B-4.7 Memo B&W aanbieding bestuursopdracht programma Samenwerken in Netwerken d.d. 5-11-24

Raadsmemo aanbieding bestuursopdracht programma ‘Samenwerken in netwerken’

Datum: Onderwerp: Ter attentie van: Afzender:

30 oktober 2024

Bestuursopdracht programma Samenwerken in Netwerken De Raad College van Burgemeester en Wethouders

Portefeuillehouder

J. van der Tak

Mail behandelaar

A. Komdeur Telefoonnummer

Samenvatting Via dit memo wordt de door het college vastgestelde bestuursopdracht ten behoeve van het programma: ‘Samenwerken in Netwerken’ aan de gemeenteraad aangeboden. Het memo geeft in beknopte zin de hoofdlijnen weer van de bestuursopdracht en hoe we via ‘lichte programmatische sturing’ onze impact willen vergroten. Doel De bestuursopdracht ten behoeve van het te starten programma wordt de raad – zoals gebruikelijk is bij het programmatische werken – ter kennisname aangeboden. Inhoud memo De bestuursopdracht is bedoeld als aftrap om te komen tot een programma: ‘Samenwerken in Netwerken’. Dit is één van de programma’s in het kader van opgavegericht werken. Anders dan andere programma’s (zoals: Waardvol Landelijk Gebied, Bestaanszekerheid, Duurzaamheid, etc.) heeft dit programma vooral een faciliterend karakter ten behoeve van de (vastgestelde) beleidsdoelen en -opgaven. -Waarom een programma? Deze opdracht biedt de koers voor het traject, geeft inzicht in de voorgestane aanpak en de context en biedt helderheid voor de organisatievorm. Gegeven het karakter van dit programma is gekozen voor een ‘lichte vorm van programmatische sturing’. Deze keuze volgt ook uit de analyse (zie bestuursopdracht en status van ontwikkelingen) dat beleidsmatig of in de uitvoering al stappen gezet zijn (o.a. met het participatiebeleid, vorming team Strategie & Public Affairs, gebiedsregie, etc.).

De lichte programmatische sturing moet de samenhang bevorderen en uitvoering versterken. Er wordt uitgegaan van bestaande (beleid)kaders. Indien als gevolg van het programma (beleid)kaders wijzigen wordt dit via de lijn: Stuurgroep-College-Raad voorgelegd. -Rol van de gemeente Barneveld in netwerken De samenleving verandert. Netwerken ontwikkelen zich snel, evenals nieuwe ontwikkelingen. Vertrouwen in overheden is geen vanzelfsprekendheid en we zien een toenemende complexiteit. De rol van de gemeente in de samenleving verandert ook en richt zich meer op verbinden, netwerken, samenwerken en stimuleren. Als groeigemeente ziet Barneveld diverse opgaven de komende jaren. Samenwerking is nodig om succesvol resultaat te kunnen boeken. De gemeente wil meer samen, dienstverlenend, projectmatiger en innovatiever met stakeholders van buiten samen werken en daardoor vooral meer van invloed zijn ten behoeve van de eigen opgaven. In de organisatievisie ‘Blij met Barneveld’ wordt op de veranderende rol van de gemeente ingespeeld met de definitie van de kernwaarden ‘Gastvrij’, ‘Ondernemend’, ‘Verbindend’ en ‘Wendbaar’. -Drie aandachtsgebieden in het programma Conform de Kadernota 2025 en programmabegroting 2025 (hoofdstuk 4: ‘Samenwerken, dienstverlenen en besturen’) gaat het programma gaat uit van drie “schillen van samenwerking: 1)

Samenwerken binnen de gemeente Barneveld (b.v. met inwoners en Plaatselijke Belangen), 2) Samenwerken in de directie regio’s (b.v. Regio Foodvalley en Regio Amersfoort), 3) Samenwerken in bredere netwerken (Public Affairs en Lobby b.v. richting provincies en Rijk/Den Haag).1 -Opzet van de bestuursopdracht In de bestuursopdracht komen de volgende zaken aan de orde: a. Korte analyse: aanleiding en probleemstelling. Wat hebben we te doen. b. Afbakening en scope: waarom een programma ‘Samenwerken in netwerken’, waar is het programma van. Wat hebben we met elkaar te ontwikkelen als het gaat om de samenwerking in netwerken. c. Opdrachtbeschrijving waarin naast visie en ambitie vooral ook het “hoe” aan de orde komt met betrekking tot het programma. In de bestuursopdracht gaat het om de hoofdlijnen en contouren. Na vaststelling hiervan sluit de initiatieffase en kan voor verdere uitwerking worden overgaan naar de uitvoering van het programma. -Beoogd effect van het programma We willen meer resultaat halen door betere samenwerking binnen de gemeente. Ook bevorderen we regionale samenwerking en beogen we onze inzet richting hogere overheden/netwerken te versterken. Zo ontstaat er direct ook meer gezamenlijke bestuurs- en uitvoeringskracht.

