in werking getreden. Deze visie bevat de hoofdzaken van het strategisch rijksbeleid voor de fysieke leefomgeving. Dit is een combinatie van beleid uit de bestaande beleidsdocumenten, met en zonder wettelijke grondslag, en nieuw strategisch beleid. De grote en complexe opgaven, zoals klimaatverandering, energietransitie, circulaire economie, bereikbaarheid en woningbouw, zullen Nederland gaan veranderen. De NOVI bevat een toekomstperspectief met de ambities van het Rijk. In de NOVI zijn 21 nationale belangen met bijbehorende opgaven geformuleerd. Deze nationale belangen komen samen in vier prioriteiten: 1. 2. 3. 4.
ruimte voor klimaatadaptatie en energietransitie; duurzaam economisch groeipotentieel; sterke en gezonde steden en regio's; toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied.
Voor de vier NOVI-prioriteiten geldt steeds dat zowel voor de lange als de korte termijn maatregelen nodig zijn. Deze maatregelen dienen in de praktijk voortdurend op elkaar in te spelen. Bij de afweging van de belangen staat een evenwichtig gebruik van de fysieke leefomgeving centraal voor zowel de boven- als de ondergrond. Doorwerking Het beoogde plan is in lijn met de prioriteiten. De NOVI vormt daarom geen belemmering voor dit plan. 4.2.2
Nationaal Waterplan 2016-2021
Het Nationaal Waterplan 2016-2021 is de opvolger van het Nationaal Waterplan 2009-2015. Het bevat de hoofdlijnen van het nationaal waterbeleid en de aspecten van het ruimtelijk beleid die daartoe behoren. Het Nationaal Waterplan verankert het nieuwe beleid voor de komende 6 jaar met een vooruitblik richting 2050: Nederland, een veilige en leefbare delta, nu en in de toekomst. In het Nationaal Waterplan staan 5 ambities centraal. Nederland moet de veiligste delta in de wereld blijven. Deze ambitie wordt vooral ingevuld door onze veiligheidsnormen tegen overstroming te vernieuwen. Daarnaast wordt ingezet op een verbetering van de waterkwaliteit (meststoffen, bestrijdingsmiddelen, medicijnresten, microplastics). Dit zorgt er voor dat de Nederlandse wateren schoon en gezond zijn en er genoeg zoet water is. Verder beschrijft het Nationaal Waterplan dat Nederland klimaatbestendig en waterrobuust wordt ingericht en dat Nederland een gidsland is en blijft voor watermanagement en -innovaties. Dat is gunstig voor onze economie en ons verdienvermogen. De vijfde ambitie bestaat er uit dat Nederlanders waterbewust leven. Deze ambities moeten gezamenlijk ingevuld worden door iedereen die werkt aan de ruimtelijke inrichting van Nederland: alle overheden, bedrijven, maatschappelijke organisaties en kennisinstellingen.
Doorwerking in plangebied De bevindingen en resultaten van de watertoets zijn beschreven in de waterparagraaf (§ 5.16). 4.2.3
Crisis- en herstelwet
Op 1 januari 2010 is de Crisis- en herstelwet (Chw) in werking getreden. Deze wet geeft regels met betrekking tot versnelde ontwikkeling en verwezenlijking van ruimtelijke en infrastructurele projecten. Op 25 april 2013 is de Crisis- en herstelwet via een wijzigingswet permanent gemaakt en zijn verbeteringen op het terrein van het omgevingsrecht doorgevoerd (zie kamerstukken 33.135). 22
"Barneveld-Centrum 2022" (vastgesteld)
Barneveld-Centrum 2022
De Chw omvat twee categorieën maatregelen: tijdelijke maatregelen voor afgebakende lijsten met projecten en bevoegdheden; wijzigingen van bijzondere wetten. In Bijlage I van de Chw worden onder meer de volgende ruimtelijke en infrastructurele projecten genoemd, waarop de wet van toepassing is: zeer diverse projecten op het gebied van duurzame energie; gebiedsontwikkeling en werken van lokaal of regionaal belang, onderverdeeld in: 1. een bestemmingsplan voor de bouw van meer dan 11 woningen in een aaneengesloten gebied, of de herstructurering van woon- en werkgebieden; 2. een bestemmingsplan voor de aanleg of wijziging van wegen; 3. projecten ten behoeve van de inpassing in het landschap, natuurontwikkeling of recreatiedoeleinden, waar deze samenhangen met projecten ten aanzien van de in bijlage I bedoelde projecten ten aanzien van wegen. Doorwerking in plangebied In dit geval is de Crisis- en herstelwet niet van toepassing, want het bestemmingsplan voorziet niet in een ruimtelijk, infrastructureel project dat in de Crisis- en herstelwet is bedoeld.
4.3
Provincie
4.3.1
Omgevingsvisie en Omgevingsverordening
Algemeen De provincie Gelderland heeft een Omgevingsvisie en -verordening. Deze plannen gaan over verkeer, water, natuur, milieu en ruimtelijke ordening. De Omgevingsvisie beschrijft de lange termijn ambities en beleidsdoelen voor de fysiek leefomgeving. In de Omgevingsverordening zijn regels en bepalingen over de inrichting en beheer van de ruimtelijke omgeving vastgelegd. Met de Omgevingsvisie en -verordening loopt de provincie vooruit op de aankomende Omgevingswet, die 1 januari 2024 van kracht wordt. Deze wet biedt meer ruimte voor initiatieven en ontwikkelingen in het fysieke domein, in gesprek met de omgeving. Wanneer het nodig is, actualiseert de provincie onderdelen van de Omgevingsvisie en -verordening. Vanaf 2019 actualiseert de provincie de Omgevingsverordening opnieuw, zodat deze verder in lijn wordt gebracht met de Omgevingsvisie Gaaf Gelderland en anticipeert op de eisen van de Omgevingswet. 4.3.1.1
Omgevingsvisie
Provinciale staten van Gelderland hebben op 19 december 2018 de Omgevingsvisie Gaaf Gelderland vastgesteld. De Omgevingsvisie Gaaf Gelderland 2018 vervangt na publicatie de Omgevingsvisie Gelderland 2014-2018. De Omgevingsvisie Gaaf Gelderland 2018 gaat in de breedte over het beleid van de provincie voor de fysieke leefomgeving. Anders dan de Omgevingsvisie Gelderland 2014-2018, geeft de Omgevingsvisie Gaaf Gelderland 2018 richting op de strategische hoofdlijnen van het beleid. Beide visies integreren een vijftal wettelijk verplichte planfiguren voor het provinciaal beleid voor de leefomgeving; te weten ruimte, natuur, water, milieu en verkeer en vervoer. Gelderland werkt samen met partners aan een gezond, veilig, schoon en welvarend Gelderland. Dit doen ze door zich bij het uitvoeren van onze taken te richten op een duurzaam, verbonden en economisch krachtig Gelderland. Met hulp van zeven onderwerpen geven ze hier richting aan: energietransitie klimaatadaptatie circulaire economie biodiversiteit bereikbaarheid economisch vestigingsklimaat woon- en leefklimaat. Doorwerking in plangebied Het plangebied is gelegen binnen twee themakaarten, te weten het ruimtelijk beleid (windenergie aandachtsgebied) en het waterbeleid (intrekgebieden). De visie vormt geen belemmering voor het onderhavige actualiseringsplan.
"Barneveld-Centrum 2022" (vastgesteld)
23
Barneveld-Centrum 2022
4.3.1.2
Omgevingsverordening
De Omgevingsverordening richt zich net zo breed als de Omgevingsvisie op de fysieke leefomgeving in de provincie Gelderland. Dit betekent dat alle regels die betrekking hebben op de fysieke leefomgeving opgenomen zijn in de Omgevingsverordening. De Omgevingsverordening Gelderland heeft de status van ruimtelijke verordening, milieuverordening, waterverordening en verkeersverordening. De 'Ruimtelijke Verordening Gelderland' en de 'Ruimtelijke Verordening Gelderland, eerste herziening', zijn ingetrokken. De Omgevingsverordening is met ingang van 17 oktober 2014 in werking getreden. In deze verordening is bepaald dat het tijdstip waarop een bestemmingsplan in elk geval in overeenstemming met deze Omgevingsverordening moet zijn vastgesteld, wordt gesteld op de dag nadat de verordening twee jaar geldt. De provincie actualiseert regelmatig de Omgevingsverordening. In de Omgevingsverordening is het plangebied opgenomen op de kaarten: Kaart 2: Regels Glastuinbouw Kaart 9: Regels Water en Milieu (gedeeltelijk) Wat betreft glastuinbouw: het bestemmingsplan voorziet niet in glastuinbouw. Dan wat betreft water en milieu: het plangebied maakt deel uit van 'intrekgebied'. In Omgevingsverordening is bepaald dat de winning van fossiele energie niet mogelijk wordt gemaakt. In het voorliggende bestemmingsplan is dit niet aan de orde.