1

Ten aanzien van Public Affairs & Lobby is een uitgebreide analyse gemaakt ten behoeve van de inzet door de gemeente Barneveld Al met al willen we onze samenwerking binnen en buiten gemeente naar een hoger niveau te brengen. Hiervoor wordt gelijktijdig met dit raadsmemo een separaat voorstel gedaan aan de gemeenteraad.

Vervolg 1) Wij bieden - zoals gebruikelijk is bij de start van een programma de raad de bestuursopdracht ter kennisname aan. 2) We willen op regelmatige momenten de gemeenteraad aan de voorkant “mee op laten denken” over de strategische positionering van de gemeente Barneveld, wat feitelijk het doel is van ‘Samenwerken in Netwerken’ en ‘Public Affairs-Lobby’. We doen deze suggestie aan de Agendacommissie met het verzoek hiervoor een passende vorm te vinden. 3) We informeren verder de gemeenteraad over de met behulp van externe kennis gemaakte analyse en advies m.b.t. public affairs en lobby. We leggen deze tezamen met de gekozen lobbyprioriteiten 2025 - gelijktijdig met dit raadsmemo - aan u voor. Dat doen we via een separaat voorstel aan de hand waarvan de gemeenteraad haar wensen en/of bedenkingen kan formuleren.

Bestuursopdracht programma ‘Samenwerken in Netwerken’

Bestuursopdracht programma: ‘Samenwerken in Netwerken’ Gemeente Barneveld, 15 oktober 2024

Steller document

Bert Komdeur

Zaaknummer programma Versie

Vastgesteld door college

5-11-2024

Inleiding Deze bestuursopdracht is bedoeld als aftrap om te komen tot een programma: ‘Samenwerken in Netwerken’. Het biedt koers voor het traject, geeft inzicht in de voorgestane aanpak en de context en biedt kaders voor de organisatievorm. De rol van de gemeente in de samenleving verandert en richt zich meer op verbinden, netwerken, samenwerken en stimuleren. De nadruk ligt op processen die gericht zijn op “buiten”, op regie en op samenwerken met daarbij overlaten en overdragen. De gemeente wil meer samen, klantgerichter, projectmatiger en innovatiever met stakeholders van buiten samen werken. In de organisatievisie “Blij met Barneveld” wordt op de veranderende rol van de gemeente ingespeeld met de definitie van de kernwaarden “Gastvrij”, “Ondernemend”, “Verbindend” en “Wendbaar”. In deze bestuursopdracht komen de volgende zaken aan de orde: - Korte analyse: aanleiding en probleemstelling. Wat hebben we te doen. - Afbakening en scope: waarom een programma ‘Samenwerken en Netwerken’, waar is het programma van. Wat hebben we met elkaar te ontwikkelen als het gaat om de samenwerking in netwerken. - Opdrachtbeschrijving waarin naast visie en ambitie vooral ook het “hoe” aan de orde komt met betrekking tot het programma. In de bestuursopdracht gaat het om de hoofdlijnen en contouren.

Na vaststelling hiervan sluit de initiatieffase en kan voor verdere uitwerking worden overgaan naar de bouw- en uitvoeringsfase van het programma.

Aanleiding & probleemstelling -

Aanleiding

Samenwerken zit in het DNA van de gemeente Barneveld. De groei van de gemeente Barneveld in combinatie met de maatschappelijke verscheidenheid van de dorpen en de veranderende rol van gemeenten in de samenleving vraagt om een vernieuwing van de samenwerkingsaanpak. De urgentie om dit te doen is mede ingegeven door de volgende zaken: Toegenomen complexiteit van de opgaven De gemeente staat voor stevige en complexe opgaven, bijvoorbeeld als het gaat om de verstedelijking, transitie van het landelijk gebied, verduurzaming en bestaanszekerheid. Zij kan dat niet alleen doen. Deze opgaven vragen om onderlinge afstemming en samenwerking. Door lokale deskundigheid en ‘doekracht’ te koppelen aan professionele deskundigheid en realisatiekracht ontstaat een breed draagvlak. Stapeling van de opgaven De opgaven zijn niet alleen complex, maar vinden vooral ook gelijktijdig plaats. Een stapeling dus. Bovendien zijn ze zijn nauw met elkaar verbonden. Veel partijen en partners zijn erbij betrokken. Dat vraagt naast een goede afstemming bovenal om samenwerking. De tijd dat de gemeente zelfstandig resultaat kan boeken is al lang voorbij. De bijdragen en medewerking van anderen is nodig. Samen werken aan oplossingen. De gemeente doet dit al, maar ziet tegelijkertijd dat er meer voor nodig is. Meer nog samen optrekken en samenwerken met de inwoners, organisaties en ondernemers.