Vanuit deze kaarten behorend bij de Omgevingsverordening volgen geen specifieke aanduidingen die relevant zijn voor het plan. Wonen In de verordening is een instructieregel opgenomen over de doorwerking regionale woonagenda. Op grond van het bepaalde in artikel 2.2 van de Omgevingsverordening maakt een bestemmingsplan alleen nieuwe woningen mogelijk als die ontwikkeling past binnen een door gedeputeerde staten vastgestelde woonagenda. Klimaatadaptatie Artikel 2.65b van de provinciale verordening gaat over klimaatadaptatie. Bij plannen moet in de toelichting hierop worden ingegaan. Het artikel bepaalt dat voor zover een bestemmingsplan een nieuwe activiteit of ontwikkeling mogelijk maakt, de toelichting bij het bestemmingsplan een beschrijving dient te bevatten van de maatregelen of voorzieningen die worden getroffen om de risico's van klimaatverandering te voorkomen of te beperken en de afweging die daarbij is gemaakt. In de beschrijving worden in ieder geval de volgende aspecten betrokken: waterveiligheid; wateroverlast; droogte; en hitte. Landschap Artikel 5.33 van de provinciale verordening luidt: Als een omgevingsplan een activiteit of ontwikkeling toelaat, bevat de toelichting op het omgevingsplan een beschrijving van de wijze waarop rekening is gehouden met de in het plangebied aanwezige kernkwaliteiten, in het bijzonder de nationale landschappen.
Doorwerking in plangebied De regels inzake Glastuinbouw en Water en Milieu vormen geen belemmering voor het onderhavige plan. Het plan is in overeenstemming met de verordening. Doordat er hier sprake is van een beheersgericht plan, zijn er niet specifieke maatregelen rondom wonen, klimaatadaptatie en landschap in het plan opgenomen. Wel merken we op dat het vergroenen, zoals opgenomen in het bomenplan Barneveld Centrum van de gemeente (toevoegen extra bomen in het centrum) bijdraagt aan het tegengaan van hittestress.
24
"Barneveld-Centrum 2022" (vastgesteld)
Barneveld-Centrum 2022
4.4
Regio
4.4.1
Regionaal Adaptatie Plan Vallei en Veluwe
Op 4 december 2020 is het Regionaal Adaptatie Plan Vallei en Veluwe (RAP) ondertekend door de Manifestregio. In de regio werken 28 gemeenten, waterschap Vallei en Veluwe, provincies Utrecht en Gelderland, Vitens, Veiligheidsregio's en Rijkswaterstaat samen op het gebied van klimaatadaptatie. Met het RAP geeft de regio invulling aan de landelijke opgave voor overheden om vanaf eind 2020 klimaatadaptief te werken om in 2050 klimaatbestendig te zijn. Deze opgave komt voort uit het Deltaprogramma Ruimtelijke Adaptatie. Het klimaat verandert namelijk snel en merkbaar. Klimaatadaptatie is omgaan met het nieuwe klimaat met extremer weer: heftige buien of juist lange periodes van hitte en droogte. De omgeving waarin we leven, werken en ontspannen, maar ook de manier van leven moeten we daarop aanpassen. In het RAP zijn de regionale aandachtsgebieden voor de komende jaren bepaald, aanvullend op wat elke partij zelf moet of kan doen. Vooraf zijn voor het hele gebied de kwetsbaarheden van wateroverlast, droogte en hitte in kaart gebracht in een klimaateffectatlas. Tevens zijn risicodialogen met elkaar gevoerd over de gevolgen van klimaatverandering en de opgaven voor de regio.