En verbonden zijn met de belangrijke bestuurlijke beslistafels. Binnen en buiten de regio(‘s), bij het Rijk en de provincie(s). Daar worden de belangrijke beslissingen met betrekking tot de gemeentelijke opgaven voorbereid. De kracht van de samenleving

2

We zien tegelijkertijd een samenleving, die meer zeggenschap en invloed wil hebben en minder genoegen neemt met aanbodgericht overheidsoptreden in de zin van “wij weten als gemeente wat nodig is”. Vertrouwen in de overheid is niet vanzelfsprekend. Dat vraagt om een gemeente, die eerst haar oor te luister legt, vertrouwen geeft en aansluit bij lokale netwerken en initiatieven. Zo maakt zij gebruik van de voorhanden zijnde kennis en kunde en inzet van haar inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties. -

Probleemstelling

De afgelopen jaren zijn in de gemeente Barneveld reeds diverse instrumenten ingezet om de samenwerking te vergroten en vraaggericht in te spelen en aan te sluiten op de maatschappelijke behoeften van onze inwoners, partners en de verschillende wijken en dorpen. Voorbeelden hiervan zijn de dorpsvisies, de nota wijkplatforms en ‘right to challenge’. Ook is vanaf 2021 beleid met betrekking tot inwonerparticipatie en het gebiedsgerichte werken geïntroduceerd. Veel is al tot stand gebracht als het

gaat om inwonerparticipatie en gebiedsgericht werken. Maar er is meer nodig. Met name als het gaat om tijdig en proactief signaleren van inzichten van buiten en die te verbinden met en te beïnvloeden ten gunste van onze eigen Barneveldse opgaven. Dat brengt ons tot de volgende twee hoofdvragen: -

-

Hoe kunnen we bij het verantwoord groeien als gemeente zo goed mogelijk samenwerken en in verbinding zijn met onze inwoners, ondernemers en onze partners binnen en buiten de gemeentegrenzen en daarbij effectief van invloed zijn? Hoe kunnen we daarbij een volgende slag maken?

Om zo vanuit goed bestuur te komen tot gedragen oplossingen. Oplossingen, die passen bij de specifiek lokale behoeften en die de gemeenschap als geheel versterken. Dat is waar het in essentie omdraait binnen het programma: ‘Samenwerken in Netwerken’. Conform de Kadernota 2025 en programmabegroting 2025 (hoofdstuk 4: ‘Samenwerken, dienstverlenen en besturen’) gaat het programma ‘Samenwerken in netwerken’ uit van drie lagen: 1) Samenwerken binnen de gemeente Barneveld (b.v. met inwoners en Plaatselijke Belangen), 2) Samenwerken in de directie regio’s (b.v. Regio Foodvalley en Regio Amersfoort), 3) Samenwerken in bredere netwerken (b.v. richting provincies en Den Haag)1 In al die schillen staat de ‘wisselwerking’, het van ‘buiten naar binnen halen’ en daarmee van ‘invloed’ zijn centraal. Om zo onze eigen Barneveldse opgaven zo goed mogelijk verder te brengen. Afgeleid van de twee hoofdvragen in combinatie met de drie schillen leidt dit tot de volgende deelvragen: •

Hoe kan de gemeente verder omschakelen naar een partner, die nog meer en beter: o binnen de gemeente samenwerkt met haar inwoners, maatschappelijke organisaties en ondernemers (participatie en gebiedsgericht werken)? o in de directe regio(‘s) van invloed is als zelfbewuste partner? o zich slim beweegt in de bredere netwerken ter beïnvloeding (Public Affairs en Lobby)?

Het programma: ‘Samenwerken in Netwerken’ geeft uitwerking aan één van de vijf door de gemeente Barneveld vastgestelde bestuurlijk opgaven, namelijk: Het zijn van een open en bereikbare gemeente. De onderliggende vraagstelling bij deze bestuurlijke opgave luidt als volgt: “Hoe realiseren wij een meer open en bereikbare gemeente, die goed luistert, samenwerkt en uitgaat van de eigen kracht van de inwoners, organisaties en ondernemers en hen ondersteunt waar het nodig is”. Juist daar wil het programma een antwoord op geven. Naast open en bereikbaar te zijn, helpt het de organisatie en het 1

Ook kan worden gedacht aan de meer ‘domeingerelateerde netwerken’ van Leefomgeving tot en met de zorgnetwerken binnen het Sociaal domein.

3

bestuur bij het verder ontwikkelen van het omgevingsbewustzijn en het zo goed mogelijk van invloed kunnen zijn. Het programma staat niet op zichzelf, maar is direct ondersteunend aan de uitvoering van de overige gemeentelijke programma’s. Uitvoering daarvan vindt immers plaats met behulp van de samenwerking in de drie (netwerk)schillen.

Kaders Uitsnede van relevante wet- en regelgeving, (gemeentelijk) beleid, bestuursopdrachten en organisatieinrichtingsvraagstukken: -

-

Collegebesluit bestuurlijke opgaven en programma’s (2023) Sturingsconcept organisatie gemeente Barneveld (2023) en organisatiefilosofie ‘Blij met Barneveld’ (incl. adviesaanvraag inrichting Concernstrategie & Public Affairs, 2024) Wet versterking participatie op decentraal niveau (2024; in behandeling Staten-Generaal) Participatiebeleid gemeente Barneveld (2022) Notitie Gebiedsgericht werken (2021) uitgewerkt in Bestuursopdracht (2022) (geactualiseerde) Bestuursopdracht Dorpenbeleid (2022) Public Affairs beleidsplan van Barneveld: “groei buiten vraag groei binnen” (2020). Communicatievisie gemeente Barneveld (2024) Coalitieakkoord 2022-2026

Afbakening en scope Samenwerken in Netwerken is nu nog teveel een losse verzameling van instrumenten. Zoals daar zijn participatie, gebiedsgericht werken, regiosamenwerking en Public Affairs en Lobby. Het is er allemaal, maar vaak nog te fragmentarisch of soms ook nog in mindere mate. Daarvoor zijn in ieder geval twee dingen nodig om te doen: -

Het aanbrengen van samenhang tussen de instrumenten via een programma gericht op regie en doorontwikkeling; Laten zien wat we doen via een programma en wat vooral (blijven) doen vanuit de teams in de reguliere lijn. Gegeven de aard van dit programma heeft het programma vooral een faciliterende rol ten aanzien van de inhoudelijke doelen en opgaven van de gemeente Barneveld. Het draagt bij aan de kans om deze doelen en opgaven succesvol te realiseren.

4

Het programma zorgt tevens voor overzicht, samenhang en regie. We brengen de beleid/instrumenten onder in een overzichtelijk geheel van thema’s, die deel uitmaken van de drie schillen. Samenwerken vanuit de schillen ziet er dan als volgt uit: Binnen de gemeente Barneveld Via de thema’s: Participatie (inwoners, ondernemers, maatschappelijke partners) Gebiedsgericht werken (dorpen en wijken) Binnen de directe regio’s 2 Via de thema’s: Regio Foodvalley Regio Amersfoort Bewegen in bredere netwerken Via het thema: Public Affairs & Lobby (richting provincies, Rijk, vorming van coalities t.b.v. onze opgaven, etc.)

Naast het bieden van samenhang en overzicht, zorgt het programma ook voor een scherpe focus op wat we te doen hebben. Zaken, die zijn ingezet en hun weg hebben weten te vinden in reguliere lijnwerkzaamheden van de organisatie laten we daar. Het programma richt zicht primair op wat we verder hebben te ontwikkelen als het gaat om samenwerken vanuit de drie schillen. Daarvoor is het nodig om na te gaan wat er al per thema voorhanden is en welke verdere ontwikkeling daarop nodig is. Dat doen we aan de hand van de volgende drieslag: -

Beleid: wat is er voorhanden? Ontwikkeling: wat te ontwikkelen?

-

Implementatie: hoe te implementeren?