Het RAP is een strategische agenda rondom 4 thema's: Prettig wonen en werken, Aangenaam recreëren, Basisfuncties (elektriciteit, hoofdwegennet, verpleeghuizen, etc.) veilig stellen en Natuurlijk bodem- en watersysteem. Per thema zijn (hoofd)ambities, speerpunten en maatregelen geformuleerd. Het thema prettig wonen ambieert een klimaatbestendige, veilige en gezond ingerichte stedelijke omgeving. Speerpunten zijn Ketenafspraken klimaatbestendig bouwen, Ontwikkelafspraken met woningcoöperaties, Instrumentenmix voor bestaand stedelijk gebied, Stimuleringsregeling klimaatbestendige maatregelen en Hitteplan. Het thema Aangenaam recreëren ambieert een klimaatbestendige, veilige en gezond ingericht recreatief buitengebied. Het speerpunt is Groen-blauwe recreatie. Het thema Basisfuncties ambieert een veilig en robuust ontworpen nutsvoorzieningen en infrastructuur. Speerpunten zijn Natuurbranden preventieplan, Overstromingsbestendige gebieden en gebouwen, (Hoofd)verdeelstations beoordelen en Doorgaande wegen klimaatrobuust. Het thema Natuurlijk bodem- en watersysteem ambieert een klimaatbestendig, robuust en veerkrachtig natuurlijk bodem- en watersysteembeheer. Speerpunten zijn Loofbomen advies, Waterbeschikbaarheidsstrategie, Duurzaam grondwatersysteem en Verkenning regio Vallei en Veluwe – 2120.
In Werkplannen wordt concreet aangegeven hoe de ambities in het RAP voor telkens een periode van 2 jaar worden uitgewerkt. De opgaven worden regionaal verdeeld en er worden verbindingen gelegd. Van belang is dat ook inwoners, bedrijven en maatschappelijke organisaties worden betrokken. Doorwerking in plangebied De bevindingen en resultaten zijn beschreven in de waterparagraaf (§ 5.16).
4.5
Waterschap
4.5.1
Blauwe Omgevingsvisie 2050
De driedimensionale Blauwe Omgevingsvisie 2050 (BOVI) is de langetermijnvisie van Waterschap Vallei en Veluwe. Met deze BOVI zet Waterschap Vallei en Veluwe op een geheel nieuwe wijze koers naar een duurzame en waterinclusieve leefomgeving. Daarbij kijkt Waterschap Vallei en Veluwe integraal, grensontkennend, over de grenzen van taken en gebieden heen en werkt vanuit de drie zogenoemde waterprincipes: 1. Water is een ordenend principe in de ruimtelijke ordening. 2. Maximaal vasthouden en schoonhouden van water. 3. Partnerschap als watermerk. Deze principes leiden tot één samenhangende weergave van water in het landschap van Vallei en Veluwe: één kringloop van bron tot monding, door stedelijk en landelijk gebied en van boven- en ondergrond. Doorwerking in plangebied "Barneveld-Centrum 2022" (vastgesteld)
25
Barneveld-Centrum 2022 De bevindingen en resultaten van de BOVI 2050 zijn beschreven in de waterparagraaf (§ 5.16). 4.5.2
Blauw Omgevingsprogramma 2022-2027Waterschap Vallei en Veluwe
Het Blauw Omgevingsprogramma (BOP) is het waterbeheerprogramma van Waterschap Vallei en Veluwe voor de planperiode 2022-2027. Het gebied, de maatschappelijke thema's en samenwerking met partners zijn meer centraal gezet dan in voorgaande waterbeheerprogramma's. Het waterbeheerprogramma is een kerninstrument onder de Omgevingswet en bevat naast de verplichte onderdelen van het programma (zoals Kader Richtlijn Water (KRW), Richtlijn Overstromings Risico's (ROR), zwemwaterrichtlijn) ook een niet verplicht deel. Het BOP is daarmee het wettelijk instrument van het waterschap om de doelen voor de middellange termijn vast te leggen. In het BOP worden doelen uit de Blauwe Omgevingsvisie 2050 (BOVI2050) doorvertaald naar gebiedsgerichte doelen. De hoofddoelen van het BOP zijn hieronder kort beschreven. Waterveiligheid Een zo goed mogelijke bescherming tegen overstromingen volgens de wettelijke normen. Watersysteem Een toekomstbestendig en klimaatrobuust grond- en oppervlaktewatersysteem, dat passend is ingericht naar de veranderende gebiedswensen. Wonen en zuiveren Een robuust proces voor het verwerken van extreme neerslag en inzameling van stedelijk en industrieel afvalwater in bebouwd gebied, tot aan het lozen van effluent in het watersysteem.