Daarmee laten we per thema in hoofdlijnen de ontwikkelopgave zien, waarop het programma zich zal focussen. Om zo een brug te slaan tussen wat er is en wat er verder nodig is. Het programma Samenwerken in netwerken stelt organisatie en bestuur in staat daarop integraal vanuit de ‘drie schillen’ regie te voeren en die brug te slaan. Verdere detaillering van de drieslag per thema in de drie schillen volgt in het Programma zelf (Bouwfase) uitgewerkt naar ontwikkeldoelen en inspanningen. In hoofdlijnen ziet de drieslag er vanuit de gekozen structuur in tabelvorm als volgt uit:

Binnen de gemeente Samenwerken -

-

De gemeente maakt de omslag naar een omgevingsbewuste organisatie en werkt steeds meer van samen met inwoners, organisaties en ondernemers. Zij willen actief betrokken zijn bij hun directe leefomgeving, meedenken en hun eigen initiatieven verder brengen. Er wordt een beter resultaat gehaald in samenwerking en afstemming tussen partijen en het stimuleren van bewonerskracht. Door lokale kennis en expertise van bewoners te koppelen aan professionele deskundigheid ontstaat een breed draagvlak door en voor bewoners. Deze omslag in werken vergt tijd.

Diverse sociale opgaven worden ook via regionale samenwerkingsverbanden vormgegeven (denk b.v. aan de Jeugdhulpregio Foodvalley of G7 samenwerking in de provincie Gelderland. Ook op dit vlak werken we dis actief samen om onze doelen en opgaven te realiseren. Dit programma concentreert zich daar niet primair op. 2

5

Thema Participatie

Beleid Participatiebeleid (2022) Kent 3 sporen: Spoor 1 -participatie door initiatiefnemers Spoor2 -participatie door gemeente met inwoners en organisaties Spoor 3 -participatie van gemeente bij maatschappelijke initiatieven (cocreatie) De sporen zijn in de werkwijze van de organisatie geïntroduceerd. Met name op spoor 1 en 2 lopen de trajecten. Communicatiebeleid -Informerend -Interactief

Ontwikkeling -Meer focus aanbrengen in het kiezen van de participatietrajecten. Nu is participatie op bijna alles van toepassing. Durven te kiezen.

-Werken aan inclusieve participatie (iedereen die wil, kan meedoen) Daarvoor vernieuwende methoden ontwikkelen gericht op een breder bereik. -Werken aan nieuw samenspel met inwoners en partners aan de hand van een ontwikkelingsagenda (met name gericht op professionalisering eigen organisatie en werkwijzen). -Participatie spoor 3 (cocreatie) verder ontwikkelen. -Nieuwe communicatievisie 2024 die ondersteunend is bij de gewenste omslag naar netwerksamenwerking en -sturing. We ontwikkelen ons tot een informerende en luisterende gemeente.

Implementatie Ontwikkelagenda uitvoeren met o.a.: -bewustere keuzes (durven) maken aan de voorkant waar wel en waar niet participatie (strakkere afweging) -collega’s vraaggericht ondersteuning bieden . -instrumenten en advies uitbreiden, -training -participatiecoaches -verdere borging in organisatie -participatieverordening

-Opstellen van implementatieplan: Uitwerking van de doelen van de communicatievisie naar concrete inspanning en resultaten, op te nemen in de P&C-cyclus.

Een gemeente die de samenleving ingaat, proactief is en op de juiste momenten en op een goede manier de samenleving informeert en het gesprek aangaat Nadruk leggen op strategische communicatie die goed

6

aansluit bij de samenwerkingsactiviteiten binnen de gemeente, in de regio en via de netwerken. Aansluiten op in plaats van eenzijdig zenden. Gebiedsgericht werken

Notitie Gebiedsgericht werken (2021) uitgewerkt in bestuursopdracht (januari 2022) Notitie Participatie in Barneveld (oktober 2019) en memo Dorpsplannen nieuwe stijl (februari 2018) Er is een netwerk van gebiedsregisseurs(3) en functionarissen sinds 2022 Gericht op het opstellen van gebiedsagenda’s samen met dorpen en wijken.

-Uitvoeren traject “Samenwerken met dorpen en wijken” (voorheen dorpenbeleid). -Ontwikkelen gebiedsagenda’s. Verbeteren interne werkwijze, waaronder de manier van werken (cultuuromslag) en het meer afstemmen van de gebiedsagenda’s op de P&C-cyclus. -Ontwikkelen van een integrale manier van werken in de wijken, in samenwerking met team Samenleving en de partners in de wijken.

-Samenwerkingsafspraspraken met Plaatselijke belangen, wijkplatforms, bewonersgroepen, over rollen, status, werkwijze, status, mandaat en verwachtingen. -Implementatie binnen organisatie van de manier van werken en bijbehorende overleggen volgens het sturingsconcept (intern). -Implementatie van het integraal werken in de wijk (in- en extern).

Binnen de directe regio samenwerken -

-

-

Foodvalley is onze kernregio. Daarin werken we intensief samen en zijn we steeds meer als een zelfbewuste partner van invloed. We helpen actie mee aan het vormgeven van een resultaatgerichte strategische agenda. Daarnaast is er de regio Amersfoort met daarbinnen belangrijke ontwikkelingen voor onze gemeente (vanwege daily urban system). Weliswaar niet onze kernregio, maar we er wel onderdeel van (met focus op relevante thema’s) en stemmen nauwgezet af. Naast de 2 regio’s daarnaast altijd vanuit inhoud zoeken naar andere samenwerkingen en slimme coalities. Ook in het sociaal domein zijn er diverse vormen van regionale samenwerking.

Thema Regio Foodvalley

Beleid Wgr-Samenwerking Vertegenwoordigd in bestuur en commissies.

Ontwikkeling - Als gemeente Barneveld meer in positie komen binnen regio door eerder eigen gewenst beleid scherp en gereed te

Implementatie Eigen beleid voor gemeente Barneveld waar nodig tijdig actualiseren en actueel houden.

7

Gevarieerde inzet eigen ambtelijke capaciteit Steeds meer beleid is/wordt regionaal opgesteld. (wonen, economie, verstedelijking, mobiliteit landelijk gebied en energie). Als kader voor eigen lokale afwegingen.

hebben. Om zo: proactief input te kunnen leveren en invloed te kunnen hebben op gezamenlijk te vormen beleid.

Als gemeente Barneveld positie pakken en voortouw nemen in het uitvoeringsplan behorende bij de Strategische agenda.

- Barneveldse behoeften (Food, bereikbaarheid, Kennisas - eigen maakindustrie) proactief in nieuwe Strategische agenda regio Foodvalley 2025-2030 borgen. -Mogelijke andere samenwerkingen dan wel slimme coalities op inhoud aangaan. -Potentieel van regio Foodvalley bij externe partners nog beter benutten. Als zelfbewuste partner hieraan bijdragen.

Regio Amersfoort

Samenwerking met regio Amersfoort Geen formele WGR Wel deelname via bestuurlijk agendaoverleg Ambtelijke inzet is in beginsel beperkt gericht op monitoring en slim mee beïnvloeden.

-Herijkingsafspraken uitvoeren en als gemeente leveren op afgesproken beleidsterreinen. -Mogelijkheden vanuit regio Amersfoort eerder en structureel onder aandacht van de organisatie brengen om zo eigen doelen te behalen.

Doorvoeren van de Herijkingafspraken met regio Amersfoort in organisatie (focus op relevante thema’s zoals bereikbaarheid en afstemming via BORA). Zorgen voor proactieve werkwijze binnen organisatie om te kunnen acteren op kansen.

Herijkingsbesluit in 2024: focus in de samenwerking aangebracht: Welke beleidsterreinen wel en welke niet te volgen en wat daarin te doen.

8

Via beïnvloeding in de brede netwerken -

-

-

We zorgen ervoor goed in positie te zijn als het gaat om de relevante externe netwerken (provincies, Rijk/Den Haag, coalities voor opgaven, etc.). Door daarbinnen slim mee te bewegen oefenen we op de juiste momenten invloed uit. Om zo voor onze inwoners de eigen opgaven van de gemeente verder te brengen. Public Affairs: het strategische proces van inspelen op politieke besluitvorming en op veranderingen in maatschappij en publieke opinie, die van invloed zijn op de eigen organisatie. Lobby: het geheel van rechtmatige acties dat wordt ondernomen om besluitvorming te beïnvloeden.

Thema Public Affairs

Beleid Public Affairs beleidsplan (2020) - In 2020 is de eerste basis voor PA-beleid gelegd. Nadruk daarin vooral op hoofdlijnen en algemene kaders, minder op focus en specifieke strategie. -Nieuwe opgaven maken dat beleid niet meer geheel actueel is.

Ontwikkeling Geactualiseerd PA-en Lobbybeleid (2024) integraal binnen en buiten organisatie doorvoeren door: - eigen Lobby- en PAfunctie te creëren. - structurele en strategische informatievoorziening te organiseren. - in externe profilering & stakeholdermanagement te investeren.

Implementatie Implementatieplan uitvoeren n.a.v. aanbevelingen geactualiseerd PA- en Lobbybeleid.