Circulaire economie Volledig circulair opereren in 2050 door anders om te gaan met grondstoffen en goed samen te werken met partners en de omgeving. Energietransitie Het eerste energieneutrale waterschap van Nederland worden om een voorbeeld te zijn op het gebied van de energietransitie. Doorwerking in plangebied De bevindingen en resultaten van de watertoets zijn beschreven in de waterparagraaf (§ 5.16).
4.6
Gemeente
4.6.1
Omgevingsvisie Barneveld Centrum
In 2019 is gestart met de Omgevingsvisie Barneveld Centrum. De raad heeft vervolgens op 6 oktober 2021 de Omgevingsvisie Barneveld Centrum vastgesteld. De Omgevingsvisie is één van de nieuwe instrumenten van de Omgevingswet. De Omgevingsvisie voor het centrum is een pilot, vooruitlopend op de Omgevingsvisie voor de gehele gemeente. Bij het opstellen van de Omgevingsvisie hebben bewoners, ondernemers, belangenorganisaties en de gemeenteraad een belangrijke inbreng gehad. Met deze partijen is een intensieve dialoog gevoerd. De Omgevingsvisie is een samenhangend, strategisch plan over de leefomgeving. De belangrijkste kaders voor de Omgevingsvisie zijn de Strategische Visie 2030 en de Hoofdlijnennotitie geweest. In de Omgevingsvisie Barneveld Centrum wordt een aantal ambities omschreven. Daarmee wordt beoogd om Barneveld Centrum aantrekkelijker te maken om te wonen, met een sterke en vitale middenstand voor bewoners en bezoekers en een gezond en interessant verblijfsklimaat. De Omgevingsvisie Barneveld Centrum biedt een koers om op te sturen. De Omgevingsvisie Barneveld Centrum is resultaat van een intensief proces met de omgeving. Bewoners, ondernemers, vastgoedeigenaren en belangenorganisaties zijn betrokken en hebben input geleverd voor deze visie. Zo is voor het pleintje aan de Brouwerstraat en Krommestraat een intensief participatieproces gestart.
In de uitvoeringsagenda, zoals deze is opgenomen in de Omgevingsvisie Barneveld Centrum, wordt een aanzet voor bundeling van programma's, initiatieven en projecten voor de verschillende gebieden gegeven. Daarmee worden partijen uitgenodigd mee te denken over de kansen voor de verschillende gebieden. Maar bovenal beogen we met deze gebiedsgewijze aanpak meer integraliteit en synergie bij de realisatie. 26
"Barneveld-Centrum 2022" (vastgesteld)
Barneveld-Centrum 2022
In de Omgevingsvisie Barneveld Centrum komen vier punten krachtig naar voren: 1. De economische kracht van het centrum versterken Barneveld heeft een gevarieerd winkelaanbod, met veel speciaalzaken. In toenemende mate wordt naast de winkelfunctie ook de verblijfsfunctie belangrijk. Het kernwinkelgebied zal compacter worden gemaakt. Buiten het kernwinkelgebied zal er meer ruimte worden geboden om winkels te transformeren naar wonen. De aanloopstraten naar het centrum zullen uitnodigender gemaakt worden met meer groen. Horeca zit momenteel verspreid in het centrum. Uit de visie volgt dat gewenst is om dat meer te concentreren. Daghoreca in het kernwinkelgebied en avondhoreca in de omgeving van de Schaepsmarkt, het Raadhuisplein en het Torenplein. Voor jongeren zal er meer ruimte in Villa 29 (aan de Nieuwe Markt) worden geboden. Voor evenementen ligt de focus op kwaliteitsverbetering. Bij evenementen wordt meer aandacht besteed aan duurzaamheid en gezonde voeding. 2. Het centrum aantrekkelijker maken om te wonen Door de centrale ligging dicht bij voorzieningen en openbaar vervoer is het centrum aantrekkelijk om te wonen. Op een aantal plekken is verdere verdichting mogelijk. De omgeving rondom een aantal pleinen zoals Torenplein, Gowthorpeplein en het gebied bij Albert Heijn lenen zich voor verdere ontwikkeling en verdichting.