- Lobbystrategie (zoals voorgesteld in geactualiseerd beleid) via “prio-dossiers” introduceren en borgen binnen organisatie en bestuur.

Vastgestelde ‘priodossiers” uitwerken en uitvoeren.

Daarin aandacht voor: -Governance PA-functie en overlegstructuur. -Werving PA-functionaris -Systeem ter monitoring -Structureel stakeholdermanagement -Communicatie.

- Public Affairs is als functie/werkwijze binnen de organisatie wel beschreven, maar niet voldoende integraal doorgevoerd. Lobby

Lobby als afgeleide actie vanuit Public Affairs is te breed beschreven.Focus mist. Lobbyaanpak: wel beschreven, maar niet voldoende geïmplementeerd in organisatie.

,

Urgentiebepaling 9

‘Samenwerken in netwerken’ is niet vrijblijvend, maar is steeds meer een essentiële randvoorwaarde geworden. We kunnen het niet alleen. Onvoldoende inzet en benutting van beschikbare kennis en kunde binnen en buiten de lokale samenleving, heeft nadelig effect op de uitvoering van complexe opgaven; De samenwerkingsverbanden, waaraan de gemeente deelneemt, zijn steeds crucialer geworden voor coördinatie en beleidsontwikkeling voor de “beslissers” hoger in de bestuurskolom. Steeds meer komt het erop aan om deel te nemen aan de relevante netwerken om daarmee van invloed te kunnen zijn ten gunste van het realiseren van onze opgaven als gemeente Barneveld. Samenwerken in netwerken draagt ook bij aan het verder brengen van de andere gestarte programma’s en overige gemeentelijke doelen. Ze kunnen namelijk alleen tot een goed resultaat komen door samenwerking en door deel te nemen aan de programmaspecifieke netwerken. Daarin is het programma: ‘Samenwerken in netwerken’ ondersteunend en stimulerend.

Niveau van opdrachtgeverschap Bestuurlijk opdrachtgever: Burgemeester Jacco van der Tak In afstemming via stuurgroep met betrokken portefeuillehouders: wethouders Mijntje Pluimers-Foeken en Wim Oosterwijk Ambtelijk opdrachtgever (vanuit CT): Algemeen Directeur Wabe Wieringa Ambtelijk opdrachtnemer3: Concernadviseur Bert Komdeur

Programmaopdracht Resumerend vanuit het voorgaande: -

Vanuit de visie (sturingsfilosofie):

We willen meer resultaat halen door betere samenwerking binnen de gemeente, in de directe regio en via de bredere netwerkwerken daaromheen. We stimuleren de kracht van de samenleving door lokale deskundigheid te koppelen aan professionele deskundigheid, waardoor een breed draagvlak ontstaat door en voor inwoners”. Zo ontstaat er direct ook meer gezamenlijke bestuurs- en uitvoeringskracht en zijn we beter in staat om complexe problemen met elkaar integraal aan te pakken. -

Met de ambitie:

Bij de ambitie ‘verantwoord groeien’ van de gemeente Barneveld is samenwerken en verbinden en het sleutelwoord. Samen met inwoners, ondernemers, en onze (maatschappelijke) partners binnen en buiten de gemeentegrenzen. Om vanuit goed bestuur te komen tot gedragen oplossingen. Oplossingen, die passen bij de specifiek lokale behoeften en die de gemeenschap als geheel versterken. Om dat te bereiken zetten we onverminderd in op samenwerken in netwerken. Met als hoofddoel om nog meer een partner te zijn die: -

binnen de gemeente samenwerkt met haar inwoners, maatschappelijke organisaties en ondernemers (participatie en gebiedsgericht werken); in de directe regio zich onderscheidt en van invloed is (als zelfbewuste partner);

3. voor onderdeel: opstelling en vaststelling bestuursopdracht, daarna opdrachtnemerschap in handen geven nader (door CT0 aan te wijzen programmamanager.

van

10

-

zich slim beweegt en van invloed is in de bredere netwerken daaromheen, signalen tijdig oppikt en daarop acteert (Public Affairs en Lobby)

-

Via een coördinerend programma:

Het maken van de omslag naar netwerksamenwerking met de externe blik van buiten naar binnen gericht’’ gaat niet vanzelf. Het over de hele linie van onze gemeentelijke organisatie komen tot vraaggericht en omgevingsbewust werken zit nog niet als vanzelfsprekend in ons gemeentelijke DNA. Hier zit -zoals beschreven - een ontwikkelopgave voor de organisatie als geheel. Het programma ‘Samenwerken in netwerken’ is primair bedoeld behulpzaam te zijn bij het maken van die omslag. Het is een coördinerend programma4 met de volgende opdracht: Opdracht: ➔ Richt vanuit de drie schillen met bijbehorende thema’s een coördinerend programma in dat de totstandkoming van het hoofddoel van het programma in de organisatie faciliteert en realiseert. ➔ Leg de focus voor het programma op de ontwikkelingsopgaven per thema zoals geschetst in de tabel onder onderdeel “scope”. Reguliere activiteiten binnen de thema’s vallen buiten het programma en lopen via de lijn. ➔ Werk de ontwikkelingsopgave per thema uit naar doelen en inspanningen en prioriteer deze via een Jaarplan. ➔ Als het gaat om de schil “samenwerking binnen de gemeente” dan is met betrekking tot thema’s ‘participatie’ en ‘gebiedsgericht werken’ al veel belegd in de reguliere lijnactiviteiten en kunnen die grotendeels vanuit de lijn worden uitgevoerd en worden doorontwikkeld.

Er zijn weliswaar ontwikkelopgaven (zie tabel in de bestuursopdracht) met betrekking tot participatie en gebiedsgericht werken, maar in mindere mate dan met betrekking tot de schillen “samenwerken in de regio’s” en “beïnvloeding in de brede omliggende netwerken”. ➔ In de bouwfase de ontwikkelopgaven verder uitwerken, maar met het zwaartepunt op de ontwikkelopgaven binnen de schillen ‘samenwerken in de regio’s” en “beïnvloeding in de brede omliggende netwerken”. ➔ Bied als programma overzicht per kalenderjaar welke inspanningen bijdragen aan het behalen van de doelen en monitor of en hoe de inspanningen worden uitgevoerd om die doelen dichterbij te brengen. ➔ Richt daarvoor een programmateam in op basis van een programmatische aanpak in de lijn (de lichtste vorm van programmasturing). Geef daarbij de benodigde inzet van de organisatie aan t.b.v. het programma en de benodigde financiële middelen.5

4

Een coördinerend programma is een werkvorm die deze focus aan de organisatie biedt en ook zorgt voor de integrale aanpak. Uitgangspunten daarbij zijn: De lijnorganisatie is en blijft aan zet; de programmaorganisatie adviseert over bijsturingsmaatregelen aan de opdrachtgever en belanghebbenden. Programma is sterk ondersteunend, faciliteert de totstandkoming van de doelen en de monitoring op voortgang (rapporteert op de doelen). Het programma zorgt voor overzicht en maakt producten die de lijnorganisatie helpt bij het uitvoeren van het programma. Budgetten en middelen blijven vrijwel geheel in de permanente organisatie, m.u.v. een werkbudget voor het programma. De bestaande verdeling van verantwoordelijkheden en bevoegdheden verandert nauwelijks

5

Uitgangspunt is gebruikmaking van aanwezige capaciteit bij genoemde thema’s. Beoogde programma-activiteiten zijn nu reeds onderdeel van takenpakket. Dat geldt ook voor de reguliere financiële budgetten t.b.v. de thema’s. Verder zijn er beleidstoevoegingen beschikbaar m.b.t. versterking Participatie en PA-Lobby en programmatisch

11

➔ Adviseer en steun de lijnorganisatie over bijsturingsmaatregelen en inspanningen op basis van de monitoring van de doelrealisatie en ondersteun hen hierin.

Fasen programma opnemen (initiatie, bouw, realisatie, afronding) Na bespreking en vaststelling van de concept-bestuursopdracht door het CT stelt het college van B&W deze definitief vast. Daarmee ronden wordt de initiatiefase van dit programma afgerond en geeft het college van B&W het mandaat aan de organisatie om via het programma op de doelen/ambitie te gaan sturen. Hierna volgen de bouwfase, realisatie en afronding. Daarin wordt de route aangegeven voor de bouwfase (= lichte vorm van programmasturing), de invulling van de coördinatiefunctie. Uitgangspunt is om dit programma en de ambtelijke sturing daarop zoveel mogelijk te koppelen aan het nieuwe team Strategie & Regie dat in het najaar van 2024 van start zal gaan. Veel van de programma-activiteiten vallen samen met de beoogde activiteiten van dit team. Daarom dat we dit slim organiseren en tevens mogelijke dubbele afstemming daarmee voorkomen.

werken. Deze eveneens te betrekken bij de programma-activiteiten en financiering in de Bouwfase nader uit te werken in tijd en geld.

12