Ook nabij het station is een transformatie naar meer en intensiever wonen in combinatie met werken mogelijk. Deze groei vraagt wel om zorgvuldigheid, dit om het DNA van Barneveld te behouden of te versterken. Ontwikkelingen dragen bij aan behoud, herstel of versterking van de ruimtelijke kwaliteit. Vooral in de historische kern sluiten ontwikkelingen aan op de maatvoering van de historische bebouwing. In de schil rond de historische kern is meer ruimte voor (hogere) bebouwing. Dit geldt ook voor de buitenring. 3. Het centrum moet beter bereikbaar worden (voor de juiste mobiliteitsvormen) Binnen het centrum wordt ingezet op prioriteit voor fietser en voetganger. Daar is de auto te gast. De kleinere parkeerterreinen binnen de ring worden groener. Routes naar het centrum worden aantrekkelijker, elektrisch mobiliteit wordt beter gefaciliteerd. 4. Een toekomstbestendig en gezonde omgevingskwaliteit in het centrum (Barneveld is klimaatbestendig in 2050) Verandering van het klimaat vraagt om aanpassingen in de openbare ruimte. Het centrum wordt groener. Meer groen wordt aangelegd op de kleinere parkeerterreinen. Maar ook op andere plekken zoals Raadhuisplein en Torenplein dragen grote bomen bij aan gezonde omgeving voor mens, dier en plant. Er zal voor worden gezorgd dat hemelwater meer in de bodem kan infiltreren.
Daar waar mogelijk zal de Kleine Barneveldse Beek bovengronds worden gehaald.
"Barneveld-Centrum 2022" (vastgesteld)
27
Barneveld-Centrum 2022
Afbeelding: kaart Omgevingsvisie Barneveld Centrum De Omgevingsvisie Barneveld Centrum is als Bijlage 1 bij deze toelichting gevoegd. Doorwerking in plangebied In hoofdstuk 3 van de toelichting is aangegeven wat uit de Omgevingsvisie Barneveld Centrum is doorvertaald in het bestemmingsplan "Barneveld-Centrum 2022". 4.6.2
Dorpsplannen en -visies
In alle dorpen in Barneveld zetten verenigingen plaatselijk belang zich actief in voor de leefbaarheid en toekomst van de dorpen en buurtschappen. Verschillende dorpen hebben in dit kader hun visie op de toekomst vastgelegd in een dorpsplan of –visie of zijn daar mee bezig. De dorpsplannen bevatten zowel een visie op de toekomst als een overzicht van concrete ideeën en wensen om de leefbaarheid van het dorp te versterken en zijn in samenspraak met veel inwoners en de gemeente tot stand gekomen. Vanuit de visie op burgerkracht ('Zelf-samen-gemeente') en netwerksamenleving is in de Strategische Visie 2030 (september 2016) ten aanzien van de dorpsplannen een voorstel opgenomen om een andere werkwijze te gaan volgen die de plannen een sterkere positie geeft. Op die manier kan recht worden gedaan aan de geleverde inspanningen en de lokaal gemaakte keuzes. Dorpsplannen hebben - waar mogelijk - een positie bij de ontwikkeling en uitvoering van gemeentelijk beleid. Dit geldt in ieder geval voor de recente dorpsplannen (die opgesteld zijn na 2016) die in samenspraak met de gemeente tot stand gekomen zijn. Deze dorpsplannen bevatten een goede weergave van de ideeën en behoeften die er leven in de kernen. De gemeente houdt daarom bij ruimtelijke plannen en –initiatieven rekening met de inhoud van het dorpsplan en kan – indien nodig – hierover in overleg gaan met Plaatselijk Belang.
Voor Barneveld is geen dorpsplan gemaakt.